an sinilihan sarong popular na lut nin gulay sa rehiyon bikol bisto man ini sa apod na bicol express segun sa the philippine cookbook naimbento ni cely kalaw an lutong ini inapod na bicol express ta sa sobrang harang daa garo na idtong nagraragobnob na tren haleng bicol pati talinga mo mag'aaso aso citation needed ano an mga sangkap kaini an mga rekado iyo an bawang sibulyas dikit na laya asin giniris na sili o lada' an gulay pwedeng giniris na paro pagolong o giniris na balatong an bangot iyo an karneng orig na medyo pigpino man an nataong siram iyo syempre an guta nin niyog enot an niyog na kinodkod gumsaon sagkod na mapaluwas an guta an enot na pagpuga' an naluwas iyo idtong lipotok na guta' ilaen sa sarong mangko an ikaduwang pagpuga' pakatubigi naman syempre medyo lasaw nang guta' ini an enot na ikinakaag sa kawali sunod ikaag an bawang sibulyas kadikit na laya dangan kun nagkakala'kaga' na ikaag na an giniris na karneng orig kun malomoy na an karne saka ikaag an balaw asin an giniris na lada' kun gusto mong maharang na maray di dagmangan mong katakottakot na sili an balaw bago ikaag palan pabulosan tubig sa sirnehan ngani mainaan nin askad pero dai pagpugaon ngani dai mawara an namit pag ati na saka ikaag idtong liputok na guta kasarabay na an giniris na paropagolong o giniris na balatong sa periodong ini dapat paluyahon na an kalayo aloyooy na lang ta pasiring na ini sa pag'onog halaton na maglana lana paghinale' mo an lokdo nanonoot pati' sa dungo an harang alagad saro lang ini kan bersyon kan bicol express sa ibang lugar sa bicol ini mayong kasalak na ano pa man na gulaygulay kundi sili o lada sana nanggad kaya inapod na gulay na lada ta purong sili sana an mayor na sangkap londres an kapitolyo kan inglaterra asin reyno unido an pangaran kaini hale sa sarong gurang asin sa enot na panahon sadit na banwa na timinubo sa gilid kan salog na tamesis pero sa ngonyan na panahon an muyang sabihon kan londres sarong dakolang metropolong europeo na sakop an mga dating manlaenlaen na banwa asin ciudad mga sobrang duwang ribong taon na an londres na banwang importante ngunyan ini an sarô sa pinakámakusog na sentro kan negosyo pinansya asin kultura sa enterong kinàban asin an inpluwensya kaini sa politiko edukasyon osyo prensa moda asin mga arte ay nagtatabang sa pagkagibo kaini na sarong ciudad na pankinaban global city an londres an pinaká matawong ciudad sa union europea sa taon na mga milyon na katawo an nakaistar sa laog kan mismong londres sana kung tutuusun an enterong lugar na palibot metropolitan area maabot sa milyon an nakairog didgi an londres sentrong pankinaban kan mga transporte igwa didging limang panlayogan na internasyonal asin sarong dakolang puerto an panlayogan kan heathrow ay an pinakámaigos busiest na panlayogang internasyonal sa kinàban an london underground ay an pinaká dakolang sistemang tren na panciudad sa enterong europa mayor na destinasyon ining cuidad para sa mga turista an pinika bistong monumento digdi ay an houses of parliament tower bridge an torre nin londres westminster abbey palasyo nin buckingham asin an london eye an pinaká bistong museo an british museum asin an national gallery an salog na tamesis ay nagbubulos flows hale sa sur sunlopan pasiring sa subangan an klima nin londres ay templado asin an kauranan precipitation sadit sana an pagkaiba sa mga bulan kan taon an pinaká mainit na bulan ay hulyo asin agosto an temperatura kaini ay hale sa c abot sa c enero asin pebrero an pinakámaliput na bulan na may temperatura na hale sa c abot sa c an pinakámainit na aldaw na narehistro sa enterong istorya kan londres sa nin agosto ta nagabot sa c an temperatura an pinakámalipot na aldaw ay sa nin enero ta bumaba an termometro sa menos c an cairo arabe o al qhirah boot sabihon an nangana an kapitolyong ciudad nin ehipto maski an opisyal na pangaran kaini al qhirah sa arabe na ehipsyo an talagang apud kaini ay masr parehas sa pagapud kan mga ehipsyos sa saindang nacion igwang mga na milyon na katawo na nakaistar sa area metropolitana kan cairo ini an ika na pinaká matawong ciudad sa kinàban asin an pinaká matawo sa kontinente nin aprika namomogtak an cairo sa mga palibot nin salog nin nilo sa baba kan pagluwas kaini sa dagat nin mediterraneo an pinaká gurang na parte nin ciudad ay medyo sa subangan nin salog hale digdi duminakula an ciudad paagi sa sulnopan ining mga partidong sulnopan an pinaká bago kan ciudad asin sa siglo xix ginibo ini ni isma'il pasha na arog nin paris na may manlaelaen na avenida asin mga hardin na publiko dakula an pagkaiba kan disenyo kaini sa mas matua na partidong subangan na mas pàno nin tawo asin harongan asin mga mesquita na an pagkatindog dae plinano na marhay an partidong sulnopan duman nakamogtak an mga harong nin govierno sa sulnopan nin giza sa pagpuun nin disyerto namómogták an campo santong gurang nin memphis bilang sa mga ini ay an tulong bistadong piramide pati na an famoso na piramide ni keops o gran piramide nin giza an dubai sa arabe dubayy an pangaran nin sarô sa mga pitong emirato nagkokomponer kan emiratos arabes unidos eau asin kan kapital kan mismong emirato na ini an modernong emirato nin dubai ay nagibo sa pagkamundag nin emiratos arabes unidos sa an dubai iyo an ermirato na pinaká matawo asin ikaduwang pinaká dakola sa kadagaan sunod sa abu dhabi kan eau igwa sa dubai na mga na katawo sa nguyan na taon na aro aldaw may mga na bagong katawo an nagiistar sa nasabing emirato alagad mga sana an talagang mamamayan nin eau sa ibang pansabi mga dayuhan an pinaká dakolang komunidad nin dayuhan digdi ay mga indios pakistani banglades asin mga filipino igwa man an katawonan nin dubai na na taga nacion na sulnopan bistado an dubai sa dakolang asenso kaini asin sa mga proyectong pantindog nin mga edipisyo arog nin hotel nin burj al arab magayon man an pagaasenso kaining industriya nin turismo alagad midmid man an dubai sa ining mga problema nin derechos nin tawo human rights lalo na sa pagtratrato kan mga trabador asin katabang na dayuhan na nagtitios digdi para magpadara nin kwarta sa saindang pamilya arog kan mga filipino sa taon na an produktong kagabsan panlaogan nin dubai nagabot sa us milyon maski na an kayamanan nin dubai nagtubo sa pagkua nin petrolyo sa nguyan na panahon sana an kontribusyon kaini sa enterong ekonomiya pigeestimar na maubos na an petrolyo kaining emirato sa ng taon mas dakola an pigkokontribuir nin turismo industriya asin pinansya sa ekonomiya nin dubai mainit asin dumog humid an klima nin dubai huli ta nasobra sa na grado an temperatura digdi sa dakolun na bulan sa nobyembre disyembre enero asin pebrero sana nababa na termometro sa ibaba nin na grado minsan sa ibaba nin na grado an mosku sa ruso iyo an kapitolyo nin rusya asin depende sa estadistiko an pinakamatawo o ikaduwang pinakamatawong ciudad sa europa igwa ining na tawo segun sa sensus kan ini an sentro kan ekonomiya pinansya edukasyon asin transporte kan rusya digdi nakamogtak an kremlin na harong nin presidente kan rusya an arkitektura nin mosku asin an kaining kultura bistado sa enterong kinàban didgi nakamogtak an katedral ni san basilio an katedral ni hesukristo salvador asin an mga sieteng hermana an mosku sarong sentro nin ekonomiyang pankinaban asin harong kan dakolun na mga bilyonaryo an pinaká mahigos na metro sa kinàban ay an metro nin mosku na bistado man sa kagayanon kan kaining arkitektura an pangaran nin mosku hale sa salog kaini salog nin mosku sa ikaduwang guerra na pankinaban dae nakalaog an mga sundalo ni hitler sa ciudad ini na kontribu sa pagkadaog nin alemanya sa pagkatapos kainin guerra sa taon na an mosku an harong kan karawatan olipimko olympic games an klima nin mosku bistado sa maliputun na taglipot winter an taginit didgi katamtaman asin halipot sana an pinaká mainit na bulan ay an hulyo asin agosto an tempertara na medyo kaini ay na grado sa enero an temperaturang normal ay menos na grado sa aldaw asin menos sa banggi an pinaká mainit na temperatura na narehistro ay na grado an pinakámalipot menos na grado sa enero an nueva york sarong syudad na namumugtak sa sur subangan kan estado nin nueva york ini an pinakamatawo na ciudad sa estados unidos asin sarô sa mga pinakamatawo sa enterong kinàban an nueva york iyo an sarô sa mga sentrong pankinaban nin negosyo finanza ley asin prensa asin importanteng sentro ini kan kultura ta dakolun an mga museo asin galleria digdi ini man an harong nin naciones unidos asin tahaw ini nin actividad na diplomatiko komponido kan nueva york an limang distrito na pigaapod digdi na mga boroughs the bronx brooklyn manhattan queens asin staten island kan an populasyon kaini tinataya sa sobrang katawo parati inaapod ining new york city ngane ma'iba sa estado kan nueva york ma kun saen an syudad ka'parte sana an pinaká bistadong monumento nin ciudad ay an estatua nin libertad na nakamogtak sa liberty island sarong isla sa puerto kaining ciudad apwera sa estatua nin libertad bistado man an empire state building asin an dating world trade center binomba nin al qaeda sa kan mga nakaistar sa nueva york ay pinangaki sa luwas nin estados unidos asin pigeestima na sobra sa na tataramon an piggagamit digdi an nueva york natogdas bilang sarong sentro nin komersyo kan mga olandes kan kaidto inaapod ining new amsterdam alagad naiba an pangaran kan an mga ingles nasakop ini an nueva york nagsirbeng kabisera kan estados unidos poon abot sinasabing poon pa kan ini na an pinakadakulang syudad kan estados unidos hanggan ngonyan nakamogtak an ciudad sa ngimot nin salog nin hudson salamat sa pagmomoktak kaini sa salog asin baybay nagin importanteng sentro an nueva york nin negosyo an klima nin nueva york pigaapod na kontinental na dumog humid continental an temperatura sa pinakámainit na bulan nin hulyo ay na grado sa aldaw asin sa banggi an temperatura sa pinakámalipot na bulan nin enero ay na grado sa aldaw asin menos na grado sa banggi paris an kapitolyo kan pransya namomogtak ini sa gilid kan salog na seine sa norte nin pransya sa sentro kan rehiyon nin ile de france rehiyon parisiense igwang na katawo na nakaistar sa mismong ciudad nin paris pero kung bibilangon pa an mga nakairog sa palibot kaini maabot sa na milyon na katawo an poblasyon nin paris boot sabihon ini an sarô sa pinaká matawong ciudad sa europa mga duwang ribong taon na na importanteng banwa an paris ini ngunyan an sarô sa pinaká makusog na sentro nin negosyo asin kultura sa enterong kinàban asin ini an sarô sa mga inaapod na ciudad na pankinaban global cities an rehiyon parisiense ile de france an sentro kan ekonomiya nin pransya ta nagkokontribu ini sa sobra sa kan kagabsan na produktong panharong gross domestic product sa an paris man harong nin unesco nin oecd asin nin icc an paris an pinaká bisitadong ciudad nin mga turista sa enterong kinàban kada taon sobra sa milyon na katawo an nagdidigdi para mahiling an kaining pamosong mga monumento arog kan torre eiffel katedral nin notre dame an arko nin triunfo an basilika nin sagradong puso an invalides an pantheon asin an mga bistadong museo nin louvre musee d'orsay dakul man na turista an maogmang nagduduman sa disney resort paris an klima nin paris ay pigaapod na kadagaton oceanic ta ini naaapektohan kan korriente nin atlantiko norte north atlantic current an resulta kaini ay an klima kan ciudad ay templado muyang sabihon bihira an panahon na sobrang init o sobrang lipot an pinakáhalankaw na temperatura narehistro sa nin hulyo ta nagabot ini sa na grado c an pinaká malipot na temperatura ay narehistro sa nin disyembre ta bumaba sa menos na grado an termometro pero sa mga ultimo na taon bihira na an sobrang lipot halos dae na nababa sa an temperatura asin an nyebe snow roma an kapitolyo kan italya asin nin rehiyon nin latium ini an pinaká matawong ciudad sa nacion asin igwa ining milyon na katawo bistado an roma sa enterong kinàban sa mga monumento kaini asin sa dakolang importansya kan ciudad sa uusipon nin kinàban ini an harong nin iglesia katoliko ta digdi nakamogtak an ciudad nin vaticano an pinaká sadit na nacion na independente sa kinàban an roma ay sarô sa sentrong pankinaban nin turismo asin an sentro nin ciudad ay sarô sa mga world heritage site na pinangaran nin unesco segun sa tradisyon an pagpoon kan banwa nin roma ay sa abril antes ni hesukristo ini an nagin kapital nin imperio romano asin pigaapud ining caput mundi sa tataramon na latin nagin kapital ini kan reyno nin italia sa asin sa nin bagong republika nin italia mga panlayogan tulo an panlayogang nin roma panlayogan internasyonal ni leonardo da vinci na mas bistado sa pangaran nin fiumicino panlayogan internasyonal nin giovan battista pastine na mas bistado sa pangaran nin ciampino asin an panlayogan nin urbe an sidney sarong ciudad sa australia sa area metropolitana kaini igwang na milyon na tawong nakaistar an sidney man kapital nin estado nin new south wales asin lugar nin primerong kolonyang europea sa australia na nagpoon sa taon na pigaapod sa australia na sydneysideran sarong taga sidney an sidney namomogtak sa sur subangan na baybayon kan australia nakatindog an ciudad sa palibotan nin port jackson kaya ini pigaapod na harbour city ini an pinakadakolang sentro nin pinansya sa australia asin harong ini kan australian stock exchange an sidney ay sarô sa mga pinakáimportanteng destinasyon kan mga turista sa kinàban bistado ini sa kaining mga playa asin duwang monumentong famoso an sydney opera house asin an harbour bridge an area metropolitana kaini na sa tahaw kan mga manlaenlaen na parke mga bahia asin mga salog ining ciudad sarô sa mga pigaapod an ciudad pankinaban napili ining harong nin dakol na mga karawatan na internasyonal nakabilang saini an british empire games karawatan taginit nin summer olympics asin an rugby world cup an sidney sarô sa pinakámultikultural sa enterong kinàban ta ini haloy na nagreresibo nin mga inmigrante na hale sa mga manlaenlaen na nacion ini man an pinakán mahal na ciudad sa australia asin an ika na pinakán mahal sa kinàban an pinakámainit na bulan sa sidney ay enero na an temperatura sa palibot nin asin na grado sentigrado hulyo an pinakámalipot na bulan na an temperatura nagiiro sa palibot nin asin na grado an pinakán mainit na temperatura na narehistro sa aldaw nin nin enero ta uminabot an termometro sa na grado pinakan malipot ay na grado halos dae nagnyeyebe sa sidney an ultimong beses sa dakadang pa an heograpiya ingles geography gikan sa griyego geographia literal na boot sabihon paglaladawan sa kinaban iyo sarong lado nin siyensya na pig aadalan an mga kadagaan karakter nag eerok asin dae normal na bagay sa kinaban an mga enot na tao na minagamit nin tataramong griyego na iyo si eratosthenes bc yaon sa kahiwasan kan heograpiya an gabos na disiplina na pigpipirit na manudan an kinaban asin mga tawo kaini pati na man an natural na pagkakumplikado kaini dae lamang an mga bagay kaini an pig aadalan pati man kun papano an mga ini iyo nagbago asin naglataw harus pigtatawan nin boot sabihon an heograpiya sa duwa kaining klasipikasyon an heograpiyang pantawo asin heograpiyang pisikal may kinaaraman an heograpiyang pantawo sa pag aadal nin tawo asin an saidang mga komunidad kaaraman ekonomiya asin pakikipag takod ninda sa kalibotan sa paagi nin pag aadal kan saindang kabilogang takod sa nasasakupan asin lugar mantang an heograpiyang pisikal iyo may kinaaraman sa pag aadal kan proseso asin disenyo sa kalibotan arug kan atmospera hidrospera biyospera asin heospera an bukid isarog mahihiling sa provincia nin camarines sur sa isla nin luzon filipinas igwa ini nin langkaw na metros piye asin ektarya na hiwas dawa ngani dai naman nagtutuga ini klasipikado ining potentially active kan philippine institute of volcanology and seismology na boot sabihon may posibilidad pang magtuga an mga banwaan yaon sa pamitisan kan bukid iyo an naga pili ocampo tigaon goa tinambac asin calabanga an bukid na ini makukuanan kan gabos na klaseng hayop asin mga tinanom na tubo sa luzon kaiba na igdi an na iba ibang klaseng gamgam asin mga hayop arog kan opon baboy damo kabalang mga kino arog kan bugkon mga kulapnit mga amid asin mga usa makukua man digdi an labis na klaseng kahoy asin mga tinanom arog kan hamurawon huyo labnig mga pako asin mga lomot igdi manonompongan an pinakadakulang burak sa filipinas an rafflesia an bukid iyo an kapu'ngalan kan na mga salog asin sobra sa ng busay na nataong malinig na tubig sa banwaan asin mga siyudad kan probinsya nin camarines sur ini dineklara ni presidente manuel quezon na parke nasyonal kan taon kan hunyo sa ri'gon kan proklamasyon nu an bukid isarog nagin nang protektadong parke nasyonal yaon man digdi nageestar an mga agta asin mga tabangnon mga mestisong agta nabantog an bukid na ini kan tiempong hapon ta digdi nagkampo an camp isarog guerillas mga gerilyang pinamayuhan na ist lt teofilo padua asin kapt faustino flor yaon man sa panicuason sa pamitisan kan bukid isarog an opisina kan mt isarog protected area office na iyo an nagmamato kan bukid na ini an pagpasiring sa bukid na isarog duwa an pwedeng agihan sa panicuason kan siyudad nin naga o sa patagtag sa banwaan nin tigaon kun mangyari na tumuga an isarog giraray ini an hararaning munisipyo na pwedeng aboton kan bulos nin lahar sa rason na yaon sana sinda sa pamitisan kan bukid na ini an banwaan kan tigaon an banwaan kan pili orog na an tinangis asin curry mayangayanga sta cruz sa banwaan kan goa an mga barangay kan simra lamon turat pinaglabanan abucayan tagongtong buyo asin igdi sa naga an barangay kan panicuason asin carolina an bulkan mayon sa bikol sinasayod man na màyong sarong aktibong bulkan na namugtak sa probinsya nin albay sa nasyon kan filipinas namumugtak ini kilometro an rayô norteng sulnopan kan syudad nin legazpi bantog ini huli sa haros perpektong kurti kaini an bulkan na ini asin saiyang palibot pigdeklarang parke nasyonal kan hulyo an pinakaenot sa nasyon dangan pigliwat an klasipikasyon bilang parke natural asin inapod na mayon volcano natural park kan ini man an hayag na ginibong sentro kan albay biosphere reserve susog sa deklarasyon kan unesco kan an bulkan mayon may langkaw na metro pye kilometro an saiyang diametro sa saiyang pamitisan naglilikos nin kilometro an saiyang sakop sa mga banwaan nin camalig malilipot asin sto domingo li'bog kaidto inapod na sarong stratovolcano ini saro sa na aktibong bulkan sa filipinas na sinasabing pinaka aktibo huli ta may pinakadakul na bilang nin pagtuga sigon sa mga bulkanologo sarô ining stratovolcano o kompositong bulkan ang garo simetriko kaining kono nabilog sa paagi nin pagpatong patong nin mga bolos nin lahar asin lava nin huli ta uminabot nang sobra ng beses na an mga pagtuga kaini sa naka aging taon ikinokonsiderar na ining pinakáaktibong bulkan sa enterong nacion mahihiling ini sa sarong convergent plate boundary sa tahaw kan platong eurasiano sagkod kan plato nin plipinas an bulkan mayon may sobra sa ng beses nagtuga na sa historya kaini ang enot kan taon an pinakáhuri taon ang pinakámakusog na pagtuga kan bulkan mayon iyo kan febrero natambunan nin lava an banwaan na cagsawa asin may tao an nagadan ang kampanaryo kan simbahan kan banwaan an natatada nin huli ta rompag na an pinaká simbahan kaini si feodor jagor mas pa an sinabing nagkagaradan na nag'abot daang an pinakahalawig na pag'uson kan bulkan mayon nangyari kan taon na nagpoon hunyo asta hunyo ini nagresulta sa pagkagadan nin sobra katawo huli sa nagbubulos na laboy asin tubig na nagbubuladbukad asin nag'oolantong mga mainit na kagagapoan an pagputok nag'ayaw nin oras asin rinatakan an pampang dagat kan sto domingo asin mga baryo sa sto nino san isidro san roque san antonio misericordia sa banwaan nin sto domingo banwaan nin ligao parte kan bigaa san fernando asin an syudad nin legazpi an salog basud kan li'bog ngonyan nginaranan nang sto domingo asin camalig binulosan man nin nagbubugawas na mainiton na laboy lava an kalangitan sa palibot pinatos nin maitom na abo asin naghitsurang sinarom an mga magkataraid na lugar an pagtugang ini kan bulkan mayon iyo na daa an nagtaong ikaduwang grabeng ratak asin danyos sa probinsya nin albay sunod sa pagtuga kan mayo man nadeklarang gadan ining na pagpotok pero na katao an pinahubo' hale sa delikadong lugar sa palibot kan bulkan susog sa mando kan mga personahe kan phivolcs ining na pagtuga nagresulta sa pagkagaradan nin katawo huli daa sa pyroclastic flows kadaklan mga paraoma nagiistar sa palibot kan bukid na habong magharale ini ang ika na pagtuga kan bulkan mayon kan hulyo na sinundan kan pagtopga kan lava puon hulyo dai mababa sa na mga tawo o na pamilya hale sa ng banwaan sa tolong syudad asin limang munisipyo na naibakwar sa laog kan walong kilometro palibot kan bulkan mayon uyon sa pampublikong kaligtasan at opisina ng pamamahala ng emergency management office lokal na mga sayantipiko sinabi na uyon sa gravitational pull kun tanu nagpotok ang bulan kaya sinasabi na tolo sa na pagbuag kan bulkan mayon sa nakaaging apat na dekada uyon sa kabilogan nin bulan kabale dyan ang duwang nakaagi pa sanang pagpotok kan asin pakatapos kan pagpotok kasabay ang pagdiklom kan palibot kan septyembre huli sa nag'alimbukad na abo kung kaya napundo ang mga saindang mga aktibidades sa mga iskwelahan asin an mga ini ginibong mga temporaryong istaran kan mga tawo ang philvolcs binaba na an lebel sa alerto hale sa alerto kan septyembre alerto kan oktubre asin alerto kan oktubre magayun na bareta na mayong nadiklarang gadan habang nagpopotok ang bulkan pero kadimalasan may uminagi pang bagyong reming na may kasabay na makusog na uran kan nobyembre kung kaya sobra sa ang mga nagkagaradan asin man an nagkawarara sinasabing nagtuga na an bulkan mayon nin sobra sa limang polong beses na asin opisyalmente an philvocs sinasabing na an pagtuga kan mayon kaiba na diyan an pinakahuri na nagpoon kan enero an duwang makuring pagtuga kan bulkan taon asin nagtulod sa duwang pararawit sa bicol na magtokda nin rawitdawit sa pagromdom kan mga makagiram giram na mga pangyayaring ini si prayle melendreras nasambit ni abogado reyes sa saiyang libro bikol maharlika na igwa daang taga bicol na inapod ni melendreras komo sarong homer nin bicol na nagtokda' nin rawitdawit manongod sa pagtuga kan mayon kan alagad saiya nang ipigpalis sa espanyol alagad si reyes ipinalis balik sa bikol an obra ni melendreras kan an mayon nagtuga kan taon si mariano perfecto man nagmukna nin halawig na rawit na may na stanza dapit sa pagtugang ini saiyang ipinalagda ini sa duwang tomo titulado bareta dapit can volcan mayong sa albay can junio de sa imprentahan kan sagrada familia kan taon mismong idto maladawan nanggad an pagpintura ni perfecto kan nagdudurulag harani sa nagbabalinghaw na bulkan mala ta ini an iginuhit niya sa saiyang rawitdawit an bulkan iyo man an sentro kan istoryang soanoy kan mga gurang na iyo na daa ini an pigura ni daragang magayon kan ini ilinubong bunga kan nagadan ta natusok pana kan magralaban an duwang tribu tribu ni panganoron asin tribu ni pagtuga na mayong ibang pig'iiwalan kundi an makua an pagkamoot kan daraga an ma'yong natampok naman bilang parte kan desenyo sa kwartang filipinas an rehiyon bikol ingles bicol region o region v sarô sa kan republika kan filipinas sakop kaini an bicol peninsula sa sur subangan kan isla nin luzon asin mga isla kan masbate sagkod catanduanes inaapod man ining bicolandia o kabikolan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado binibilog an rehiyon nin anom na probinsya an albay camarines norte camarines sur catanduanes masbate asin sorsogon igwa ini nin sarong nagsasadiring siyudad an siyudad nin naga asin anom na kapartidong syudad an mga nin siyudad nin iriga siyudad nin legazpi siyudad nin ligao siyudad nin masbate siyudad nin sorsogon asin siyudad nin tabaco an mga rehiyonal na sentro iyo an siyudad nin legazpi an pampolitikang sentro asin siyudad nin naga an pinakaprogresibong syudad kan rehiyon asin pangkomersyo pang edukasyon pinansyal pangrelihiyon asin pangkulturang sentro kaini ang mga nag eerok digdi inaapod na mga bikolano na nagtataram nin manlaen laen na tataramon arog kan rinconada bikol asin buhi bikol sa ikalimang distrito kan camarines sur bikol sulnopan na albay libon bikol asin miraya bikol sa sulnopan na parte kan albay asin iba pa an lingua franca iyo an diyalekto sa naga asin legazpi na nasasabtan kan ibang mga tagataram kan iba pang tataramon na bikol an aprika an ikaduwang pinakadakulà asin ikaduwang pinakamatawong kontinente sunod sa asya sa sukol na km mi kabali an katampad na mga isla okupado kaini an kan kagabsan na ibabaw na parte kan kinàban o kan kadagaan na parte kaini may haros milyon katawo an nag eerok digdi o an sobra halos kan presenteng populasyon kan kinàban nasusuway ini sa europa sa norte kan dagat mediterranean sa asya sa subangan kan kanal suez asin dagat pula sa australya sa subangan kan kadagatan indio asin sa amerika sa sulnopan kan kadagatan atlantiko an unyon aprikano o the african union au sarong pederasyon nin ng estadong aprikano liban sa moroko namuknâ an unyon kan hunyo kun sain namumugtak an opisina kain sa addis ababa etiyopya opisyal na nabilog ini kan hulyo bilang kasalihid kan organisasyon kan pagkakarasaro nin aprikano oau an tunay na simbahan ni hesus true jesus church sarong independienteng simbahan na ipigmukna sa beijing tsina kan sa ngonian igwa nin poco mas o minus milyon na mga miembro sa quarenta y sincong naciones asin anum na kontinente an simbahan kabali sa pentecostal na sanga kan cristianidad na nagbutwa kan amay na ika beinteng cientong taon an simbahan minadoon man sa oneness pentecostal na katokduan jesus name doctrine poon kan an simbahan ipigmukna sa filipinas boot nindang magtokdo kan banal na tataramon sa gabos na nacion bago an ika duwang pagbalik ni hesus an sampolong pangenot na mga doctrina asin pagtubod kan simbahan an an filipinas ingles philippines espanyol filipinas o republika kan filipinas ay sarong nasyon nin grupo nin mga isla sa sur subangan na asya na manila an kapitolyo igwa nin na mga isla an arkipelago kan filipinas na namumugtak sa gamping sulnopan kan kadagatan pacifico an nasyon an ikadose sa pinakamatawo sa enterong kinàban na igwang populasyon na milyon pinangaranan an filipinas sa pamidbid ni hadeng felipe ii kan espanya pinangaran kan kastilang paragalugad na si ruy lópez de villalobos sa tahaw kan saiyang paglalayag kadtong an mga isla nin leyte asin samar bilan felipinas kasunod kan prinsipe nin asturias sa huri an pangarang las islas filipinas an minasakop sa gabos nin mga isla sa kaiislahan bago ini nagin parati piggamit man kan mga kastila an iba pan mga pangaran na arog kan islas del poniente mga kaiislahan nin sulnupan asin an ipinangaran ni magallanes para sa mga isla na san lázaro tanganing tukuyon an kaiislahan sa paglihis nin historiya pirang beses na nagbago an opisyal na pangaran kan filipinas sa katahawan kan himagsikang pilipino ipighayag kan kongreso nin malolos an pagtugdas kan repblica filipina republika kan filipinas poon sa panahon kan gerang espanyolamerikano asin gerang pilipinoamerikano sagkod hasta sa panahon kan komonwelt sagkod pig'apod kan mga amerikano an nasyon bilan philippine islands na palis taramon sa ingles gikan sa kastila poon sa kasunduan sa paris nagpoon na nagbutwaan an pangaran na pilipinas filipinas dangan poon kadto ini na an naging parating ngaran kan nasyon poon sa katapusan kan ikaduwang gerang pankinaban an opisyal na pangaran kan nasyon iyo an republika kan filipinas namundag an historya kan filipinas kan nag abot an mga inot na tawo sa filipinas sa paagi kan mga tulay na dagâ taon na an nakakaagi an inot na rehistro kan pagbisita na hal sa sulnopan iyo an pag abot ni fernando magallanes sa isla kan homonhon sa sur sulnupan kan samar kan marso nagpoon an rebolusyon laban sa espanya kan abril taon na pagkalihis nin duwang taon naghantong sa proklamasyon kan katalingkasan asin pagkamukna kan inot na republika kan filipinas alagad an kasunduan sa paris na ginibo sa katapusan ng gyerang espanyol amerikano naglipat kan poder sa filipinas sa estados unidos nagpoon an pagkolonya kan estados unidos sa filipinas kan desyembre kaiba an limitadong lokal na pagkapot kan an parsyal na pagsasadiri itinao kan mantang naghahanda sa independensya hal sa estados unidos kan alagad an taon na transisyon hale sa pagigin komonwelt pasiring sa sarong soberanyang nasyon nasibol nin huli sa pagsakop kan hapon sa filipinas kan panahon kan ikaduwang gyerang pankinaban nin huli kaiyan an pagsasadiri itinao sa filipinas kan hulyo an filipinas igwang sistemang presidensyal asin unitaryong porma nin gobyerno na an presidente an nagseserbeng pamayo kan estado sagkod pamayo kan gobyerno asin an commander in chief kan puwersa armada an presidente pig eelihir sa paagi kan popular na boto sa terminong anom na taon an filipinas sarong arkipelago na binibilog nin maabot sa ng mga isla na igwa nin total na sakop nin kadagaan sagkod hawak nin katubigan sa laog kaini nin kilometro kwadrado an kilometrong baybayon kaini iyo an ikalima sa pinakahalawig sa kinaban namumugtak ini sa tagboan na ' sagkod ' subangan na longhitud asin ' sagkod ' norteng latitud asin nahahanggan kan dagat filipinas sa subangan kan sur dagat tsina sa sulnopan asin kan dagat celebes sa sur an tagalog sarô sa mga darakulang tataramon sa filipinas igwa ining apat na mayor na diyalekto manilenyo oficialmente iyo an tataramon na filipino bulakenyo batanggenyo asin marindukenyo an tataramon na tagalog gikan sa tagá ilog tagá sulóng o salog hal sa tagá na nangangahulugan tinub kan ilog boot sabihon salog nangangahulugan ining mga nag eerok sa sulong o salog an doctrina cristiana kristyanong katokdoan kan an pinakaenot na librong naisurat sa tagalog pigsurat ini sa kastila asin duwang bersyon kan tagalog an sarô nakasurat sa kurit na baybayin asin an sarô nyaon sa alpabetong latin kan pigpili an tagalog komo basehan kan nasyunal na tataramon kan national language institute an tagalog sarong tataramon na filipinas central na myembro kan pamilya nin tataramon na austronesyo an tagalog igwang ponema katanog asin patanog amerika nin norte iyo an kontinente sa kinàban na nyaon sa gamping sulnopan kaini sakop kan kotinente an km o m o halos kan kagabsan na ibabaw na parte kan kinàban o kan kadagaan na parte kaini poon kan octobre an mga nag eerok digdi luminampas nang milyon ini an ikatolo sa pinakadakulang kontinente sunod sa asya asin aprika asin ikaapat sa pinakamatawo sunod sa asya aprika asin europa americas o mga amerika kun apodon an amerika nin norte asin amerika nin sur an amerika norte asin amerika nin sur akô kan kadaklan na ipinangaran sa italyanong ekplorador na si amerigo vespucci kan aleman na kartograpista na si martin waldseemller si vespucci an enot na europeo na nagsuhestyon na an americas bakô an east indies alagad sarong bâgong kinàban dati nang dae nadiskobre kan mga europeo sya man an enot na makadiskobre kan amerika sur asin mga kabukidan sa amerika sentral an asya an pinakadakulà asin pinakamatawong kontinente sa kinàban sakop kaini an kan enterong ibabaw na parte kan kinàban o kan kadagaan na parte kaini poco mas o minus bilyon katawo an nag eerok digdi o an sobra sa kan presenteng populasyon kan kinàban nabábangâ sa anom na an asya an norteng asya sentral na asya sur sulnupan na asya sur na asia subangan na asya asin sur subangan na asya an asya iyo an pinakadakulang kontinente asin minasakop sa dai makulang na ikatolong parte kan kinaban igwang sukol ini nin milya kuwadrado mi nagsusuway ini sa europa sa paagi kan sarong makinaryang libu libong linya an minaagi gikan sa bukid ural paduman sa dagat kaspiyan asin sa dagat itom black sea an hangganang nagbabanga sa aprika asin asya iyo an kanal suez asin an hangganan sa tanga kan amihanan na amerika asin asya iyo an itiot nin bering sa amihanan kan asya iyo an kadagatang artiko asin sa habangatan kaini an kadagatang indyano an kadagatang pasipiko an nasa subangan kan asya asin sa sulnupan kaini madudugangan an bukid ural dagat kaspiyan dagat itom asin dagat egeo an kontinenteng ini an pinakadakulang lupalop sa bilog na kinaban asin binistong saro sa pinagsulputan kan mga dakilang sibilisasyon na nagpabago asin naghulma sa kaisipan asin pagtubod kan mga tawo sa kinaban pira sa mga bistong sibilisasyon na gikan digdi sa asya iyo an sibilisasyon nin tsina indya mesopotamya persya asin sibilisasayon na armaiko na igwang duwang sangay an israel asin arabo nakamugtak man sa asya an kadagatang indyano dagat habagatan na tsina an pinakadakulang dagat sa kinaban kadagatang pasipiko asin kadagatang artiko an europa an kadukot kaining kontinente na pinagsuway sana kan mga hangganan kan kabukidan nin ural dagat kaspiyan dagat itom asin kan kabukidan nin kawkasus an suez canal naman an siyang hangganan kaini bago mag abot sa nasyon na ehipto kan kontinenteng aprika sa dami kan mga grupo kan lahi nin mga tawo an asya pa langgad an nanginginot asin padagos na nag uusbong sa pagluwas kaini paduman sa iba pang mga nasyon asin pagdagsa man digdi kan mga ibang lahi nin tawo gikan sa kontinente kan europa amerika asin afrika within the above mentioned states are several partially recognized countries with limited to no international recognition none of them are members of the un kadagatan pacifico hal sa tataramon na latin na mare pacificum boot sabihon matoninong na dagat an pinakadakulà sa mga pankadagatan na bangâ kan kinàban minaabot ini sa arktiko sa norte asin antartika sa sur napapalibotan ini kan asya asin australia sa sulnopan asin amerika sa subangan sa sokol na milyon km o milyon m napapatos kaini an kan ibabaw na katubigan water surface kan kinàban asin maabot sa kan kagabsan na ibabaw na parte surface kaini an mariana trench an pinaká hararom na punto sa pacifico asin sa kinàban na uminaabot m nabábangâ pa ini sa pacifico norte asin pacifico sur kan equador an temperatura kan katubigan kan pacifico minaiba poon sa kayelohan sa kaporohan na parte polar hanggan sa c o f harani sa equador an kaaskadan salinity minaiba man bakong gayong maaskad an katubigan harani sa equador bakong arog sa mga katahawan na balagbag latitude nin huli sa pagbagsak nin uran sa enterong taon an pag itok sa norteng hemispero northern hemisphere kan katubigan sa ibabaw na parte kan pacifico siring sa hiro kan relo asin kabaliktadan sa sur na hemispero southern hemisphere an kadagatan arktiko yaon sa norteng hemispero asin an kahiwasan na parte kaini yaon sa norteng porong rehiyon nin arktiko ini an pinakásadit sa limang pangenot na mga pankadagatan na bangâ kan kinàban asin an pinakáhababaw dawà na an international hydrographic organization iho pigbibisto ining sarong kadagatan dagat arktiko mediterano o simpleng dagat arktiko an apod digdi kan mga oceanographer asin klinaklasipikar na sarô sa mga dagat kan kadagatan atlantiko an kadagatan arktiko napapatos nin nagyeyelong dagat sa enterong taon napapalibutan ini kan eurasia asin amerika norte an temperatura asin kaaskadan salinity kan kadagatan arktiko minaiba depende sa panahon na an patos na yelo kaini minatunaw asin minatagas an kaaskadan kaini an pinaká hababa sa limang pangenot na kadagatan nin huli sa hababang pagsungaw evaporation asin sa limitadong pagbulos paluwas sa nakapalibot na mga katubigan an karagatan atlantiko an ikaduwang pinakadakulà sa mga pankadagatan na bangâ sa kinàban sa kagabsan na sokol na milyon km o milyon m sakop kaini an poco mas o minus kalimahan kan ibabaw na parte kan kinàban inookopar kan karagatan atlantiko an palabang korteng s na kabàban palagbag sa tahaw kan amerika norte sagkod sur sa sulnopan asin eurasya sagkod aprika sa subangan an kadagatan atlantiko napapalibotan kan amerika norte asin sur sa sulnopan sa norte hasta norte subangan nasusuhay ihi kan arkepelagong arktiko kan canada greenland iceland jan mayen svalbard asin kadagaan na europa sa kadagatan arktiko sinusumpay ini sa kadagatan arktiko sa paagi kan itiot kan denmark dagat greenland dagat norway asin dagat barents sa subangan an mga sundoan kan kadagatan iyo an europa itiot kan gibraltar kun saen sinusumpay ini sa dagat mediterano sarô sa mga hanggan na dagat kaini asin an sunod an itom na dagat asin aprika sa sur subangan an atlantiko minasalak sa kadagatan indio an sundoan na pigsasabi sa subangan na meridyo minadalagan pa sur hal sa kapa kan agulhas pa antartika mientras na an ibang awtoridad ipinapahiling an an kadagatan atlantiko minaabot sa sur sa antartika an iban ipinapahiling ini na nahahangganan sa sur kan sur na kadagatan sa sur sulnopan sinusumpay ini kan agihan kan drake sa kadagatan pacifico sarong gibo nin tawong takod sa tahaw kan atlantiko asin pacifico an itinatao kan kanal kan panama apwera kan mga nasambitan an iba pan mga hawak nin tubig na harani sa atlantiko iyo an dagat caribo golpo kan mexico hudson bay dagat mediterano dagat norte dagat baltic asin dagat celtic an administratibong rehiyon kordilyera ingles cordillera administrative region o car an solamenteng kan republika kan filipinas na mayong baybayon komponido ini kan mga nin abra apayao benguet ifugao kalinga asin mountain province an ciudad nin baguio an panrehiyon na sentro kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sakop kan kordilyera an haros enterong kabukidan sa kordilyera sentral kan luzon an pinakámahiwas na kabukidan sa nacion an rehiyon an pinag eerokan kan manlaen laen na katutubo kun apodon mga igorot an car nababanga sa na provincia asin kaiba an ciudad nin baguio an kordilyera mayaman sa mga nakatagamang mineral kabali digdi an bulawan copper pirak zinc baybay graba asin sulfur an mga nakatagamang makukua sa gabos na provincia alagad nakakonsentrar sa benguet an pagmina kabali sa mga pigdadayong mga atraksyon sa rehiyon an banaue rice terraces sa provincia kan ifugao sumaguing cave sa sagada asin mummy caves kan benguet asin mt province igwa nin apat na national parks digdi an cassamata hill mount pulag an ikaduwa sa pinaká halangkaw na bukid sa filipinas na may langkaw na m above sea level mt data asin balbalasang balbalan namómogták sa provincia kan kalinga an kalinga igwa man nin world class na white water rafting sa chico river an kordilyera igwa nin mga festival na pigseselibrar sa laog kan taon kabali digdi an minasunod panagbenga baguio flower festival na pigseselibrar sa bulan nin pebrero an festival nakasentro sa pagigin flower garden city sa norte kan ciudad nin baguio kabali sa highlights an flower exhibits lectures garden tours floral competition asin parada kan mga floats sa buong syudad lang ay festival mt province sarong semanang agro industrial trade tourism asin cultural fair na igwang mga bayleng pantribo asin kanta na pigseselibrar kada abril an lang ay sarong tataramong katutubo na ipinapahiling ang buhay na tradisyon kan mga tawo sa provincia banaue imbayah festival tolong aldaw na kapiyestahan poon desyembre hasta na pigseselibrar kada apat na taon igwang mga paradang etniko na ipinapahiling an pagbabâgo kan kultura kan ifugao na pigsusundan nin mga etnikong pakawat an awtonomong rehiyon sa muslim mindanao ingles autonomous region in muslim mindanao o armm sarô asin an solamenteng kan republika kan filipinas na igwang sadiring govierno komponido ini kan mga provincia nin basilan lanao del sur maguindanao shariff kabunsuan sulu asin tawi tawi sagkod an ciudad nin marawi na mayoriyang muslim an ciudad nin cotabato dawà na parte kan soccsksargen an rehiyonal na kapitolyo kaini nababangâ sa duwang panheograpiyang sakop an rehiyon an sa kadagaan kan mindanao asin an arkipelago kan sulu namomogtak an lanao del sur maguindanao asin shariff kabunsuan sa kadagaan kan mindanao mantang an basilan sulu asin tawi tawi namómogták sa arkipelago kan sulu an armm nababanga sa na probinsya an calabarzon region iv a sarô sa mga kan republika kan filipinas na komponido kan mga provincia nin cavite laguna batangas rizal asin quezon an pangaran kan rehiyon hal sa kapinônan kan mga pangaran kan mga provincia an rehiyonal na sentro kaini iyo an ciudad nin calamba sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado dating sarô an calabarzon asin mimaropa na inapod na rehiyon sur na tagalog ingles southern tagalog region o region iv antes na suhayon ini kan orden ehikotibo no kan an mga provincia nin aurora asin palawan ibinalyo sa mga rehiyon nin sentral na luzon asin subangan na visayas an orden ehikotibo no may petsang oktobre an nagdesignar sa ciudad nin calamba bilang panrehiyon na sentro kan calabarzon an mimaropa o region iv b sarô sa duwang mga kan republika kan filipinas na mayô nin kataid na rehiyon sa kadagaan an sarô pa iyo an subangan na visayas komponido ini kan mga provincia nin occidental mindoro oriental mindoro marinduque romblon asin palawan an pangaran kan rehiyon hali sa kapinônan kan mga pangaran kan mga provincia an rehiyonal na sentro kaini iyo an ciudad nin calapan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado pigtataram sa provincia nin marinduque an tagalog pati sa mga baybayon sa norteng subangan asin sur na sulnopan kan mindoro sa laog kan isla an manlaen laen na mga tataramon kan mga mangyan igwa nin iraya alangan tawbuid hanunoo tadyawan buhid asin ratagnon an pinaká huri sarong tataramon na bisaya sa romblon igwan nin tolong pangenot na mga tataramon romblomanon asi asin onhan kabali an mga ini sa pamilya kan tataramon na bisaya an peninsula kan zamboanga ingles zamboanga peninsula o region ix sarong kan republika kan filipinas na mina okopar kan zamboanga peninsula sa sulnopan kan isla nin mindanao komponido ini kan tolong nin zamboanga del norte zamboanga del sur asin zamboanga sibugay sagkod an iminoknang ciudad nin zamboanga asin isabela an kapartidong component ciudad kan provincia nin basilan na parte kan bangsamoro administratibong rehiyon sa muslim mindanao an ciudad nin pagadian an rehiyonal na sentro kaini dating inaapod na sulnupan na mindanao o western mindanao an rehiyon antes kan orden ehikotibo no kan setyembre sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an zamboanga peninsula namómogták sa tahaw kan golpo nin moro parte kan dagat celebes asin dagat sulu sakop kaini an tolong provincia kan rehiyon asin ciudad nin zamboanga sagkod an provincia nin misamis occidental kan rehiyon norteng mindanao an peninsula nakatakod sa mayor na isla kan mindanao sa sarong isthmus na namómogták sa tahaw kan panquil bay asin pagadian bay an hangganan kan peninsula asin mayor na isla artipisyal pigmamarkahan sa tahaw kan mga provincia nin zamboanga del sur asin lanao del norte an rehiyon davao ingles davao region o region xi sarô sa mga kan republika kan filipinas na namomogták sa sur subangan kan isla nin mindanao kompwesto ini kan mga provincia nin compostela valley davao del norte davao del sur asin davao oriental an rehiyon nasa ngimot kan golpo nin davao asin an ciudad nin davao an rehiyonal na sentro kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado dating habagatan na mindanao ingles southern mindanao an rehiyon xi kaibahan kan tolong provinciang davao an mga provincia nin surigao del sur asin south cotabato kan panahon na idto an compostela valley parte pa kan davao del norte sa republic act no na pigratificar kan marso iminukna an provincia nin sarangani hali sa south cotabato dangan sa republic act no na pigpirmahan kan pebrero kan presidente fidel v ramos ibinalyo an surigao del sur sa bagong muknang rehiyon nin caraga region xiii sa katapus tapusi kan setyembre sa paagi kan executive order no ni presidente gloria macapagal arroyo pigreorganizar an mga rehiyon asin provincia sa mindanao ibinalyo an cotabato sur asin sarangani sa soccsksargen asin pinangaranan na davao region an rehiyon an rehiyon nasyunal na kapitolyo ingles national capital region o ncr metro manila kadakulaang manila o kamaynilaan iyo an pigtutukawan kan gobyerno asin saro sa tolong metropolitanong lugar sa filipinas ini sarô sa mga kan republika kan filipinas na namómogták sa sentro kan isla nin luzon an rehiyon iyo an sentro nin politika komersyo sosyedad kultura asin edukasyon kan filipinas dapit sa iprinoklamang sugo nin pangpamayuhan blg an kabilogan nin kadakulaang manila iyo an sentro nin gobyerno kun sain an syudad nin manila an kapitolyo an pinakadakulang syudad sa kamaynilaan iyo an syudad nin quezon mientras an pinakadakulang distritong pangkomersyo iyo an syudad nin makati susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado pigbibilog an rehiyon kan metro manila kan syudad nin manila an kapitolyo kan nasyun asin disi sais na kataid syudad kaini asin sarong munisipyo an soccsksargen sarô sa mga kan republika kan filipinas na komponido kan mga provincia nin south cotabato cotabato sultan kudarat asin sarangani sagod mga ciudad nin ciudad nin cotabato asin general santos an rehiyonal na sentro kaini an ciudad nin koronadal na namómogták sa provincia nin cotabato sur an ciudad nin cotabato dawâ na namómogták sa provincia nin maguindanao parte kan soccsksargen asin suhay sa provinciang idto an maguindanao parte kan sarong espesyal na rehiyon an armm na an sentro iyo an ciudad nin cotabato sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ciudad nin cebu an kapitolyo kan provincia nin cebu sa republika kan filipinas ini an ikaduwang pinakáimportanteng area metropolitan sa nacion namomogtak ini sa subangan na babayon kan isla nin cebu ini an pinakágurang na ciudad sa enterong filipinas asin an primerong banwaan na ginibong ciudad asin kapitolyo kan mga kastila ini an sentro nin trapikong bapor kan filipinas asin pinageerokan kan sobra sa na mga kompanyang bapor kan nacion an internasyonal na palayogan nin mactan na minutos sana an rayô sa ciudad iyo an ikaduwang pinakámahigos na internacional na palayogan apwera sa manila an cebu man an sentro nin negosyo komersyo asin industriya kan visayas asin mindanao na sur na parte kan nacion pigaapod ini sa filipinas na queen city of the south ciudad reina del sur an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an ciudad nin cebu iyo an sentro nin area metropolitana na pigaapod na metro cebu apwera sa cebu mismo komponido ini kan mga ciudad nin mandaue lapu lapu asin talisay sobra sa duwang milyon na katawo an nageerok sa enterong metro cebu sa nakaaging sobrang na taon an cebu na sugbo an dating ngaran importante asin mayaman na banwaan na bago pa nag abot an mga kastila an mga cebuano kaidtong panahon nagkikinegosyo na sa tsina asin sa mga iba pang estado kan sur subangan nin asya sa nin abril nagabot si fernando magallanes sa cebu sa pagkabarkada kaini sa hade nin cebu na si rajah humabon asin su agom niya nagtugot an mga ini asin mga na natibo nin isla na bunyagan sindang kristiano sinda an nagin mga primerong kristiano sa filipinas pero dae naghaloy an magayon na relasyon kan mga kastila asin cebuano pinakiaraman ni magallanes an mga iriwalan nin humabon asin su mga kalaban kaini partikularmente si lapu lapu ginadan si magallanes sa sarong iriwalan sa baybayon nin cebu sa nin abril sa nin abril buminalik an mga kastila na si miguel lopez de legazpi kaiba nin fraile na si andres de urdaneta nagibo an cebu na kapital kan mga kastila kinambyohan kaini an pangaran nin banwa na nagin villa del santissimo nombre de jesus sa nin enero limang taon naghaloy an pagkakapital kan cebu nin filipinas naproklamar an provincia nin cebu kan petsa nin marso ini an harong probinsya ni sergio osmena sr na sinunodan si manuel quezon na presidente nin commonwealth sa panahon kan ikaduwang guerra na pankinaban an ceeboom iyo an pagapud sa dakolang pagasenso nin ekonomiya nin cebu sa dekadang an cebu an nagin sitio nin asean summit sa enero nin nababanga an syudad nin cebu sa barangay an albay sarô sa mga probinsya kan republika kan filipinas na namumugtak sa rehiyon bikol sa luzon an syudad nin legazpi an kapitolyo kaini natatangà an probinsya kan camarines sur sa norte asin sorsogon sa sur yaon sa norte subangan kaini an golpo kan lagonoy pasiringon sa dagat filipinas asin sa sur subangan an burias pass an bulkan mayon an pinakanagpapagiromdom sa probinsya sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo igwang sukol na km an probinsya kayâ ini ang ika sa pinakasadit na probinsya sa nasyon namumugtak ini sa bicol peninsula asin kabali mayor na sa sakop kan probinsya an mga isla nin rapu rapu batan parte kan rapu rapu cagraray parte kan bacacay asin san miguel parte kan syudad nin tabaco natatangâ an probinsya kan camarines sur sa norte asin sorsogon sa sur nasa norte subangan kaini an golpo nin lagonoy pasiringon sa dagat filipinas asin sa habagatan sulnopan an burias pass nababangâ an albay sa banwaan asin syudad populasyon sosog sa sensus kan an albay igwang populasyon na kaya ini an ika na pinakamatawong probinsya sa nasyon igwa nin pamilya sa probinsya na may katamtaman na dakol average na katawo urog kahalangkaw nanggad kan sa nasyonal na bikol sentral an mga panginot na tataramon sa probinsya mantang igwang dakol na parataram kan miraya bikol west albay bikol asin libon bikol mayoriya kan mga nag iirok digdi nakakasabot nin tagalog asin ingles an camarines sur sarô sa mga kan republika kan filipinas na namumugtak sa rehiyon bikol sa luzon an banwaan nin pili an kapitolyo kaini nasa norte sulnopan kan probinsya iyo an quezon sagkod camarines norte asin sa sur an albay sa subangan kaini mananagpoan an islang probinsya kan catanduanes sa ibong kan maqueda channel gikan sa mga pag adal an gobyerno lokal kan probinsiya kan camarines sur naitindog kan mayo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo camarines sur an pinakamahiwas asin may pinakadakol na populasyon senso sa anom na probinsya sa rehiyon bikol an kabesera kaini dati iyo an syudad nin naga alagad kan hunyo huli sa pwersa kan akta republika nu napili nang kabesera kaini an banwaan nin pili an teritoryo kan camarines sur sinasakop an duwang syudad naga sarong chartered city asin an syudad kan iriga an syudad kan naga iyo an sentro komersyal industryal pinansyal asin kultural kan probinsya manta an syudad kan iriga sarong katakin na syudad iyo man an sentro kan rinconada an danaw nin buhi iyo an pinaghahalean kan pinakasadit na sira na pambenta an tabyos o sinarapan mistichthys luzonensis segun sa senso kan igwa ini nin residente asin nin huli kaini ini an may pinakadakulang populasyon sa rehiyon iyo man ini an ika ng pinaka matawong lugar sa bilog na nasyon kan sensong nagluwas na igwang na pagharongon igdi na an kasyahan na bilang nin kag erok naabot sa na persona bagay na mas halangkaw sa nasyonal na bilang na persona an pagtalubo kan populasyon nagaabot sana sa taon taon hababa na gayo kun ibabaing sa rata nin pagtatalubo kan nasyon na naabot sa sa rata nin pagtalubo kan probinsya ginagaom na madoble an saiyang populasyon sa laog nin taon an mayor na lenggwaheng tinataram sa camarines sur iyo an bikol partikularmente an diyalektong tinataram sa syudad kan naga asin palibot kaini na madaling masabotan kan kadaklan kan mga bikolano an ibang mga tataramon digdi iyo an buhi non na ginagamit sa parteng habagatan kan probinsya sa tungod kan danaw kan buhi asin an rinconada bikol na lakop sa syudad nin iriga asin pagtaraid na banwaan sarong diyalekto kan bikol naga iyo an partido bikol na tinataram sa paralibot kan golpo nin lagonoy kadaklan kan mga habitante digdi nakasabot man kan tagalog asin kan ingles dating parte an probinsya kan lumang camarines o ambos camarines an politika asin economiya kan provincia kontrolado kan mga amerikano asin saindang mga local na mga kasurog na kadaklan mga lokal na elitista kan mayo naglaog an mga puwersang guerilya sa munisipyo kan naga pinabuhian an mga prisonero kan mga hapon hali sa lumang kapitolyo kaiba sa mga binuhian ang nagkapirang mga dayuhan na nagtatrabaho sa mga kumpanyang dayuhan lalu na sa mga minahan sa rehiyong bicol sa mga panahon man na ini ginibong garison kan mga hapon an ateneo de naga campus sa panahong ini naitanom kan partido komunista kan pilipinas ang bagong hukbong bayan bhb sa provincia sa pangengenot ni romulo jallores asin saiyang tugang na si benjie nagorganisa sinda nin armadong grupo laban sa rehimeng marcos sa peninsula kan caramoan an grupong ini an nagpoon magorganisa kan armadong rebelyon sa bicol laban ki marcos asin saiyang mga pag iriba an pamilyang villafuerte an naging dominanteng pamilya sa politika kan provincia kinakapotan man kan pamilyang fuentebella an pampolitikang poder sa tercer distrito an duwang pamilyang ini mga lumang pamilyang dati ng mga nagkakapot kan poder sa provincia mga villafuerte pa man giraray an dominanteng pamilyang nagkakapot kan poder sa provincia nakapalaog sa camarines sur an kabuuhan na hiwas kan na pig ookupar an katahawang seksyon kan rehiyon bikol sa isla nin luzon nahahangganan kan provincia an camarines norte asin quezon sa norte sulnupan asin albay sa sur sa subangan mahihiling kaini an maqueda channel nababangâ an camarines sur sa ng banwaan asin ng ciudad luzon an pinakadakulang isla sa republika kan filipinas asin sa tolong grupo nin mga isla sa nacion visayas asin mindanao an duwa igwa ining sokol na km kayâ ini an ika ng pinakadakula asin ikalimang pinaka pinageerokan na isla sa kinàban bilang grupo nin mga isla kabali digdi an mismong isla nin luzon kaiislahán kan batanes asin babuyan sa norte asin mga mayor sagkod pagtaraid na mga isla nin catanduanes marinduque masbate romblon sagkod mindoro sa sur an grupo nin mga isla kan palawan parte kan mimaropa sa luzon asin ibinalyo na sa rehiyon vi sa visayas kan sa mga suanoy na mapa luonia o luon an apod asin luoes sa mga nag eerok digdi sosog sa uusipon bisto man an luzon sa ngaran na nueva castilla o an new castile an mga tulay na dagang nagsosogpon sa mga isla kan filipinas orog na an luzon sa asya pinaghuhunang nagdara sa mga katutubong agta sobra sa taon na an nakakalihis an dagat filipinas sarong dagat na parte kan sarong kadagatan sa subangan kan filipinas parte ini kan subangan na porsyon kan kadagatan pacifico an dagat filipinas napapalibutan kan filipinas asin taiwan sa sulnopan hapon sa norte an marianas sa subangan asin palau sa sur an katampad na mga dagat kaini iyo an dagat celebes na pigsusuhay kan mindanao asin saradit na isla sa sur dagat tsina sur na pigsusuhay kan filipinas sagkod dagat subangan na china na pigsusuhay kan mga isla nin ryukyu an plato kan filipinas minaporma kan salog kaini asin minapairarom sa plato kan eurasia na nagporma sa archipelago kan filipinas sa tahaw kaining duwang plato an philippine trench kan ini an pinanyarihan kan battle of the philippine sea sarong naval battle sa tahaw kan hapon asin estados unidos kan ikaduwang pankinàban na gyera ang dagat ay may naninirahan na mga isda at iba pa eto ay makakatulong sa atin kayat dapat natin gawin and tama an termino ginagamit na kolokyal kapareho sa kadagatan arog kan an tropikal na dagat sa baybayon kan dagat o maski tubig dagat tanganig apodon an tubig kan kadagatan an mga mahihiwas na danaw arog kan great lakes minsan inaapod na mga dagat sa kadagaan kadakol mga dagat na pan gilid na mga dagat na an solog kawsa kan doros kadagatan an iba mga dagat mediterraneo na an solog kawsa kan mga pagkakaiba sa kaaskadan salinity asin temperatura an international hydrographic organization iho an may poder sa kinàban pag abot sa pagresolber kun ano an mga dagat an nagreresolber na dokumento sa presente iyo an special publication s ikatolong edisyon an ikaduwang edisyon igwang fecha nin asin an pinakáenot igwa nin draft para sa ikaapat na edisyon na ipinag imprenta kan alagad hasta ngonian manlain lain na dae pagkakairintidihan sa pagngaran arog kan sa dagat hapon na nakapogol sa pagpaotob kaini an golpo kan albay sarong mahiwas na golpo sa sur na parte kan isla nin luzon sa filipinas saro an lugar sa mga lugar panturista sa sa probinsya nin albay tibaad ta sa pirmi na pagpapahiling kan mga butanding o isdantuko sa mga baybayon dagat naggibo an pamahalaan nin mga hakbang na naghihiling sa mga kag ukol na sektor tanganing surion kun tama ba an dakol kan plankton an pangenot na pigkukuahan nin pagkakan kan mga butanding para sa pagsusustento kan espesye kadtonh nahiling an mga butanding sa donsol sorsogon an saindang pagpapahiling huminantong sa pagtanggap kan banwaan sa pagbistong punong syudad nin butanding sa kinaban whale shark capital of the world an visayas o kabisayaan sarô sa tulong mga grupo nin isla sa filipinas kabali an luzon asin mindanao komponido ini nin manlaen laen na isla na nakapalibot sa dagat visayan ini an pinag eerokan kan mga bisaya pangenot na mga isla an panay negros cebu bohol leyte asin samar maibabali man an mga isla kan masbate asin romblon kun ikokonsiderar an kultura hasta sa ngonyan an uusipon kan kan visayas bago an pag abot kan mga kastila sarong misteryo dawà igwang mga alamat na minausip kan uusipon kan mga bisayâ dakol an minaduda kan katotoohan mga kaini sarô sa mga alamat minausip kan sarong had bisto bilang kalantiaw na naggibo nin sarong koda nin ley igwang man na minausip na ang mga bisayâ hal sa borneo enot na nanambitan an visayas sa uusipon kan ika ng cientong taon kan pighuhunà na an rehiyon pinaghahadean kan emperio nin srivijaya pinagtotobodan na an mga bisayâ igwa nin dayupot na relasyon diplomatiko sa manlaen laen na kahadean na java asin malay huli ta an mga katutubo kan cebu nagibong makipag olay ki enrique kan malacca gamit an tataramon na malay kan uminabot si fernando magallanes kan antes kan ekspedisyon ni magallanes nagin interesado an mga kastila sa arkipelago asin pinadara sinda ruy lópez de villalobos asin miguel lópez de legazpi kan sagkod tangarig diskobrehon asin sakopon an mga iska kan enot inak kan mga bisayâ an pagsakop kaini asin dakol an nagbalyo sa kristyanismo sagkod nagpoon sa pag ak sa santo niño bilang saindang patron alagad nagin maalsom an sitwasyon asin nagbutwa an mga pag'alsa arog kaidtong ki francisco dagohoy bakô sanang mga kastila an nagin problema kan mga bisayâ pinagtutubodan na nilulusob kan mga moro an manlaen laen na isla sa visayas sa panahon na idto kan rebolusyon filipino aktibong kalabot an mga bisayâ an isla nin negros mismo nangenot sa saindang rebolusyon matapos an katalingkasan kan filipinas ipinadagos kan mga bisayâ an pagbali sa politika borneo an ikatolong pinaká dakolang isla sa kinàban igwa ining sokol na km m asin namómogták sa sentro kan malay archipelago asin indonesya parte ini kan rehiyon sur subangan na asya nababangâ an isla kan tolong nacion an indonesia malaysia asin brunei sa indonesia kalimantan an apod digdi an subangan na malasya o an malaysian borneo iyo an mga estados kan sabah asin sarawak napapalibotan kan south china sea sa norte asin norte sulnupan an dagat sulu sa norte subangan an dagat celebes asin an makassar strait sa subangan asin an dagat java asin karimata strait sa sur sa sulnopan kan borneo iyo an malay peninsula asin sumatra sa sur iyo an isla kan java sa subangan iyo an isla kan sulawesi celebes sa norte subangan iyo an filipinas an pinakáhalangkaw na punto kan borneo iyo an bukid kinabalu sa sabah malaysia may langkaw na m ft ibabaw na pantay dagat ini an ikatolong pinakáhalangkaw na isla sa kinàban an pinakámahiwas na kasalogan iyo an salog kapuas may poco mas o minus km an pinakáhalabang salog sa indonesia an salog rajang sa sarawak na may km na pinakánhalabâ sa malaysia an salog barito halos km an labâ asin an salog mahakam halos km an lâba bistado man an isla sa extensive cave systems kaini an mga klaradong tubig kweba kaini sarô sa mga pinaká halabang salog sa irarom kan dagâ sa kinàban an deer cave pinaghunang pinaká dakolang kweba sa kinàban na harong kan sobra sa milyon na mga paniki asin guano na sobra sa metros an langkaw an syudad nin naga ingles city of naga filipino lungsod ng naga sarong primera klaseng kan filipinas namumugtak ini sa rehiyon bikol sa sur sulnopan na puro kan isla nin luzon nasa km sa sur sulnopan ini kan syudad kan manila asin km sa norte subangan kan syudad kan cebu sa visayas kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini sa pitong syudad igdi sa bicol an naga iyo an pinakasadit na igwa sanang hiwas na ektarya huli kaiyan ini an pinakasorsoan densely populated na syudad sa rehiyon an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado bisto sa apod na heart of bicol bikol puso kan bikol asin siring man binabansagan ining an maogmang lugar ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod simbahan na katoliko sa rehiyon an mga residente digdi inaapod na nagueños inaapod man ang naga na queen city of bicol an syudad an sentro kan metro naga an lugar na komponido kan banwaan asin syudad nin naga na marikas an pag uswag na kabali sa metro naga development council komponido kan mga banwaan sa segundo distrito kan camarines sur apwera kan canaman asin mga banwaan sa tolong distrito kan provinsiya nin camarines sur na harani sa siyudad nin naga sakop kan mndc dating kabesera kan camarines sur an syudad nin naga alagad sa akta republika nu na nagin ley kan hunyo naribayan ini kan banwaan nin pili si nelson legacion sarong abogado iyo an presenteng alkalde kan syudad nin naga saiyang sinalidahan si john bongat taon an total na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini na ektarya o kilometro kwadrado bagay na an syudad nin naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang bicol sa total na ini ginagamit sa agrikultura para sa residensya okupado nin kadlagan asin mga parke gamit komersyal gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo asin para sa ibang pang katuyohan igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an naga ini an central business district i bisto sa apod na centro asin central business district ii sa cbd i igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko botika restaurants department stores asin iba pa yaon man igdi an naga city public market na bakalan kan mga preskong gulay karne asin mga produktong bikolnon arog kan pili asin abaka an cbd ii na yaon sa may triangulo asin lerma mahihiling an bicol central station na nag ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa manila yaon man digdi an jesse robredo coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa pilipinas pagkatapos kan smart araneta coliseum kan mayo lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na sm city naga na sarong mall ini kagsadiri ni henry sy sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na sm malls sa bilog na nasyon an mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong jeep tricycle asin padyak mientras an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad pwedeng makaabot sa naga sa paagi nin bus jeep van fx asin eroplano sa naga airport sa pili an siyudad nin naga iyo an sentro kan edukasyon sa bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi kabali an ateneo de naga na unibersidad na pinapadalagan kan mga heswita unibersidad kan nueva caceres dating nueva caceres an apod sa siyudad kan pananhon nin mga kastila na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante sagkod universidad de santa isabel na pinapadalagan kan mga madre kan daughters of charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa harayong subangan an posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an kolehiyong fundasyon nin naga na pangenot na eskwelahan nin kriminolohiya sa rehiyon bago an pag abot kan mga kastila mayaman na lugar na an dating banwa kan naga na namukna sa duwang salog bikol asin naga igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas sa panahon kan mga kastila an naga an nagin sentro kan kultura negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan an pangaran daa kan naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na kastila si juan de salcedo sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na naga kaidtong mga bikolano midbid an kahoy na ini sa ngaran na narra sa tataramon na tagalog asin bisaya alagad an ibang mga bikolanong historyador arog ki danilo gerona nagtutubod na an taramon na naga naggikan sa taramon na naga na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa assam meghalalya tripiera mizoran maripur arunachal pradesh burma bangladesh bhutan sikkim nepal asin tibet susog man saiya an paragilid kan duwang salog kan bikol asin naga haloy nang eneerokan poon pa kan a d siring sa maririraw sa mga parasâ pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini sabi pa niya an taramon na naga lakop man sa mga lengguwahe kan batak kan sumatra asin man kan mga dayak kan borneo na an pakahulogan sarong irago serpente dragon nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong tagalog asin pampango na may nakakaag nin garo halas dragon na payo sa dulong prowa kan mga lunadan na inaapod nindang naga dapit kaini na an naga sinapi' talaga sa pangaran na naga na boot sabihon irago halas o dragon na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na narra o sa layas na itik na nagâ iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki antonio h aragon an naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga kastila sa enterong filipinas sa taon na an siyudad de caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan lerma asin dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga naga sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang nueva caceres pag'abot kan mga amerikano nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa naga sa taon na kan des nagin siyudad chartered city na naman an naga sa proklamasyon nin republic act no digdi sa naga dakulon na an mga linga lingaan nakataraytay sa kalabaan kan magsaysay ave an manlaenlaen na mga kapihan inom inoman asin videoke han na nagtataong kaalingan sa mga taga naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho yaon diyan an avenue square na pano sa mga puwestong inuman kakanan kakanan na may tugtugan asin mga tindahan lolo's bar inuman kakanan tugtugan kun saen nagkakawat an bantogan na pork barrel band wok restaurant kakanan coffee beanery kapihan little asia kakanan inuman max's restaurant kakanan kan bantog na max fried chicken lady crab bantog sa seafood orog na an aniit digdi laen kan mga lingaan may mga tindahan man arog kan mercury drugstore sa cellphones mga bags sapatos arak asin kun anu ano pa sa enotang wala kaini iyo an chili peppers sarong inom inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini sarong bagong tugdok iyo an westpark avenue kun saen nakakaag an tokyo tokyo an dennis grill kopiroti bacolod inasal asin iba pa yaon man naglugar sa tinampong ini an red platter sarong may ambiance na restaurant pan pamilya an sunod iyo an coco leaf restaurant club m discohan coffee beans kapihan molino grill resto bar gusthaff restaurant kakanan nagseserbing mga pagkakang aleman bistro roberto resto bar asin may banda ilaw sa dahon resto inuman kambingan inuman kakanan bantog sa sisig bob marlin kakanan inuman sa tahaw kan sentro sa kataid sana kan plaza quezon iyo an rizal park mientras mahayahay kuta ini na paro pahingaloan kan mga gustong magpalihis oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu anong paninda maski may mga nagrereklamo dai ini mapakiarman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal may na mga barangay an naga an catanduanes sarong islang probinsya kan republika kan filipinas na namómogták sa rehiyon bikol sa luzon an banwaan nin virac an kapitolyo kaini namomogtak ini sa subangan kan camarines sur sa balyo kan maqueda channel buda pigasabing ang pang doseng pinakadakulang isla sa bansa sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an probinsya pigabuo kan isla kan catanduanes pigaapod man na isla nin virac an panay buda palumbanes pati na ang mga saragdaday na mga isla na nakaparibot igdi dati uning parte nin ambos camarines kan s tapos nalipat sa albay nagsadili ini buda nabulag sa albay kan panahon ni kongresman francisco perfecto na pinasa an house bill no tinogotan uni buda pinirmahan ni presidente sergio osmeñakan ocktubre alagad man ginibo ining batas remigio socito tang huring lieutenant governor ang naging inot na gobernador kan provincia kan eleksyon kang alfonso v usero ang naging inot na binotong gobernador kan provincia isla de cobosan inot na ngaran kancatanduanes na nginaran kan mga spanishconquistadoressa poon kan kan kadakol sindang nadalan na mga tirbo na gairok sa mga kubo na piga apod na cobos catanduanes sarongterminong inespanyol na hari sa suroy na tandu salong beetle na mahihiling duman budaan samdongna puno na parehong dakol ang mahiling sa isla puonduman naging katanduanorkasamdongan na nagtataram nin lugar na kung sain kadakol ang tanduor thesamdong naminatapos na sa ngaran na catanduanes an catanduanes nababanga sa banwaan an syudad nin iriga sarong ikaapat na klaseng syudad sa probinsya kan camarines sur sa filipinas namumugtak ini kilometro sa sur subangan kan syudad nin manila kilometro sa sur kan syudad nin naga asin haros kilometro sa norte kan syudad nin legazpi kataid kaini an mga banwaan nin ocampo asin sagñay sa norte an mga banwaan kan baao nabua asin bato sa sulnopan an banwaan kan buhi sa subangan anas sa camarines sur sagkod an banwaan nin polangui albay sa habagatan an syudad may designadong zip code na susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok sa kaharongan kaini an sukol kan syudad iyo kilometro kwadrado nagin syudad ini kan setyembre an presenteng alkalde kan syudad iyo si madelaine yorobe alfelor nababanga an iriga sa barangay inaapod na irigueños an namamanwaan kan iriga na nagtataram nin rinconada bikol asin bikol sentral sagkod tagalog an mga katutub nin agta nagtataram nin ibang tataramon alagad diit diit nang nalilingawan kan mga bàgong tub nagkapira sa mga namamanwaan kan iriga na nagtaong onra digdi iyo sinda nora aunor eddie ilarde leila de lima kristian cordero asin iba pa an syudad nin legazpi filipino syudad ng legazpi tagalog lungsod ng legazpi ingles city of legazpi sarong primera klaseng asin an kapitolyo kan provincia kan albay sagkod an rehiyonal na sentro kan rehiyon bikol an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado huli kaiyan ini an pinakamatawong ciudad sa enterong rehiyon asin an rehiyonal na sentro namomogtak an ciudad sa isla nin luzon huli ta nasa sentro man kan geograpikal na sentro kan peninsula asin yaon sa tahaw kan duwang isla provincia nin catanduanes sagkod masbate an cuidad kan legazpi an pinaka durhong asin huring terminal nin philippine national railways pnr sa katimogan an cuidad ay an tukawang esklesyastiko nin diocese kan legazpi asin halos gabos kan mga naka istar sa cuidad ay romano katoliko an legazpi nababanga sa na mga barangay an pig aapod ngunyan na siyudad kan legazpi ay hale sa pangaran ni miguel lópez de legazpi an kastilang kongkistador na nagsakop kan mga isla nin pilipinas kan an pamilya niya ay hale sa legazpi españa na sarong banwaan sa guipuzcoa españa an legazpi ay itinindog kan mga kinatong nag iistar kan dating barangay nin sawangan sa daga ni gat ibal sarong pamayo na namamahala kan albay an mga tawo ay naka istar sa mga kubong gibo ki nipa asin rattan naka istar sinda sa hababaw asin matubig na daga sa apod na banuang banuang o binanuahan na an boot sabihon ay dating barrio o an daga kun saen nakatindog an sarong banwaan kan taong pigpoonan kan mga prayleng pransiskano nin doktrina kan cagsawa na bunyagan an mga naka istar digdi para maging mga kristiyano kan taong ginibong ninda ining banwaan asin paruko na inapod na albay an enot na kura paruko ay napagibo ki sadit na kapilya asin itinindog an mission de san gregorio magno de sawangan kan ika pebrero nagsabog an bulkang mayon na nagwalat ki dakulang pagkaraot sa lampas taong pag uswag huli kaini napiritan an mga naka istar na magbulod sa taysan bisto kaidto na makalaya an mga tawo ay permanente nang nag istar sa taytay sa ngunyan bagumbayan huli ta sa batas na hale sa gobierno superior na pinaluwas kan oktubre na pigbabawal an pagtindog ki bagong banwaan kan taong an pig aapod na sawangan na bisto na kaidtong banwaan kan albay ay hiniwalay sa cagsawa asin piggibo ining kapital kan partido de ibalon an dating pangaran nin provincia kan albay temperatura grado c enero febrero marso abril mayo hunyo hulyo agosto septyembre oktubre nobyembre disyembre medyo sa taon an palayogan kan legazpi ay mga metrong kahalaba kaya kaining magpahugpa' nin mga dakolang eroplanong panginternasyonal an philippine airlines asin cebu pacific ay naglalayog na duwang beses aru aldaw hale sa manila asin cebu ciudad naaprobar na an paggibo nin bagong palayogan na internasyonal nin legazpi na gigibuhon sa magkatakod na banwaan nin daraga an pagbiyahe sa bus hal sa manila pagduman sa legazpi mga o na oras sobra pa sa na kompanya nin bus an nagbibiyahe sa legazpi an pinakaenot na mall sa kabikolan an pacific mall sa legazpi na nasa sentro kan landco business park sa taon na may gigibuhon na bagong parke nin negosyo na papangaranan nin embarcadero ini ibubugtak sa legazpi port area harani sa dating pier si william shakespeare nin abril nin abril sarong parasurat na ingles na pigkokonsiderar na pinakágrande na parasurat sa ingles siya an pigaapod na paratulang nacional nin inglatera asin the bard igwa ining mga dula na pinamana sa ingles asin na sonata asin duwang rawit dawit su mga dula ni shakespeare natraducir sa gabos na importanteng tataramon sa kinàban pinagnaki si shakespeare sa banwa nin stratford upon avon sa edad nin pinakásalan niya si anne hathaway tulo an aki ninda si susanna asin an mga kambal na si hamnet asin judith an pinaká importanteng obra ni shakespeare sinurat niya sa tahaw nin asin an kadaklan sa mga pinaká matua niyang dula mga komedya o uusipon mga klase nin literatura na pinerpekto niya pagkatapos kaini puro mga trahedya an sinurat ni shakespeare abot sa taon na sa laog kaining panahon nasurat an hamlet king lear asin macbeth na pigkokonsiderar na pinaká grande na mga trahedya sa tataramon na ingles kan buhay pa si shakespeare bistado na siya na sarong mahigos asin matibay na parasurat alagad an paghalankaw kan saiyang reputasyon na pinaká grande na parasurat nagpuun sana sa siglo na xix huli ta an mga parasurat na romantiko prinomober an saiyang mga obra si henry james abril pebrero aki ni henry james sr sarong amerikanong parasurat asin kritiko nin literatura na pinangaki sa estados unidos alagad nag istar na pinakáhaloy sa reyno unido namidmid siya sa mga sinurat niyang nobelas asin kwentos na binasado niya sa konsyensya asin moralidad dakula an kontribusyon ni james sa kritiko nin kwentohan partikularmente sa pagkasabot niya na an mga manunurat dapat tawan nin kalayaan sa saindang pagpresentar kan pagkasabot ninda sa kinàban namundag si henry james abril sa ciudad new york sa sarong maykayang pamilya an saiyang ama si henry james sr sarong sa mga bistong madudunong kan dice nuebeng cientong taon sa amerika roderick hudson an amerikano the american an mga europeo the europeans washington square an retrato nin sarong daraga the portrait of a lady an mga bostoniano the bostonians an prinsesang casamassima the princess casamassima an utikon the liar su mga papeles nin aspern the aspern papers an musang trahika the tragic muse guy domville mga kayamanan kan poynton the spoils of poynton an pagkaram ni maisie what maisie knew saro pang paglibot kan turnilyo the turn of the screw sa hawla in the cage an idad na ingrata the awkward age an mga pakpak nin kalapati the wings of the dove an mga embahador the ambassadors mga hayop sa gubat the beast in the jungle an bagul na ginto the golden bowl oras na ingles english hours an eksenang amerikano the american scene oras na italiano italian hours an javanese o habanes bistado sa kolokyal na sarong tataramon kan mga tawo nin habanes gikan sa sentral asin subangang mga parte kan isla nin java sa indonesia igwa man nin mga parataram nin habanes sa norteng gilid baybayon kan sulnupan na java ini an katutubong tataramon kan dai mababa sa milyong mga tawo o dae mababa sa kan total na populayon kan indonesia boot sabihon kapwa ini kan mga ibang tataramon na indones arog kan bahasa indonesia asin mga idiomang pilipino arog kan bikol asin tagalog an habans sarô sa mga tataramon na klasiko kan kinàban na may literaturang mayamanon asin mga siglo na kagurangan saro an tataramon na habanes sa mga tataramon na austronesyo alagad dai ini masyadong harani sa ibang mga tataramon asin masakiton na i classify an pinakaharaning kamag anak kan tataramon na ini iyo an mga kataraid kaining tataramon arog kan sundanese madurese asin balinese kadaklan sa mga parataram nin habanes nagtataram nin tataramon na indonesian an standardized na porma kan malay na pigtataram sa indonesia para opisyal asin komersyal na nga gamit kaiba man an makipag ulay o makipag ugnay sa mga daeng parataram nin habanes nin mga indonesian may mga parataram man kan tataramon na habanes sa malaysia sa parte kan selangor asin johor asin sa singapura may mga tawo nin habanes na gikan sa suriname na nagtataram nin kreoleng pinaghalian kan tataramon an kantons iyo an ikatulong tataramón na may pinakádakol na parataram sa nasyón nin tsina may mga milyon mas o menos na katawong naggagamit kaini partikularmente sa probinsya nin guangdong hong kong asin macao an tataramon na ini minimirar na diyalektong prestihiyoso sa mga yue'ng intsik an mga naenot na intsik na nagemigrar sa kanada peru estados unidos panama australya reyno unido asin sa kahiwasan kan europa saka sur subangan kan asya ay mga parataram nin kantons an resulta kaini an kantons ay nagin dominanteng tataramon sa mga chinatown sa ining mga nasyón an langgwaheng kantones hinihiling na parte kan identidad kultural kan mga parataram sa kahiwasan kan habagatan nin tsina hongkong asin macao dawa ngane an kantones nakaka'agid na marhay sa bokabularyo asin estruktura gramatika kan mandarin an duwang tataramon na ini haros dai magkasinabotan huli ta sa pagsasayod magka'iba sindang maray koreano an opisyal na tataramon kan korea del norte asin korea del sur ini man an sarô sa duwang opisyal na mga tataramon sa yanbian korean autonomous prefecture kan tsina igwa nin haros milyon na parataram nin koreano na may darakulang grupo sa manlain lain na mga estadong dating sobyet asin kan mga populasyon sa tsina australya estados unidos canada brasil hapon asin an pinakáhuri an filipinas an sistemang pansusurat kan koreano ay pigaapud na hageul o hangul ini ay sarong sisteming alpabetiko asin ponetiko dakula an utang kan koreano sa tataramong intsik naabot sa kan bokabularyo kaini na hale sa intsik an tamil tami ipa tm sarong tataramong drawida na piggagamit partikularmente sa estado nin tamil nadu sa nación nin india asin sa norte subangan nin sri lanka ini ang ikaduwang idiomang drawida na pinaká dakol na parataram asin sa gabos na grupong drawida an literatura kaini ay an pinakámayaman an total na parataram kaini ay sobrang milyón na katawo sa enterong kinàban an tamil pigdara kan saiyang mga parataram sa malaysia byetnam singapur asin sa mga ciudad na europea arog kan londres an tradisiong literaria nin tamil iyo an sarô sa pinakágurang sa enterong india an pinakámatuang texto kaini iyo an tolkapiyyam na puede ser na hali pa sa ikalimang siglo antes ni hesukristo an tataramon na espanyol o kastelyano sarong miembro kan grupong tataramon na romanse aki ini kan latin na sa tiempo klasiko pigdara kan mga romanong soldados sa rehiyon nin cantabria sa norte kan presenteng espanya sa pagkatapos kan reconquista nagin lenguahe ini kan enterong espanya dinara kan mga kastila an saindang tataramon sa mga koloniya ninda sa amerikas asin filipinas durante sa mga siglong asin an resulta kaini sa presenteng tiempo an espanyol ay ikaduwa na tataramon na pinaká dakol na parataram sa enterong kinàban igwa ining sobrang milyon na parataram partikularmemte sa amerikang latin asin espanya dakula ang impluensya kaini sa gabos na tataramon sa pilipinas pati na sa rehiyon bikol ta dakulon kan bocabulario kaini hale sa espanyol an italiano ingles italian sarong tataramon na romanse na tinataram mansana sa europa partikular sa italya suisa san marino vaticano asin kan mga minoriya sa malta monako kroasya slovenia pranses libya eritrea asin somalia igwa man mga imigranteng komunidad sa amerika asin australya na ini an saindang lenggwahe kadaklan kan mga parataram mga bi lingual na gamit an estandarteng italiano asin ibang mga tataramon na rehiyunal susog sa estadistika kan union europa an italiano tinataram nin milyon katawo bilang enot na tataramon ninda kan ue na populasyon haros sa italya mansana asin komo ikaduwang lenggwahe kan milyon na tawo kun isasaro diyan an mga parataram italiano sa bakong union europang mga nasyon arog kan suisa asin albanya asin sa ibang kontinente pa an total na bilang kani maabot sobra sa milyon sa suisa an italiano saro sa opisyal na lenggwahe ini inaadalan asin nanono'dan sa gabos na eskwelahan kan konpederasyon asin tinataram bilang enot na tataramon sa mga kanton suisa nin ticino asin grigioni asin man kan dakul na numero nin mga imigrante sa mga kanton kun saen aleman o pranses an mayor na tataramon an italiano iyo man an opisyal na lengggwahe kan san marino asin siring man kan syudad nin vaticano ini kapwa oppisyal na tataramon sa istria na parte kan slovenia asin kan istria county sa kroasya an lenggwahe na inadoptar kan estado kan an italya nagkaboronyog na pinasikad sa diyalekto nin tuskany na dati daa tinataram sana kan mga alta sosyedad sa florence an pagtalubo kan italiano naimpluensya man na gayo kan lenggwaheng aleman na dara kan mga tagasakyada sa imperyong romano kan mga panahon an latin sarong gurang na tataramon na indo europeo na sa tiyempo klasiko piggagamit sa rehiyon kan latium sakop kaini ang roma sa poder kan imperyong romano nagin ining pinakádominanteng tataramon sa europa na piggamit sa gabos na sitwasyon na pormal asin relehiyosa bago pa dumakul an importansya kan pranses asin ingles an latin an magurang na tataramon kan mga modernong lenguaheng italiano espanyol pranses portuges asin romano dakulaun an impluwensya kaini sa mga tataramon na europeo halimbawa sa ingles ini an opisyal na tataramon kan vaticano a halipot a arog nin mga a sa ataman a halaba a mas halabâ an pagtaram kaini asin medio mas bukás an ngimot arog nin a sa mapul ae aj arog nin ay sa kapay b b arog nin b kan babayi c k pirmi ining arog nin k sa kakan baku sa c kan ciudad ch k harani sa tagalog na taram dukha d d arog nin dagdag e halipot e arog nin 'e' kan apuera e halaba e harani sa pranses na t o sa aleman na leben an pantaram kaini duwang beses mas halaba sa 'e' na halipot ei ej gari sa ingles na okay o 'play eu ew arog nin espanyol sa europeo harani sa tagalog sa ewan f f arog sa pagtaram sa espanyol nin filipino ikaag an untó sa ngábil asin maghayóp g g pirmi ining arog nin gibo baku arog nin 'g' sa 'ginebra' gn n arog nin 'ngn' sa pangnaran h h arog nin hanap o 'harong' i halipot i arog nin ikaduwang 'i' sa taram na tagalog 'singsing' i halaba i harani sa i sa malipot pero medio mas halaba gari sa pranses na 'rire' martyr l l arog nin lakaw m m arog nin mayo n n arog nin niyog bago sa c g o q arog nin sa tanglay o halipot o arog nin ano sa pagtaram kaini kan mga tagalog o halaba o arog nin 'ano ' sa pagtaram kaini kan mga bikolano o mga bisaya pero mas halaba asin medyo eksaherado harani sa pranses na eau sa aleman na wo oe oj arog nin oy asin sa ingles na 'boy' p p arog nin patos ph p arog inggles na pit muya sabihon igwang paros an pagtaram kan 'p' qu k arog nin kwarto r arog nin ribo s s arog nin salog t t arog nin tataramon th t an pagtaram kaini ay may sadit na paros arog nin inggles na tin harani sa bathala u halipot u arog nin supot u halaba u duwang beses mas halaba sa 'u' na halipot asin medyo eksaherado an pantaram gari sa magayooooonon siya v w pirmi ining arog kan 'w' sa bikol lawa x ks arog nin aksaya y halipot arog sa pranses cru pero ini dating tunog na griego siguradong an mayoría kan mga romano dae nakokopya ini ta baku natural ini sainda imbis an pagtaram ninda parehas sa 'i' na halipot y halaba y arog sa pranses 'mur' ini ay kinopya nin mga romano sa mga taram na griego an mayoria sainda dae ini nakokopya imbis an pagtaram ninda arog sa 'i' na halaba mga pangnaran nouns igwa an latin na limang deklinasyon an resulta kaini ay baku man importante an orden kan mga taram sa sarong taramon pwedeng ikambyo an orden kan mga taram pero an kasabutan dae man naiba maski an tono o empasis medyo iba primerong deklinasyon saroan singular dakulan plural nominatibo ros a ros ae bokatibo ros a ros ae akusatibo ros am ros s henitibo ros ae ros rum datibo ros ae ros is ablatibo ros ros is an portuges portugus o língua portuguesa sarong tataramon na indo europeo aki ini kan latin na sa tiyempo klasiko pigdara kan mga sundalong romano sa rehiyon nin galicia sa espanya asin sa norte kan portugal sa pagkatopos kan reconquista nagin lenguahe ini kan enterong portugal dinara kan mga portuges an saindang tataramon sa mga koloniya ninda durante sa mga siglong asin an resulta kaini ay sa presenteng tiyempo an portuges ay ikaanum na tataramon na pinaká dakol na panataram sa enterong kinàban igwang milyon mas o menos na katawong nangagamit kaini partikularmente sa brasil na milyon sa portugal na milyon sa angola mosambik asin sa timor oriental si dante alighieri nin mayo nin hunyo nin septyembre sarong dating paratula na hale sa florencia italia an pinakán bisto niyang sinurat iyo an commedia divina comedia na pigkokonsiderar na sarô sa pinakádulang obrang literario na sinurat sa tataramon na italiano asin obra maestra kan literaturang pankinaban sa italiano tinawan siya nin guha na il sommo poeta paratulang supremo sa panahon ni dante an latin an tataramon na piggagamit sa halos gabos na tipo nin suraton alagad sa pagsurat ni dante nin commedia sa tataramon na italiano na binase niya sa diyalektong natibo niya na toscano asin iba pa arog nin siciliano nagpoon an pagkaimportansya kaini sa peninsula nin italia na dati mayo man na estandar o nacional na idioma la vita nuova de vulgari eloquentia si fyodor mikhailovich dostoevsky sa ruso ipa fodr mxajlvt dstjfskj nin nobyembre nin pebrero sarong dating nobelistang ruso asin parasurat nin istorya an mga sinurat niya arog nin crimen asin castigo mga tugang na lalaking karamazov dakola an nagin inpluwensya kaini sa literatura asin isipon nin kinàban sa produktong literaryo ni dostoevsky piglaladawan niya an pisikolohiya nin tawo sa konteksto na mahiro na panahon kan politika sosyodad asin espiritualidad na rusya nin siglong xix dakul an nagkokonsiderar saiya na tagapuun o ninuno nin existencialismo an saiying notas hale sa irarom nin daga pigapod ni walter kauffmann na pinakan makusog na pagbukas kan existencialismo si gustave flaubert nin disyembre nin mayo gystav flob sarong dating parasurat na pranses na pigbibilang na sarô sa mga pinakán grande na nobelista sa kinàbang sulnopan pinakan bistado siya sa saiyang primerong nobela na napublikar na madame bovary asin sa pagmomoot o obesyon niya sa arte asin estilo partikularmente sa pirmi niyang paghahanap kan le mot juste an tama na taram obra na mayor madame bovary salammbô l'ducation sentimentale la tentation de saint antoine an tentasyon ni san antonio trois contes tulong kwento bouvard et pcuchet napublikar ini kan gadan na siya dictionnaire des ides reues napublikar ini kan gadan na siya november sinurat enot obra na menor lettres à la municipalit de rouen le candidat vaudeville le château des curs mmoires dun fou à bord de la cange par les champs et les grves dictionnaire des ides reues uvres de jeunesse indites lettres indites à tourgueniev lettres indites à raoul duval an waray waray sarong tataramon na austronesyo na piggagamit sa mga probinsya nin samar norteng samar subangan na samar subangan kan leyte asin biliran sa filipinas miyembro ini kan grupong warayano na apwera sa waray waray mismo komponido kan waray sorsogon asin masbate sorsogon ining duwang sinabing tataramon na pigaapod man na bisakol nin huli ta sa tahaw sinda nin grupong bisaya sagkod bikol igwa an waray nin kabilugan na na mga ponemang katanog igwa an waray nin tolong katutubo na mga ponemang patanog a i asin u pigagamit an duwa sa subli taramon na espanyol dai man nagsasangli an paggamit kan u imbes kan o o sa boot na sabihon kan sarong kataga nin huli ta nasa libreng pagkakaiba iba naiiba an paggamit kaini sa manlainlain na mga diyalekto o sosyolekto piggagamit an mga katutubong numero para sa mga numero poon saro sagkod sampulo para sa kag saro pataas eksklusibong piggagamitan ini nin mga numerong espanyol kan mga waraynon sa ngunyan dai na namamangnohan kan kadaklan kan mga katutubo na parataram an mga katutubong katapat kaini apwera sa gatos para sa gatos asin yukot para sa ribo ipinagtataram an pira lalo na an mga bago sa kataid kan mga katapat na espanyol nasa ibaba an mga halimbawa kan ipinagtataram na waray sa metropolitan tacloban asin sa hararaning lugar an pangasinense kabali sa sanga kan mga tataramon na malayo polinesyo kan pamilya nin mga tataramon na austronesyo pigtataram an tataramon na pangasinense kan sobra sa milyon katawo sa provincia nin pangasinan sa iba pang mga komunidad nin pangasinan sa filipinas asin significanteng bilang nin imigranteng pangasinan sa estados unidos ini an pangenot na tataramon sa provincia nin pangasinan na namómogták sa sulnopan sentral na parte kan isla nin luzon sa may golpo kan lingayen ini an pinakapigtataram kan kadaklan sa centro kan pangasinan kaiba an tataramon na pangasinan sa sanga kan mga tataramon na malayo polinesyo kan pamilya nin mga tataramon na austronesyo an pangasinan pareho man sa ibang hararanai na magkakaugnay na mga tataramon kan filipinas indones sa indonesya malayo sa malaysia hawayano sa hawaii asin malagasy sa madagaskar haranihon nin maray na kaugnay an tataramon na pangasinan sa tataramon na ibaloi na pigtataram sa kataid kaining provincia kan benguet mahihiling sa norte kan pangasinan pigklasipikado an pangasinan sa irarom kan grupo nin pangasiniko kan mga tataramon an iba pang mga tataramon n pangasiniko iyo an minasunod primarya man na pigtataram an pangasinan sa mga provincia kan pangasinan tarlac la union asin benguet dangan sa mga pirang lugar na kataid kaining mga provincia kan zambales nueva ecija aurora asin nueva vizcaya arog kan ibang mga tataramon na malayo polinesyo an pangasinan igwang berbasubhetiboobhetibo orden kan taramon an pangasinan sarong agglutinatibong tataramon an listahan kan mga puon saró hangan sampuló english tagalog pangasinan asin bikol sentral mga kardinal na numero an modernong pangasinan igwa nin mga letra na an na mga letra kaini nakaiba sa basic latin alphabet asin an pangasinan na diptongong ng an manila filipino lungsod ng maynila o maynila iyo an kapitolyo kan republika kan filpinas asin sarô sa mga syudad na minabilog sa rehiyon nasyunal na kapitolyo manila an sentro kan gobyerno sa nasyon asin sarô sa mga pinageerokan kan kan sobra sa milyon katawo namumugtak ini sa gilid kan suba' nin manila na nasa sulnopan kan metro manila na yaon sa sugpunan isthmus sa tahaw kan suba' nin manila asin danaw kan bay sa sur na luzon an syudad an sarô sa syudad asin sarong banwaan na minabilog nin metropolitana ikaduwa an manila sa pinakamatawong syudad sa filipinas na igwang milyon mas matawo an haraning syudad nin quezon an dating kapitolyo kan nasyon an metropolitan an pinakamatawo sa sur subangan na asya sa ngunyan kabali sa lista kan mga pankinàban na syudad an manila an designadong zip code kan syudad iyo susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok sa kaharongan kaini an kahiwasan kan syudad igwang sukol na kilometro kwadrado an manila nababanga sa na barangay nakagrupo sa apat an mga tataramon sa rehiyon bikol sa filipinas kabali digdi an tulong grupo o pamilya nin mga tataramon na bikol asin an grupo nin mga tataramon na bisakol an mga tataramon sa bikol kabali sa pamilya kan tataramon na sentral na pilipinas na kabali man an tagalog asin mga tataramon na bisaya an baybayon na bikol o norteng bikol pigtataram kan labi sa milyon katao sosog sa sensus sa gabos na mga probinsya kan rehiyon bikol camarines norte camarines sur albay catanduanes sorsogon asin masbate nababangâ pa man an baybayon na bikol sa apat o tulong mga tataramon an diyalekto sa syudad nin naga asin pagtaraid na mga banwaan iyo an pigbabasaran kan estandarteng tataramon kan bikol sentral sa media lingua franca asin simbahan an kadagaan na bikol o sur na bikol pigtataram kan labi sa milyon katao sa ikalimang distrito kan camarines sur asin sa sulnopan na parte kan albay asin sorsogon nababangâ pa man an kadagaan na bikol sa tulong mga tataramon an norteng catanduanes bikol o pandan bikol pigtataram kan haros katao sa mga banwaan sa gamping norte kan catanduanes caramoran pandan bagamanoc panganiban asin viga an bisakol iyo an mga tataramon na bisaya na pigtataran sa rehiyon bikol an mga tataramon na ini agid sa waray waray asin hiligaynon alagad impluwensyado kan ibang mga tataramon na bikol igwang haros na mga parataram nin bisakol kabali an haros na mga masbatenyo nababangâ pa man an bisakol sa tulong mga tataramon igwa pa man nin mga tataramon na piggagamit sa bikol an tataramon na bikol sentral o katahawan na bikol ingles central bikol o bikol sana an pinakapigtataram asin pinakanasasabtan na tataramon sa rehiyon bikol ini an sarô sa mga panginot na tataramon sa filipinas na pigtataram kan katawo sosog sa pagklasipikar ni curtis mcfarland sa mga tataramon sa rehiyon kan pamilya nin mga tataramon na bikolnon kabali an tataramon na ini sa coastal bikol pigtataram ini sa dakulang parte kan camarines sur subangan na parte kan albay sulnopan kan camarines norte asin gamping norte kan sorsogon sagkod isla nin burias sa masbate igwang na mga katanog sa tataramon na bikol p b d t k s h m n l j w an walo sa mga ini sinublian sana gikan sa mga subli taramon f v t d pigtala an tolong katanog bilang a i u an mga katanog na e o piggagamit sana sa espanyol igwa nin limang diyalekto an tataramon na bikol sentral an diyalektong bikol sentral naga o bikol naga na pigtataram sa primer asin segundo distrito kan camarines sur lain sa del gallego syudad nin naga sagkod san pascual masbate iyo an pig aapod na standard bikol nasasabtan ini kan kadaklan na parataram nin mga tataramon na bikol sa mga ibang parte kan camarines sur tinataram an mga tataramon na rinconada bikol asin buhi bikol an diyalektong bikol sentral legazpi o bikol legazpi iyo an tataramon sa mga syudad nin legazpi asin syudad nin tabaco sa probinsya nin albay pati sa mga banwaan nin malinao malilipot bacacay sto domingo manito rapu rapu ini man an tataramon kan distrito nin bacon sa syudad nin sorsogon asin sa banwaan nin magallanes sa probinsya nin sorsogon dakula an impluwensya kaining diyalekto sa mga ibang parte kan probinsya nin albay saka sorsogon huli ta piglalakop ini kan mga estasyon nin radyo asin telebisyon hali sa legazpi sa mga ibang parte kan albay tinataram an libon bikol bikol sulnopan na albay asin miraya bikol an diyalektong bikol sentral partido o bikol partido iyo an tataramon kan mga banwaan nin tigaon ocampo sangay san jos goa lagonoy caramoan asin garchitorena sa probinsya nin camarines sur pati sa mga banwaan nin tiwi albay asin san andres catanduanes an diyalektong bikol sentral daet obikol daet iyo an tataramon kan mga banwaan nin daet san vicente talisay mercedes asin basud sa probinsya nin camarines norte tagalog an tataramon sa mga ibang banwa kaining probinsya an diyalektong bikol sentral virac o bikol virac iyo an tataramon kan mga banwaan nin virac bato san miguel baras gigmoto asin cololbon sa parteng sur kan probinsya nin catanduanes sosog ki malcolm mintz iba asin distinto an tataramon sa parteng norte kaining isla na bakong sakop nin pig aapod na bikol sentral alagad kan tataramon na bikol norteng catanduanes ikinaklasipikar man bilang suhay na tataramon kan ethnologue bilang southern catanduanes bikol an diyalektong ini arog kan iba pang mga tataramon sa filipinas igwa man nin mga bilang nin mga subli taramon an bikol kadaklan gikan sa espanyol nin huli ta sa taon kan pangogobyerno kan espanyol sa filipinas kaiba digdi an suerte karne carne imbestigador investigador litro pero dangan krimen crimen an iba pang ginunuang subli taramon iyo an sanskrit na may mga kataga o taramon arog kan hade asin karma siring man sa dakol na mga tataramon na filipino mayaman man an bikol sa set kan mga partikulo nin diskurso an rapsak o anger register na pig aapod sa tataramon na ingles sagana sain man na tataramon kan bikol ini an halimbawa kan inaapod na rapsak kun sa ingles inaapod ining bikol speech register may duwang klase nin pagpapangaran kan mga numero sa bikol an katutubong tataramon na bikol asin an tataramon na espanyol sa pangkagabsan an tataramon na bikol minagamit an terminong espanyol sa mga pag tukoy kan oras arog kan alas singko o'clock mantang an mga katutubong termino mababasa sa mga libro maririsa man an terminong espanyol sa pagpresyo kinàban an ikatolong planeta poon sa saldang asin an pinakadakulà sa mga terestreng planeta sa sistema solar sa diametro sagkod masa inaapod man ining an kinàban planetang kinàban asin dagâ sa ngonyan ini sana an aram na bagay sa uniberso na tinataluboan nin organismong mga may buhay susog sa radyometrikong pagkarkulo asoin iba pang mga ginugunoan na ebidensya an kinaban nagporma kan na bilyon na taon nang nkaagi an grabidad kan kinaban nakikipagbugnotan man sa grabidad kan ibang bagay sa espasyo orog na an saldang asin bulan an huri iyo sana man an satelite kan kinaban an kinaban nag'iitok sa saldang sa laog nin na aldaw periodong sinasabing aldaw kinaban durante sa panahon na ini an kinaban naitok sa saiyang ehe nin mga na beses an pag'itok sa ehe kan kinaban medyo tagilid kun ibabaing sa direksyon nin pag'orbit na iyo ini an kinakawsa kan sinasabing mga iba ibang panahon sa kadagaan an pagbugnotan nin higop sa grabidad sa pag'ultan kan kinaban asin bulan iyo an nakawsa kan arohoy kan tubig sa mga dagat asin salog asin iyo an nadikta kun ini matignarakul o mahubas ini man an nataong estabilidad sa orientasyon kani sa saiyang ehe asin ini nakontrol kan pagluya kan pag'itok an kinaban iyo an pinakadusok na planeta sa sistema solar asin pinakdakula sa apat na terestreng planeta an saldang iyo an bituon sa sentro kan sistema solar minalibot digdi an kinàban asin iba pang mga planeta mga bulalakaw sagkod kometa ini an pinakaimportanteng hinahalean kan enerhiya na nagsusuporta asin nagmamantenir kan buhay sa kinaban an saldang haros perpektong talidong na plasma na mainit nanggad an diametro kaini ng beses pagkadakula sa tamanyo kan kinaban asin may masa ini nin na beses sobra sa masa kan kinaban an kumposisyon kemikal kaini magkabaranga sa tulong parte kan masa hidrogeno asin an haros tada binibilog nin helium saka igwang mas dikit na mga kantidad nin mga elementong mas magagabat siring kan oxigeno karbon neon asin iron an apayao sarong provincia na dai nin baybayon kan republika kan filipinas sa administratibong rehiyon kordilyera sa luzon an banwaan nin kabugao an kapitolyo kaini asin napapalibotan ini kan cagayan sa norte hanggan subangan abra asin ilocos norte sa sulnopan asin kalinga sa sur bàgo an an kalinga sagkod apayao sarong provincia sana sa ngaran na kalinga apayao hasta binangâ an duwa para sa mas marhay na servicio sa mga pangangaipo kan mga etnikong tribo digdi sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababanga an abra sa banwaan an kahukoman o probinsya iyo an panginot na yunit kan lokal na gobyerno kan filipinas an nasyon nababangà sa ng probinsya na nababarangâ pa man sa syudad asin banwaan an rehiyon nasyunal na kapitolyo na kabali an kapitolyong syudad nin manila dai nababangà sa mga probinsya an mga probinsya na nakagrupo sa ng rehiyon sosog sa heograpikal kultural asin etnolohikal na kamugtakan katorse sa mga rehiyon igwang designidong numero katakod sa lokasyon panheograhiya poon norte hanggan sur mayong nakadesignar na bilang sa rehiyon nasyunal na kapitolyo administratibong rehiyon kordilyera asin awtonomong rehiyon sa muslim mindanao pinamamayohan kan sarong gobernador an gobyerno probinsyal an probinsya o kahukoman sarong sakop na haros pirming nagrerepresentar sa mga teritoryo kan sarong nasyon an tataramon na province mananagpoan sa ingles kan na gikan sa lumang pranses na province ika cientong taon na hál sa tataramon na romanong provincia o mga gibo gibo na designido sa sarong mahistrado tangarig gibohon an saiyang awtoridad partikular sa mga teritoryong banyaga an posibleng ginikanan kaini sa latin iyo an pro sa ngaran kan asin vincere tangarig pamayohan nin huli kaiyan an sarong probinsya sarong teritoryo o gibo gibo kan sarong mahistradong romano na namamayo para sa saiyang gobyerno alagad bakô ining arog sa inot na latin na gamit kaidto bilang pangkaenterohang termino para sa hurisdiksyon sa irarom kan ley romano ang emperyo romano nabábangâ sa mga probinsya an cebu sugbuanon sugbo kastila cebu sarô sa mga provincia kan republika kan filipinas na namómogták sa rehiyon sentral na visayas ciudad nin cebu an kapitolyo kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo ini namumugtak sa subangan kan isla nin negros sa solnopan kan mga isla nin leyte asin bohol an cebu nakatongod sa pag'oltan kan 'n asin 'n na latitud saka sa pag'oltan kan 'e asin 'e na longitud yaon na gayo ini sa tanga' kan islang filipinas an cebu hayapit na isla nahuhunat sa kalabaan niya nin kilometro na milya haleng amihanan pasiring habagatan napapalibotan nin saradit na mga isla na kaibahan igdi an isla nin mactan bantayan ma lapascua asin kan isla nin camotes sa ginatos na isla kaini an iba mayong nageerok bagay na nakakaganyat sa mga turista bantog an cebu kan saiyang harayapit na kosa mga limestone na kapatagan asin mga tanayad na kadagaan na naghahanggilid sa dagat ini an mga bagay na nataong imahe na siya sarong tropikal na isla sa cebu makikita man na dakul na buru buklod asin mga gurung gutong na kanap na kabubuldan na nabaktas sa amihanan asin habagatan na kalabaan kan isla an mga bukid niya na bulasok na maray naabot metro an langkaw mahiwas na kapatagan makukua sa syudad kan bogo asin sa mga banwaan kan san remigio medellin asin sa daanbantayan sa may norteng parte kan probinsya an kabesera niya iyo an syudad nin cebu an pinakagurang na syudad sa filipinas na nabilog kan inaapod na cebu metropolitan area kasararo an mga kadolon carcar city danao city lapu lapu city mandaue city bogo asin talisay sakop pa kaini an anom pang mga banwaan an probinsya igwang sakop na aeropuerto o palayogan na iyo an mactan cebu international airport sa isla nin mactan ini minutos lang na dalagan haleng cebu city sinasabi na an cebu saro sa pinaka mauswag na probinsya sa filipinas siya an sentro kan komersyo edukasyon pamamalakaya asin industriya sa sentral asin sur na parte kan mga kaislahan igwa ini nin mga star na otel mga casino mapuputing baybayon mga golf course mga convention center asin mga shopping mall na magagayon nanngad an conde nast traveler magazine na nakabase sa united kingdom pinagdoonan na gayo na an cebu iyo an ikapito sa pinakamarhay na destinasyon igdi sa indian ocean asia region kan taon an ikawalo kan taon asin an ikapito kan an cebuano iyo an tubong lenggwahe sa cebu tinataram ini sa kadakulan na parte kan central philippine islands sakop diyan an bohol solnopan kan leyte negros ibang parte kan sur kan filipinas na sakop diyan an bukidnon agusan surigao davao cotabato asin zamboanga del sur may mga pagkakaiba an mga diyalekto pero bako man na labis na igwa pang na pagkasinabotan lumabi kumulang igwang mga duwang polo na milyon na parataram nin sugbuanon an mga cebuano may pagkaaram man sa ibang lenggwahe arog kan tagalog asin kan iba pang bisaya na tataramon arog kan hiligaynon waray waray sa isla nin camotes duman an tataramon harani sa waray waray asin inaapod na porohanon an reparong kaibahan iyo ta an y sa sugbuanon nagigin na j igdi kaya an sa sugbuanon na maayo kaayo maray na gayo nagigin sa porohonan na maajo kaajo sa santa rosa an tinataram bisayang bantayan an kastila ginagamit man kan mga kastilang mestiso asin an ingles iyo an mayor na gamit sa edukasyon komersyo media asin sa gobyerno an intsik mayormente gamit sa komunidad kan mga insik mayoriya kan mga cebuano mga katoliko dakulon an mga gapong simbahan an ipinatorogdok kan mga kastila sa probinsya an pinakagurang kaini iyo idtong simbahan namugtak sa boljoon cebu lampas nang tolong gatos na taon an pagkagurang kaini an patron na santa kan cebu iyo an nuestra señora de guadalupe alagad an mga cebuano minimirar an señor sto niño de cebu komo iyo an patron ninda asin an imahen kaini iyo an ilinalakaw sa prusisyon tuyong igwang sinulog festival an uru usipon iyo na an ladawan daa kaining sto niño ipigregalo ni ferdinand magellan sa agom ni datu rajah humabon kwenta pag onra sa relasyon ninda asin sa pagtaong lealtad sa kahadean kan espanya kan mga tauhan ni rajah humabon saro sa bapor ni magellan nakalikos sa kinaban asin naka asba ini sa paglibot sa mundo sa laog nin na bulan alagad gadan na kaidto siya mayor na artikulo ferdinand magellan nin huli ta dai siya dinangog ni hadeng manuel i kan portugal sa plano niya na maglawod sa dagat sa paghanap kan inaapod na spice islands mga isla nin rekado ipinagtangro niya an saiyang serbisyo ki hadeng carlos v kan espanya kan sep naglayag siya na may limang bapor sa pantalan kan san lucar de barrameda duman sa espanya kaiba an tripulante an plano niya maagi siya sa kadagatan pasiring america na mabaktas sa dagat pasipiko nagdangtol sa magellan igdi sa filipinas kan marso an nasumpongan niya enot iyo si rajah kolambu kan mazaua na sinonsonan siya magpasiring sa cebu ta duman dakul makukuang pagkakan para sa halawig na biyahe asin pwede pa makipagnegosyo sa mga taga duman sa pag'abot niya duman sa cebu si magellan kaiba an enrique sarong taga molucca na interpreter nagin dayupot na amigo si rajah humabon na naalok niya magin kristiyano si rajah asin an saiyang agom nabonyagan asin pigngaranan na sindang hadeng carlos asin reyna juana an imahen ni señor sto niño itinao sa agom ni rajah bilang tanda nin pagkaaramigo sa pag'oltan kan mga kastila asin mga sugbuanon kan abril si magellan pinatindog an sarong dakulang krus sa kadagaan kan cebu asin na mga taga duman an nagpabunyag nangyari igwang sarong rajah sa isla kan mactan si lapu lapu na kaiwal ni rajah humabon asin gustong ipahiling igdi sa huri ni magellan na kaya niyang supilon ini kan abril susog ki antonio pigafetta sarong parasurat na kaiba ni magellan duman sa bapor nag osipon na sinakyada ninda an lugar ni lapu lapu alagad sinabat sinda kan kadakul kadul na tauhan ni lapu lapu duman sa baybayon asin si magellan nagadan sa laban dai na nabawi an hawak niya maski ano pang paki ulay sa tribu ni lapu lapu si juan sebastian elcano pamayong ika duwa niya iyo na sana an nagmando sa pagpule kan grupo pabalik sa espanya bagay na iyo logod siya an nakalibot sa kabilogan kan kinaban an mga nakabalik sa espanya grabe an istorya manongod sa sarong isla sa east indies asin kun an yaman na mahahakot igdi magkapira pang mga ekspidisyon an pinalayag pasiring kuta sa islang filipinas alagad anas dai naka antos apat na polo may apat na taon pakapoon sa paglakbay na magellan pa igdi saka lang may nakaabot naman sa islang filipinas an grupo ni miguel lopez de legazpi na naglayag hale sa solnopan na kosa kan barra de navidad jalisco mexico nakadangtol sinda igdi kan taon asin nagpatindog sinda nin sarong kolonya pakatapos na rumpagon an kota' ni rajah tupas pigngaranan ninda an lugar cebu na villa del santissimo nombre de jesus an banwaan kan kabanal banaling pangaran ni hesus an cebu iyo an kaenot enoteng banwaan ikaag kan spanish corts igdi sa isla kan filipinas kan binuksan kan cebu an saiyang puerto sa mga negosyong dayuhan an enot na imprentahan imprenta de escondrillas y cia natogdas kan kan sarong eskwelahan minukna an colegio de la inmaculada concepcion an enot na peryodiko el boletin de cebu nagpoon magpalagda' kan kan hunyo tanda kan pagpoon nang pagsolnop kan panahon nin kastila igdi sa filipinas taon nagin sarong munisipyo an cebu kan pebrero an cebu nagin sarong chartered province sa lindong kan administrasyon kolonyal kan mga amerikano an cebu huli gayod ta iyo an pinaka mahibog an populasyon nagin base kan mga hapon kan ini suminakyada igdi sa filipinas kan ika ng gerang pangkinaban nagdangtol igdi an pwersa armada kan hapon kan abril pakalihis tolong taon kan nabawi an probinsya kan sinarong pwersa kan mga amerikano asin pilipino saro sa gerilyang lider duman iyo an amerikanong si james cushing an mactan cebu international airport mcia sa isla kan mactan igwang regular asin direktang palayog pasiring sa hong kong china singapore taipei taiwan busan south korea koror palau tokyo narita japan kota kinabalu malaysia kuala lumpur malaysia seoul incheon south korea shanghai china asin doha qatar sobra sa kan domestik na shipping nakabase igdi sa cebu an isla iyo an may pinakadakul na pangkargang lunadan magin man sa ayre o sa dagat an cebu saro man sa igwang dakulaon na sistemang pang industriya pangkomersyo asin pang edukasyon an cebu nababanga na ciudad asin banwaan isla nin bohol an pangenot na isla kan provincia nin bohol sa visayas namomogtak ini sa sur subangan kan isla kan cebu sa balyo kan cebu strait o bohol strait asin sur sulnupan kan isla kan leyte nasusuhay ini kan dagat camotes asin canigao channel an isla yaon sa norte kan mindanao asin nasa tangâ ninda an dagat bohol bohol an ikasampulong pinaká dakolang isla kan filipinas na may sokol na km asin baybayon na km an pangenot na isla napapalibotan nin labi halos saradit na isla an pinaká dakola sainda iyo an panglao na nakaatubang sa ciudad nin tagbilaran asin lapining sa norte subangan an pinangat hale sa pangat sarong popular na lut nin gulay na natong sa rehiyon bikol partikular sa camalig albay asin sa probinsya nin camarines sur ini piglulut sa gutâ na pigsalakan nin bawang làya asin sili an pangenot na kakaipuhanon syempre iyo an dahon nin natong ini an napatos kan palaman kaini na tinoktok na boyod pasayan o ogama saka an runot na lukadon nin niyog an pinangat masabing duwang klaseng luto depende sa hinalean an pinangat sa camalig daing palaman na tinoktok na boyod o pasayan asin linuto sana an tiripig na mga dahon natong sa sobrang guta na iyo an nataong siram asin an saro pang bersyon an tilmok na popular sa tercer distrito kan camarines sur alagad sa ibang parte kan camarines sur arog kan siyudad nin naga asin paralibot igwa nin palaman na tinoktok na boyod pasayan asin mga tinoktok na lukadon na niyog alagad sa presente kun an mga taga camalig naluto asin natindang pinangat na arog sa pakaluto kaini sa siyudad nin naga asin paralibot ini inaapod nindang espesyal na pinangat na mas mahal sa presyo an tilmok tinoktok na boyod o ogama saka ini rinamas sa tinoktok na lukadon an ramas na ini sinasalakan nin rekadong bawang sibulyas laya saka sili kun gustong maharang harang papatoson ini sa lombod na dahon nin niyog o dahon nin natong sa rinconada pinapatos ini sa dahon nin lubi lubi lulutoon na ini sa gutâ halaton na mag ati na naglalana lana nagigin uso naman an pag imbento nin ibang luto kan pinangat sa pinangat festival kan camalig albay pigpabisto an pinangat burger sa paagi kan pakawat na paerenotan pagkakan nin dakulaon na burger na igwang palaman na pinangat sa clubhouse restaurant bar kan camarines sur water sports complex sa pili camarines sur kabali sa menu an pinangat pizza sa presyong php kada bilog dae nasusurat sa historya kan bikol na napahiling kun saen guminikan an pinangat alagad an abundanteng gulay na linsa nasambitan sa bistong bikolanong epiko na ibalong na kun iisipon nakaagid nanggad sa natong igwa nin tagpo sa epiko na sarong opon layas na orig an uminatake sa kalilinsahan asin si baltog an enot na nag'erok sa kabikolan susog sa epikong ibalong ginadan an opon na ini na nagraratak sa mga tinanom alagad an katagang pangat nakasurat sa lumang paagi na pagnat nasambit duwang beses sa vocabulario de la lengua bicol sa siring na pakaladawan cocer carne o pescado con poco agua y dejarlo cocer hasta que se consuma toda lulutoon daa an karne o sirâ sa diit sanang tubig asin bayaan sanang mag'ati maatyan an tubig sagkod na maluto o maglomoy kun siring an tataramon na pinangat manongod sa paagi nin pagluto na enterong maati an tubig sa modernong bikol nawarâ na an kahulugan na karne o sirâ an linuluto an gulay na natong sarong lutong bikolnon ini simpleng lut kan dahon nin natong sa gutâ na may sili asin karne o sirang askad an dahon kan tinamon na colocasia esculenta iyo an mayor na sangkap kaini ginugutaan ini na pwedeng la'bas pa asin dai pinaalang o idtong binalad sa saldang arin man igdi sa duwa pareho ini kinikirinit asin pinipili idtong bakong magatol asin bakong makura'sil o makunot an natong ibang tinanom sa linsa ta an huri may natubong dakulang laman alagad an dahon linsa na mas nadarakul kisa sa dahon natong pwede man gutaan pero bakong arog kalomhok sa dahon natong asin ta medyo matagas an mga gusok kan dahon ini hinihimoro asin dai ibinabali sa pagluto an laman kan tinanom na natong saradit asin haros matilaba sana bakong arog kan laman kan linsa an laman kan natong matari bakong masapog makubol bakong malomhok sa kagat asin bakong mapulot ini mas bagay sanang pansalak sa ibang lutoon arog kan kalabasa alagad may sarong klaseng natong inaapod na tinsol na angay sana man na palalamanon dai bagay an mga dahon kaini na gulayon an arkipelago hali sa ingles na archipelago griyego arkhon arkhi o pamayo asin pelagos o dagat boot sabihon pamayon nin kadagatan sarong tarakod o grupo nin mga isla kan mga panahon an archipelago griyego pangngaran sa dagat aegean asin sa paglinis kan panahon an tataramon na ginamit na sa kaiislahan kan aegean nin huli ta an dagat dakol nin mga grupo nin mga isla ginagamit na ini sa presente tangarig apodon an arin man na grupo nin mga isla o minsan sa sarong dagat na igwa nin dakol na mga warak warak na isla arog kan aegea an mga arkipelago haros nasa katahawan ka dagat pirmi minsan igwang sarong kadagaan na kataid ninda haros naporma kan pagtuga kan bulkan an mga ini na naporma sa may kabukidan sa tahaw kan kadagatan alagad igwa pang mga embweltong paagi sa saidang pagkaporma arog kan erosyon asin pagbabago kan hitsura kan dagâ dara kan duros sagkod uran an apat na pinaká dakolang mga modernong estado na haros kaiislahan iyo an hapon filipinas nueva zealandia asin indonesya si romulo che jallores o kumander tangkad namundag kan nobyembre sa moriones ocampo camarines sur sarong bikolanong aktibista sa metro manila na nakisaro sa mga kapwa estudyante kan first quarter storm an first quarter storm nagtapos sa pagdedeklara kan batas militar kan september siya nag adal sa moriones public school elementarya asin sa sta clara academy haiskul sa tigaon camarines sur pakatapos kaini nagpa manila sya kun saen asin kun ano ano an linaogan niyang trabaho nagtrabaho sa sarong carwash shop nin tolong taon nagin foreman sa construction nin duwang taon asin sarong taon nagtrabaho komo machine shop helper basado sa website kan ndf an sarong panguugale ni romulo jallores iyo an hararom na pagmakulog sa mga tios mala daa ta sabi ni may silay saiyang ina pirming nagtataram saiya na tratohon maray an mga katabang asin pagta'wan gubing an mga pobre saro siya sa mga militante na prinobaran na maglaog sa malakanyang kan kasagsagan kan mga rally sa first quarter storm kan mga enot na taon kan s siya asin an tugang niyang si benjie jallores an mga nangenot sa pag organisar kan new people's army npa sa caramoan peninsula sinda an nagtanom kan pisog nin npa sa rehiyon nin bicol nagadan siya sa encounter sa ateneo avenue ciudad nin naga disyembre sa huben pang maray na edad na anyos an komand kan new people's army sa bicol ipinangaran sa saiya si simeon arboleda ola setyembre pebrero sarong rebolusyonaryong bikolano kan panahon nin mga amerikano namundag sya sa guinobatan albay linabanan niya ang mga kolonyalistang amerikano sa kabukidan kan albay hanggan magsuk kan septyembre siya an pinakahuring nagsukong pilipinong heneral sa laban kontra sa mga amerikano pinapaadal kuta siya sa holy rosary minor seminary alagad sa primero pa sanang taon niya duman sa kursong pilosopiya nagluwas na siya asin dai na tinapos si kurso kan taon ss edad na napagisip niyang bumali sa sarong sanga kan katipunan na inorganisar ni glicerio delgado na isinubol ni andres bonifacio sa bikol si heneral john vincent belisario na iyo an kumander kan pwersa rebolusyonaryo pilipino kan makuri pa an ralaban pinagtaas an ranggo ni ola komo kapitan alagad dawa ngani nagporondo na an iba sa paglaban si ola habo pang magkuyog sa swestyon kan grupo na sumuko na sinda sabi ngani ni gob william taft siya an dakulaon na kulogpayo kan gobyerno amerikano sa pagsakop kan bicol pinasuspindi an operasyon sa albay asin pinadara ni taft sa garwood baker asin bandholtz duman ngani makipag ulay an tolo ki ola na sumuko na kan oktubre duwang aldaw pakalihis mag areglo na mataragboan sa tinatagoan ni ola sa tumacob tacob ligao albay an mga amerikano nagtangro ki ola nin sampolong ribong pesos sa saiyang pagsusuko biyo na nag init an payo ni ola huli kaini asin huminabo na siyang makipag ulay sa mga amerikano pag nobyembre parehong taon si hen jesse garwood nag ngata' na makipaghilingan giraray saiya an heneral inabtangan kan siya ginoygoy pasiring sa kampo ni ola nag olay an duwa sa atubangan nin loon asin nag irinom asin nagkarakan pa nin mga inasal na lokton masasabi na magayon na propaganda idtong pangyari para ki ola ta logod nagdakul an nag apil sa grupo niya mala ta sangribo may limang gatos an buminali sa saiyang yunit huli kaini duwang polo may apat na kompaniya nin mga philippine scouts asin mga soldados kan konstabularyo an itinalaga sa palibot kan saiyang pinagririosan orog na piniot an lugar ni ola sa pag operar ta minando ni gob taft na itiripon sana sa magkapirang lugar an mga taga albay an makua sa luwas kan mga lugar na idto konsideradong mga rebelde resulta kan rekonsentrasyon na ini iyo an pagbaba kan produksyon kan bandalang abaka asin mga pananom na agrikultural nagtirios asin nagherelang an mga tawo huli sa kakulangan nin pagkakan an pagkaraot kan negosyo sa abaka gibo kaining kampanya kan mga amerikano nagresulta sa pagkalugi nin sa industriya nin abaka igdi sa albay asin grabi na an hogop hogop kan si mga darakulang negosyante sa abaka na matapos na an paribok ni ola ta iyo an nakaka onong sa negosyo ninda manta sa tahaw kaini nagin desperado na an mga amerikano sarong grupo na pinamayohan kan pinsan ni ola na si eligir arboleda pinadara saiya ngani huroton na siyang magsuko sa umagahon kan septyembre naghalat naman sa kampo malangaton baryo mapaso guinobatan sinda ramon santos epifanio oroseo asin lt pyle sa saiyang pagsuko nagsuko si ola kan aldaw na idto kaiba an katawo na may bitbit nin na hamo anopaman sabi mismo ni ola dai pinag onra ni hen bandholtz an mga kundisyon kan saiyang pagsuko na itinangro' saiya ni ramon santos si heneral ola nagsurender sa mga amerikano eksaktong sarong taon apat na bulan asin pitong aldaw paka suko ni hen miguel malvar kan abril pigbista an kaso niya asin siya nagin star witness sa kaso kan kairiba niyang damay sa inaapod kan mga amerikanong pag'insureksyon katapos taposi siya nagawadan indulto si raul sagarbarria roco oktobre agosto naging sarong pulitiko sa filipinas siya an paradara nin estandarte kan aksyon demokratiko na pigpundar niya kan bilang behikulo sa saiyang pagkandidatong presidente kan filipinas kan asin dati siyang senador asin sekretaryo kan departamento nin edukasyon sa irarom kan administrasyon ni gloria macapagal arroyo maigot niyan iprinomotir an honesto asin marhay na pagpapadalagan nin govierno kaya man naging makosog an suporta saiya kan mga botanteng jovenes an agom nya iyo si sonia cubillo malasarte na taga bohol asin nagbunga an saindang pagsasaro nin anom na aki na iyo sinda robbie pierre raul jr sophia sareena rex asin si synara nagadan sya kan agosto sa edad na anyos si raul roco namundag sa syudad nin naga kan oktobre sa mga magurang nyang iyo sinda sulpicio a roco sarong parauma asin si rosario orlando sagarbarria sarong paratukdô sa eskwela publika sa edad na sampul natapos ni roco an elementarya asin an sekundarya sa ateneo de naga sa edad na anyos nagtapos syang magna cum laude sa san beda college sa manila sa edad na anyos sa kursong bachiller de artes major sa ingles sa parehong kolehiyo nya man nakua an titulong bachelor of laws asin an onrang abbott awardee for over all excellence bilang sarong bedan siya an nagsurat kan titik kan san beda college alma mater song asin naging pamayo kan pankolehiyong babasahon na the bedan pig adalan nya sa unibersidad kan pennsylvania estados unidos an comparative law kasabay kan pag adal nya nin multinational studies sa wharton school siya pig onrahan nin pitong doctoral degrees sa manlainlain na unibersidad huli sa saiyang paghingoang pambihira napili siyang presidente kan national union of students asin napabilang man sa ten outstanding young men of the philippines toym kan taon sya man an pinakaaking delegadong bikolano sa constitutional convention kan asin siring man an pinahuben na nagin presidente kan integrated bar of the philippines dakol na taon nagpraktis sya sa pagka abogado alagad naglaog sa politika nagin syang representante kan segundo distrito kan camarines sur na kun saen nasambitan sya kan ford foundation asin kan up institute of strategic and development studies isds na iyo an pinakamahusay na lehislador duman sa ika kongreso duwang termino nagin man syang senador kan filipinas asin dakol syang leyes na napapasar na nagdarang dakolang pakinabang sa banwaan siya an autor kan ley na nagreporma kan central banking system kaya naapod siyang ama kan bangko sentral siya man an nag ama kan intellectual property code asin kan securities regulation code naapod man syang honorary woman por medyo kan mga layi na pinahaman nya na nagtaas kan dignidad kan mga pilipina asin nagpalakbang kan mga oportunidad ninda sa pag asenso sa buhay an mga leyes na ini para sa babae iyo an women in nation building law an nursing act an anti sexual harrassment law an the child and family courts act asin an anti rape law husto na sana an pagmakulog nya sa mga pilipinong nagtratrabaho sa luwas kan pilipinas asin napawara nyang saysay idtong ley na nagreresulta sa na dodobleng pagbubuwis kan mga ofw pirang beses napili asin pinaghukoman syang outstanding senator kan dakul na mga organisasyon huli ta mahigos syang senador asin dakul an nahaman sa katongdan nyang pagka senador pinawàran nyang saysay man an anti subversion law asin kun ano ano pang mga leyes pinapasar nya sa senado ngani magrikas an pag administrar kan hustisya kan sya nagin sekretaryo kan edukasyon sya pa sana an nagpa otob kan sinasabing libreng pagpaadal sa elmentarya asin hayskul tina'wan nya man nin oportunidad na mapagantad an adal asin dunong kan mga maestra sa eskwela publika sa pagigin mga iskolar ninda asin pina bidding nyang hayag hayag an pagbakal gamit sa mga eskwelahan mala ta grabi an naademohan kan department of education sa gasto nagwalong bulan lang sya totoo na nagtukaw bilang sekretarya sa edukasyon si roco inorganisar an aksyon demokratiko asin nagkandidato para presidente kan mantang dai nakaluwas nakakua sya nin halangkaw na boto bilang sarong independyenteng kandidato nag ikaapat si roco sa pirilian na ginana ni gloria macapagal arroyo kan agosto nagadan si raul roco sa cardiac arrest huli kan kanser sa prostata sa st luke's medical center sa syudad nin quezon piglubong siya kan agosto sa syudad nin naga camarines sur an saiyang nabalo sonia nadaog sa pagkasenador sa irarom kan genuine opposition dating united opposition kan eleksyon kan mayo asin pigrerepresentar pa man giraray an partido na pigtugdas nya aksyon demokratiko sa paglaom kan padagos na pinnan kan saiyang agom an pili iyo sarong primero klaseng asin an kapitolyo kan probinsya nin camarines sur may designadong zip code ini na susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok sa na kaharongan kaini igwa ining sukol na kilometro kwadrado saro an banwaan sa mga kabale sa metro naga kun sain ini an minasirbing sentro kan mga industriya may kinaaraman sa agrikultura may densidad ini na katawo kada kilometrong kuwadrado o katawo kada milyang kuwadrado asin man an poblasyon kaini popular na inaapod na sentro igwang katawo sa anom kaining barangay pulitikal na nababanga an pili sa na barangay sa panahon kan kastila bistado an banwaan bilang taguan kan mga cimmarones o remontados na nagrayo sa pamamayo kan mga mananakop na nakabase sa nueva caceres ngunyan an syudad nin naga an enot na sentro kan komunidad sa banwaan iyo an presenteng barangay kan binanuaanan hale sa tataramong banwaan hasta pigbalyo ini sa presenteng lokasyon kan poblacion kun sain pigtugdok an simbahan ni san rafael arkanghel sa taong namokna an banwaan nin pili sa taong kan pananakop nin mga amerikano an pangaran kan banwaan may duwang pigtutubudan na ginikanan an prutas na pili kun sain bistado an rehiyon o an tataramong bikol na pili sa banwaan napiling itugdok an palayugan nin naga asin an camarines sur agricultural school presenteng central bicol state university of agriculture kan pormal na naideklarang munisipalidad an banwaan kan taong uli sa konsentrasiyon kan mga amerikano sa banwaan labing na soldadong hapones an ipinadara sa banwaan kan ikaduwang gerang pankinaban digdi nagtugdok sinda nin mga tunnels manholes asin iba pa kan padaog na an puwersa kan mga hapon nagtago sinda sa bukid nin isarog sa presenteng panahon pigtatawan onra an mga nag alay nin buhay kan giyera sa filipino japanese friendship historical landmark sa sitio boncao curry na mahihiling sa bitis kan bukid nin isarog kan naideklarang bilang sarong chartered city an naga napili ni gobernador juan f triviño an banwaan nin pili bilang bagong kapitolyo kan probinsya nin camarines sur opisyal ining naisabatas kan june sa bisa kan r a may duwang pigtataram na diyalekto kan tataramong bikolnon sa bilog na munisipalidad iyo ini an bikol sentral bersyon kan naga sa norteng parte kan banwaan asin an rinkonada bikol sa sur na parte an bikol sentral an lingua franca na piggagamit sa mangiba ibang porma nin komunikasyon sa entirong banwaan nakakaintindi man an mga tawo nin tataramong tagalog asin ingles an romano katoliko an pinakalakop na pagtubod sa bilog na banwaan kun sain yaon sa pangangataman kan arkidiosesis nin caceres sa syudad nin naga an mga parokya kaini kaiba sa mga bistadong simbahan sa banwaan iyo an simbahan ni san rafael arkanghel sa poblasyon asin an simbahan ni nuestra señora de los remedios sa barangay curry pigsusundan ini kan mga denominasyon nin born again christian iglesia ni cristo jehovah's witnesses asin iba pa suway sa mga piyesta kan kada barangay asin sityo igwang duwang mayor na festival na pigseselebrar sa banwaan an munisipalidad piseselebrar an relihiyosong piyesta kan banwaan sa poblasyon asin an gobyerno probinsyal pigseselebrar an anibersaryo nin pagkamukna kan probinsiya an pili town fiesta pigseselebrar an kapiyestahan ni san rafael arkanghel na iyo an patrona kan banwaan pigseselebrar ini kada october kan taon puon pa kan pagkakamukna kan parokya sa taong an pangaran kan festival depende sa administrasyon kan munisipyo na pwedeng cimmarones festival o pinili festival an anom na barangay sa poblasyon an nagseselebrar kan kapiyestahan na ini an kaogma festival pigseselebrar kan gobyerno probinsyal kan camarines sur para sa pagkakamukna kan probinsya pigseselabrar nin kada huring semana kan bulan nin mayo sa camarines sur provincial capitol complex sa cadlan asin camarines sur freedom sports complex sa san jose pero kan taong pigbalyo ngona ni gobernador miguel luis migz reyes villafuerte an festival sa syudad nin iriga an sadiri kaining poblacion an sentro kan komersiyo sa banwaan yaon digdi an manlaen laen na negosyo arug kan department stores restawrant bangko botika asin iba pa an pili public market iyo an primerong saodan kan banwaan kun sain mahihiling digdi an mga baratong bakalon arug kan mga gulay prutas karne asin iba pa bistado man an banwaan sa mga kompanyang nagpapabakal nin mga sakayan arug kan kotse sagkod sa turismo uli sa camarines sur watersports complex cwc sa kapitolyo probinsiyal asin sa bukid isarog uli man sa rani kan banwaan sa syudad nin naga asin sa imprastraktura kaini dakol na mga subdibisyon an naitugdok asin itutugdok pa lamang sa banwaan uli sa padagos na pag uswag kan banwaan sa mga naglihis na taon naglalaom an banwaan nin pili na iyo an masunod na syudad sa probinsya nin camarines sur susog ini sa ipinaluwas na executive order no series of kan june na mabilog sa pili cityhood committee an komitiba iyo an maasikaso nin mga kinakaipuhan kan banwaan tangarig magin syudad na ini sa taong may duwang lugar sa banwaan kun sain may dakulang konsentrasyon nin mga eskwelahan an barangay nin san jose sa norte asin an poblacion kan banwaan sa sur an barangay nin san jose an may pinakadakulang densidad nin mga paadalan sa bilog na banwaan kun sain haros kapareho kaini an kagabsan kan poblasyon sa barangay nin san jose mahihiling an central bicol state university of agriculture na iyo an sentro nin halangkaw na pagkanood para sa agrikultura sa rehiyong bikol sa laog kan unibersidad mahihiling an computer science high school of bicolandia asin an sadiring laboratory high school kani sa camarines sur freedom sports complex mahihiling an deped division office camarines sur sports academy school of the future asin an san jose north elementary school sa sentro kan barangay yaon man an san jose pili high school asin an san jose south elementary school digdi man pigmokna an bikol high school for the arts and culture kan taon sa poblacion nagpupuon ini hale sa unibersidad de sta isabel pili campus hasta sa pili national high school digdi mahihiling an philippine computer foundation college pili capital college inc pili central school pili west central school pili parochial school blessed name of mary learning school inc camarines science oriented high school montessori children's house of learning evangelical christian school asin an yobhel christian academy an espanya kastila españa o an kahadean kan espanya kastila reino de españa sarong nasyon na namomogtak sa sur sulnopan kan europa sa iberika peninsula napapalibotan ini kan pransya andora sagkod bay of biscay sa norte kan dagat mediterraneo sa sur hanggan subangan apwera kan sadit na parte na sakop kan gibraltar asin kadagatan atlantiko sagkod portugal sa sulnopan kabali kan sakop kan nasyon an balearic islands sa mediterraneo an canary islands sa atlantiko sa balyo kan baybayon kan afrika asin duwang awtonomong syudad sa norte africa ceuta saka melilla na kadolon kan morocco sa sokol na km an espanya an ikaduwang pinakamahiwas na nasyon sa sulnopan na europa sunod sa pransya an danaw ingles hale sa lacus sa latin sarong hawak nin katubigan o iba pang likido sa sarong hawak nin kadagaan an kadaklan kan mga danaw sa kinâban tubig tâbang asin haros gabos namómogták sa norteng hemispero an mga darakulang danaw paminsan minsan inaapod na mga pankadagaan na dagat asin an mga saradit na dagat paminsan minsan inaapod na mga danaw an mga saradit ng danaw idinudugang an terminong danaw o lake sa hurihan kan ngaran arog kan green lake mantang an mga darakulang danaw baliktad arog kan lake ontario kadaklan kan mga danaw igwang natural na luwasan sa porma kan sarong sálog o sapà alagad an iba may asin nawáwarâ an tubig sa pagsungaw o asin pag ati an terminong lake piggagamit man tangarig iladawan an kamogtakan arog sa lake eyre na alang na kabâban sa haros gabos na panahon alagad pwedeng makâgan sa mga panahon na makosog na uran sarô an filipinas sa mga nasyon na igwang may pinakadakol na tataramon sa bilog na kinàban apwera sa nasyunal na tataramon na filipino na kaiba sa labing sangribong katutubong mga tataramon an nasyon na filipinas pigtataram man an tataramon na dayuhan arog kan mga tataramon na ingles mandarin fookien kantones koreano kastila o espanyol asin an tataramon na arabe igwang lampas na mga tataramon sa filipinas haros gabos kaini kabali sa pamilya nin tataramon na austronesyo an mga ini grupo nin mga tataramon na piggagamit kan mga tawo hale sa rawis kan malay sangkod sa mga warak warak na isla kan teritoryong polinesya sa kadagatang pasipiko pigtatatyang ini an igwang pinakadakulang pamilya nin tataramon sa buong kinában alagad mas dakol na tataramon kan pamilyang ini an kabalí diit lang an bilang kan panggabusan nin mga tawong naggagamit kaini segun sa konstitusyon kan nacion na filipinas segun sa ethnologue igwang total na apwera sa mga tataramon na ingles espanyol chavacano asin mga barayti kan intsik hokkien kantones asin mandarin gabos na mga tataramon kaibá sa sangâ nin malayo polinesyo kan pamilya nin tataramon na austronesyo igwang na mga katutubong tataramon na dae mababá sa saróng milyon nin natibong mga parataram saró o dakol kan mga ini pigtataram nin natibo kan dakol sa kan populasyon pig aydentipikar ni robert blust an sub pamilya nin tataramon na filipino kabal an mga tataramon kan norteng sulawesi asin an tataramon na yami kan nacion na taiwan alagad dae pig'bale an mga tataramon na samabajaw kan kaiislahan nin tawi tawi iyo man an mag agom na mga tataramon na norteng borneano na pigtataram sa sur kan palawan an eskayano saró sa mga artificial auxiliary language na piggibó bilan pagkakaugwá nin kabihasnán an nacion na bohol sa pagkatapos kan gerang filipinoamerikano piggagamit ini kan mga na katawo an pagkakaiba sa pagitan kan mga tataramon kayang mailing sa mga minasunod na mga dakitaramon kan an numero kan kaibhan nin mga diyalektos nag iiba hale sa tataramon paduman sa tataramon an mga tataramon arog kan tagalog kapampangan asin pangasinan bisto sa saindang napakamoderatong kaibhan nin mga diyalektos an mga tataramon kan rehiyon bikol mantang igwang pinakakaibhan nin mga diyalektos may mga syudad asin mga banwaan kun saen igwang sadiri mga diyalektos asin kaibhan sa ibabâ an pangungulay na haloy ka duman sa saodan pigsalin sa iba ibang mga barayti kan bikol an dakitaramon sinundan kan diyalektos asin katumbas na tataramon asin mga syudad banwaan kan bikol kun saen ini pigtataram an pampurit na dakitaramon iyo an tagalog an endangered o namimilegro asin puho'ng mga tataramon sa filipinas pigbased sa pigluwas na rd world volume kan unesco kan taon na degree of endangerment estandarteng unesco an the amazing race sarong realidad na programang kawat sa telebisyon na an mga padis nin parakawat minakarera palibot sa kinàban nakikipagkompetensya sinda sa ibang mga padis an mga parakawat digdi minalapigot na enot na makaabot sa katapusan kan kada dalagan kan karera tangarig maibitaran an posibilidad na pagkatanggal an mga padis padiit diit na natatanggal hasta tolo na sanang padis an mátadà sa puntong iyan an padis na enot na makaabot sa ultimong dalagan tatàwan nin dakolang premyong kwarta ginibo na elise doganieri asin bertram van munster an pasali an orihinal na serye pigpapasali sa estados unidos poon kan asin nakaresibi na nin pitong primetime emmy awards kabali an apat na outstanding reality competition program na naipapanao an biliran sarô sa pinakásadit na provincia kan republika kan filipinas asin namómogták sa rehiyon subangan na visayas sarô ining islang provincia na namómogták pirang kilometro sa norte kan isla nin leyte an kapitolyo kaini iyo an naval dati parte an provincia ini kan leyte nagsuway ini kan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an biliran nababanga sa banwaan demograpo basado sa sensus kan an biliran may populasyon na nin huli kaiyan ini an ikalimang may pinakádikit na populasyon asin an pinakásadit na provincia sa nacion igwa nin pamilya senso sa provincia na may katamtaman na bilang average size na katawo halangkaw na kadikit sa nacional na katamtaman na tataramon an mga nag eerok sa biliran nagtataram nin cebuano asin waray waray an cebuano na pigtataram kan kan populasyon sa sulnopan na parte kan isla na pinakáharani sa cebu mientras na waray waray an pigtataram kan sa subangan na porsyon mayoriya kan mga resident nakakataram asin nakakaintidi nin tagalog sagkod ingles an leyte sarô sa mga kan republika kan filipinas na namómogták sa rehiyon subangan na visayas an kapitolyo kaini iyon an ciudad nin tacloban na mina okopar kan norteng parte kan isla nin leyte yaon ini sa sulnopan kan provincia nin samar norte kan sur na leyte asin sur kan biliran sa sulnopan kan leyte sa balyo kan dagat camotes iyo an provincia kan cebu sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an eksplorador na si ruy lopez de villalobos an enot na nag abot sa isla kan asin pinangaranan ining las islas felipinas an battle of leyte gulf nanyari sa nakapalibot na katubigan sa isla poon kan octobre hasta octobre idto an pinaká dakolâ na pankadagatan na gyera kan dae makolang sa alyadong barko an nagsabatan saka an tadâ kan imperial japanese navy mga barko kabali an darakolang pangyerang barko na yamato asin musashi sa modernong historya an battle of leyte nanyari kan octobre an mga taga leyte nababangâ sa duwang pangenot na mga grupo sa sulnopan asin sur an mga cebuano mantang sa norte asin subangan an mga waray nakadepende sa pag ooma an ikinabubuhay sa leyte paroy an inaani sa pantay na kabâban lalo na sa palibot kan tacloban saro man sa pangenot na pinaghahalian kan ikabubuhay kan mga namamanwaan an pagsisirâ nababangâ an leyte sa asin an inon on sarong lutong bikolnon igwang duwang klase kaini an sa sukà sagkod an sa kamatis bawang làya paminta asin sagkod sibulyas an mga sangkap sa inon on sa sukà sa lutong ini sa kamatis inaapod man na inalsoman sa kamatis pareho an mga sangkap apwera sa sukà ikakaag an mga sangkap susog sa timplada asin pagkadakul kan sira enot pighahapinan an kaldero nin dahon batag maski dai lobloban nganing dai dumukot asin maronot an sira sa pagluto sunod pigkakaag an mga sira sa kaldero dangan ikakaag an mga sangkap na bawang sibulyas laya paminta sagkod asin ulaan sarong solyaw o cup nin suka an kaldero dangan tutubigan na tama sa timplada dapat an sinalak na suka kun inon on sa sukà asin tubig pantay sana sa langkaw kan mga sira pigluluto an sira hanggan maglumoy pwede man an mga sira patoson sa dahon solis imbes na linobloban na dahon batag an gamiton kinakaagan man nin ibà tangarig pasiramon an namit an epikong ibalong sarong epikong rawitdawit kan mga bikolano gikan sa kabikolan kan filipinas ini dai pa determinado kun siisay talaga an nagsurat sa tekstong kastila igwang teksto na nakasurat sa lengwaheng kastila na maguguno sa sinurat ni padre jose castaño sa saiyang artikulong breve noticia acerca del origen religion creencias y supersticiones de los antiguos indios del bicol na napalakip sa archivo del bibliofilo filipino vol i na an nagtipon man iyo si wenceslao retana asin ipinublikar kan impr de la viuda de m minuesa de los rios duman sa madrid españa taon kaya an iba naghuna an kagsurat kaini iyo si padre castaño pero ini an nasambit ni merito b espinas sa bagay na ini ibalong p na si fray bernardino melendreras y de la trinidad asin bako si fray jose castaño na iyo an pigtutubod kan dakul an orihinal na nagpompon kan epikong ini sa bikol asin dangan saiyang ipinalis sa kastila mapapatunayan ni valentin marin y morales sa saiyang ensayo de una sentisis de los trabajos realizados por los corporaciones religiosos españoles de filipinas tomo estableciemnto tipogreafico del colegio santo tomas manila p na kun saen nabanggit niya na si fray bernardino melendreras nagsurat sa kastila nin sarong orog orog poesia dapit sa antigong kinaugalean kan mga indio sa albay na tituladong ibal sarong na pahinang manuskrito na kun saen nagsapi' si castaño kan rawitdawit na ibalong na nakalakip sa artikulong ginibo niya asin ikinaag ni wenceslao retana sa archivo kan an problema man daa ta sagkod ngonyan dai pang nahahanap na kopya kan obra ini ni melendrears kaya an argumento ni jose calleja reyes na sagkod dai pa mapaluwas an sinabing ibal tutubodon niyang si jose castaño pa an masabing autor kan kastilang teksto iyo ini an rason na pigdara ni reyes sa saiyang librong pinalagda' an bikol maharlika ta sabi niya ngani sagkod na mayo an corpus delicti komo sarong abogado siya dai dapat pagtubodon si reyes binikol man an ibalong asin mababasa ini sa libro niyang bikol maharlika p asin tinampadan niya man kan tinagalog na bersyon ni arturo camua sampana si jaime t malanyaon ilinakip man niya an bersyon na bikol ni leoncio f elopre sa saiyang librong istorya kan kabikolan p an iba nagdududa ngani na totoong epiko ini kan bikol ta may mga elemento ini hale asin nakakaagid sa mga epiko kan griyego arog kan persona ni hercules na agid agidan sa gawe ni handiong saka ni baltog duwang importanteng heroe sa ibalong garo soboot daa gibo gibo lang ni melendreras an iba man nagsasabi autenticong osipon nin gugurang ta may mga elementong tinubo arog kan mga bukid na kolasi hamtik isarog asin kan mga lugar na nasususog pa ngonyan arog kan ponong sa magarao panikwason sa may pamitisan kan isarog inarihan na salog o kan kotmo' sa may pasacao asin an mga termino sa mga kagamitan na minukna arog kan gatang surod landok asbp mga termino lumaon na sa bikol ano ta dai lamang nasambitan an bulkan mayon sa epikong ini an bukid na masaraga na aki pa naenot pang marhay sa pagtuhaw asin huri na nagtalubo an mayong kun hihilingon sa vocabulario ni lisboa an masaga boot sabihon malaad mabanaag o sa kastila que relumbre mucho bako daw na an bulkan masaraga naglalaad pang gayo kun naputok kumpara sa mga gurang nang bukid arog kan isarog o asog sabi ni stephen sergio sarong parasurat an mayong hale sa buhi non na taramon na ma'yong na boot sabihon boklod bukid asin inaapod ninda an tinutuboan pa sana nin suso nin nagdadaraga na moro ma'yong ma oyon ini sa analisis na an epiko antigo nang maray asin enot pang maray na naglakop sa panahon na an ma'yong nagtatalubo pa sana totoo kahurihan kan kag anom na siglo inaapod na kan mga bikolnon an bulkan na iyan na ma'yong susog sa natala' ni lisboa naggikan an mga taga buhi sa albay mansana asin nangaranan sindang buhi non ta sinda su mga nakabuhi nakadurulag kan tuminuga an ma'yong pinalis kan bikolanong poetang si luis g dato an epiko sa ingles na inapod niyang handiong epic of bicolandia nakabase ini sa manuskrito ni fray jose castaño nota an sinurat ni fray jose castaño napalaman asin nakukua sa archivo del bibliofilo filipino vol i na an nagtipon man iyo si wenceslao emilio retana y gamboa asin ipinublikar kan impr de la viuda de m minuesa de los rios duman sa madrid españa taon an epikong ini naipalis na man sa mga ibang tataramon lalo patin sa bikol an albanya opisyal na pangaran sa tataramon na albanes republika e shqipris pagtaram publika cipis o shqipria sana sarong nasyon sa sur subangan nin europa katakod kan albanya an gresya sa sur subangan montenegro sa norte serbya sa norte subangan asin an republika nin masedonya sa subangan igwa ining baybayon sa dagat adriatiko sa sulnopan asin sa dagat ionia sa sur sulnopan hal sa patasán nin otranto menos na km sana an rayo albanya sa italya sarong demokrasyang parlamentarya an albanya na pigkakambyo an saiyang ekonomiya sa sarong sistemang merkado kapitalista kandidatong potensyal ining banwá na magin miembro kan union europea sagkod otan an albanta nababanga sa ng provincia sa albans qark qarku na distrito asin na banwaan an apganistán oficialmente islamikong republika kan apganistan dari past sarong banwá' na mayong baybayon na namomogtak sa katahawan kan asya pigkokonsiderar ini na parte kan asya sentral pero minsan ngan pigkakaag ining banwa sa sarong bloke sa tahaw sur na asya asin medio oriente bilang sarong entidad na relihiyosa lahi kataraman asin heograpika arog kang mayoría na saiyang mga kata'id katakod kan apganistán an pakistán sa sur asin subangan an irán sa sulnopan turkmenistan usbekistan asin tayikistan sa norte asin tsina sa norteng subangan an sukol kan apganistán naabot sa kilometrong kwadrado kaini mga territoriong kabukiran iguang mga milión na katawo an banwá' an mga minasunod iyo an kataytayan nin gabos na na probinsya an brasil igwang pangaran na opisyal sa tataramon na portuges repblica federativa do brasil sarong republikang pederatiba na nagibo sa pagkasarô nin na mga estadong pederatibo asin an distritong pederal igwa an nasyon nin asin na katawo an sukol kan sakop minaabot sa mga km boot sabihon sakop kan nasyon an kan kontinenteng amerika nin sur an brasilia an kapital kan banwâ asin rinibayan kaini kan an dating kapitolyo na rio de janeiro an pinakanainot na kapital kan nasyon iyo an salvador de bahía muya sabihon na ikatulong kapital na an brasilia dating kolonya ini kan portugal budâ ini an unikong banwâ na portuges an tataramon sa duwang kontinenteng amerika an sosyedad brasilenya sarô sa pinakamayaman sa kalahian sa enterong kinàban an kenya sarong nacion na yaon sa subangan nin aprika asin kadolon nin mga banwá' nin etiopia sa norte somalia sa subangan tansania sa sur uganda sa sulnopan asin sudán sa norte subangan buda an kadagatang indiko sa baybayong sur subangan an pangaran nin kenya halí sa bukid nin kenya na iyo an pinakahalankaw sa enterong banwá' an ka'isi'an kan taram na kenia sa sarong tataramón na lokál iyo an bukid na maliwanag an sukol kan kenia naabot sa km asin an kahalabaan kan enterong baybayon kaini mga km sa kadagatang indiko an klima kan banwá' tropikal sa parteng baybayon buda aláng sa laog susog sa mapa hilnga sa too an mga probinsya niya iyo an mga minasunod an etiopia na may opisiál na pangaran na repblika demokrátikan pederal nin etiopia sa amáriko ityop'iya sarong banwá' na yaon sa sungay nin aprika ini an ikatolóng pinakamatawong nasión sa kontinente nin aprika kasunód kan niheria asin ehipto an etiopia saro' sa mga pinakagurang na nasión sa enterong kina'ban ini man an ikaduwang nasión na naggibo kan kristianismo bilang saiyang relihiyón na opisiál hulí ta' an armenia an pinakanaenot saká ini an saro sa mga miembrong pinakagurang kan nasiones unidas an dating pangarang istóriko kan etiopia iyo an abisinia o sa latín alta tiopia an sukol kan banwa' naabot sa km muya sabihón ini an ika na pinakadakulang banwa' sa kina'ban kasunod kan kolombia an islam sarong relihiyon na tinogdas ni muhammad an mga katokdoan kaini nababatay sa pagtubod asin sa mga obligasyon din na dapat gibohon nin sarong moslem kun sya may maimbod na pagkuyog sa mga ibinoboot kan relihiyon na ini an sarong sanga nin adalan kan islam hinahayag an mga dapat tubodon tawhid asin an saro an mga dapat otoban o gibohon nya sharia mayo igdi nin kapadian o mga sacramento arog kan sa katoliko asin an mga nagtotokdo sainda idtong tinutubod na hararom an adal sa doktrina kan islam an batayan kan mga doktrina nin islam nakukua sa koran quran an mga muslim nagtutubod na gayo ini binibilog kan mga tataramon nin diyos o ni allah na ipinasabong ki muhammad ni gabriel an sugong anghel ni allah kan buhay pa si muhammad an koran dai pa nasusurat asin pasa pasa lang sa ngimot asin an interpretasyon sana ni muhammad asin kan saiyang mga parasunod an pagtokdo kan mga doktrina alagad kan siya nagadan na pinaguhit na ini sa surat sa panahon kan califa na si abu bkr tinutubod kan mga moslem na an koran dalisay na pasabong ni allah nanggad asin mayong pagkakundian o pagka lisya sa katotohanan an koran kumpunido nin na surahs kapitolo si muhammad an an pinaka ultimo asin pinakadakula na sugo nin diyos na propeta maliban pa kan koran may ibang pang mga kasuratan an tinotoltolan kan mga moslem an hadith mga kinagawean an suhuf mga libro nin mga propeta zabur mga salmo ni david injil an mga tokdo ni hesus asin an torat ni moses pero mas paorog man giraray ninda an mga katokdoan sa koran may limang artikulo nin pagtubod an islam saro lang an diyos na mayong iba kundi si allah na iyo an kaglalang kan gabos may mga anghel na totoo na mga sugo ni allah asin bantay sa tao lambang tao tinutubod na may duwang anghel siyang katambay an saro tagatala kan maray na gibo nya an saro tagatala kan maraot na gibo apat an mga librong pasabong ni allah sa tao an torah ni moses an salmo in david mga katokdoan ni hesus asin an koran may mga propeta na pili ni allah na iyo sinda sa adan noa abraham moses hesus asin muhammad na iyo an ultimo asin nangingimbabaw sa gabos sa mga moslem limang gigibohon mga harigi nin pagtubod an dapat otoban ninda sa pagpatalubo asin pagpahiling kan saindang liputok na debosyon saro pang praktis kan moslem iyo an jihad maigot na paghihingoa ini an paghihingoa na magin siya tunay na banal o perfecto sa buhay asin gibohon an mga paagi na libre siya sa pagsunod sa mga dikta kan saiyang pagtubod sa mga katokdoan kan islam sa ngonyan ini an bilang kan mga moslem sa iba ibang rona' kan kinaban sa asya an mga moslem nag abot nang milyon sa aprika sinda nag abot nang milyon sa europa an bilang kan moslem suminakat na sa milyon asin sa amerika an bilang kan moslem nag aabot naman milyon alagad sa australia an bilang kan moslem yaon pa sana sa na ribo an total kaini uminabot na bilyon alagad an ibang otoridad sa relihiyon itinataya na an islam ikaduwa sa pagkadakul nin paratubod bilyon kumpara sa kristianismo na iyo an nangengenot na may bilyon asin an hinduismo may na milyon na parasunod an estadistikang ini basado sa taon na an tigsik o kansíng sa daan na bikol saróng suanoy na porma nin halpot na rawitdawit na minapahilíng kan natural na talento kan mga bikolano sa pagberso kompwesto iní nin duwá o abót apát na taytáy na igwáng walóng silaba o sobra pa lambáng sarô kainí igwáng eskimang saróng sarambít o mono rhyme pabiglâ na tinityaw o inginungus iní sa atubangan nin pagtiripon iní haros makangingirít o igwáng piltik sa siisáy man na pinapatamáan nahihim na sarambít o arangay sa paririkasan na pagkawingkawíng kun mahusay an paratigsík an pagtigsík sa abatayo urogmahan asín irinoman naglilibot sa aragitong natindóg dangan minatigsík asín kaipuhan tulos na masimbág kan sarô man na daíng abala iní dapat halpot saná panô nin maragsíp na subá o pagsugót sa siring na kamugtakan daí pwede an halawig na pagtarám na garó na nag uusipón huli ta siring sa basong naglilibot makakantiyawán an paratigsík asín mapapatukaw an nagtitirigsikan sa mga irinoman mayong ibáng tuyo kund magtaó nin lingaan asín kaugmáhan sa aratubang an magayón na tigsík minaladawan nin maliksíng pag isip alistong pagsubá asín nakakakilhág na pagsugót iní huli ta igwáng mga pagkakataón na may dikít na pagwak kumbagá saróng pagubkás nin masilyáb na dunong nahihilíng an talento sa paggubkás na iyán kun biglâ napurusngák o naharakaták an pag iriba alagad sa modernong kamugtakan sa kulturang bikolnon haros pormang literaryo na saná iní pero pighihingowa na mabuhay sa tunay na praktis kan lumang panahón kun dati saróng pagbeberso kaidtóng panahón sa tiripon na itinityaw saná asín daí isinusurat ngunyán ipinapalagdâ na sa libro na minaluwás garó saróng halpot na rawitdawit na may pagkaagíd sa haiku kan hapon parat apát na taytáy na iní asín sa aktwal na tirigsíkan garó igwáng kalabaan oróg na kun araporado an gabós na magtindóg asín magtigsík man mga halimbáwà nin tigsík an pormang literaryong iní pambihirà huli ta daí nakukuá sa mas darakulang grupong etniko sa filipinas nakagamót nanggád iní sa daan na kulturang bikol malà ta igwá pang saróng katagâ an mga bikolano sa pagladawan kan nasabing kaugalián nin pag ugmá sa katiriponán inaapód man ining pag aalap sa kulturang sulnopan an pag aalap ginigibo bakô man na gayo sa pagpagubkás nin kantyáw o pangisí kund sa pagtaóng onra asin umaw sa saróng tawo huli sa saiyang naginibohán halimbawà an saróng persona iyó an sentro nin pag aalap sa banggíng iyán asín an saro' man minatindóg sa pagtaóng alap komo sa pagpasalamat pag umaw sa tao asín an ibá man minaalap sa pag uyon kan inot na nagtindóg asín nag alap an siring na praktis gamot sa kultura asin tradisyon sa solnopan kun saen an pag'inom nin arak rapot sa ideya nin pagselebrar asin pag'onra alagad maski mayong itini'yaw na mensahe dawa sana itinaas an baso para sa sarong tawo saro nang pag'alap an mensahe iyo na nagpapahiling an gabos na tiripon nin maimbong asin marhay na boot sa tawo o bagay man ngani na tinotonggohan kan aktong ini an kinaugalean nin pagsantik kan mga basong inoman naggikan daa sa pagha'dit na tibaad may hilo an pigtangrong arak ta sa pagtubod na pag nagsantikan an duwang baso mag'uurula an laog asin makasi'wag sa kapingkian na baso sa siring na gibo mahahale soboot an duda na may hilo an arak alagad ini daa bako man totoo an katagang toast alap nararapot sa kustombre kan ika ng siglo kun saen an mga inomon arak dinadagdagan panamit ngani magin mas masiram igdi nagpoon an pagtubod na an sarong inoonrang gining dama na iyo an tinotonggohan kan pag'omaw sarong nataong namit sa inomon an international handbook on alcohol and culture nagsasabi na pag'aalap posible daa nagpoon sa praktis nin pag'aatang kan mga gugurang na padi kun sa bikol mga balyana kasabay an pag'atang nin arak na sagrado sa mga dinidiyos asin an mga ini pwedeng dugo mismo o arak igdi sa pre hispanikong bikol pwede tuba o intos sabay an pagnguso nin sarong pag'mawot na logod magkaigwa man nin halawig na buhay o maray na salud an pag'aalap susog sa solnopan na kinaugalean tolo an kinakabtang an pagtiti'yaw an pag'ooyon asin an paglala'gok kan inomon sa hapon an kurahaw kampai sa korea naboses gunbae asin sa tsina o taiwan an tiniti'yaw ganbei ining mga taramon na ini boot sabihon mansana alang na baso kaya la'gok talaga sarong inoman sana an naaangay sa siring na mga pag'alap tao do kun sasayodon sabihon dalan agihan saro daang pwersa o enerhiya na naglalakop asin nasaromsom sa gabos na bagay asin nabulos hale igdi magin man an mga ini buhay o mayong buhay ini an nataong balanse sa uniberso ini an pwersa na pinapagoroyon an mga magkabaliktaran na konsepto siring sa dai magkakailaw kun mayong diklom dai mayong pagkamoot kun mayong pagkaongis dai mayong babae kun mayong lalake tinutubod na an kagtogdas kan taoismo iyo si lao tze bk siya naghahanap daa kan paagi o dalan kun pano mapag oroyon an mga siriplingan asin iriwal kan panahon nya na kun saen ralaban na sanang ralaban an mga poon kan mga tribu tribu na nakaka onong na maray sa sosyodad asin sa saiyang paghorophorop nakasurat siya kan libro na inapod tao te ching nagpoon an taoismo bilang saro sanang pilosopiya asin sikolohiya na nagiya sa tamang gawe nin tawo alagad sa lakad nin panahon nagin nang sarong relihiyon mala ta binisto nang sarong relihiyon opisyal kan estado kan mga taon na bk bago ki kristo asin si lao tze garo na sinasambang diyos diyosan kan mga panahon na ini an taoismo kaiba na an budhismo asin confucianismo iyo an nagin darakula asin lakop na mga relihiyon sa laog kan tsina pagsara kan dinastiyang chiing kan suporta kan estado natapos naman asin ini luminuya na kan an kumunismo iyo an nangimbabaw sa tsina kan nagkaigwa nin pang iipit sa libreng pagprapraktis nin relihiyon asin rinibo an mga monghe na pinaluwas sa mga monasteryo asin pinatrabaho sa tinampo hale sa pirang milyon na mga monghe nagin na sanang paglaog kan taon na durante kan rebolusyon kultural sa tsina na nagpoon sagkod dakula na maray nawara sa pamanang taoismo dawa ngani sarabi na medyo nagpaluag sa relihiyon pag'abot ni dong xia ping kan sagkod abot ngonyan na periodo susog sa estadistikang presente igwa nin paratubod na milyon an taoismo kadaklan yaon sa taiwan asin may mga sangribo sa canada igwa daang na taoista an nageestar sa amihanan amerika an impluensya kan taoismo sa amihanan amerika yaon sa acupuncture pagbulong na natural asin sa martial arts mga pagtubod konsepto asin mga praktis kan mga taoista an kosido esp 'cocer' magluto magga'ga' luto sana man sa tubig na sinasalakan nin mga rekado mga gulay gulay mga duma o prutas pwedeng magkosidong sira' o karneng orig pagluto magkaag tubig sa kawali ikaag mga bawang sibulyas la'ya pagkala'kaga' ikaag na an sira kadungan an sinigang mix ini na an uso na pwede pilion an pannamit arog kan sampalok meso eba bayawas abp kun medyo luto na an sira saka na ikaag an dikit na balatong dikit na talong dikit na okra asin mga dahon kangkong o dahon talinom kun karneng orig an ikukusido medyo iba an mga sangkap an parati nang isalak igdi iyo an bongkokan kamote hubal na batag asin dahon kangkong o talinom pwede man na patatas saka repolyo an iba ogob sana an kasalak kan dai pa uso an mga sinigang mix ngani magtaong namit kinakaagan nin kamatis saka pinipirisan lemonsito an kosido an lituanya sa ingles lithuania o republika nin lituania sa lituano lietuvos respublika lietuva sarong sadit na nacion na yaon sa norte nin europa asin miembro kan unyon europyano namomogtak ini sa gilid kan dagat baltiko asin katakod kaini an letonia sa norte an bielorrusia sa subangan budá an polonia sagkod an probinsiang rusa oblast nin kaliningrado sa sur subangan an sistemang polítiko kan lituania iyó an demokrasiang parlamentaria na iguang mga manlain lain na partidong polítiko an presidente an respresentante kan estado budà pigeelehir siya kada limang taon an presidente an responsable sa pagpipil kan primer ministro asín kan gabineteng kaiba kaini kada apát na taon an pinagrok sarong lutong bikolnon haros siring sa inon on an dakulang kaibahan lang iyo ta an sirâ puyo an masiram pagrokon dai hinihinulakan an mga sira kinakaag sa kaserola asin ginogg sa asin kun sarong kilo an puyo halimbawa mga saro kaapatan man na kilong asin an ikaag ggoon na marhay sagkod na sa huna mo nagtukal na an halnas saka langs kan sirâ rurog sa paggg nagagadan na padagos an mga sirâ dangan hugasan na marhay sagkod na maglinaw an tubig bàgo ikaag sa kaserola hapinan nin mga dahon adgaw saka ikaag na an mga lulutoon na sirâ tapos kaagan dikit na tubig ikaraag na an mga sangkap na rekado bawang sibulyas làya paminta asin laurel tapos asinan na dikit na magnamit kaagan nin sukà na medyo lantop sa langkaw kan mga sira lutoon na sagkod na maglomoy ginamit ni estelito jacob bilang metapora sa saiyang rawitdawit na pinagrok an proseso kan pag andam kaini sa sarong inaabusong agom na babai na minaagi nin makuring sakit an adgaw premna odorata blanco ingles fragrant premna saróng nagkakáhoy na tinanóm na minalangkáw abót metro asín an mga dahon matipanás an poró asín an bunga birilogbílog na mairóm na lila an burak kainí berde asin malamut an ginàgâ nin mga dahon asín burak kainí marháy sa hap sa pagpatukál kan dukót na plema pampaluwas gànot pampatgab sa duros na nasáray sa tulák marháy man iní sa mga nag aábo iní tubo' saná sa filipinas asín sarô na iní sa pinapamugták na bulóng sa nasyon an ginàgâ kainí marháy pa man sa tuberkolusis asín an ogbós na ginàgâ marháy na pampahal nin halod marháy man an ginàgâ na pamppô sa ikinabuhay asín siring man pamparígos sa mga ombóy an aksyon demokratiko sarong partido politikal na tinugdas kan dainang raul s roco kan taon rehistrado asin binibisto an pagkalehitimo kan commission on elections ini nag ayon na sa tulong pirilian nasyonal asin masasabing maray man an kinaluwasan ta magkapira man an isinangat sa pwesto kan mga botante an saiyang dinadara na plataporma iyo an agenda nin paglaom an ikinukurahaw kan partido iyo an magbakle makilabot abante sa bagong pilipinas an mga opisyales kan ad iyo sinda chairperson sulpicio cho roco presidente herminio hermie aquino secretary general mr jose jay sonza treasurer vp intl affairs atty perfecto jun yasay vp national capital region cong antonio aquino vp n luzon spokesperson atty melanio batas mauricio vp s luzon mayor tomas tom bongalonta vp visayas mr vicente vic dumon vp mindanao ms irene inday santiago exec director mr ernest ramel sinasabi na an partidong ini tangang makawala an tinatawan na maray nin doon kan partidong ini iyo an pagpagantad kan mga kakayahan asin abilidad kan mga namamanwaan orog na an kababaihan asin bagong tubo ta iyo daa ini an ginigikanan kan makuring kusog asin tubong yaman kan kaenterohan kan banwaan an tuyaw lang sa partidong ini ta kulang sa tradisyonal na makinarya asin nagsasarig sana sa mga nagboboluntaryo hale sa mga hubenes asin middle class sa pagtolod kan saiyang kampanya an youtube sarong website na kun saen pwede magpadalan asin magdalan kan mga video clip mga movie clip o mga kanta man na sinasangat igdi kan mga rehistradong paragamit an kagtogdas kaini tolong dating empleado kan paypal asin minukna ninda ini kan pebreo basado sa san bruno california ini naggagamit kan adobe flash na teknolohiya sa pagpaluwas kan mga iba ibang klaseng video arog kan sa pelikula mga music videos asin mga tv clip binakal kan google inc an serbisyong ini sa halagang bilyon kan nob haros gabos na paradalan pwede magdalan kan mga pinapaluwas igdi pwera lang kun mga pang gurang an tema asin kaipohan dai magbaba sa edad na an makakadalan dai inaako an anoman na mga pornograpiya o idtong mga maririgsok o usmak na pasale an kompaniya tinogdas ninda chad hurley steve chen asin jawed karim na dati mga empleyado kan paypal si hurley nag'adal nin desenyo sa indiana uinversity kan pennsylvania manta si chen asin karim sabay nag'adal computer science sa university of illinois sa urbana champaign susog sa mga oro istorya na liwatliwat nang nakakaag sa media si hurley asin chen daa naisipan an pagkaag nin serbisyong siring kaini gibo kan nasakitan sinda maghiras nin video manongod sa sarong dinner party sa internet si karim dai man ngane palan nagatender sa sinabing okasyon asin nagsabi na dai man idto nangyari manta na si hurley nagsabi na seguro an siring na osipon nagin sana man simpleng ipalakop bilang sarong taktika sa marketing an youtube nagpoon bilang sarong technology startup na nagbangon huli sa inverter na milyon kan sequoia capital kan nobyembre sagkod abril an enot na kwartel kan youtube yaon sa ibabaw kan sarong pizzeria asin restoran na hapon sa san mateo california an domain name na www youtube com naaktibar kan pebrero asin an websayt duminakula nang duminakula sa pagsurunod na bulan an enot na pigsa'ngat na video sa youtube may titulong me at the zoo asin pinahiling si kagtogdas na karim yaon sa san diego zoo an video pigsangat kan abril asin pwede pa ngane ngonyan madalan kun pira man an mga nagdadalan sa youtube pagtandaan an ibinuyagyag kan kompaniyang ini na kan hulyo labi daang na milyon an nagdalan ini tuminaas na maray kan hunyo igwang bilyon an nagdalan manta na video an isina'ngat kan mayo asin ini nagtaas man sa kan hulyo parehong taon kan agosto an wall street journal sa sarong artikulo nagbuyagyag na an youtube nagdadara nin milyon na video na kaipohan an espasyong sarayan na terabyte igwa man an youtube nin mga na user account kan panahon na iyan an youtube pigtangro ngona sa publiko an sarong beta test kan mayo anom na bulan bago an opisyal na pagbungsod sa nobyembre an sityo duminakula nin marikason mala ta kan hulyo an kompaniya nag'anunsyo na sobra sa na mga bagong video an pigsasangat aro'aldaw asin ta an sayt nagreresibi nin pagdalan sa mga video mga milyon aroaldaw susog sa datos na pinagbalangibog kan kompaniyang market research na comscore an youtube iyo na an dominanteng provider nin online video sa estados unidos na may hiras sa merkado nin mga pursyento asin sobra sa bilyon na video an dinalan kan mayo an youtube naghayag na katumbas sa oras na mga bagong video an isinasangat moro minuto asin mga tolo may kaapatan kan materyal naghahale sa luwas kan estados unidos kan an youtube nagkunsumo nin bandwidth katumbas sa nakunsumo kan enterong internet kan taon an alexa rinaranggo an youtube bilang ikatolong nabisitang maray na websayt sa likod sana kan google asin facebook an pangaran man kaini may istorya mala ta nagkaproblema ta an pangaran palan may haros kaagid an websayt na www utube com napiritan an kagrogaring kaini an universal tube rollform equipment na magsangat nin kaso laban sa youtube kan nobyembre huli ta sobra nang napeperwisyo an sityo kaini kan mga tawong an totoong hinahanap iyo an youtube an universal tube napiritan logod na maghira kan sayt ninda sa www utubeonline com kan hunyo an magasin na forbes sa sarong artikulo natanto na an ingreso kan sa youtube nag'abot milyon asin naglalangkaw an benta kaini sa advertising an masbatenyo o minasbate an mayor na tataramon sa isla kan masbate tolo an diyalekto kaini pwedeng apodon tang masbatenyong solnopan na lakop sa palibot kan banwaan nin basud an masbatenyong habagatan nakasentro sa banwaan kan cataingin sa habagatan subangan source needed kan isla asin masbatenyong amihanan na nakabase sa haros kabanga kan amihanan na parte kan islang masbate asin sa palibot kan syudad mismo kan masbate tinataya' na nagaabot an naggagamit kan tataramon na ini sa kabiyoan sa habagatan solnopan kan islang masbate an mayor na tataramon ilonggo na medyo nalahidan nin bikol asin sa harayong parte kan habagatan subangan kan islang masbate an mayor na taramon sugbuanon igwa pa man nin menor na mga dyalektong minasbate sa isla kan ticao na medyo nakakaiba sa pigtataram sa ibang lugar kan islang masbate sa burias parte pa kan probinsyang masbate an kadakulan sugbuanon an tinataram maliban sa san pascual asin sentro kan claveria na bikol naga an ginagamit an ibang otoridad sa lenggwahe sinasakop an masbatenyong tataramon sa terminong bisacol na iyo an taramon man sa sentral sorsogon asin sa habagatan sorsogon huli sa saindang pagka aragidan pagkukumpara kan bikol naga bikol legazpi masbatenyo si elmer p wolfenden sa saiyang adal nagtaong opinyon na an bisacol kan sorsogon asin an masbatenyo magka agidan na maray alagad mas harani an masbatenyo sa mga sistema gramatikal kan bisayang hiligaynon kisa kan sa lenggwaheng bikol kan habagatan luzon o sa sugbuanon kan probinsyang cebu sa habagatan kan pilipinas igwang kag anom na katanog p t k b d g m n ng s h w l r asin y dangan tolong patanog i a asin u o an tataramon na masbatenyo mga alopono an mga patanog na u dangan o piggagamit pirmi an u uni an mga numero kan masbatenyo poon saro sagkod sampulo an bisakol pinagsugpon na tataramon na bikol sagkod bisaya apod sa sarong grupo nin mga tataramon sa habagatan nin rehiyon bikol na binibilog kan masbatenyo asin mga tataramon na sorsoganon norteng sorsogoanon asin sur na sorsoganon alagad susog sa pagpisan ni wolfenden kan masbatenyo mismo ini nababanga sa tolong dyalekto na iyo an masbatenyong solnopan masbatenyong habagatan asin masbatenyong amihanan sabi ni wolfenden mga menor asin saradit na dyalektong masbatenyo an yaon sa islang ticao an terminong bisakol lokal na termino na pinapanongdan an tataramon sa mga nasambit sa itaas dai na onabihan ni wolfenden asin dai nya sinabi na an masbatenyo sakop na dyalekto mansana kan bisacol na iyo an pagtubod na lobel asin tria asin ini pagkararamas sabi ni lobel tria kan bikol asin bisaya na an kadakulan hale mansana sa waray asin hiligaynon si elmer paul wolfenden bistong marhay sa mga toklos nyang linggwistika asin siya an nangengenot na kaggibo kan masbatenyo english dictionary linguistic society of the philippines na binilog nya sa mahigos na tabang na miriam v barlet asin felixberto v granado jr sarong diskyunaryo na may mga limang ribong entri mga apat na ribong sub entri asin may deskripsyon syang phonological kan sistemang tanog kan lenggwahe asin siring man may deskripsyon kan estruktura gramatikal kaini sya an saro man sa enot na naghimo kan nin dakitaramon kan bagong tipan hale sa ingles palis sa tataramon na isnag sarong lenggwahe na makukua sa amihanan luzon siring man igwa syang adal na ginibo sa lenggwaheng hiligaynon sa totoo lang siya labis nang limang polong taon nagaadal kan mga tataramon igdi sa pilipinas an sinanglay inaapod man na pikadilyo sarong lut nin sirâ sa ginutaan na popular sa rehiyon bikol an pwedeng sanglayon iyo an tilapia talusog o puyo an kaibahan kaini sa ibang mga ginutaan iyo ta sinosoksokan an tulak kan sirâ nin dakul na giniris na kamatis bawang sibulyas asin làya pinapatos ini nin dahon nin natong o pechay gikan sa tataramon na sanglay an pangaran kan lutong bikolnon na ini mantang an pikadilyo gikan man sa tataramon na espanyol sa pagluto kaini badion ngna an mga sirâ an paghilap bako sa tulak kundi sa may talodtod nya magpoon maggutâ kan niyog sa pinakalipotok iramas an mga giniris na kamatis làya sibulyas asin bawang na inasinan sagkod na magnamit sa lambang binad isoksok an mga giniris tapos tiklopon saka patoson sa dahon natong bugkoson kan kinunit na dahon batag na linobloban ngani syempre dai magburuka an kaserola o kaldero talapitapan nin dahon natong o kan mga paklang sa irarom kaini ngarig dai matotong an linuluto ikaag na an mga binurugkos na mga sira sa kaserola ikaag naman an ikaduwang ginuta' abot o sayaw sa langkaw kan sinuruknong na sira kaagan giraray nin diit na asin sagkod na magnamit kun gustong dakul an mga gulaygulay ibabaw an abot sa sampolong dahon nin natong asin seguruhon na maguta' ngani manamit na maray an mga natong lutoon na sagkod na maglomoy an hamburâ sarong lut nin gulay arog kan balatong ugbos kamote talong biringhinas ugbos kangkong okra asbp ini binababaw sa pigsasapna' kaya masasabi ining mga padalian na pagkakan ngonyan na moderno na pwede syempre maghambura' sa steamer basta an pagpalomoy asin pagpaluto kaini paagi sa pagkulong sa laog nin lutoan na nagaalomoom sa laog asin an alintoto mismo na naloloom iyo an naluto saiya pirmi pag nakaluwag na idinodogdog ini sa tawyo na pinirisan lemonsito suwa' o sa balaw o bagoong an katagang hambura' natala' sa lumaon na diksyonaryong sinurat ni marcos de lisboa vocabulario de la lengua bicol alagad iba an kahulogan kaini p hambora' hacer un caldillo con agua sal y limon y chile cuando no tienen pescado para comer la morisqueta igdi boot sabihon sabaw sana na pantimpla sa maluto' kun mayong gayong sira na panira' asin an sabaw na ini pigtawan namit ta inasinan pinirisan suwa' saka pigrunutan sili an sinasabing sabaw posible iyo mansana an binsa' kan sinasapna' an rimas o kulo artocarpus altilis parkinson fosberg ingles breadfruit nagkakahoy na tinanom nalangkaw ini sagkod sa metros nadakula an kahawakan asin an poon napusog huli sa mga dalig oldot na darakulang gamot niya an dahon niya makintab na berde may mga oro espada an palibot asin an irarom may hibo' darakula an dahon niya na an laba poon abot na pulgada asin an lakbang kaini abot pulgada an bunga niya nakakaagid sa bunga nin ogob matabilog pero may kalabaan asin may mga mata mata pero mayong mga tunok na arog kan ogob kadaklan kan rimas mayong pisog an bunga pero igwa man ibang klaseng rimas na may pisog igdi sa bikol an klase kan rimas na lakop madaling mabisto sa ogob kun ini may bunga pero kun mayong bunga madaling midbiron sa bilang kan oro espadang mga panas sa palibot kan darakula niyang dahon an rimas tolo sana parati an mapapanas na espada sa ibong ibong kan dahon orawang an ogob dai nababa sa limang 'oro espada' an mga panas niya ibong ibong kan dahon an mga burak kaini iba iba an pinupo'nan an lalaking burak pirino asin natitipon sa garo batuta na an apod kan panahon aboyabos o palukpok na nalaba poon lima abot kagduwang pulgada an aboyabos enot kolor giyaw hasta paggurang nakolor nang kayumanggihon an babaeng burak natipon sa malaberdeng matunoktunok na payopayo na nalaba abot duwa may kabangang pulgada may saro' kabanga an diametro na iyo ini an nabibilog na bunga kan rimas an aboyabos kaini ginagamit kan mga agta na garo kwenta katol pakabalada ini na nagin agil na nanggad ini sinusubsoban luway luway na pinapa pa an aboyabos asin an aso kaini garo mansana arog kan sa katol na padulag sa namok an bunga kan rimas parati prinipritos asin may namit arog kan kamote pero pwede man luto na pinakro sa ibang lugar kakanon ining pan oroaldaw na ginugulay man o kwenta maluto an balissô sarong mahamis na pagkakan gibo sa giniling na kamoteng kahoy o pulotan na bagas na pinatos sa dahon nin batag an pulotan ginigiling na magin arina tapos makodkod nin niyog na lukadon rinaramas an duwa saka hinahamisan nin asukar o sangkaka na tinunaw an ramas na ini ikinakaag sa linobloban na dahonbatag parati an patos na dahon pinupurmang baliso'so' trianggulo pag nagkaparatos na ini ikaag sa kaldero kaagan tubig na kabanga' sana bakong lantop saka la'bonan importanteng aloyooy sana an kalayo kun makusog an kalayo agabaab naaati tolos an tubig pero malagtok pa an baliso'so' halaton na maglomoy ini an proporsyon sa sarong kilong arinang pulotan gamitan tolong kilong kinodkod na lukadon saka sarong kilong asukar kun arinang balinghoy an sangkap sarong kilo man an gamiton si fray marcos de lisboa o s f sarong pading portuges gikan sa sarong noble asin mayaman na pamilya sa lisboa portugal siya dating negosyante bàgo nagin pading franciscano pinadara siya sa indya na kun saen duman siya sa malaka nagkaag kan saiyang mga palakaya alagad sa pasabong nin mahal na diyos nakaisip siyang magpadi asin luminaog sa orden kan mga franciscano kan duman sa malaka na an kumbento franciscano kaini tinogdas ni juan bautista pisaro kan taon isinubol siya sa filipinas na kun saen saiyang pinundar an confraternidad del misericordia duman sa manila dangan pinadara siya sa ambos camarines mayong tala sa mga kasuratan kun nangyari ini bago nagtongtong an alagad garo sa indikasyon naenot siyang magministro sa mga duluhan village kan polangui asin oas pagdatong kan taon malinaw na napadpad siya igdi sa naga na an toka niya bilang definidor asin ministro balik naman siya sa oas paglaog kan dangan sa inaapod na chapterkan mayo napili syang magin naman definidor kan naga dai sana naghaloy kan enero pinatukaw siya komo vicario provincial sa apostolica provincia de san gregorio an turno niyang ini uminabot sagkod oktubre pakatapos kan katongdan niya bilang vicario provincial ibinalik siya igdi sa naga nagtukaw siya bilang sarong guardian bako nang definidor naglimang taon naman siya igdi nag abot an na eligir siyang definidor kan dilao kaya tolong beses siya definidor duwa igdi sa naga saro duman sa dilao quezon duwang taon sana siya sa dilao mala ta kan nagpasiring na siya sa mehiko haros apat man na taon siya duman kan hulyo sa sarong general chapter sa roma kan saiyang orden natokahan siyang custodian kaya naghapit siya sa madrid tapos diretso sa roma na kun saen ginibo an general chapter pakatapos kan chapter nagretiro na siya sa kumbento kan san gil madrid nasabi sa mga surat duman na siya nagadan kaamayan kan taon an diksyunaryo niyang ginuhit kanigoan an halaga sa presenteng bikolano orog na duman sa nagaadal kan soanoy na kaugalean buhay buhay asin manera nin pagtaram kan mga bikol kan ika na siglo ad an vocabulario de la lengua bicol sarong bokabularyo kan tataramon na bikol na tinipon ni marcos de lisboa kan siya nadestino sa rehiyon bikol filipinas si lisboa yaon sa bikol poon abot sa oas polangui asin sa nueva caceres sa kag apat na taon na pinagpirmi nya sa rehiyon ta an duwa kaini sa dilao an siyam na taon yaon siya igdi sa naga nakatoka an duwang taon sa periodong ini siya nagtukaw komo vicario provincial sa apostolica provincia de san gregorio sa lawig kan pag erok sa oas polangui asin naga nabilog ni lisboa an vocabulario na nakatalâ an labing sampulong ribong mga katagâ kan tataramon na bikol o an sabi ni maria lilia realubit nag abot na katagâ bikol español sa na pahina sa sukol nin papel na x asin igwa man na katagâ sa seksyon espanyol español bicol sa na pahina ini an ika ng edisyon kan taon na ipinagboot ni francisco gainza obispo kan nueva caceres ini pinaimprenta sa establecimiento tipografico del colegio de santo tomas duman sa manila alagad an inot na edisyon na nagluwas kan may na pahina bicol espanol asin pahina espanol bicol sinasabi na kan mga panahon na idto nasaray an sarong kopya sa biblioteca kan kumbento kan san francisco sa manila sa pag'aataman ni fray pablo rojo ini naimprenta sa kumbento kan nuestra senora de loreto en el pueblo de sampaloc dai man gayod masabi na mas dakul an entri sa na edisyon ta sarong taytay sana an pagkaag kan mga kataga sa lambang dahon manta an na edisyon ginibo nang duwang taytay an edisyon bakong malinaw an paka imprenta sarami' asin purak an tinta an letra 's' napopormang garo letra ' f ' laen pa kiyan an ibang mga kataga' nasusurat pa sa lumang ispeling sosog ki maria lilia realubitdakol na mga katagâ na tinàwan kahulogan ni lisboa sa paaging figurativo siring sa tolo niyang tinaong halimbawa an katagang sibagat tinawan kahulogan na siring apod sa sulog sa irarom kan salog bicol bago ini maghampak sa kagagapoan arog kan sarong bados na nagbabatyag bago sa saiyang pangaki para sa katagang abucay na ini sarong dakulang puting gamgam pwedeng itaram na mantang an apos na man daa na iyo an sulong parte nin kahoy kandila o sigarilyo sinabi ni lisboa na pwedeng siring itaram naapos na baga si pagca guinoo niya na boot sabihon nawara na an saiyang pagkarespetable an vocabulariong ini dakulon pinagtala' na mga pangaran kan mga antigong paroy na tinatanom kan mga taga ibalong na masasabing puho' extinct na ngonyan an kadaklan mga manlaen laen na pandagat na sasakyan mga praktis asin mga termino sa pagbubulawan asin sa pagdudulang pagmina mga termino nin mga tela asin mga gamit sa paghahabol mga termino sa pagrelasyon sa kadugo asin sa ibang tawo manlaen laen na taramon sa pagsasakay sa dagat mga sira sa dagat asin iba ibang hayop mga paliyon asin termino sa mitolohiya nin gugurang asin dakulon mga klaseng kahoy asin tinanom na garo marayo na ngani ngonyan an vocabulario nya na dai man tuyo ni lisboa nanggad nagin salming kan mga buhay buhay kan bikol kan ika kag'anom na siglo huli ta tinala' niya an mga praktis na kultural kan mga gugurang siring sa namasdan niya sa paagi kan mga kataga' na nasaray nya asin itinala' igdi sa vocabulario niya masisirip kun ano anong paroy halimbawa an pigtataranom kan mga gugurang haros sinaro saro ni lisboa an mga ini siring na sinasabi niya lambang saro na un genero de arroz asi llamado na mabanggit ta magkapira igdi malictay guimpad tinoon tinogos maloon tinoma tangong hinipon dongdong hangbas cabong batangon binachao barawa dala dalosamat daras dibaclon boracnaga cadosog lagoti cocondato guinapas carangcang manloay manocnon manonglay paraya sumagyad sablay bulao yumocyoc tipocol dinamulag banglag mahoyon asin malom an pagbabakal dakul na termino may tokod na tataramon sa mga piling sitwasyon kun ngunyan mayo na lamang o haros pawara na an pagbubulawan asin paghahabol igdi sa kabikolan an duwang ining industriya dakulaon na mga palakaya kan mga gugurang magaganinaw ini sa mga termino na pinawalat sa vocabulariong ini dai na ngunyan araram sa modernong panahon an kadakol na tataramon manongod sa bulawan halimbawa sarô pang reparo sa vocabulario niya iyo na dakulon pang mga katagang bikol an ikinaag niyang pakahulogan sa mga terminong kastila na dai niya man ikinaag na mayor na entri halimbawa kaini iyo an cataga word palabra amoc amoc pinong alon tocda imbensyon mukna' pasib premio award habla pagsumbong sa korte makukua sana ini sa porsyon kan espanol bikol alagad komo entri sa mga pahinang bicol espanol mayo sinda nakatala' an vocabulario ni lisboa sarô pa nagtaong gayong panandaan na an mga gugurang na bikolnon maray magberso o magtokda nin mga literaryong komposisyon pinagtandaan ni lisboa an mga pang rawitdawit na mga tataramon na saiyang minamarkahan sa mga siring na panaram sirve solo para sus composiciones o coplas gamit sana daa sa pagberso o pagrawitdawit nin mga taramon mga halimbawa kaini iyo an mga minasunod honognan bonsale harong muraca aki tabonton halat tigamba tokad bantiris gapo irabong abay yrago serpiente siguin arahit orogan langit bontooan bukid tibaad natural nang may mga kakundian an pakagibo kan vocabulario huli na lang gayod sa makuring sitwasyon sa pag imprenta kadtong panahon inot na kakulangan iyo an mayong toltol na padoon sa pagsayod kan mga tataramon kun baga ini pahuros pa ogdo' o nataong doon sa enotan na silaba halimbawa dai maaraman kun an entri niyang cuyog boot sabihon idtong sira o magsunod sa ibinoboot an ortograpiya pang ginamit si sa kastilang paagi kaya an rawitdawit nakasurat rauitdauit an dangog nakasurat dagnog na may kurit sa itaas kan gn an orog orog komposisyon literaryo berso nakasurat orogorog siring man an pagkasurunod kan letra sinunod kan sa lumang kastila asin sa parteng ini nasala siya o si pag imprenta nasala an pakasunod kaini p pangpang maangso' panhinolay p hiyangta hilap hilao pag abot sa porsyon na español bicol dai nag'aayog sa modernong pagsusurat nin diksyunaryo si lisboa dai nagkaag kan saro saro na katagang español na natatampadan kan bikol na kaagid kahulogan arog kani siring an saiyang ginibo nadestino si lisboa bako sana igdi sa nueva caceres kun saen siya nagsiyam na taon kundi pa man sa oas polangui albay sagkod nabua na igwang medyo naiibang mga tataramon sa nueva caceres kun sain tinataram an tataramon na bikol naga alagad isinurat ni jaime t malanyaon sa libro niyang istorya kan kabikolan p si lisboa nangagin padi sa oas polangui asin nabua kaya an mga bikol na tataramon hale sa rinconada si malanyaon isinurat an tambobong nin mga piniling tataramon sa bikol asin pinagtàwan doon niya digdi an paggamit kan bikol naga siring ni malanyaon na taga calabanga camarines sur pinag adalan man ni malcolm mintz nin husto an lenggwaheng bikol asin guminibo siya nin haros sangkap na diksyunaryo kan bikol na nagguno pa ngani sa trabaho ni lisboa alagad masasabi na si malanyaon salto nanggad sa saiyang pahamraw na komento huli ta mayo siyang hararom na oportunidad sa pag'adal kan obra ni lisboa ta haros maipo makaboklit kan orihinal na kopya kaini kan panahon niya asin mayo pang internet na kun saen maaadalan on line an trabaho ni lisboa kun maanan na marhay an vocabulario ni lisboa maririsa na nagkukua siyang mga tataramon bakô sa rinconada kundi sa paralibot kan naga ginamit niya an tataramon na bikol siring man nasasambit niya parati sa mga ehemplo an canaman quipayo naga paniquian panicauson milauod milaor minalabag minalabac asin ysarog pero dai lamang matumoyan an mga lugar sa oas polangui o nabua nabanggit an albay asin camalig huli sa bulkan mayon asin an buhi huli sa tabyos ikaduwa an mga ehemplong panhinulay na ginagamit iyo an si arog kan si manok si bagas siring sa mababasa sa pahina sarong halimbawa ta dao ta nalignauan mo si togon co saymo bagay na an rinconada an gamit sana so su ginamit sa diksyunaryo an estruktura kan lengwaheng bikol siring man an mga bokabularyo kaini asin bakong an sa ibang diyalekto o lenggwahe inot na naimprenta an diksyunaryo kan ini labing sarong siglo an makalihis kan siya magadan taon huli kaini sarong dakulang hapot kun nahira sa dati an obra niya ipinalagdâ an ikaduwang edisyon kaini kan ni francisco gainza sa paimprentahan kan unibersidad kan santo tomas alagad an sarong risa kadugangan sa bàgong edisyon iyo an mga dugang na bokabularyo na bakong gikan sa orihinal na kaggibo kan diksyunaryo sarong ehemplo iyo an pagkaag kan panhinulay duman sa bokabulayryong bognag bungag hay una de estalcalitas en el monte colapnitan visitada por europeos en y si lisboa dai man masasambitan an pagbisita ni feodor jagor sa lungib kolapnitan duman sa libmanan huli ta an pangyayaring ini mga na taon nang naglihis sa panahon niya sa mga indikasyon igwa nin mga ehemplo asin ilustrasyon na maririsa na idinugang na sana sa pagpaliwanag kan mga kahulogan kan mga katagang napalaman sa vocabulario inot may ikinaraag na mga paliwanag na manungod sa mga doktrina kristyana ikaduwa igwa nang magkapirang mga katagâ na kastila an sinasabing parte na kan bokabularyong bikol p ganso ave conocida gangsa p vandera bandera' vocabulario de la lengua bicol marcos de lisboa manila mga kopya kaini makukua sa museo conciliar de nueva caceres sa seminario sa museo kan university of nueva caceres asin sa university of sto tomas an kristyanismo hale sa kataga na x christ sarong relihiyon na monoteista saro sana an diyos na nakasentro sa buhay asin katokdoan ni hesukristo susog sa pinapasunod asin nasusurat sa bagong tipan tinataya ngonyan na igwang poon sa bilyon abot bilyon na kristiyano ini na an pinakadakulang relihiyon sa kinaban renirepresentar an saro kaapatan kan populasyon kan kinaban kag anom na nasyon ginibo ini na relihiyon kan estado an mga parasunod kan relihiyon na ini mga kristiyano kun aporon may pagtubod na si hesus iyo an bugtong na aki nin diyos asin an messiah kristo na pighula sa bibliya kan mga hudyo an kabtang kan eskritura na komun sa hudaismo asin kristyanismo para sa mga kristiyano si hesukristo sarong paratokdo modelo nin buhay na mabini asin banal an tagapahayag manongod sa diyos asin siring man iyo an nanitawo kan diyos orog sa gabos an mga kristiyano tinutubod na si hesukristo iyo an paraligtas kan katawohan na iyo siya an nagdusa nagadan asin nabuhay liwat ngani mangyari an kaligtasan sa kasa'lan an mga kristiyano tinutongkosan an pagtubod na si hesus suminakat sa langit asin kadaklan kan mga denominasyon kaini tinutukdo na si hesus mabalik sa paghokom sa buhay asin gadan asin mawaras nin pagkabuhay na daing kasagkoran sa saiyang mga parasunod inaapod kan mga kristiyano an mensahe ni hesukristo na evangelio marhay na bareta asin siring man an mga kasuratan dapit sa saiyang pagministro maski na ngani nagkaigwa nin kadakol na importanteng mga pagkakaiba sa interpretasyon asin opinion kan bibliya na kun saen an kristianismo nakabase an mga kristiyano nagkipaghirasan nin sarong tugmad na mga paniniwala na saindang pinagkakaputan bilang esensiyal sa saindang pagtubod pinaggagamit sa pagsasamba kan sulnupang mga kristiyano an sentral na mga doktrina kaini iyo idtong sa trinidad asin diyos na kaglalang an lambang sarjejejejeo kan mga doktrina na managboan na yaon kaining kredo puwedeng hanapon pabalik sa mga testamento na yaon ngonyan sa apostolikong kapanahunan an kredo lantad na pinaggagamit bilang sarong kasumadahan kan kristiyanong doktrina para sa mga kandidato nin pagbubunyag sa mga simbahan kan roma magpoon kan kredo nin apostol iyo an dae apektado kan panhuring mga kristolohical na kabarangaan an testamento kan mga artikulos nin kristiyanong pagtubod natatada pa sa pandakulaan na akseptable sa haros gabos na mga kristiyanong denominasyon an kredo kan nicene panlawig na kasimbagan sa aryanismo na pormulado sa mga konseho kan nicaea asin konstantinople kan asin kasurunod asin ratipikado bilang iyo an unibersal na kredo kan kakristiyanohan kan enot na konseho kan epeso kan an jesus bilang an ake nin diyos asin an mesiyas kristo an titulong messiah naggikan sa hebreong tataramon na miá na nangangahulugan na nilahidang saro an griyegong salin na christos iyo an pinakaburabod kan tataramong ingles na christ an mga kristiyano naniniwala na bilang an mesiyas si jesus iyo an pinaglahidan nin diyos bilang tagapagpamahala asin tagapagligtas kan katawohan asin nangangaputan na an pag abot ni jesus iyo an kautuban kan mesiyanikong mga propesiya kan lumang tipan the kristiyanong konsepto kan mesiyas signipikanteng nagkakaiba sa kontemporaryong konsepto nin hudiyo an sentrong kristiyanong paniniwala iyo na sa paagi kan kagadanan asin pagkabuhay liwat ni jesus an pano nin kasalan na mga tawo puwede pang makipag olian sa diyos asin kaya baya pinag alokan nin kaligtasan asin promise kan eternal na buhay habang nagkaigwa nin kadakol na teolohikal na pag iiriwal iwal manungod sa natura ni jesus sa panahon kan enot na siglo kan kristiyanong historiya an mga kristiyano kagabsan na naniniwala na si jesus iyo an diyos na inkarnado asin tunay na diyos asin tunay na tawo o pareho bilog na banal asin bilog na tawo si jesus na nagin bilog na tawo nagsakit sa mga kulog asin mga tentasyon kan sarong mortal na tawo pero dae nagkasala bilang bilog na diyos siya nagbuhay liwat giraray uyon sa bibliya an diyos an nagbuhay saiya gikan sa mga gadan siya nagsakat sa langit nakatukaw sa too kan ama asin ultimong mabalik tanganing utubon an katadaan pang mesiyanikong propesiya siring baga sa pagkabuhay liwat nin mga gadan an an huring paghuhukom asin an pinal na pag establisa nin kahadean nin diyos uyon sa mga mga ebanghelyo ni mateo asin lukas si jesus pinaglihi sa paagi kan banal na espiritu asin minundag gikan sa birheng maria kadikit sana an pagka ake ni jesus na pinagtala sa kanonikal na mga ebanghelyo kaya lang an pagka akeng ebanghelyo popular sa kasuanoyan sa kumparasyon sa saiyang pagka adulto lalo na an seman bago an saiyang kagadanan marahayon na pinagdokumento sa mga ebanghelyo na laman sa laog kan bagong tipan an biblikan na mga pangyayari sa ministeryo ni jesus minabale sa saiyang pagpabunyag mga milagro pagbabalangibog pagtutukdo asin mga marahayon na gibo an mga kristiyano minakonsidera sa pagkabuhay liwat ni jesus na iyo an panulok gapo kan saindang pagtubod hilngon sa pinagpako sa krus naggadan sa pisikal na kagadanon pinaglubong sa laog nin sarong lubungan asin nagbuhat gikan sa mga gadan pagkalipas nin tolong aldaw an bagong tipan nagsambit nin nagkakapirang pagpapahiling kan nabuhay liwat na si jesus sa magkaibang mga okasyon sa saiyang doseng apostoles asin mga desipulos kabali an sobra sa limang gatos na mga katugangan na sararoan bago pa man si jesus semana santa na minabale sa good friday asin easter sunday an pagkagadan asin pagkabuhay liwat ni jesus iyo an pirmeng pinagkonsidera na pinaka importanteng mga pangyayari sa kristiyanong teolohiya dikit na parte nin huli sinda minapagpahiling na si jesus igwa nin kapangyarihan labaw sa buhay asin kagadadan asin kaya igwa nin awtoridad asin kapangyarihan na magtao sa mga katawohan nin eternal na buhay an kristiyanong mga simbahan minatanggap asin minatukdo kan bagong tipan kan mga pangyayari sa pagkabuhay liwat ni jesus na may kadikiton sanang mga palaenon an ibang modernong mga iskolar naggagamit sa paniniwala ki jesus na mga parasunod sa pagkabuhay liwat bilang sarong punto nin pagrayo para sa pag establisa sa kadagusan kan mga historikal na si jesus asin an proklamasyon kan amay na simbahan an iba man na liberal na mga kristiyano dae minatanggap kan sarong literal na kahawakan na pagkabuhay liwat pinaghihiling an estorya bilang sarong mayaman na simboliko asin espirituwal na pagpapangalaga nin mita an mga argumento manungod sa kagadanan asin pagkabuhay liwat na pag ako nangyari sa kadakol na mga relihiyosong mga debate asin saralak na mga pag oorolay si pablo an apostol sarong amay na kristiyanong kombert asin misyonaryo nagsurat kun si kristo dae nabuhay liwat baya an gabos niyatong pagbabalangibog mayong kamanungdanan asin an saindong pagtiwala sa diyos mayong kamanungdanan si pablo kan tarsus kaarog kan mga hudiyo asin romanong mga pagano kan saiyang panahon naniniwala na an sakripisyo makakapagdara nin bagong pakipagturugang na mga kabugkusan puridad asin eternal na buhay para ki pablo an kaipuhanan na sakripisyo iyo an pagkagadan ni jesus an mga hentil na yaon ki kristo siring sa ki israel na kapag arakian ki abraham asin mga paramana uyon sa promisa an diyos na iyo an nagbuhay liwat ki jesus gikan sa mga gadan magtatao man nin bagong buhay sa mga mortal na mga kahawakan kan hentil na mga kristiyano na nagin kaayon sa israel na iyo an kaarakian nin diyos asin kun kaya bako nang yaon sa laman an mga modernong kristiyanong mga simbahan intensiyonadong mas minapaorog kun paano na na an sankatawohan makakaligtas gikan sa sarong unibersal na kondisyon nin kasalan asin kagadanan kesa sa kahaputan na kun paano pareho an mga hudiyo asin mga hentil makakaiba sa pamilya nin diyos uyon sa parehong katoliko asin protestanteng doktrina an kaligtasan minaabot sa paagi kan kapagribayan sa kagadanan asin pagkabuhay liwat ni jesus an katolikong simbahan nagtutukdo na an kaligtasan dae nangyayari kun mayong katapatan sa parte kan mga kristiyano an mga kombertido kaipuhan na mamuhay na uyon sa mga prinsipyo nin pagkamoot asin ordinaryo nang kaipuhanan na magpabunyag si martin luther nagtukdo na an pagpapabunyag kinakaipuhan para sa kaligtasan pero an modernong mga lutheran asin iba pang mga protestante intensiyonadong nagtutukdo na an kaligtasan sarong regalo na minagikan sa sarong indibidwal sa paagi kan grasya nin diyos paminsan na pinakahulugan bilang daeng meritong pabor na laen pa sa pagpabunyag an mga kristiyano nagkakaiba sa saindang mga pananaw sa kalikyadan na kun saen an indibidwal na kaligtasan iyo an pre ordinado na nin diyos an repormadong teolohiya minapamugtak nin distinktibong duon sa grasya sa paagi nin pagtutukdo na an mga indibidwal bulanos na bakong kapable sa pansadireng katubusan kundi na an nagpapabanal na grasya daeng kapugulan sa ibang lado an mga arminyano katoliko asin ortodoks na mga kristiyano naniniwala na an ehersisyo kan libreng kagustuhan iyo an kinakaipuhan tanganing magkaigwa nin pagtubod ki jesus an trinidad minapanungod sa katukdoan na an sarong diyos komprisido nin tolong distinkto eternal na parehong eksistidong mga persona an ama an ake inkarnado ki jesukristo asin an banal na espiritu tiripon ining tolong mga persona iyo an minsang pinag aapod na an pamayuhang diyos maski na ngani dae nagkaigwa nin solong termino sa paggamit kaini sa eskritura tanganing magpakahulugan kan pinagkasararong pamayuhang diyos sa mga tataramon kan athanasian na kredo an amay na testamento kan kristiyanong paniniwala an ama diyos an ake diyos asin an banal na espiritu diyos alagad dae nagkaigwa nin tolong diyos kundi sarong diyos sinda distinkto sa lambang saro an ama mayong piggikanan an ake iyo pinili kan ama asin an espiritu minagikan sa ama maski na ngani distinkto an tolong mga persona dae magkakabaranga gikan sa lambang saro sa kalalangan o sa operasyon an trindad iyo an esensyal na doktrina kan pinakaugat na kristiyanidad an ama ake asin banal na espiritu minarepresentar na pareho kan imanensiya asin transedensiya nin diyos an diyos pinapaniwalaan na inpinito asin an presensiya nin diyos mapuwedeng pag isipon sa paagi kan mga aksyon ni jesukristo asin kan banal na espiritu uyon kaining doktrina an diyos dae nagkakabaranga sa kahiprayan na an lambang persona igwa nin ikatolong kabilugan baya an lambang persona pinagkonsiderang kabilogan nin diyos hilngon an perikoresis an pagkakaiba nakatugmad sa saindang mga relasyon an ama bilang bakong pinili an ake bilang pinili kan ama asin an banal na espiritu minagikan sa ama asin sa pansulnupang teolohiya gikan sa ake sa kawaraan kaining lantad na pagkakaiba an tolong mga persona sa lambang saro eternal asin omnipotente an tataramon na trias na kunsaen an trinidad naggikan enot na nahiling sa mga gibo ni teofilo nin antioch siya nagsurat sa an trinidad nin diyos an ama saiyang tataramon an ake asin an saiyang kadunungan banal na espiritu an termino pinaggagamit na kaidto bago pa an panahon ngonyan sa katapusi ini nagpahiling sa tertullian sa mga minasunod na siglo an tataramon yaon na sa pankagabsan na paggamit ini mananagboan sa kadakol na mga pinagsusurat ni origen an trinitaryanismo minapakahulugan idtong mga kristiyano na naniniwala sa konsepto kan trinidad haros gabos nga mga kristiyanong denominasyon asin mga simbahan nangangaputan sa trinitaryan na mga paniniwala maski na ngani na an tataramon na trinidad asin triune dae nahihiling sa bibliya an mga teolohiko magpoon sa ikatolong siglo pinapagpatalubo an termino asin konsepto tanganing taw an dalan an pagkakasabot sa bagong tipan na mga katukdoan kan diyos bilang ama diyos bilang si jesus an ake asin diyos bilang an banal na espiritu magpoon sa panahon na iyan an mga kristiyanong teolohiko nagkaigwa na nin pag iingat sa pagtaong duon na an trinidad bakong minakahulugan na tolong diyos ni baya na an lambang miyembro kan trinidad na yaon sa ikatolo na kadaeng kasagkoran na diyos an trinidad pinapakahulugan bilang sarong diyos sa tolong mga persona an bakong trinitaryanismo minapanungod sa mga sistema nin pagtubod na nagsisikwal sa doktrina kan trinidad kadakolon na bakong mga trinitaryan na mga pananaw arog baga sa adapsiyonismo or modalismo na eksistido na sa amay na kristiyanidad na nakapagtulak sa mga pag iiriwal iwal mapanungod sa kristolohiyo an bakong trinitaryanismo sa huri nagluwas giraray sa gnostisismo kan an cathars sa ika dagos ika mga siglo sa kapanahunan nin kaliwanagan kan ika siglo asin sa restorasyonismo sa panahon kan ika siglo an kristiyanidad minapahalaga sa bibliya sarong koleksyon nin kanonikal na mga libro na igwa nin duwang parte an lumang tipan asin an bagong tipan bilang awtoritatibo ini pinapaniwalaan kan mga kristiyano na ipinagsurat kan mga tawong parasurat na yaon sa irarom kan inspirasyon kan banal na espiritu asin kaya para sa kadaklan ini pinapangaputan bilang daeng kasalaan na tataramon nin diyos an mga libro na pinagkonsiderang kanon sa bibliya minaiba depende sa denominasyon na naggagamit o nagpakahulugan kaini ining mga pagkakakiba sarong repleksyon kan lawig nin mga tradisyon asin mga konseho na nagkatiripon sa arog kaining tema an bibliya pirmeng minabale sa mga libro kan hudiyong mga eskritura an tanakn asin minabale kan mga kadagdagan na libro asin mina reorganisa sainda na magin duwang parte an mga libro kan lumang tipan primerang naggigikan sa tanakh igwa nin mga pagkakaiba asin an libro kan bagong tipan na naglalaman kan mga libro na orihinal na pinagsurat primera sa griyego an romano katoliko asin ortodoks na mga kanon minabale kan ibang mga libro gikan sa septuaginto na ang mga romano katoliko pinag aapod na na deuterokanonikal an mga protestante minakonsidera kaining mga libro na apokripa an ibang mga bersyon kan kristiyanong biblia igwa nin sarong separadong aprokripang seksyon para sa mga libro na dae pinagkokonsiderang kanonikal kan mga publikador kaidtong kasuanoyan duwang eskuwelahan kan eksegesis an pinagpatalubo sa aleksandriya asin antioki an aleksandriyanong interpretasyon eksemplipikado ni origen intensiyonadong minabasa kan eskritura sa alegorikong paagi habang an antikokinyang interpretasyon minasunod sa literal na kahiprayan na nangangaputan na an ibang mga kahulugan pinag apod na teoriya mapuwede sanang akseptado kun nakabase sa literal na kahulugan an romano katolikong teolohiya pinagkakaiba an duwang mga kahiprayan nin eskritura an literal asin an espirituwal an literal na kahiprayan kan pagkakasabot sa eskritura iyo an kahulugan na na ipinapaabot sa paagi nin mga tataramon kan eskritura an espirituwal na kahiprayan dagos na pinagbaranga banga sa an mapanunungod sa eksegesis sa pagsusunod sa mga patakaran kan liskogan na interpretasyon an romano katolikong teolohiya nangangaputan linaw nin eskritura orihinal na intensiyonadong kahulugan an ibang mga protestanteng interpretador pighimong gamiton an tipolohiya haros kadaklan na mga kristiyano na mga tawong nilalan nakapag eksperiyensiya nin banal na paghuhukom asin pinagpabuyaan arinman nin eternal na buhay o eternal na damnasyon ini minabale sa heneral na paghuhukom sa pagkabuhay liwat nin mga gadan hilnga sa ibaba siring sa paniniwala pinapangaputan kan mga katoliko ortodoks asin haros kadaklan na mga protestante sa sarong paghuhukom partikular sa indibidwal na kalag sa pisikal na kagadanan sa romano katolisismo sinda na nagadan na yaon sa estado nin grasya i e mayo nin anuman man na mortal na kasalan na maseparar sainda gikan sa diyos kundi yaon pa sa imperpektong paghuhugas gikan sa mga epekto nin kasalan minaagi sa puripikasyon sa paagi nin kadikiton na estado nin purgatoryo tanganing makamit an kabanalan na kinakaipuhanan para sa paglaog pasiring sa presensiya nin diyos sinda na nakapagkamit kaining panandalan pinag aapod na mga banal latin sanctus banal an mga kristiyano naniniwala na an ikaduwang pag abot ni kristo mangyayari sa katapusan nin panahon gabos na nagkagaradan kahadean nin diyos sa kautuban kan eskritural na mga propesiya an mga testigos ni jehovah nagsisikwal sa eksistensiya kan impiyerno embes sinda nangangaputan na an mga kalag kan mga marigsok pagpaparaon an kagadanan na si adan an nagdara sa kinaban sarong spiritual siring mas pisikal asin sinda sana na nakaguno nin entrada pasiring sa kahadean nin diyos iyo an eternal na mag eeksister kaya lang ining kabangaan dae mangyayari sagkod sa armageddon kunsoaring an gabos na mga katawohan mabubuhay liwat asin pagtataw anan nin sarong tsansa na makagunod nin eternal na buhay sa ngunyan na panahon an mga gadan mayong kamangnuhan an mga kristyano may mga doktrinang tinutungkosan na komo mga tataramon o pagboyboy dapit kan saindang relihiyon ini kumbaga mga kredo hale sa latin credo ako nagtutubod na nagpoon na mga tinataram sa pagbubunyag asin kan mga ika apat asin ika limang siglo nagin pusog na mga tataramon nin pagtubod an pangadye na minatubod symbolum apostolorum nagtuhaw sa pag oltan kan ika duwa asin ika siyam na siglo iyo ini an pinakapopular na kredo sa pagsamba kan mga kristyano sa solnopan an pinaka ubod kaini iyo an trinidad sarong diyos sa tolong persona asin an diyos na kaglalang sinasabi na lambang doktrina nakukua igde sa kredong ini masususog sa mga tinaram kan mga apostoles an minatubod iyo na an hinayokong na doktrinang kristyano pinapangadye para sa mga kandidato sa pagbunyag sa mga simbahan an mga doktrinang ini haros inaako kan kadaklan na mga kristyanong denominasyon si justin martyr pinagladawan sa ika siglo na kristiyanong lituhiya sa saiyang enot na apolohiya c para ki emperador antoninus pius asin an saiyang deskripsyon danay na paorog sa tugmad na estruktura kan kristiyanong liturhikal na pagsamba kaya siring kan pinagladawan ni justin an mga kristiyano nag aasembliya para sa sarong komunal na pagsamba kun domingo an aldaw kan pagkabuhay liwat maski na ngani an ibang liturhikong mga kaugalian minsan nangyari sa luwas kaining kinamugtakan an pagbabasa nin mga eskritura minagikan sa luma asin bagong tipan lalo na an mga ebanghelho an mga ini minsan pinagpakarahay sa taonan na sirkulo na ginagamit an sarong libro na pinag aapod na leksionaryo an instruksiyon pinagtatao na base kaining mga babasahon pinag aapod na sarong sermon o homiliya igwas nin kadakolon na mga kongregasyonal na mga pangadyeon minabale kan pasasalamant kumpisal asin intersesyon na nangyayari sa bilog na serbisyo asin nagkakaigwa nin kadakolon na mga porma na minabale sa pinagtaram pagsisimbar silensyo o kinakanta an pangadyeon nin kagurangnan o ama nyamo iyo an regular na pinagpapangadye an eukaristiya pinag aapod na banal na komunyon o an pamanggihan nin kagurangnan iyo an parte kan liturhikal na pagsamba na minakonsiste kan sarong konsagradong pagkakan na pirmeng tinapay asin arak si justin martyr pinagpaliwanag ang eukaristiya an ibang kristiyanong denominasyon pinag uugali an nakaseradong komunyon sinda nagtatao nin komunyon sa sainda na nakisumaro na sa denominasyon na iyan or kun minsan sa indibidwal na simbahan an mga katoliko restrikto an partisipasyon sa saindang mga miyembro na mayo sa estado kan mortal na kasalan haros an iba sa mga simbahan ugali na an bukas na komunyon habang saindang pinaghihiling an komunyon bilang sarong paagi sa pagkakasararo kesa baya sarong tapos asin nag iimbite sa gabos na niniwalang mga kristiyano na magpartisipar an ibang grupo minahale gikan kaining tradisyonal na lituhikal na estruktura sarong pagbabanga an pirmeng pinaghihimo sa katahawan kan halangkaw na pansimbahang mga serbisyo karakterisado sa paagi nin grabeng solemnidad asin ritwal asin hababa na mga serbisyo pero maski na ngani kaining duwang mga katergorya igwa pa man nin dakulaon na mga pagkakaiba sa mga porma nin pagsasamba an seventh day adventists naghihirilingan kun sabado an orihinal na sabbath habang an iba dae naghihirilingan sa kada semana karismatiko o pentekostal na mga kongregasyon puwedeng danay na pinapangenotan sa paagi kan banal na espiritu na mag aksyon kesa magsunod sa sarong pormal na ordern in pagserbisyo kabali an danay na pagpapangadye an kwakers nagtutukaw nin matuninong hanggan pagpahiroon sa paagi kan banal na espiritu tanganing magtaram an ibang ebanghelikong mga serbisyo minaagid sa konsyerto na igwang rock asin pop music pagsasayaw asin an paggamit kan multimedia para sa mga grupo na dae nagrerekonosir nin sarong pagkasaserdote distinkto gikan sa ordinaryong mga paratubod an mga serbisyo heneralmente pinapangenotan sa paagi nin sarong ministro tagapagbalangibog or pastor asin an iba pa nagkukulang nin anuman na pormal na mga pamayo maski sa prinsipyo o sa paagi kan lokal na pangangaipuhanan an ibang mga simbahan naggamit sana nin akapilang mga awit maski sa prinsipyo e g kadakol na mga simbahan ni kristo minahabo sa paggamit kan mga instrumento sa pagsasamba or sa paagi nin tradisyon arog sa ortodoks an pagsasamba puwedeng sa minalaenlaen para sa espesyal na mga pangyayari arog baga kan mga pagbubunyag o karasalan na mga serbisyo o signipikanteng mga amay na simbahan an mga kristiyano asin sainda na madali nang makumpleto an inisasyon minapalaen para sa eukaristiyang parte kan pagsasamba sa kadakol na mga simbahan ngunyan mga gurangan asin kaarakian minapalaen para sa gabos o an iba man na serbisyo minaresibe uyon sa tamang edad na katukdoan an arog na mga kaarakian na mga pagsasamba iyo an pinag aapod na pandominggong eskuwelahan o eskuwelahan nin sabbath an mga pandominggong eskuwelahan minsan pinaghihimong enot bago pa an oras nin pagseserbisyo sa kristiyanong paniniwala asin kaugalisn an sakramento sarong seremonyas na pinagmuntar ni kristo na minapahaya nin grasya na minabilog nin sarong sagradong misteryo an termino minagikan sa latin na tataramon na sacramentum na pinaggamit tanganing ipagsalin an griyegong tataramon para sa misteryo an mga pananaw mapanungod sa kun ano an mga rito an sacramental asin ano ining boot na kahulugan para sa paggibo sa magigin sakramento manlaenlaen sa pag iriba kan mga kristiyanong denominasyon asin mga tradisyon an pinakakonbensyonal punksyonal na pagkahulugan nin sarong sacrament iyo na ini sarong panluwas na senyal pinagmuntak ni kristo na nagpapaabot nin pansa irarom espirituwal na grasya sa paagi ki kristo an duwang mas pinakamahiwas na akseptadong mga sakramento iyo an pagbubunyag asin an eukaristiya kaya lang an mayoriya kan mga kristiyano minarekonosir nin pitong mga sakramento o banal na mga misteryo pagbubunyag kumpirmasyon krismasyon sa ortodoks na tradisyon asin an eukaristiya banal na mga orden rekonsilyasyon kan sarong nagsosolsol kumpisal paglalahid kan maymati asin motrimonyo kun pagsaramaon iyo ini an pitong sakramento bilang rekonosido kan mga simbahan sa halangkaw na simbahan na tradisyon notaran na an romano katoliko pansirangang ortodoks pan oryental na ortodoks independenteng katoliko lumang katoliko asin iba pang mga anglikano an harong ibang mga denominasyon asin mga tradisyon tipikal na minauyon na an pagbubunyag asin eukaristiya sana an mga sakramento habang an ibang mga grupo kan protestante arog kan mga kwaker nagsisikwal kan sakramental na teolohiya an iba man na kristiyanong mga denominasyon na naniniwala kaining mga seremonyas dae minakomunikar sa grasya kundi mas pinapaorog na pag apodon an mga ini bilang mga ordinansa an mga romano katoliko anglikano pansirangang mga kristiyano asin tradisyonal na protestanteng mga komunidad pinagporma an pagsasamba nin sarong liturhikal na kalendaryo ini minabale nin mga banal na aldaw arog kan mga solemnidad na minakomimorar kan sarong pangyayari sa buhay ni jesus o an mga banal mga peryodo kan pag aayuno arog baga sa semana santa asin iba pang panrelihiyosong mga pangyayari arog kan memorya o kadikiton na mga kapistahan na minakomemorar sa mga banal an mga kristiyanong grupo na dae nagsusunod nin sarong liturhikal na tradisyon minsan minapawalat nin manigong mga selebrasyon arog kan krismas semana santa asin pentecostes an kadikit na mga simbahan dae minahimo nin sarong liturhikal na kalendaryo an krus na iyo ngunyan an saro kan haros na lawig na rekonisadong mga simbolo sa kinaban pinaggamit bilang kristiyanong simbolo gikan pa sa pinaka amayon na mga panahon si tertullian sa saiyang libro de corona nagsasabi kun paano ini nagin iyo na an tradisyon para sa mga kristiyano na ipagguhit pabalik balik sa saindang mga angog an senyal kan krus maski na ngani na an krus binantog sa mga amay na mga kristiyano an krusipiko dae nagluwas na ginagamit sagkod kan ika siglo sa mga pag iriba kan mga simbolo na ginagamit kan mga primitibong mga kristiyano arog kan isda na garo baga enot sa ranggo sa importansiya gikan sa monumental na mga piggikanan arog kan mga lubungan ini naipagpabantog na an simbolikong isda iyo an pamilyar sa mga kristiyan gikan pa sa pinaka amayon na mga panahon an isda iyo an pinagdepikto bilang sarong kristiyanong simbolo sa enot na mga dekada kan ika siglo an kabantugan kaini sa pag iriba kan mga kristiyano minapanungod na gayo ini garo baga sa uyon sa mga pamosong akrostik na konsistido kan mga inisyal na mga letra kan limang griyegong mga tataramon na minaporma sa tataramon na isda ichthys na an mga tataramon halipot pero klarado minaladawan kan karakter ni kristo asin an kaakoan sa pagsasamba kan mga paratubod iesous christos theou yios soter na nangangahulugan jesukristo ake nin diyos tagapagligtas an mga kristiyano gikan sa pinakakapinunan mina adorno kan saindang mga lubungan na igwa ning mga pintura ni kristo kan mga banal kan mga eksena gikan sa bibliya asin alegorikal na mga grupo an katakomba iyo an mga padat ulan kan gabos na mga kristiyanong arte an enot na mga kristiyano mayong kakudian laban sa mga imahe litrato o mga estatuwa an ideya na sinda nagkatarakot sa kadelikaduhan kan idolatriya sa pag iriba kan saindang mga bag ong kombertido iyo an pinahimutikan sa pinakasimplehon na kadahilanan sa paagi kan mga litrato o ngani mga estatuwa ini nagpadagos gikan pa sa enot na mga siglo an ibang mayor na mga kristiyanong mga simbolo minabale kan chi rho monogramo an kalapati simboliko kan banal na espiritu an pansakripisyong kordero simboliko kan pagsakripisyo ni kristo an balagon minasimbolo sa kinakaipuhanan na kasumpayan kan kristiyano ki kristo asin kadakol pang iba an gabos na mga bagay na ini naggigikan sa mga kasuratan na nanagboan sa bagong tipan an kristiyanidad nagpoon bilang sarong hudiyong sekta sa sirangang parte kan mediteranya sa katahawan kan enot na siglo an pinaka amay na pagtalubo nangyari sa irarom kan pamumuno nin doseng apostoles partikularmente si san pedro asin si pablo an apostol na pinagsunudan sa paagi kan amay na mga obispo na an mga kristiyano minakonsidera na mga tagapagsangli kan mga apostoles naggikan sa kapinunan an mga kristiyano iyo an subheto kan persekusyon ini mina imbuwelto nin mga padusa kabali an kagadahan para sa mga kristiyano na arog ki esteban asin santiago ake ni zebedeo an pandakulaang bigak nin mga persekusyon an nagsunod sa mga kamot kan mga awtoridad nin romano imperyo enot kan taon na kunsoarin na si emperador nero an nagsawot sainda nin huli kan dakulang kasulo sa roma uyon sa pansimbahang tradisyon idto yaon sa irarom kan persekusyon ni nero na an amay na mga lideres kan simbahan na sinda pedro asin pablo nin tarsus pinagmartir sa roma kadagdagan pa an lakop na mga persekusyon kan simbahan nangyari sa irarom kan siyam na nagsurunod na mga romanong emperador mas makuniot sa irarom ni decius asin diocletian magpoon kan taon an mga kristiyanong paratukdo nagpoon na magproduser nin teolohikal asin apolohetikong mga gibo na tuyong minadepensa kan pagtubod ining mga awtor nabantog na iyo an mga ama kan simbahan asin an pag aadal sa sainda iyo an pinag apod na mga patristiko an notableng mga amay na mga ama minabale ki ignacio nin antioke policarpio justin martyr irenaeus tertullian clemente nin alexandria asin origen an persekusyon kan estado nagpundo kan ika siglo kunsoarin si konstantino i naghayag nin sarong sugo nin tolerasyon kan kan ika nin pebrero si emperador teodocio i nagpasar nin batas na mina establisa sa kristiyanidad bilang iyo an opisyal na relihiyon kan romano emperyo gikan sa dikit kan ika na siglo an kristiyanidad nagkakawat na sarong prominenteng panindog sa paghulma kan pansulnupang sibilisasyon si konstantino iyo man an instrumental sa konbokasyon kan enot na konseho kan nicaea kan na naghangad na masimbagan an aryanong sabi sabi asin nagbilog kan kredo kan nicene na iyo pa man an pinaggagamit kan romano katolikong simbahan pansirangang ortodoksiya anglikanong komonyon asin sa kadakol na mga protestanteng simbahan an nicaea iyo an enot na serye kan ekumenikonikal kalakopang kinaban na mga konseho na pormal na minakahulugan kan mga kritikal na mga elemento nin teolohiya kan simbahan notableng minapanungod sa kristolohiya an aseryanong simbahan kan sirangan dae nag akseptar sa ikatolo asin sa nagsurunod na mga ekumenikal na mga konseho asin talagang separado sagkod ngonyan sa pagbababa asin pagkahulog kan romanong emperyo sa sulnupang an papasya nagin sarong politikal na parakawat enot na nahiling ki papa leo na diplomatikong pakikibagay sa mga huns asin vandals an simbahan man naglaog sa sarong halawig na peryodo kan misyonaryong aktibidad asin ekspansyon sa pag iriba kan dating barbaryong mga tribu an katolisismo naglakop sa pag iriba kan mga hermanikong mga katawohan inisyal sa kumpetensiya sa aryanismo kan celtic asin eslabikong mga katawohan an hungaryano an mga eskandinabyano asin an baltikong mga katawohan mga ika si san benedicto nagpaluwas kan saiyang monastikong pagpapamahala nag establisa nin sarong sistema kan mga regulasyon para sa pundasyon asin sa pagpapadalagan kan mga monasteryo an monastisismo nagin sarong makapangyarihan na puwersa sa kabilugan nin europa asin nakapagtao sa kadakol na mga amay na mga sentro nin pagkakanood mas bantogan sa ireland scotland asin gaul na nakapagkontribuwer sa carolinyanong pagkamundag otro kan ika na siglo gikan sa ika siglo nagsurunod an islam pinagsakop an mga kadagaang nin kristiyano na yaon sa tahaw sirangan norteng aprika asin mas pa sa espanya na nagresulta sa pagdadaog daog kan kristiyanidad asin sa bilang nin mga militar na pakikipaglabanan kabali an mga krusados an espanyol na rekonkista asin mga pakipaggiyera laban sa mga turko an katahawang kapanahunan nagdara nin mga mayor na pagbabago sa laog kan simbahan si papa gregorio an bantog dramatikong pinagreporma an eklesiyastikal na estruktura asin administrasyon sa amay kan ika siglo ikonoklasma nagin iyo an nagbabangang isyu kunsoarin na ini pinag esponsoran sa paagi kan mga besantinong mga emperador an an ikaduwang ekumenikal na konseho nin nicaea pinal na pinagpronunsiyo na pabor kan mga ikono sa amay kan ika siglo pansulnupang monastisismo lawig na pinagbuhay sa paagi kan pamamayo kan bantog na benedictinong monasteryo kan cluny an hinduismo sarong relihiyon na nagtalubo asin naglakop sa india na dinadara bako lang sarong sistema teolohika sarong sistema nin moralidad asin man mayo ning sarong sentral organisasyon na nagmamato kaini mayo man nin sarong tawo na binibisto na kagtogdas kaini masabi pa na nagtuhaw ini asin nagsanga sanga dara kan rinibo asin manlaen laen na grupong relihiyoso poon pa kan b k bago ki kristo kun sa pagkadakul nin paratubod ini an relihiyon na ika tolo sa kinaban milyon sunod sa islam na iyo an ika duwa bilyon asin sa kristianismo na iyo an nangengenot bilyon ini daa na an pinakagurang nang relihiyon sa kinaban an hinduismo dominante sa india nepal asin sa mga tamil sa sri lanka an ibang mga nasyon na may darakulang populasyon nin mga hindu iyo an bangladesh pakistan indonesya malaysia singapur mauritius fiji suriname guyana trinidad tobago reyno unido estados unidos asin kanada an hinduismo nagdadara nin dakulaon na kaban nin mga eskritura binabanga' ini sa sruti pinasabong asin sa smriti pinaromdom an mga ini nagdebelop sa lawig nin ribo ribong taon na natokar sa teolohiya pilosopiya asin sa mitolohiya na nataong giya asin dunong sa tamang banal na pagbuhay sinasabi na an vedas asin an upanishads an pinakamatagom kun sa pagka otoridad importansya asin pagka soanoy an pag uurulayan igwa pa man nin ibang darakulang mga sinurat arog kan tantras an agamas an puranas asin an mga epikong mahabharata asin ramayana an mga kasuratan na bhagavad gita na ginuno sa mahabharata kagutosan kan espiritwal na katukdoan hale sa vedas sinasabi na an persyang taramon na hindu gikan sa sindhu sanskrito daa kan salog na indus an budismo ingles buddhism sarong relihiyon gikan sa india na ipigtogdas kan sarong espirituwal na paratukdo na inaapod na buddha ini an ika apat na pinakadakulang mayor na relihiyon na igwang milyong parasunod na kan populasyon nin kinaban nadadaog lang ini sa pagkadakul kan kristiyanismo islam asin hinduismo mga budista ingles buddhists an apud sa mga parasunod kan relihiyon na ini an iba nagsasabi an budhismo bako man relihiyon an iba naninindogan na relihiyon an budhismo ikonsidera ini an budhismo may may paliwanag kan pinakapoon kan buhay may moralidad na pigsusunod asin may mga rito na tino'dan asin mga gawe na giya sa pagbuhay igwa ini nin katuyohan na an tawo mag uswag sa saiyang espirituwal asin pisikal na buhay manta may pinagpapaorog na kodigo moral tinogdas daa ini kan pinakaenot na buddha na iyo si siddhartha gautama duman sa amihanan kan india kan ika na siglo b k napasabngan sya nin linaw isip asin inasumir nya an pangaran na lord buddha siya na iyo an napukawan an budhismo nagpawara sa india alagad nabuhay asin naglakop sa sri lanka dangan luminayap n a sa iba ibang lugar kan kinaban orog na sa kahiwasan kan asya ini nani porma sa tolong klaseng budhismo emmanuel pacman dapidran pacquiao sarong filipinong propesyonal na paraboksing pulitiko parakanta asin artista sa pelikula namundag siya sa kibawe bukidnon kan desyembre midbid syang maray sa bansag na pacman o manny walong dibisyon na kampyon nin kinaban siya iyo an pinakaenot na boksyador sa historya nin boksing na guminana nin sampolong titulong pangkinaban enot na guminana sa walong kategorya nin timbang asin pinakaenot na ganahon an lineal na kamponeato sa apat na maniba ibang kategorya nin timbang nangaranan siyang paraboksing nin dekada sa mga taon na kan boxing writers association of america bwaa siring man nabansagan siyang fighter of the year nin tolong beses kan magasin na the ring ginana an award na ini kan mga taon asin sa ngonyan si pacquiao omaw na gayo sa saiyang pambihirang rekord sa boksing mala ta rinaranggo siyang numero uno libra por libra pinakamahusay na boksingero nin kinaban kan haros gabos na mga isporting magasin asin mga websayt na pamboksing kabali na diyan an the ring sports illustrated espn nbc sports yahoo sporting life asin kan about com an rekord sa laban ni pacquiao hanggan ngonyan taon bulan nin nobyembre gana kaini ko daog tabla si pacquiao nanggana bilang senador kan filipinas kan eleksyon asin matukaw sa siring na katongdan sa senado ika kongreso hanggan naagom ni pacquiao si jinkee jamora kan mayo an aki niyang babae na si queenie namundag sa estados unidos siya nag'eerok sa general santos city south cotabato filipinas alagad bilang kongresista kan solo solong distrito nin sarangani opisyalmente siya nag'eestar sa kiamba sarangani an namundagan na banwaan kan saiyang agom na si jinkee kan desyembre si pacquiao naggradwar sa university of makati na bitbit an bachelor's degree sa political science medyor sa local government administration paagi sa inapod na expanded tertiary education equivalency and accreditation program eteeap kan philippine councilors league legislative academy pccla na nagtutugot an siisayman na kwalipikadong filipino na magkompleto nin collegiate level education paagi sa informal education system nagdakula bilang sarong katoliko si pacquiao sa ngonyan sarong protestanteng evangelical nasabi ni pacquiao na siya minsan nangiturogan kun saen duwang anghel nagpahiling saiya asin nakadangog siyang boses nin dyos an pangiturogan na ini iyo an nagkumbinsir saiya na magin udok na paratubod mga laban sa entablado nin suntokan vs mosley an laban niya ki shane mosley kaining mayo nagresulta sa saiyang kapangganahan paagi nin unanimeng desisyon si bob arum nasambit an sunod na laban ni pacquiao pwede sa mgm grand sa nobyembre o sa thomas and mack center sa nobyembre si arum natomoyan si juan manuel marquez bilang iyo an enot na napupusoan niya o pwede man daa si timothy bradley o si zab judah kun siisay sainda an magusto sa laban ki bradley si pacquiao nadaog sa sarong kontrobersyal na barangang desisyon an mga hurado nag iskor na asin an aripompon biyo na nag'ngorob'ngorob sa nangyaring desisyon asin dakul sa media'ng nagdadalan man an nagturuyaw alagad si pacquiao mahuyo an boot na inako an kinaabtan asin si bradley nag'alok na maglaban giraray sinda dakul sa mga kag'ogid kan laban na nagkomento na an nangyaring dai piglaoman sarong korupsyon sa isports mala ta an espn com nag'iskor sa laban na kampi ki pacquaio asin an bakong opisyal na huwes kan hbo si harold lederman iyo man an iskor a pabor ki pacquiao haros gabos kan media na yaon sa gilid kan entablado siring man an mate na si pacquaio an guminana an makonswelo ta maski ngane an manager ni bradley na si cameron dunkin dai nagtutubod na nanggana an manok niya asin ta nag'iskor siyang hurnada gana ni pacquiao asin apat sana an sa manok niya an rekomendasyon na sana iyo na magka'igwa nin otro laban an duwang boksyador vs marquez kan desyembre si juan manuel marquez an nakabuntolan niya sa daing titulong bugtian makuri an polpogan kan duwa asin pareho maisog pareho may darang anggot orog na si marquez ta dai siya nagtutubod na mas marhay saiya si pacquiao sa sabi'tan nindang ini pinaheling tolos kan duwa na pareho may kakayahan mala ta sa ika urnada napatumba si pacquaio alagad nakabawi man an huri ta napalakma' man niya si marquez sa ika urnada sabi ngane pakatapos kan ika urnada nakaguda' na si pacquiao nin sarong punto sa gabos na hurado paglaog kan ika na urnada pareho pa an duwa maisog daing ontok an paburugtian alagad sa haros ikatolong minuto sa urnadang ini nahagop nin suntok si pacquiao sa salang na iyo an nagtiklop saiya na garo nabaring batag malinaw na nabungaw siya asin an parasaway dai na ngane siya binilangan vs rios an laban niya ki brandon rios kan nobyembre oras sa eu nagpatotoo na bako pa siyang laos mala'git pang maghiro' mahusay pa sa mga pasada na sobrang rikas na inako mananggad ni rios na dai niya madulagan mga patama saiya na kun baga saen naghaharale' maliwanag na sararo' an desisyon kan tolong hurado na si pacquiao nanggad an gana vs bradley ining nakaaging abril oras sa estados unidos nagkatotoo an otro laban na pacquiao asin bradley bilang wbo welterweight champion si bradley saiyang nasaray duwang beses an titulo pakatapos niya madaog an rusong si ruslan provodnikov sa laban ninda kan marso asin madaog niya man si juan marquez kan oktobre sa sarong laban kun saen napalomoy niya an tuhod ni marquez asin nakamit an gana sa iskor na asin alagad si bradley nadaog ni pacquiao ta malinaw na an nagdadarang tyempo iyo si pacquiao asin nagpapara'atras si bradley ta dai makatagal sa labolabong suntok saiya ni pacquiao mala ta an tolong hurado sayod na itinao ki pacquiao an kapangganahan sa iskor na vs algeiri an laban ni pacquiao ki chris algeiri ngonyan na nobyembre malinaw na nadaog niya an huri mala ta na beses napalakma niya ini asin sa gabos na hurnada siya an naglalapag igdi manta si algeiri sige sana an atras an tolong hurado gabos oroyon sa desisyon na ipiggawagaw sa iskor na minasunod duwang beses asin na mangyaring masaray niya an titulong welterweight vs floyd mayweather jr kan mayo sa primerong pangyayari sa historya nin suntokan an simpleng pagtimbang kan duwang boksyador pighagadan bayad an mga paradalan an tiket sa pagdalan kaini pigpresyohan asin ta katawo an nagdaralan nanggad dawa ngane totoo sinabi na anoman na benta igdi itatao sa charity sa las vegas labilabi an pagkamahal na kan tiket sa sinasabing laban nin siglo mala ta nagpepresyo na sa pinakahalangkaw asin pinakabarato ngonyan na mayo mayo sa filipinas si pacquiao makikipagbugtian ki mayweather sa hurnadang buntolan na tinataya mahakot nin milyon sa pitaka asin an milyon madagos ki mayweather asin an tada igdi mabulos sa bulsa ni pacquiao ini an pigbansagan laban nin siglo na iyo na daa an pinakamahal sa historya nin isports na suntokan sa laban ninda sa hurnada nagkusog sana si pacquiao sa pagsuntok sa mga enot na hurnada orog na sa ika alagad kan mga huring hurnada nagluya an saiyang pag'atake totoo an depensa ni mayweather iyo an paglikay nanggad na dai mahagop asin atras sanang atras na haros lapagon na ni pacquiao manta palan nakakapalusot nin mga lagartong patama si mayweather mala ta sa compubox nagluwas na mas dakul an suntok ni mayweather asin mas dakul pa an sa bilang igdi an mararang buntol kumpara sa bilang kan mga patama ni pacquiao sa desisyon kan tolong hurado ini an mga puntos na pabor gabos ki mayweather saka sa presscon na suminunod ipigbuyagyag ni pacquiao na may minamate siyang kulog sa toong abaga kaya an toong kamaoo niya haros dai niya ma'ipwersa sa parehong presscon sinabi ni arum na nakaagid sa dinarang mate ni bryant an tinitios ni pacquiao na hinagad kuta ninda nin pamagol o pankupos sa gatok alagad nagsayuma an nevada boxing commission ipigbantolin na si pacquiao saro sa mga bantogan na celebrity sa kinaban na naghakot nin katakot takot na yaman kaining taon milyon an saiyang nasaray bako sanang huli sa laban niya ki mayweather kundi sa mga endorsement na nasikwit niya sa mga kompanyang arog kan nike foot locker asin nestle butterfinger vs bradley an laban ni pacquiao ki bradley abril abril sa oras nin filipinas nag'antos hurnada alagad sa hurnada asin napatumba ni pacquiao si bradley mala ta naglukot pati si bradley sa hurnada pabaliktad maski ngane ipinahiling ni bradley an pagka agresibo niya mas mahusay pa man giraray si pacquiao sa palukob'lukob sa liwat an sunod sunod na tolong bugting kumbinasyon ni pacquiao dai madulagan ni bradley sa interbyu niya ki christine kan fox tv inako niya na si pacquiao mas maliksi mas mapwersa logod ngonyan na laban ninda an tolong hurado unanimong nag'iskor na a pabor ki pacquiao ika tolong laban na ninda ini ni bradley kun saen ginana lang ni bradley si pinaka enot vs horn an laban na ini ni pacquiao sa edad na na hararom na an inagihan sa burugtian dai pighuna na madadaog siya ni jeff horn na totoo hubin pa edad pa sanang halangkaw asin halaba an kalamias alagad an tolong hurado nag iskor nin siring a pabor ki horn an laban pano nin sabay sabay na pagburuntolan parating pagpungkaan nin payo kun saen duwang beses nasi'si' an banga ni paqcuiao asin si horn mahilig mansiko asin mantringka sa liog ni pacquiao saka pinupulpog siyang suntok sa payo bagay na dai renireparo kan repere asin dai kinakaltasan puntos na iyo an tinuyaw ni pacquiao na sarabi ngane kan nagmamarasid 'maati' magkawat si horn sa eleksyon nasyonal kan mayo si manny pacquiao nagkandidato para senador asin nakaluwas an bintong saróng lut kan pulotán na bagás sa gutâ an pulotán binibinsâ saká pinapatit tapos an gutâ sa niyóg bàgo iramas sa bagás na pulotán inaasinán na magnámit dikít saká linulut sagkód na magbuladbukád irarámas na an pulotán igdí sa gutâ an ipapatós kainí iyó idtóng lombód na dahon kan sàba o dahon kan abaka na pinagloblobán ngarig magknot iní saká daí magpàkit higót na pupuyóson na iní sa dahon asín burugkosán man na marháy na daí magtarós an tubig làbonán na iní sa tubig na lantóp sa mga kinaág na bintong na lulutóon sa pagtangáan kan paglulut bukasón an sarô asín hilingón kun naggigiyaw giyáw na an gutâ tandâ na lut na an mga bintong duwáng kutsaron na gutâ an irarámas sa duwá man na takad nin pulotán an takaran kan pulotán iyó idtóng takóp kan boteng nescafe na dakula syempre imamantener an proporsyon na iní kun dakól nang marháy an lulutóon an pamatós ikakaág sa sadít na mangkô ngan madal an pagsoksók kan tinimpla bàgo puyóson an aroyo kakanon gibo sa giniling na pulotan pero pigkoloran sana man an pulotan ginigiling na pino asin rinaramas sa guta' nin niyog asukar asin pangkolor na lila alagad bago iramas an guta ini linuluto ngona sagkod na magbuladbukad asin maglanalana tapos iramas na sa giniling na pulotan kasarabay na an pulang asukar asin pangkolor dangan pinapatos sa lombod na dahon nin batag na linobloban pakaparatos na matilaba pero bilogon an hitsura dinudupil an duwang pinatos asin binubugkos sa tig aporo an mga pinatos linala'bonan sa laog kan kaldero lantop an tubig pero kun nagaati pwede dugangan an tubig sagkod na malut an ibos kakanon gibo sa bagas na pulotan pinapalbag an bagas na pulotan kun pirang takad ini iyo man an guta' na isasalak igdi pero an guta' pinapabuladbukad ngona sagkod na maglanalana dangan raramason na an pinalbag na pulotan sa guta' na linuto kinakaagan dikit na asin an guta' na magnamit tapos isoksok na ini sa pinaitok na langkoy kan niyog na piglobloban ikaag sa kaldero asin tubigan na lantop pagdugangan na lang nin tubig kun naaati na asin dai pa luto ngane maghamot asin mata'wan kolor an ibos sinasalakan nin bagas na palagadan an kolor kaini kun luto na mairom na lila asin mahamyo maogma sa pamarong na gayo an unibersidad kan nueva caceres ingles university of nueva caceres o unc sarong pribadong asín dai nin sektang unibersidad na pigpapadalagan kan sarong pampamilyang korporasyon sa syudad nin naga ini an pinakainot na unibersidad sa luzon sa luwas kan metro manila na namuknà kan taon ni dr jaime hernandez igwa ini nin programa para sa pre eskwela elementarya hayskul kolehiyo asin gradwado naipaguhit an unibersidad sa securities and exchange commission kan mayo na an mga nagbarakas iyo sinda jaime hernandez jaime reyes ambassador jose fuentebella edmundo cea buenaventura blancaflor juan triviño antonio m sison dr manuel abella asin si dr domingo abella gikan sa eksperyensya ni dr jaime hernandez naaraman niya ang inaatubang na kasakitan kang mga bikolanong estudyante na nangingiturogan para sa halangkaw na edukasyon arog kang mga unibersidad sa manila hinaman nya ang paggibo kang sarong eskwelahan para makataong serbisyo sa mga kahobenan kan rehiyon bikol poon kan hunyo taon ini inapod nueva caceres colleges asin nagkaigwa nin oportunidad an mga bikolano na makaeksperyensya nin halangkaw na edukasyon arog kan mga unibersidad sa manila pakatapos nin anom na taon na pagkamundag kan institusyon tinawan nin estado na unibersidad an ncc kan gobyerno na itinao kan desyembre taon limang departamento an nagbukas para sa mga maenrol iyo an mga minasunod kolehiyo sa abogasya kolehiyo kan arte liberal kolehiyo kan komersyo kolehiyo kan edukasyon asin an huri iyo an sekundarya na pan aga igwa man nin edukasyon pisikal sagkod departamento kan pmt an departamento kan elementarya saka an departamento kan rotc binuksan sa taon na dangan isinunod an eskwelahan kan gradwado sa taon panbanggi na an sekundarya saka an kolehiyo kan enhinyero sa taon man na mantang an narsing taon binuksan an huring nabukasan iyo ang kolehiyo kan pag adal nin kompyuter sa poon inukopar saka nirentahan kan nueva caceres colleges an flordeliza asin hernandez building sa gilid kan tinampong general luna p burgos sagkod igualdad ngunyan iyo na an abenida nin j hernandez sa inot asin sa ikaduwang eskalon kan duwang edipisyo iyo an mga kwarto sa pag adal an libraryo sa ibaba mantang an sadit na courtyard iyo an nagserbeng pahingaloan sagkod kawatan kan basketbol sa paagi kan paglapigot kan administrasyon saka an pagobserbar ni atty antonio m sison an pagkua kan presenteng lugar kan unibersidad iyo an nangyari an dating hararom na katangyanan iyo an kinua saka an inot na edipisyo na itinugdok na binasbasan ni arsobispo pedro p santos kan abril sa nagsurunod na taon dakol pang edipisyo an naitugdok sa lugar gabos na pasilidad kaipohan para maitao an kalidad kan edukasyon sa lambang estudyante kaini an libraryo ikinaag asin pinagayon patin an museo na nagin pinakainot sa bikolandia bako sanang mahihiling an pagtalubo kan unibersidad sa paagi kan mga pasilidad kundi sa bilang kan populasyon kan mga estudyante asin mga maestra sa manlainlain na departamento nangurog na manlainlain na kolehiyo ini nagtao nin dakulang onra sa institusyon asin ikakapamansag na gayo sa luwas kan rehiyon kadakol an naggagradwar sa unibersidad na nanginot sa mga eksaminasyon nasyonal rehiyonal asin probisyal na lebel gatos na alumni man na nakakalaog sa politika negosyo akademya asin mangiribaiba pang propesyon sa filipinas asin luwas kan nasyon an inot na presidente kan unibersidad iyo si jaime hernandez sinundan ni dolores sison asin an presenteng presidente iyo si eduardo jose bong sison aki ni dolores sison an marcha kan unibersidad iyó an hail nueva caceres si mariano perfecto nobyembre iyo an ika ng gobernador kan camarines sur alagad an nasabing probinsya saro pa sa camarines norte asin inapod na ambos camarines si perfecto minimidbid man na ama kan literaturang bikol sagkod ama kan literaturang hiligaynon kagmuknâ siya kan peryodikong an parabareta an pinakainot na peryodikong bikolnon sa mga sinurat niya may beses an ipinapakaag niya sana komo kagsurat iyo an m p si perfecto namundág sa ligao albay asin bantóg bilang sarong parapaimprenta dramatista asin parasurát sa tataramon na bikol sagkód hiligaynon siya sarô man na negosyante kan tinogdas niya an imprentahan na la panayana sa mandurriao iloilo si perfecto sarong pading sekular na huli sa saiyang mga liberal na kaisipan siring kan dai pag uyon sa panànaw kan mga kastila siya idinestino kan simbahan sa iloilo pons veloso et al asín fernandez alagad an sinasabi ni salvador pons y torres na pading sekular si perfecto pwedeng naribong siya huli ta si perfecto may duwang tugang na padi si juan asin si monico perfecto saro pa nungka nataram o nakasambit si realubit na padi si mariano juan perfectong tugang dinakop kan mga kastila an nasambit ni realubit si mariano perfecto nakaabot sa iloilo kan ta si tugang niyang padre juan nadestino duman siya duman an nagin mayordomo kusinero muchacho akolito asin sakristan alagad nasurat man totoo ni salvador pons na an tugang niyang si juan perfecto nagin popular sa iloilo asin pig'aaragitongan nang pirmi kan mga paratubod sa simbahan katoliko ta siya daa garo sarong faith healer na nakakabulong kan mga malaen na kahelangan huli kaini sabi ni pons pig urihan siya kan mga kastilang kapadian asin pinadakop asin itinapok sa puerto princesa sa poro nin paragua kun saen duman na siya nagadan si mariano dai na ngona naghale sa iloilo asin duman nagtukdo nin matematika gramatika nin latin sa sirong kan harong ni kapitan ignasio tarrosa sa barotak viejo digdi nagpoon na siyang magsurat mga osipon asin vida sa tataramon na hiligaynon mala ta saro sa nagbentang marhay iyo an vida ni san eustaquio nagkua na siyang mga katabang sa pagbenta alagad pinapaimprenta niya ini sa manila pa hale sa jaro siya naghubo sa mandurriao kun saen siya nagpirmi na huli ta maswerte nanggad na nanggana siya sa loteria sa manila nagtugdas siya kan libreria de mandurriao iloilo kan taon kan binago niya an pangaran sa libreria panayana kan taon iyo si pagbungsod niya kan nabantog na gayong almanaque panayano kon kalendario kan sa tabang kan tagamana niyang si casimiro perfecto sinda nagkaag na nin paimprentahan igdi sa iloilo nagkaigwá siya nin pamilya asin nagbunga an pagsasarô niya ki juliana milian sarô sa ak niya iyo si gregorio perfecto na nagin abogado asin nanombrahan ni presidente sergio osmeña na associate justice sa korte suprema kan filipinas nagkaag siya nin sarong libreria sa mandurriao iloilo asin digdi husto siyáng nabangkág sa pagsurat huli ta igwáng kabatiran sa pagnegosyo nakatugdás siyá kan tindahan libro na libreria y imprenta la panayana kan taon an libreria na iní guminantád nanggád dangan paglaóg kan taon nagdugang siyá nin paimprentahan na makusóg an pagpaluwás nin mga novena mga cartilla asin iba ibáng sinrat na saiya man na binikol o hiniligaynon an paimprentahan na ini iyo an nagpabaskóg kan literaturang hiligaynon huli ta bakô saná iní nag iimprenta nin mga novena mga devocion mga corrido asin cartilla kund nagpupublikar man kan mga literaryong pagsusurat sa hiligaynon hanggán sa ngunyán padagos pa an pagpalagdâ kainí sa iloilo kan saiyang mga tagamana an pinnan na almanaque ni mariano perfecto dinará man sa bikol kan taon kan sarô sa tagamaná niyá na si casimiro perfecto an pigdaráng pangaran kainí iyó an almanaque calendariong bicol asin iní nagin calendariong bicol kan an nagpapalagdâ na kainí iyó an cecilio press pakagadán ni c perfecto kan enero kan siya nagbalík sa nueva caceres pinakapót siya kan paimprentahan na imprenta de la sagrada familia na pagsasadiri kan simbahan katolika alagad sosog ki maria lilia realubit tibaad nakibakas si perfecto sa negosyong iní nasambít pa man ni realubit na si perfecto nagbugták nin paimprentahan na an pangaran imprenta de nuestra señora de peñafrancia sa nueva caceres kan taon kun arín an nainot daí pa nin kalinawan o tibaad binàgo man saná an pangaran alagad malinaw sa mga imprentadong materyal na nasasaray igwá siyang tinugdás na paimprentahan sa pangaran na libreria y imprenta mariana siring man iní daí pa determinado kun iyó man saná si lumang imprenta de nuestra señora de peñafrancia namugták an imprenta mariana sa lugar na ngunyán iyo na an natutugdokán kan edipisyo nin philamlife sa kanto kan kalye paz asin abenida nin peñafrancia sa ciudad nin naga sosog pa man ki antonio guevara y mendoza saróng katipunero na nagsrat kan saíyang memoirs yaon sa tataramon na espanyol na enot inimprenta ni perfecto sa imprenta la bicolana de m perfecto sa nueva caceres kan taon inák niyáng daklà an tabang kainí sa rebolusyon laban sa mga kastila bagay na inómaw niyá ki perfecto an memoirs na iní iningles ni o d corpus kan sa titulong history of one of the initiators of the filipino revolution an tinarám niyáng iní nagtaóng karibóngan huli ta minaluwás daklon nang paimprentahan na itinogdás si perfecto iyo na ngan an imprenta de la sagrada familia imprenta de nuestra señora de peñafrancia libreria y imprenta mariana asín imprenta la bicolana de m perfecto alágad sa kawàrán pa nin rekord kun ano an nangyari mahuhnà na binabàgó saná ni perfecto an pangáran kan paimprentahan niyá naririsáng an mga paimprentahan na nasambít nagbutwâ sa an mga bantógan na parasaligsig arog nindá g f zaide asín m kalaw sinasábi na siyá an ama kan literaturang bisaya asín siring man ama kan literaturang bikolnon sa libro nindá veloso enriquez asin alejandro na pinublikar kan philippine book company kan tamà saná gayód sabíhon na iní nin huli ta dakól siyáng sinrat sa duwáng tatarámon na iní natomoyán pa si perfecto na saróng parasurát na may pagka lingwista huli sa mga librong bokabularyo na hinamán niyá dapít sa tatarámon na bikol asín hiligaynon mababansagán man si perfecto segon ki realubit na ama kan prensang bikolnon huli ta siyá an pinakaenot na nagpalagdâ nin peryodiko sa tatarámon na bikol an parabareta siya nagin man editor kan peryodikong la union na pinundar ni fulgencio contreras sa munisipyo kan naga ambos camarines asin nasusrat iní sa lenggwaheng kastila an pagkahigós ni perfecto sa pagparasrat narisá man kan saróng amerikano na si frank r blake sinábi niyáng si perfecto iyó an sarô sa igwáng pinakadakól na sinrat sa lokal na tatarámon sa panahón na patapós na an rehimen kastila siring man nabanggít man kan sarong kastilang exclaustradong agustinong prayle na si salvador pons y torres si m perfecto na inapód niyáng queridisimo amigo igwáng labí sa ochenta las obras en dialectos regionales escritas y publicadas kan si elias angeles nagbilog kan gobyerno probisyonal kan si mariano perfecto nagtukaw komo saro sa kaapil kan hunta probinsyal gobernador kan ambos camarines kan matogdas an administrasyon kolonyal kan amerikano siya nagkandidato para gobernador kan ambos camarines sa eleksyon kan nobyembre asín naelihir siya sa botong kontra sa botong kan saiyang kalaban na si isabelo aguilar sa panahón na siyá nagtkaw bilang gobernador nagin maribók si saíyang termino napiritán siyáng magsàngát nin kasong libelo laban ki fulgencio contreras asín ki julian ocampo huli sa artikulo na nagluwás sa peryodikong el camarinense na kun saen soboót dinuduhág an saíyang dangóg asín reputasyon nakaabót an kaso sa korte suprema asin kan kun kasuarin gadan na siya siyá an nanggána sa kaso kan ibinabâ an desisyon si perfecto kontrobersyal na personahe huli sa piráng bagay siríng kan saíyang etnisidad asin kun baga siya talagang padi o bako igwáng mga parasurát asín parasaligsíg na nagsasábing bakô siyang bikolano siya suboót saróng ilonggo na napadpád sa bikol kayâ tataóng magsrat sa hiligaynon an bagay na iní iyóng gayó an isinurat ni jose calleja reyes sa saiyang librong maharlika sa librong ini siring kainí an sinrat niyá na kun bikolon alágad sinasabi ni realubit na si m perfecto saróng bikolano na namundág sa ligao albay asin an sarô niyá nganing ak si gregorio perfecto digdí niyá pinaádal huli ta igwá pa siyáng mga sadíring tawo na maasikaso asín maatáman ki gregorio an tugang niyáng si juan perfecto na sarô man na pad sinábi ni salvador pons y torres na natural de albay o de iloilo presbitero si perfecto daa an ama ilonggo na taga jaro iloilo alagad si angel magahum manta nagsasabi sa sarong sinurat niyang artikulo dapit sa agi agi kan imprenta panayana na si mariano perfecto maski midbid bilang bikolano sa totoo daa an ama kaini sarong ilonggo na tagajaro iloilo asin an ina bikolanang taga ligao albay monico perfecto asin juan perfecto mga tugang na padi ni mariano perfecto an sarô pang kontrobersya iyó an ibá nagsasábing bakô man nanggád pad iníng si m perfecto an bagay na iní nakumplikar pa huli ta nunca nagsábi si maria lilia realubit na si m perfecto nangáging saróng pad alágad sa magkapiráng sinrat niyá saíyang nasambít na igwáng mga tugang na pad an huri sindá juan asín monico pero si salvador pons y torres direktang sinambit si m perfecto na saro sa mga pading parasurat igdi sa nueva caceres si manuel artigas sarong mestisong espanyol na historyador sinambit man ngane na si salvador pons piglista an dakul na mga presbiteros padi sa libro kaining clero secular filipino an sarô man na parasaligsíg alágad doktor sa medisina si dr luciano p r santiago igwáng magkapiráng libro na napalagdâ sa saíyang kredito asín an saro kainí manongód sa mga enot na mga pading filipino kan panahon nin kastila an the hidden light the first filipino priests q c new day publication nakipagngutiíl na bakóng pading sekular si m perfecto sa saíyang mga rekord sa simbahan katoliko kainíng dioceses nin caceres lay professional na nag adal asin naggradwar si m perfecto alágad sa ibáng kasuratán mismo kan simbahan na ini sinasábing pading gradwado si m perfecto sa seminario kan caceres bàgo kan taón daí nin toltól na rekord kan mga pading nagin estudyante sa seminario iní huli ta natoltól saná an mga rekord kan ipiglíto ni obispo francisco gainza an administrasyon kan colegio seminario de nueva caceres sa mga pading paul sa seksyon na tituladong alumni priests kan mahbóg na babasahón opisyal na ipinaluwás kan holy rosary minor seminary kainíng arquidiocesis nin caceres tituladong official declaration of the holy rosary seminary as a national historical landmark september naga city sa ika ng dahon kainí may numeradong pahina malínaw na pigsrat na si mariano perfecto naordenan kan taon kasarabay niyá an tolong nagtapos pagpadi man manuel obana juan ravalo asin si inocencio sayson alagad makangalas huli ta mismo sa tangkáan kan seminaryong ini nakaghit sa bronseng lapida an gabos na mga padi niyang gradwado asin sa taon an nakakaág iyó si monico perfecto asín an limang kadurungan niya pagtapos iyo sinda manuel obaña inocencio sayson juan ravalo julian ope asin si gregorio alma hilnga sa walang retrato totoo sa awtentikong orihinal na libro kan seminaryo yaon sa pangangataman kan museo del seminario conciliar de nueva caceres na sinurat kan panahon bago naglaog an an talagang nakaguhit na naggradwar kan bako an mariano perfecto kundi an monico perfecto mahihiling sa pagbilang kan edad ni mariano perfecto garo imposibleng masabi na si monico perfecto iyo si mariano asin an malinaw saro sanang tipograpikong pagkakasala an nakaag sa publikasyon opisyal kan seminaryo an nagkapirá sa mga sinrat niyá sa tatarámon na bikol asin ilonggo sa pagrokyaw kan sentenaryo kan katalingkasan nin filipinas an komite kan arteng panliteratura kan pambansang komisyon sa kultura at mga sining ncca naggawad nin sarong pagpilang sa mga parasurat sa iba ibang rona' kan banwang filipinas an inapod na gawad bonifacio sa panitikan iginawad ki mariano perfecto kan taon kan hunyo sa okasyon nin pagsurumpa sa katongdan kan mga opisyales kan sumaro bikolnon inc sa senor avelino restaurant an kaayonan na ini naggawad man ki mariano perfecto nin sarong gawad postuma sa dakulang pagmidbid kan saiyang mga naginibohan para sa kulturang bikolnon asin hiligaynon philippines n pages hilnga pahina philippine book co hilnga pahina an sarong banggi sarong kansyon bikolnon na pigsurat ni potenciano v gregorio sr kan sto domingo albay kan pero an iba totoo arog ki merito b espinas nakikiasusangan tinokda' sana daa ini kan taon an naglalakop kan kantang ini sa bilog na rona kan bikol may tolong bersyon dawa ngane totoo an nakatala' sa plaka asin mga cd an duwang parapo sana an pirming pinapalaman sarung banggi ini an pirming nakarekord sa mga plaka cd sarung banggi sarung banggi huli sa paglakop kan kantang ini sa bilog na kabikolan may nadugang na mga parte asin mga tataramon na dai segurado kun an mga ini tunay na kabtang pa kan orihinal na komposisyon ni potenciano gregorio sr arog kan ika duwang bersyon an sa hurihan may nagdududa na katakin ini sa orihinal na kinompos niya siring man an ika ng bersyon dai aram nanggad kun an ika ng parte katakin sa orihinal na tokda' ni gregorio sr igwa alagad si merito b espinas na pinagrekord na saro pang bersyon kan sarung banggi ini nagluwas sa saiyang artikulo sa bikolana na marereparo medyo may kaibahan sa tolong enot na bersyon idinoon niya nanggad na an ikatolong parte talagang tunay na kabtang kan orihinal ini an sinurat niya manongod sa bagay na ini sa siring na tinaram niya boot niyang sabihon an pinaka awtentikong sarong banggi na tunay na tinokda' kan kompositor iyo na ini sarung banggi kanogon ta natomtom an gabos na kopya kan mga komposisyon ni potenciano gregorio sr kan masulo' an enterong li'bog albay sto domingo na ngonyan asin nakadamay an gurangan nang harong ninda an daing kagadanan na sarong banggi nabantog na sa luwas mala ta ini an pambukas na kanta sa pagtiripon kan nasyon unido asambliya heneral kan hunyo duman sa nweba york estados unidos sarong filipino si hen carlos romulo iyo kaidto pamayo kan nasabing pagtiripon kan mga iba ibang nasyon si potenciano poten valladolid gregorio sr mayo pebrero saróng bikolanong musikero na bantóg bilang kompositor kan sarong banggi an duwá sa iba pa niyáng komposisyon iyó an pusong tagob nin sakit asín hinoyop hoyop nin dios alagad bakóng gayo kabantóg aróg kan sarung banggi namundág siyá sa sto domingo albay dating lib og sindá narciso gregorio asín canuta valladolid an saíyang mga magrang an agóm niyá iyó si dominga duran asín sindá nagkaigwá nin pitóng ak si salvador victoria narcisa eriberto encarnacion monico asin potenciano jr nagadan siya sa edad na sa honolulu hawaii asín piglubong sa sementeryo nin la loma ciudad nin quezon an padábang apód saíya kan mga partidaryo iyó lolo poten si gregorio bantóg na kompositor asín oróg na bantóg bilang kaggíbo kan kantáng bikolnón na sarung banggi na dakól an naghuhnà na sarô sanáng awit banwáan kan ronang bikol kinompos niyá an sarung banggi kan nag eedad pa saná siyáng anyos kan taón na nagtga nin grabe an bulkan mayon binibisto siyáng henyo sa pagbyolin asín nakanoód siyá sa musika sa pagtotokdô ni padre jorge barlin kan iní cura paroco sa li bog kan nagrarárom na an saíyang pag adal sa musika nagpoón na siyáng magkompos para sa simbahan sa saíyang paghingóa tinabángan man siyá kan saíyang tugang na si bernardo na iyó an nag organisar kan banda de li bog dangan siyá na an nagkapót kan baton kan banda sagkód na umabót an taón kun kasuarín nagin myembro siyá kan philippine constabulary band si col walter h loving iyó an nag alok saíya na maglaóg sa philippine constabulary band kan napangalás iní sa ipinakíta ni p gregorio an saíyang pambihírang abilidad sa musika kan maisíhan na siyá mismo an kagkompos kan sarung banggi tolos siyáng inák ni col loving sa banda huli man sa abáng pasil p gregorio na magtogtóg sa anóman na instrumento musikal nabílog an kantang sarung banggi kan kan napamatá an anyos na si p gregorio sa pagkatrog kan igwáng nadangóg na naghuhning gamgám sa tahaw kan kiniskinís nin mga dahon iní sosog ki hilario balilo dating alkalde kan sto domingo asin namamayó kan sto domingo historical and cultural society sosog sa osipón ni justo gregorio dagdág pa enot na tinogtóg an kansyon kan piyesta sa guinobatan albay kan agosto enot na tinogtóg an sarung banggi sa bandurya dangan sa pyano alágad sosog ki resureccion gregorio sarô sa mga makuápo sa tuhod ni poten kinompos an kantang iní kan taón kan an bulkan mayon nagtga asín napiritán an saindáng pamilya na mag ebakwet sa barangay salvacion dumán napasabngán siyá sa pagkompos sa tahaw kan ragobnób kan bulkan sosog man ki merito b espinas saróng parasurat sa kultura kinompos an kantang iní kan mayo natomtóm an orihinal na kopya kainí kan magkasulóng lakópan sa li bog kan enero sa kasulô na idtó pat an kagduwá pang mayor na mga kantang kinompos niyá sa bikol nakadámay huli ta an lumang haróng kan mga gregorio narádas man an kansyon na iní igwáng tolóng bersyon dawà ngan totóo an nakatalâ sa plaka asín mga cd an duwáng parapo saná an paratíng pinapalamán huli sa paglakóp kan kantang iní sa bilog na kabikolan igwang nadgang na mga parte asín mga tatarámon na daí segurado kun an mga iní tunay na kabtáng pa kan orihinal na komposisyon ni potenciano gregorio sr arog kan ika duwang bersyon an sa hurihán may nagdudda na katakín iní sa orihinal na kinompos niyá siring man an ika ng bersyon dai aram nanggád kun an ika ng parte katakín sa orihinal na tokdâ ni gregorio sr iní an ikatolóng parte kan ikaduwáng bersyon asin iní man man an ikatolóng parte kan ikatolóng bersyon an canaman sarong ikaapat na klaseng banwwan na namumugtak sa katahawan kan probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado napapalibotan an banwaan kan magarao sa norte syudad nin naga sa subangan camaligan sa sur asin salog bikol sa sur sulnopan kurting baoo an sakop kaini na yaon sa hanggan mga latitud asin hanggan mga longhitud an sukol kaini na kilometro poon norte hanggan sur asin km poon subangan hanggan sulnopan saro sa taga canaman na may hararom na ambag sa kulturang bikolnon iyo si clemente alejandria namundag sa barangay kan dinaga siya sarong makatta na segun sa mga presenteng parasurat garo bulos nin tubig sa sapa an mga rawitdawit sarô sa mga bistong namamanwaan kaini iyo an historian asin profesor na si danilo gerona taga canaman o canamanon alagad mas pigpipili an naenot huli sa pagiging purong bikol kan pantakod na taga an apod sa mga nageerok digdi nababanga an canaman sa barangay an san francisco saro sa bienti kuatrong barangay na sakop kan munisipyo nin canaman bistado an barangay na ini sa apod na barangay bawa sosog sa mga gurang sa barangay na ini pawa an dating ngaran kan barangay na ini an barangay na ini bistado pa sa bansag na pulang isla inapod ining arog kaiyan huli ta haros gabos na nakaistar igdi mga paramama dawa magsarain kaya ang mga tao igdi nagmamarama kaya inapod na pulang isla ini igwang sadiring elementarya na kun sain an mga kaakian matatawan na nin maray edukasyon san francisco elementary school an ngaran kan eskwelahan an eskwelahan na ini haros trentang taon na igwa man ini nin sadiring simbahan na kun sain an patron iyo si san francisco de asisi igwa ini haros dos mil na tao na nakaistar igdi sa ngonian taon an mga minasunod iyo an mga nanggana sa eleksyon kan oktubre dos mil trese pinag uurgulyo kan mga taga bawaan saindang pagbuhay na iyo an mga minasunod an mga taga bawa mahihigos na tao tataong magmakulog sa iba mapinadangat sa lambang saro maginalang galang lalo na sa mga gurang makusog an pagtubod sa kagurangan matinabang tabang sa mga nangangaipo asin nagkakaburunyog asin nagkakasararo sa dawa ano mang unos an pinag aaragihan ini saro sa pinagkakakitaan kan mga babae sa munisipyo kan poro del rosario mangayawan iquin pangpang san nicolas saka san agustin saro ining gamit na nakukua sa mga lumang papel kan sarong munisipyo ngonyan nagin nang sarong hanapbuhay ta dakul nang mga taga banwa an naggigiribo kaini asin pinapabakal sa sentro an mga taga banwaan orog na an mga taga sta cruz an hanapbuhay iyo an paggibo nin mga ba'yong asin abaniko gibo hale sa bulos o anahaw alagad huli ta maipo na an materyal na ini napedir pa sa katagalogan kan anahaw pre school at elamentarya an virac sarong primera klaseng banwaan asin iyo an kabisera kan probinsya nin catanduanes filipinas ini an ikatulong pinakadakulang banwaan sa sukol kaining kilometro kwadrado an designadong zip code kaini iyo an sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an banwaan napapalibotan kan kadagatan pacifico sa subangan hasta habagatan kan halangaw asin berdeng tarakod na kabukidan kan san miguel sa amihanan asin kan san andres sa sulnopan nababanga sa mga barangay an catanduanes kan nag abot an mga kastila sa baybayon kan catanduanes an virac sarong sadit na komunidad na pinamamayohan ni datu lumibao asin an saiyang agom na si milbigan an saidang matuang aking lalaki iyo si macacao na nakaistar sa gilid kan sapa an ogob artocarpus camansi blanco nagkakahoy na tinanom kapamilya kan ogob an rimas langka asin an gomihan nalangkaw an ogob abot kaglimang metro o lumabi pa ngani an habayan niya naabot man sarong metro o sobra pa an diametro na dai na matangkoros nin saro katawo may mapulot na puting tagok kun linulugad ini magin man sa hawak o sa bunga napusog siya huli sa pagtubo kun ini naggugurang na asin naglalangkaw sa palibot kan poon niya nin mga dalig oroldot na gamot na higda sa daga an kublit kan hawak niya sarama sana asin garo may mga malamuting pamalit an dahon niya pagdakula naabot poon kag anom sagkod duwang polo may apat na pulgada asin sa tig ibong na gilid kaini nababanga banga ini sa mga oro espada na nabilang poon apat abot anom na panas bakong arog kan rimas na dikit sana an mga oro espada parati tolo o apat sana berdeng matabri an dahon kani na sa likod mahibo enot natuhaw an lalakeng burak na napormang batuta loyloy paibaba na an apod aboyaboy an kolor kan aboyabos giyaw asin kun paluyos na nagigin kayumanggihon an laba kan aboyabos naabot kag apat na pulgada na an habayan kani naabot saro may banga' na pulgada an babaeng burak natuhaw sa mga poro na garo mga payo payo na dusok nin pirinong mga burak na naoldot mga duwang pulgada asin labing sarong pulgada an diametro ini an nabibilog na bunga kan ogob an bunga kan ogob patos palibot nin mga tunok tunok matabilog asin poon abot ng pulgada an laba na natimbang haros libra an kublit kan bunga nagkokolor bugro' na berde asin kun pahinog na nagkokolor nang mala giyaw na berde an balodbod niya malamuting giyaw kun pahinog na an bunga niya bakong gayo kapinsod asin kadusok arog kan rimas an aboyabos kaini ginagamit kan mga agta na garo kwenta katol pakabalada ini na nagin agil na nanggad ini sinusubsoban luway luway na pinapa pa an aboyabos asin an aso kaini garo mansana arog kan sa katol na padulag sa namok an tu'lang kan ogob naabot sarong pulgada an laba dai parareho an bilang kan pisog na nakukua sa bunga niya ini pwedeng poon kag duwa asin umabot sanggatos may limang polo na pisog ta dakul man an klase kan ogob linala'bonan o sinasanlag an pisog pero igdi sa pilipinas an bilog na bunga paka ubaki ginigiris asin ginugulay sa guta kairiba na an mga pisog an pisog kaini mayaman sa protina saen ini natural na natubo natural ini sa new guinea asin mas lakop ini sa pilipinas na kun saen tinatanom sa mga natad ta kuanan nin gulayon maipo ini sa new caledonia pohnpei marquesasx tahiti palau asin hawaii asin kadaklan ngani kan mga ogob igdi dinara kan mga imigranteng haleng pilipinas mga arapodan kan ogob sa iba ibang lugar breadnut ingles castaño kastila chataignier pranses tapiak new guinea kamansi dulugian pakau kolo ugod pilipinas kulur kelur kulor kuror malaya java pana de pepitas puerto rico fc kuban krasnodar is a russian football club based in krasnodar in they won promotion to the russian premier league kuban have previously spent two seasons in russian premier league and three seasons in soviet top league the club was founded as dynamo in but was named neftyanik in kuban in and spartak in in the club was renamed kuban and has been known by this name ever since kuban and their predecessors mainly played at the lower levels of soviet football winning the rsfsr championship four times kuban played in the soviet top league in achieving their best result th position in in due to the dissolution of the ussr kuban were entitled to play at the top level instead of being relegated to the second league they finished th out of teams and were relegated after spending several seasons in first and second divisions they won promotion back to the premier league for but were again relegated straight away this happened again in when they won promotion for the season and then finished second to bottom si tomas padilla arejola sept mayo saróng propagandista kan panahón nin kastila asín lehislador sa gobyerno kolonyal na tinogdás kan mga amerikano sa filipinas sarô siyá sa nagpaháyag kan mga disgusto sa palakáw kan gobyernong kastila sa nasyon sarô siyáng delegado sa kongreso kan malolos nakaibá niyá sa madrid sinda jose rizal marcelo h del pilar graciano lopez jaena jose maria panganiban asín ibá pang mga propagandistang pilipino siyá matíngog na orador asín parasurát na pig omaw na gayo kan saiyang talento kan kairiba niya sa espanya maski ngani kan mga espanyol duman poon pa kan yaon siya sa madrid espanya hanggan siya nagin representante sa asambleya kan pilipinas kasurat surat niya si ferdinand blumentritt komo sarong estimadong amigo namundag siya sa sarong prominenteng pamilya sa nueva caceres camarines sur filipinas an saiyang mga magurang iyo sinda antonio arejola asin emeteria padilla parehong propiong taga nueva caceres asin kagsadiri nin nagkapirang kadagaan sa mga banwaan sa ambos camarines siya an ikatolo sa anom na nabuhay na magturugang si ludovico na nagin heneral sa rebolusyon iyo an pinakamatua sunod si leoncio na nagin padi nasundan pa ini na fabiana encarnacion asin dolores nagkua siya kan humanidades sa colegio seminario de nueva caceres asin tinapos niya an bachiller de artes sa manila sa san juan de letran kan nakua niya an titulong agrimensor sa unibersidad kan santo tomas sa parehong unibersidad nagkua siya nin abogasiya alagad nahorot niya an saiyang ama na magpadagos siya nin pag adal duman sa madrid españa agosto kaidto kan siya nagsakay pasiring españa gusto niya duman sabi kan saiyang tugang na encarnacion ta balde' na siya sa mga kastilang padi asin mga edukador na pinapaorog na lang pirmi an mga mestisong kastila sa edad na anyos kan taon napadagos niya an kursong abogasiya sa unibersidad sentral duman sa madrid duman niya nagkasurumpongan an mga pilipinong propagandista asin siya tolostolos na nag apil sa grupo ninda mala ta kasorosapyod abaga niya sa rizal del pilar jaena panganiban asin ibang mga propagandistang mga ilustrado sa madrid sindang mga propagandista na maisog na nagsusururat sa mga peryodikong liberal sa madrid mayormente hinuhurot sa gobyernong kastila an tolong bagay reporma sa palakaw kan gobyerno igdi sa pilipinas representasyon nin pilipino sa cortes asin paggibo kan pilipinas komo sarong probinsya asin integral na parte na kan nasyon na españa komo propagandista ipinahiling niya tolos an pagka orador niya asin an abilidad niya sa pagsurat na dakul na kapwa pilipino asin maski ngani mga kastila an nag admirar saiya nagin siyang aktibong myembro kan asociacion hispano filipino na an presidente iyo si profesor miguel morayta kan central universidad de madrid nagbali man siya sa colonia organizada de madrid na an enot na presidente iyo si jose rizal kan natunaw na an asociacion hispano filipino an circulo hispano filipino tinogdas asin siya an nagin enot na presidente kaini an sekretaryo kaini iyo si mariano ponce an mga sinurat niyang mga artikulong pulitikal nalagda sa la vanguardia madrid el paris el progreso la corresppondencia de españa sa heraldo de madrid asin sa la solidaridad an peryodikong minukna' kan mga pilipinong ilustrado sa barcelona espanya an mga artikulo niya malalaad asin daing takot nagtotolod kan mga reporma na pigmamawot kan mga propagandistang pilipino kan taon nagtao siyang mga diskurso manongod kan decreto real na kun saen inu obligar na an pagtokdo kan español sa mga eskwelahan sa filipinas asin sa sarong okasyon ngani yaon nagdadangog si ministro miguel becera kan siya an pamayo kan circulo hispano filipino iyo man na gayo si pagbungkaras kan rebolusyon igdi sa pilipinass taon ta saro siya sa mga paratolod kan mga ideyang liberal asin pigtutubdan may kuneksyon siya sa rebelyon siya tinoklo' asin kinonkon sa karsel walong bulan siyang nakulong igdi sa parte kan buhay niya iba an osipon ni evelyn caldera soriano sa saiyang libro sabi ni soriano agosto an periodikong la correspondencia kan madrid nagbareta na si tomas arejola kaiba sa jose oriols asin francisco colon dinarakop dinakop huli lamang sa sarong surat naghahale pa sa pilipinas na igwa daa sa madrid nin club de filibusterismo filipino na nagtatabang pa sa mga separatistang cubano alagad sabi ni soriano pinagdetenir man lang si tomas arejola asin an saiyang kairiba nin apat na aldaw duman sa carcel modelo kan madrid asin pinaluwas man tolos ta mayo nin ebidensyang natipon an mga otoridad kontra sainda kan napawa'ran saysay an kargo saiya nagpa ili na ngona siya sa lisbon portugal ta nagpalipot lipot kan sitwasyon pero dai sana nahaloy balik siya sa madrid duman nagin siyang presidente kan filipino republican committee sarong rebolusyonaryong agrupasyon siya dai lamang katakotan magboses sa pagsurog kan mga katanosan kan mga kapwa pilipino dawa ngani hale pa sana sa karsel kan an mga kastila may dinarakop na mga rebolusyonaryo nakadamay an saiyang ama na si antonio arejola asin an saiyang tugang si ludovico an duwa kairiba an dakul pang pilipino itinapok sa isla kan fernando poo aprika huli sa kuneksyon niya sa mga mason na maimpluensya arog ki dr miguel morayta emilio castelar asin francisco pi y margall nalakaw niyang mabawi an saiyang ama si antonio asin an sarong albayano si macario samson kan pebrero napaluwas niya pa an tugang niyang si ludovico asin kaiba an sampolong mga taga bicol na desterrado sa sinabing isla aktibo man siya sa pagkomunikar asin sa mga kumperensya sa grupong pilipino na nagnenegosyar duman sa paris kan pighihimay an tratado de paris sa pag ultan kan españa asin amerika kan mga ultimong bulan kan kan an pilipinong rebolusyonaryong gobyerno sa pamamayo ni emilio aguinaldo pinagbilog an kongreso nin malolos kan enero manta na nagkasundô na an espanya asin amerika sa inaapod na tratado de paris si tomas arejola saro sa apat na bikolanong nagatender sa kongreso an tolo niya pang kaiba na pigrepresentar an ambos camarines iyo sa justo lucban valeriano velarde asin si mariano quien dapit sa bagay na ini duwa sanang tawo an nabanggit ni jose calleja reyes sa saiyang libro maharlika p na kaiba ni tomas arejola duman nag atender sa kongreso si justo lukban asin si mariano abella kan yaon siya sa españa alagad nagsakay siya pasiring sa hongkong kun saen nagbali siya sa central revolutionary committee na pinamayohan ni galicano apacible paglaog kan desyembre an espanya asin estados unidos nagkasundô na na an filipinas ililito na sa huri sa halagang milyon na dolyar asin malinaw na an kapangyarihan kan estados unidos iyo na an masakop kan nasyon kaya an mga rebolusyonaryong pwersang pilipino napiritan maglaban na sa pwersa armada kan mga amerikano an tugang ni tomas arejola si hen ludovico arejola iyo an namayo sa ambos camarines sa pagtumang sa paglaog kan mga amerikano sa gamping ini kan ronâ iyo ini an periodo nin transicion na pawara na an mga kastila tamboan kutâ an pagtitindog sa sadiri kan mga pilipino alagad mas mapangyari an pananakop kan mga amerikano masabi pa kan abot si tomas arejola yaon sa hapon kasarô niya si mariano ponce dangan nagpuli siya asin kan na organisar an partido nacionalista na eligir siyang bise presidente taon nagbuntog siya sa pulitika asin napili siyang representante kan ambos camarines sa kongreso nagin siyang pamayo kan komite sa pampublikong patrabaho kakadlaganan asin pagmimina asin myembro kan komite sa dalan batbat eskwelahan asin prangkisa sa ika duwang termino niya nag ama siya nin treseng leyes asin kagmukna nin magkapirang munisipyo manta na yaon siya sa bidang kan kongreso daing otahot an paglapigot niya sa pagtolod kan mga lakdang na makamit an katalingkasan kan filipinas huli sa mga leyes na saiyang napaaprobaran an mga siring napangyari napatugdok an mga tinampo sa polangui tinampo na nagsusugpon sa daet asin san vicente talisay asin indan tigaon asin goa tulay sa tabuco sa syudad nin naga asin sa pawili sa banwaan nin bula nakapatugdok man siya nin mga munisipyo saro na diyan an canaman saodan mga eskwelahan asin kan nueva caceres high school ngonyan camarines sur national highschool naga central school asin mga eskwelahan sa camarines norte saro siya sa mayor na kagtolod kan ley na nagmukna kan biblioteca nacional kan filipinas kan nagin siyang senador asin representado niya an ika na distrito na kaidto iyo an enterong ronang bikol alagad sa kadimalasan dai siya nakatukaw ta pignulo an eleksyon sa kabikolan huli sa mga iregularidad nag'ngata' pa man siyang magdalagan sa eleksyon para sa mga gobernador probinsyal kan alagad nadaog siya ni julian ocampo nagretiro na siya padagos sa pulitika an serbisyo niya sa nasyon lawig kan enterong buhay niya asin haros malingaw na na mag agom kan desyembre sa edad na inagom niya si mercedes caldera sarong daragita pa sana edad asin aki nin sarong kastilang siruhano nagngangaran bibiano nagsaro sinda nin na taon alagad dai sinda nagka aki kan sa edad na anyos binawian siya nin buhay huli sa helang na tuberkulosis pakalihis apat na taon pakagadan niya an balong agom niyang si mercedes nag agom liwat kan nobyembre sa sarong selebrasyon kan saiyang ika ng kamundagan an sumaro bikolnon sa pagpilang sa saiya naggawad postuma nin plake saiya huli sa liderato asin serbisyo na ipinahiling niya kan siya representante kan ambos camarines an paggawad inapod na gawad hiyangta na an siring itinatao sana sa sarong personalidad na nagpahiling nin pambihirang liderato asin serbisyo sa komunidad an sulu sarong probinsyang isla kan republika kan filipinas na sakop kan awtonomong rehiyon kan bangsamoro sa muslim mindanao barmm sa mindanao an banwaan kan jolo an kapitolyo kaini asin sinasakop niya an mga isla sa tahaw na parte kan arkipelago kan sulu sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an hiwas kan sulu naabot kilometro kwadrado asin ini an ika kaglimang ika pinakadakulang isla sa arkipelago kan pilipinas na harani sa isla nin borneo an sulu asin an paralibot na saradit na puro' igdi nakakatanga sa islang probinsya nin basilan sa parteng norte subangan saka kan tawi tawi sa parteng habagatan subangan nababanga an sulu sa banwaan an camiguin sarong sadit na islang probinsya kan republika kan filipinas sa norte kan mindanao kabali ini sa rehiyon norteng mindanao an kapitolyo kaini iyo an mambajao sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an provincia an ikaduwa sa may pinakadikit sa populasyon asin pinakasadit na sakop mas sadit an batanes susog sa senso kan igwang katawo an nageerok an isla nin camiguin nyaon sa dagat bohol haros kilometros sa norte kan misamis oriental an camiguin nababanga sa banwaan an kandingga sarong maharang na lutong filipino kan bagà katoy asin puso' kan kanding o orig sukà an linulutoan kaini imbes na lana normalmente pigsasalakan ini nin giniris na paklang kan kangkong enot maggisa nin bawang sibulyas paminta na kaagan na nin bitsen kun sarong kilong bagà asin katoy an proporsyon kaiyan saro kaapatan na suka man an ikaag asin kabanga' na tawyo an takadan iyo an ordinaryong kap sa suka asin tawyo iraramas na maray an giniling na baga' asin katoy dangan ikaag na sa kawali an pinagramas duman sa kawali na may ginisang sibulyas asin bawang kun yaon na sa katahawan kan pagluto kaini saka naman ikaag an giniris na mga paklang nin kangkong dai pwedeng idungan an kangkong sa pagkaag kan giniling na baga ta malulu'nok an mga paklang halaton na maglomoy dakul nagsasabi na inapod ining kandingga ta mayormente baga' sana kan kanding an dapat ginagamit igdi pero posible natongod sana na an pangaran garo nakaagid sa taramon na kanding an totoo uso man na lutoon na kandingga an baga asin katoy kan orig an singapur sarong islang nasyon namumugtak sa porong habagatan kan malay peninsula sa hiwas na metro kwadrado iyo ini an pinakasadit na banwa sa bilog na sur solnopan nin asya iyo man ini an saro sa dikiton nang syudad estado na natatada tada' igdi sa kina'ban sa mandarin inaapod ining xnjip sa malay singapura sa tamil cingkappr an british east india company iyo an enot na nagkaag nin estasyon sa kumersyo igdi kan taon asin sa palibot kaini abot sa may nganga an kan salog singapur mga malayong parasira an nakaerestar pira man na gatos na mga orang laut na kadaklan kan enot mga pirata an nageerok sa mga kosa kaini asin sa mga sipi asin duman sa mga saradit pang isla an mga britaniko ginamit an singapur na estasyon nin komersyo na nagsusunod sa ruta kan rekado ngapit nagin ini saro sa pinaka importanteng sentro militar asin komersyal kan imperyhong britaniko kan masakop ini kan mga hapon kan guerra mundial ii sinabi ni winston churchill na saro ini sa makuring kadaogan kan britanya kan madaog an hapon sa guerra nakabalik ini sa britanya dangan kan nakisaro ini sa malaya sabah asin sarawak sa pagbilog kan estadong malaysia kulang kulang duwang taon naglitik sa grupo asin kan agosto nagsadiri siyang magin sarong independienteng republika nagin siyang myembro kan united nations septyembre sa parehong taon poon kan ini nagtindog na sa sadiri nag asenso nang maray an pamumuhay kan mga namanwaan mga investment haleng luwas asin an makusog na industrialisasyon na nagsususog sa mga planong minukna kan si holandes na si albert winsdemius nagtogdas nin sarong modernong ekonomiya na base sa electronics manufacturing petrochemicals turismo asin mga serbisyo pinansyal apwera pa kan dati niyang import export an singapur ika sa mga mayayaman na nasyon kun gdp per capita an pagoolayan igwa siya nin natagamang foreign exchange reserves na umabot nang us bilyon an populasyon kan singapur uminabot nang milyon asin mayoria kaini mga insik ingles man an lenggwahe administratibo igdi an mandarin o estandarteng mandarin o sinasabi man na iyo an estandarteng pangataram na intsik iyo an modernong opisyal na insik na lenggwahe kan bilog na mainland china kan taiwan asin saro sa opisyal na tataramon man kan singapur an fonologia kan estandarteng mandarin itinugmad sa dyalektong pekin sarong mahiwas asin dakulang grupo nin mga dyalektong insik na lakop sa habagatan asin sur solnopan kan kadagaan kan tsina siring man an bokabularyo kaini ginuno man sa mga sinasabing dyalekto an gramatika kaini ginibong estandarte sa mga nasusurat na obra literaryo kan inaapod na vernacular chinese na iyo man ngani an sinusunod na praktis kan mga dyalektong mandarin maliban sana sa magkapirang pagkakaiba kaya an estandarteng mandarin arapodan sana mandarin kun gamit sa ordinaryong sitwasyon na bakong pang akademiko alagad an mga linggwista boot sabihon kan mandarin iyo na an bilog na kahiwasan kan lenggwaheng ini an estandarteng mandarin binibisto sa iba ibang pangaran maski siring an manlaenlaen na arapodan an mga kaiinsikan sa mga kumonidad sa kinaban ginagamit ining paribay ribay sana an palawan sarong islang provincia kan republika kan filipinas na namomogtak sa rehiyon sulnupan na visayas an ciudad nin puerto princesa an kapitolyo kaini na iyo an pinakadakolà sa sokol kan kadagaan an mga isla nin palawan poon mindoro hanggan borneo pa sur sulnupan nasa tahaw ini kan dagat tsina sur sa amihan sulnopan asin dagat sulu sa habagatan subangan an provincia ipinagaran sa pinakadakolang isla kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababanga an palawan sa asin pigsasadiri kan gobyerno kan filipinas an kagabsan kan kaiislahan kan spratly na iaapod na grupo kan mga isla nin kalayaan sa kaiislahan nin dagat tsina sur sa pamamayo kan provincia si dr juan escandor sarong bikolanong doktor siya taga gubat sorsogon alumnus siya kan gubat high school nagtapos nin medicina sa university of the philippines up nagin chief resident kan department of radiology sa philippine general hospital pgh si escandor nagin man chief kan research department canser institute kan philippine general hospital pgh sa panahon kan rehimeng marcos nagkaigwa siyang oportunidad na magin mayaman sa luwas kan nasyon pero nasambit niya sa sarong kaamigo may sinumpaan ako digdi nagi siyang volunter sa gobyerno asin sa non government organization nagsirbi sa mga pobreng komunidad sa central luzon mindoro asin sa munisipyo kan gubat bilang volunteer kan presidential assistance to national minority panamin nakapagsirbi man siya sa mga komunidad na indigenous saro si dr escandor sa mga nagorganisa kan sorsogon progressive movement sa gubat asin an pagkakaisa ng kabataang demokratiko sa sorsogon kan idineklara an martial law ni marcos asin saiyang mga among amerikano nag underground na si escandor asin sinusod an sarong buhay rebolusyonaryo pinangenotan niya an sarong armadong medical bureau kan underground movement sa central luzon sa news reports kan abril nagsasabi na nagadan siya sa sarong encounter laban sa mga puwersa kan estado pero sinasabi kan saiyang mga amigo asin mga miyembro kan non government organizations ngos na siya tinorture asin nagadan kan march kaibahan si macliing dulag asin ninoy aquino yaon an saiyang lalawgon sa mural na nasa ibabay kan truck na kinalalagan kan hawak ni ninoy aquino kan an huri inilobong kan an library kan department of radiology akn up pgh ipinangaran ki dr juan escandor taon taon an health action for human rights nag sponsor nin bobby dr bobby de la paz asin johnny lecture series para mapagiromdom sa mga bagong henerasyon kan mga doctor na igwang duwang doctor na martirto na puwede nindang arogon most of the data are from the book librong pulang hamtik inedit ni reynaldo jamorallin ng sorsogon arts council published noong article unpublished doktor na palaban ng bikol profile ni dr juan escandor ni perry m calara kaiba news and features knf si evelyn caldera soriano sarong associate professor asin director kan european studies sa ateneo de manila na unibersidad nakua niya an saiyang diploma sa pagtokdo nin pranses asin kastila duman sa pransya asin espanya kan nakaresibi siya kan chevalier des palmes academiques award hale sa gobyerno kan pransya asin sunod outstanding professor na award hale sa ateneo kan sa maogmang pagkatoro torongod nasurat niya an librong tomas and ludovico arejola bicolano revolutionaries sa tabang kan national commission for culture and the arts asin naisip niya nanggad na bilogon an libro huli ta napo'nan lang an pasabong kan siya an nagmana kan mga mahalagang mga memorabilia manongod kan mga buhay na ludovico asin tomas arejola ilinito na sa saiya kan magadan na an balo ni tomas arejola na si mercedes caldera arejola an gabos na saray kaini na mga retrato mga surat asin mga dokumento dapit sa buhay kaining mga heroe si mercedes caldera iyo an saiyang ina on sa parte kan saiyang ama natongod pa na si tomas arejola saiya man na lolohon huli ta an tugang ni tomas na si encarnacion arejola hilado saiya man na lolahon sa parte kan saiyang ina tomas and ludovico arejola bicolano revolutionaries evelyn caldera soriano national commission for culture and the arts na boklit si jaime tordilla malanyaon hunyo abril saróng edukador historyador linggwista kolumnista asín bikolista siyá nagin superintendente sa apát kan anóm na school division sa bikol haros sa lawig kan saíyang buhay yaon sa lantád nin edukasyon komo saróng parasurat an pirang libro sinurat niya sa tataramon na bikol na may katampad na ingles english gloss siyá namundág sa calabanga camarines sur sa mga magrang niyáng sindá roman carrion malanyaon asín doña aquilina valdemor tordilla kan mayo saiyáng naagóm si catalina brendia velasco nob agosto na saróng maestra nagkaigwá sindá nin doseng aki jaime na saróng abogado oscar na saróng edukador enhinyerong si mario joven na saróng pad teresita na saróng nars benigno jaime na nagin saróng sikologo rommel na saróng nars vito na saróng negosyante an nutritionist na su aurora rosario luz na sarô man na nars maria concepcion na parehong anesthesiologist asín negosyante asín si maria belen na sarô man na maestra si malanyaon nagkamít kan pro eclesiae et pontificae award na igináwad saíya kan santo papa kan simbahan katolika manta nagin saróng gintong ina awardee man an agom niyang si catalina nag adal si malanyaon kan saiyang hayskul sa camarines sur high school asín komo saróng iskolar kan gobyerno nakatápos siya nin edukasyon sa philippine normal school ngonyán philippine normal university sa kaamayán kan saíyang karera nagin siyáng prinsipal sa tinambac camarines sur kun saen nanompongán niyá an saiyang agom pakaretiro ni malanyaon siyá an namayo kan archdiocesan bikol translation committee asín nagin man siyáng myembro kan komite na nagbikol kan ingles na bibliya sa lindóng kan philippine bible society aktibo man siyáng myembro kan kabikolan inc saróng kaburonyogán sa pagpauswág kan kulturang bikolnon asín myembro man kan philippine historical society siring man siyá myembro kan broadcast media sa rehiyon bikol asín parasurát sa duwang peryodikong bikol an vox bikol sagkód an harubay sarong uusipón sa laóg kan pamilya iyó na an ginikánan kan mga malanyaon saróng cimarron na piníl na magtukád sa bukid isarog arambilíng magpasákop sa mga kastila kan panahon an minasunód iyó an mga sinrat asín napalagdâ niyáng mga libro igwa kaini nin mga kopya sa national library kan filipinas ipinangáran ki malanyaon an saróng gawad sa calabanga camarines sur bilang pagromdóm sa saíyang mga nakaginibohán an dagat bohol inaapod man na dagat mindanao namomogtak sa tahaw kan visayas asin mindanao sa filipinas yaon ini sa habagatan kan bohol sagkod leyte asin amihanan kan mindanao an mga mayor na isla digdi iyo an siquijor asin camiguin an mga pangenot na ciudad sa dagat iyo an cagayan de oro iligan butuan dumaguete ozamis asin tagbilaran itinatakod an dagat sa dagat filipinas sa paagi kan itiot kan surigao pasiringon sa dagat camotes sa paagi kan kanal kan canigao sagkod itiot kan cebu asin pasiringon sa dagat sulu sa paagi kan itiot sa tahaw kan negros asin zamboanga peninsula an isla nin samar sarô sa mga isla sa visayas na iyo an sentral na filipinas an isla nababangâ sa tolong provincia an samar norteng samar asin subangan na samar an mga provinciang ini kabali an mga probinsya sa kataid na isla nin leyte asin biliran parte kan rehiyon subangan na visayas samar an nasa pinaka subangan na isla sa visayas namumugtak ini sa sur subangan kan rawis nin bikol sa luzon sa sur kaini an golpo nin leyte an pinanyarihan kan battle of leyte gulf an golpo pabuka pasiringon dagat filipinas na yaon sa subangan kan samar asin parte kan kadagatan pacifico an syudad nin davao cebuano dakbayan sa dabaw sarô sa pinaka importanteng ciudad sa filipinas asin an prinsipal na banwa kan isla nin mindanao an ciudad nin davao man saro sa mga independienteng ciudad kan nasyon muyang sabihon bakô ining parte kan sarong probinsya pero sa mga estadistiko asin mga senso kaibahan ini sa davao del sur ini an sentro nin rehiyon davao rehiyon xi an davao sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin davao del sur filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot ikatulong distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an ciudad nin davao halos dai pigbabagyo nin huli ta harayô na ini sa agihan kan mga bagyo an temperatura sa tahaw nin asin grado an kauranan mga mm kataon ini an pinaka bistadong eskwelahan sa davao mga universidad asin colegio an cebuano iyo an tataramon na pinaka piggagamit kan mga taga davao ikaduwa an tagalog uso sa mga jovenes digdi na paghalô kan cebuano asin tagalog pero dai ini pigagamit sa mga situasyon na pormal an kan mga taga davao katoliko mga man ibang tipong kristiano asin iba pang sadit na grupo na an relihiyon ay islam budismo buda iba pa nababanga an davao sa barangay an ciudad nin mexico bistado man sa pangaran na distrito federal sa espanyol an kapitolyo kan estados unidos mexicanos asin trono nin poder na sentral kaining nacion namomogtak ini sa tahaw nin nacion buda sa sarong meseta na metros kahalankaw ini an pinaka importanteng sentro nin politiko kultura asin ekonomiya nin nacion nagkokontribwi an distrito federal sa ikalimang partido nin ekonomiya nin mexico an ciudad an pinaka matawo sa nacion buda saro sa pinaka matawo sa enterong kinaban sa populasyon na segun sa reporte urbanistiko nin naciones unidos an area metropolitan nin mexico ikaduwang pinaka matawo sa kinaban sunod sa tokyo saro ini sa mga ciudad na pigkonkonsiderar na ciudad pankinaban an kadakulaan kaining ciudad baku sana sa populasyon alagad pati sa sokol kilometros kahalaba hale sa norte paage sa sur asin kilometros hale sa subangan paage sa sunlopan sa pagkamogtak nin ciudad sa tahaw nin sarong halankaw na meseta templado an klima kaini muyang sabihon bihira an panahon na sobra an init o sobra an lipot pinaka malipot sa enero na an temperatura nagiiro sa palibot nin na grado sa aldaw buda na grado sa banggi pinaka mainit sa mayo na an temperatura nasa palibot nin na grado sa aldaw asin na grado sa banngi sa ibang pagtaram gari baguio pero mas malipot sobre todo sa taglipot nobyembre pebrero an syudad nin tabaco sarong ikaapat na klaseng syudad sa filipinas kan albay sa filipinas kataid kaini an malinao sa norte an polangui asin oas sa sulnupan an bulkan mayon sa sur an malilipot sa sur sirangan asin an golpo nin lagonoy sa sirangan an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado nababanga an tabaco sa barangay dakol an bersiyon kan kapangaranan kan tabaco pero halos gabos ini kaagid kan osipon na ini may saro daang daraga an rinani ki sarong nangangalagkalag na espanyol para maghapot kun ano ang pangaran kan lugar na inabtan niya mala sa diperensiya sa tataramon dai tulos nasabutan kan daraga su kaipuhan saiya kan dayo mantang nangyayari ini natanawan su duwa kan maimunon na ama kan babayi mala ta huna pigkursunada su saiyang aki nagparagasod ining tabak ko tabak ko hanap hanap su saiyang umal para garo ipantigbas sa kastila nakadulag su espanyol dara dara an paghuna na an pangaran kan lugar na nadumanan niya tabak ko alagad pwede man talaga an ngaran na tabaco hale sa tabak sundang nin huli ta bantogan an lugar na ini sa paggibo ki mga tabak sagkod ngonyan iyo ini an dakulang hanapbuhay sa barangay kan cobo kun saen manlaenlaen na produktong may tarom arog kan tabak sundang tarom nin kodkodan gunting basabas gapas asyab landok palaw pisaw tigib asbp an mahihiling asin mababakal igdi mala ta an simbolo kan cobo sa daratangan niya iyo an sarong panday may kapot na maso yaon sa aktong pagpokpok kan lansang nakapadatol sa toto'pan sa estado geografico estadistico historico na sinurat ni padre de huerta kan nagpuon an nakasurat na istorya kan syudad kan sa paagi kan mga misyonaryong pransiskano kan naging enot na permanenteng ministro si padre pedro de alcareso kun kasuarin man naitugdok an simbahan para ki san juan bautista na sagkod ngonian iyo an patron kan syudad pero dawa kaini kan sana enot na may nailistang presidente kan banwa sa pagkatawo ni martin aguirre an nakatukaw ngonian na si krisel luistro na an titulo na alkalde kan syudad ay pan nang nagkapot kan poder naging syudad an banwaan kan tabaco kan marso sa irarom kan house bill no buda republic act no an opisyal na selyo dinisenyo hali sa ospion kan kapangaranan kan tabaco na ngonian piggagamit sa paagi kan municipal council resolution no kan pebrero an tabaco dating kapitolyo na ekonomiya nin albay bago pa naging importante an legazpi maski ngonyan an puertong internasyonal nin tabaco an pinaka mahigos na puerto sa enterong rehiyon bikol an pinaka importanteng produkto kan ciudad iyo an bagas mais kamote gulay niyog asin abaka importante man an pag aataman kan mga manok orig asin an pagdadakop kan mga sira sa golpo nin laganoy an rio de janeiro sarong importanteng ciudad sa sur subangan nin brasil asin kapitolyo nin estado nin rio de janeiro dati ining kapital nin nasyon asin nin imperio portugues an mas comun na ngaran kaini ay rio sana pigaapud man ini sa tataramon na portugues na a cidade maravilhosa bistado an rio sa magayonun na pagkamogtak kaini sa baybayan asin gilid nin bukid sa kaining famosa na carnaval sa musika na samba buda iba pa mga playa na pano nin hotel asin resort arog kan midmid sa enterong kinaban na copacabana asin ipanema bistado man ini sa kaining dakulang problema sa sosyodad arog kan dakula na pagkaiba kan buhay nin mga mayaman asin mga pobre mga squatter crimen asin droga saro sa mga pinakan midmid na monumento kan ciudad ay an estatuang gigante ni hesukristo na pigaapud na cristo redentor na nakamogtak sa tuktok nin bukid corcovado nanomido ining estatutua sa saro sa mga new seven wonders of the world bistado man an bukid na pigaapud na po de acar sa portuges o pan de azucar sa espanyol asin an estadio nin macarana na dating pinakan dakula na estadio nin futbol sa enterong kinaban igwang na katawo na nakaistar sa rio an kadagaan kan ciudad ay kilometrong cuadrado an katawonan sa enterong area metropolitana nin rio ay naabot sa mga milyon na katawo nawarara an estatuto nin kapital kaini sa ta binogtak an bagong kapital sa ciudad nin brasilia an mga taga rio ay pigaapud na cariocas an presente na alkalde nin ciudad ay si cesar maia an cancion na opisyal nin rio ay cidade maravilhosa si miguel de cervantes saavedra ipa miel e erantes saaera nin septyembre nin abril sarong nobelista paratula buda paradula na kastila si cervantes saro sa pinakan importante asin mainpluwensya na tawo sa literatura buda iyo ini an pinakan eminente na pigura nin pagmumurak na kultural sa espanya sa xvi na siglo su nobela niya na don quijote pigkokonsiderar na klasiko na base nin literaturang pansulnopan huli ta ini ay pirming na sa mga lista nin pinakan grande na nobela na nasurat sa gabos na tiyempo an sinabing nobela natraducir sa mga na tataramon asin sige an pagimprenta nin mga bagong edisyon buda dae napupundo an paguurongan sobre sa librong ini despues nin siglong xvii an obra niya pigkokonsiderar na saro sa pinakan importante sa literaturang unibersal pigaapud ini sa espanyol na príncipe de los ingenios pinangaki si cervantes sa alcalá de henares ikaapat siya sa pitong aki na an kinahalian puede ser na aristokratikong menor kan sadit pa si cervantes sige an pagkambio nin harong sa mga manlaenlaen na banwa kan saiyang pamilya pero sadit sana an naaram sa buhay na joven ni cervantes nagpuun an saiyang pansusurat sa pagabot sa nagin sundalo ini sa militar nin espanya abot sa kan nadakop siya nin mga piratang moros sa paguli niya sa espanya haloy siya napreso sa argel pinalibre sana siya sa nin septyembre huli sa pagtabang kan mga frailes trinitarios sa napublikar an saiyang nobelang pastoral na la galatea huli sa problemang pinansyal napiditan siyang magtrabaho na tagakolekta nin buwis napreso si cervantes sa sevilla huli ta nabasol siya sa mga pagka irregularidad nin mga kwenta sa yaon siya sa vallodolid nuarin pa nagin bistado siyang primero sa madrid sa pagpublikar nin primerong parte nin don quijote sa nagistar siya asin nagtraboho sa madrid abot sa kagadanan niya sa katapusan na taon nin buhay niya lalo na kuminusog an saiyang reputasyon sa pagsurat niya nin novelas ejemplares sa viaje del parnaso sa ocho comedias y ocho entremeses buda an ikaduwang parte nin don quijote sa an golpo nin leyte sarong golpo sa rehiyon nin subangang kabisayaan sa filipinas parte an suba kan dagat filipinas kan kadagatang pasipiko dangan nahahangganan kan duwang mga isla samar sa norte asin leyte sa sulnupan sa sur kan suba' iyo an isla nin mindanao suway sa leyte sa paagi kan itiot nin surigao medyo pinalilibutan kan isla nin dinagat an golpo sa sur subangan dangan nakalatag sa subangang laugan sa golpo an mga isla kan homonhon asin suluan haros kumulang ini nin kilometro milya norte pasur asin kilometro milya subangan pasulnupan nangyari sa golpo nin leyte an labanan sa golpo nin leyte na nag abot sa itiot nin surigao kadtong labanan sa itiot nin surigao an pinakadakulang labanan sa hukbong dagat kadtong ikaduwang gerang pankinaban dangan nagpuon sa katapusan kan pananakop kan mga hapon sa filipinas kan nagkawsa nin bahod an super bagyong yolanda sa golpo nin leyte resulta kaini an halawigang pagkawara kan buhay kagrugaring asin dagang pansaka sa mga baybayon kan leyte pigtukoy kan pamantasang estatal ng visayas an golpo bilang saro sa mga importanteng siraan kan leyte asin samar arog kan ibang mga mayaman na siraan arog kan suba' nin maqueda asin suba' nin carigara bisto an golpo sa mga masaganang dakop nin mga dilis tamban pasayan asin alimasag saro man ini sa mga mayamang pinagkukuanan nin kasag scylla serrata kan nagbaba an pagkua nin mga sira sa golpo nin huli ta sa paggamit kan mga pampasabog sa pansisira pigraot kan super bagyong yolanda an takop na matagas na sagay sa laog nin lugar kan golpo na nagpabawas nin husto sa pagkua nin sira si immanuel kant nin abril nin pebrero dating pilósopo na taga knigsberg sa prussia subangan ngunyian pigaapod na kaliningrad rusya pigkokonsiderar siya na saro sa pinakamainpluwensya na paraisip nin europang moderno buda kan katapusan na tiyempo nin panliwanagan enlightenment si kant an nagdepinir nin panliwanagan sa saro niyang ensayo na huli ta para saiya dapat libre an tawo na makaisip nin sadiri asin dapat warang nagpopogol na autoridad sa luwas an pagisip ni kant sarong takod o tulay sa tahaw nin sistemang rasionalista buda empirisista nin siglo xviii dakula man an inpluwensya niya sa pilosopiyang alemán na romantiko asin idealistiko kan siglo xix an sulnupan na visayas o region vi sarô sa mga kan republika kan filipinas komponido ini kan mga provincia nin aklan antique capiz capiz guimaras iloilo asin negros occidental an rehiyonal na sentro kaini iyo an ciudad nin iloilo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an sulnupan na visayas iminukna hali sa mga provincia nin aklan antique capiz iloilo kabali an kaidtong subprovincia pa sanang guimaras asin negros occidental kan presidential decree no bilang parte kan integrated reorganisation plan ni presidente ferdinand marcos an provincia nin palawan ibinalyo sa rehiyon kan mayo kan order ehekutibo no ipinag anunsyar kan department of the interior and local government kan hunyo na an pagbalyo kaini alagad dai inako kan mga palaweños an ginibong pagbalyo nin huli sa kawâran nin konsultasyon sa kadaklan na mga residente kan ciudad nin puerto princesa asin gabos na banwaan nin huli kaiyan iniluwas an orden administratibo no kan august na nagpupugol sa pagbalyo kan provincia kaya an provincia nin palawan parte pa kan region iv b o mimaropa an mavudis an nasa pinakanorteng parte kan batanes islands asin an nas pinakanorteng isla sa filipinas parte ini kan provincia kan batanes nangangahulugan na hababâ sa ivatan an pangaran na mavudis mavodis an isla pig apod man na dihami boot sabihon norte sa ivatan kan mga guran na batan diami kan ibang miembro kan goviernong kastila asin yami o y'ami sa kadaklan na mga mapa kan panahong kan mga amerikano sa filipinas an pinakahuri apod man sa mga katutubong yami kan taiwan na nag eerok sa mga isla sa norte kan sakop kan filipinas alagad sa heograpiya kultura asin tataramon kaano ano kan ivatan an pangasinan sarô sa mga probinsya kan republika kan filipinas na namumugtak sa rehiyon ilocos sa luzon an banwaan nin lingayen an kapitolyo kaini nasa sentro sulnopan na gampi kan luzon an probinsya na napapalibotan kan golpo nin lingayen asin la union sa norte benguet asin nueva vizcaya sa norte subangan nueva ecija sa habagatan zambales asin tarlac sa sur asin dagat sur tsina sa sulnopan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababangâ an pangasinan sa ng banwaan asin ng syudad an probinsya nin samar dating sulnupan na samar saro sa mga probinsya kan republika kan filipinas na namomogtak sa rehiyon subangan na visayas an syudad nin catbalogan an kapitolyo kaini sakop kan probinsya an sulnupan na parte kan isla nin samar asin iba pang mga isla sa dagat samar sa sulnupan namumugtak digdi an syudad nin calbayog nasa hangganan kan probinsya an norteng samar sa norte asin subangan na samar sa subangan nakokonektar an samar sa isla nin leyte kan san juanico bridge na minabagtas sa san juanico strait an pinakan hayapit sa nacion nasa sur kan provincia an golpo nin leyte sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababangâ an samar sa bawaan asin syudad an daraga sarong primera klaseng sa provincia kan albay filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa banwaan na ini yaon an inaapod na our lady of the gate parish church an simbahan na ini pigdeklara na kan national historical institute kan oktobre bilang sarong lahing pamana huli sa saiyang pambihirang pagkadesinyo sa arkitektura na estilong baroque tinogdok ini kan mga franciscanong frayle kan taon kan matalbongan an simbahan sa cagsawa pagtuga kan mayon namumugtak an simbahan sa alitolktok kan sarong buru boklod kun saen matatanaw an kahiwasan kan sentro nin daraga nababanga an daraga sa barangay si jacob benjamin gyllenhaal pinagnaki nin disyembre sarong artistang amerikano na nanominado kan academy award aki ini kan direktor na si stephen gyllenhaal buda an parasurat nin eksena na si naomi foner nagpoon an pagaartista niya sa edad nin dakul asin manlaen laen na papel an ginibo niya poon sa enot niyang papel prinsipal sa pelikulang october sky na sinunodan nin popular na donnie darko iyo ta digdi saro siyang kabataan na may problemang pisikolohiko asin tugang sa tunay na buhay niyang tugang na si maggie gyllenhaal sa day after tomorrow saro siyang estudyante na naatraso sa mga panyayaring kataklismo kan pagkalipot nin kinaban an ama niya sa pelikula si dennis quaid sa taon na nagin mas dakula na paghiling kan mga kritiko saiya sa pagarte niya sa pelikula na brokeback mountain nagin kontrobersyal ini sa amerika huli ta an papel niya sarong cowboy na bakla an magayon festival sarong bulan na pagrokyaw kan gabos na bagay na magayon sa kapalibotan sa probinsya nin albay sa filipinas ginigibo ini tuyong bulan nin abril an festival iminukna kan dating gobernador al francis bichara komo sarong padagka sa mga turista an nagtaong espiritu asin pwersa sa selebrasyon iyo an leyenda dapit sa romantikong buhay ni magayon asin ni panganoron si magayon iyo na ngonyan an ma'yong na tuminubo sa lugar na gayo kun saen ilinubong siya saiyang pagkamoot sa buhay iyo si panganoron sarong lalaki na may daing siring na pagsamba saiya kan si panganoron magadan nagbantay na siya ki magayon asin nadulok siya saiya sa hitsura nin panganoron pinapatos niya an alitoktok ni bulkan ma'yong na garo baga sa pagkugos saiya malodok na sinasangkoban asin hinahapros hapros niya si ma'yong boot ipamate niy sa siring na istorya ginuguno kan mga taga albay an misterio asin malaad na isog kan saindang bulkan pirmi magayon maboot kun matoninong nagtataong buhay sa pagpayaman kan daga na baga iyo an nagtimbre sa ugale kan mga albayano mapasensya matagas an boot sa kasakitan hunod hunod siring sa malogyat na kawayan ns nagtutubo sa pamitisan kan bulkan ngunyan an albay ipagrurukyaw an festival na tatàwan doon an pagpasabot asin pag apresyar sa kahalagahan kan kapalibotan sa lamasa sinapo kan probinsya huli sa duwang bagyo an melinyo asin reming kan taon urog na natanom sa puso kan mga taga albay kun gurano ka importante an tamang pagmato sa kapalibotan an selebrasyon gigibohon na may tema sa klima sa panahon asin sa mga pag trato kan tawo mansana sa palibot niya nakalinya sa selebrasyon mga pagpintura kan mga isyu sa kapalibotan mga pagpapasale kan mga mahusay sa lutong bikolnon sinasangkapan kan guta nin niyog sili lada' asin natong mga exhibit kan mga trabaho kan mga albayano sa sarong trade fair mga paglibot sa kalye kan mga float na ipinapahiling an kakayahan kan albayano asin simpleng pagrokyaw nin gayon kan buhay sa tahaw nin anoman na katibaaran saro sa tampok na event sa festival na inaarabongan na gayo kan dakul na paradalan asin turista iyo an pagkakan nin sarong mangko na natong asin bicol express na pinano kan siling labuyo para sa babae gramos na lada' an ikinakaag asin para sa lalake gramos na lada kun siisay an makaubos kaini sa laog sana nin sarong minuto iyo an magana kan taon an nagin tsampyon sa karakanan sili iyo an kamalignon na si eriberto gonzales kan quirangay camalig na huli kaini huminugpa siya sa pahina kan guinness book of world records komo siya an the first sili king of the world an magayon festival nataong sukol kan ogma asin kusogboot kan albayano sa pagsabat sa aro aldaw na pagbuhay ngonyan siyam nang taon sineselebrar kan probinsya an festival sa pagtanda kan saiyang kamundagan an santo domingo dating libog sarong ikaapat na klaseng sa probinsya kan albay pilipinas ini namomogtak sa tangâ nin duwang sentro komersyal sa amihanan an siyudad kan tabaco kilometro an rayô asin sa subangan an siyudad kan legazpi kilometro an rayô an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado nababanga an banwaan nin santo domingo sa na barangay napapalibotan ini kan mga banwaan kan bacacay asin malilipot sa parteng amihanan siyudad kan legazpi sa habagatan an bulkan mayon sa sulnopan asin an golpo nin albay sa subangan igwa ining sokol na metro kuwadrado an ektarya kaini natatanom sa niyog sitrus abaka asin iba pang kahoy na nagbubunga mayor na hanap buhay kan mga taga santo domingo yaon sa cottage industry masabi na kan trabahador inbwelto sa abaca handicraft an santo domingo pagpoon saro sana sa barrio kan munisipyo kan ibalon siyudad kan legazpi ngonyan kan taon nahimo kan pamayo kani na si don domingo castellanos na mapasuway ini sa munisipyo kan ibalon an pangaran niyang dati na li bog sabi daa hale sa taramon na libot na boot sabihon likaw nin huli ta bako ining direktang inaagihan kan mga byahero haleng legazpi pasiring sa tabaco ooyohon kun baga alagad kan agosto sa pwersa kan akta republika binago an pangaran nagin nang santo domingo pinag ayog sa pangaran kan patrona kan lugar na si santo dominico de guzman napangyari an siring huli ki tecla s ziga an kongresista kan albay kadto sinasabing memorable an petsang hulyo ta iyo ni si pagsalakay kan mga moro sa li bog asin saro sa saindang dakop nakauli sana pakalihis taon kan taon an li bog nagkaigwa kan pinaka enot niyang residenteng padi si padre martin martinez sa parehong taon nahaman man an presedencia municipal sa pamamayo ni kapitan teodoro felebrico asin ini iyo na ngonyan an natitindogan kan edipisyo munisipal an santo domingo bantog huli ta siya an kinamundagan ni potenciano gregorio sr kompositor kan kantang bikol na sarong banggi asin an banwaan na ini iyo man an nagin sentro kan paglaban sa hapon an namayo kan mga gerilya iyo si kolonel faustino flor sarong propiong taga santo domingo an banwaan na ini poon pa kan pirming hinuhumbalan kan mga pag alboroto kan bulkan mayon asin sa mga pagtuga kani grabe an danyos na nakawsa orog na kan mga taon buda asin kan taon alagad an mga taga sto domingo tatao nang magsagang sa mga hampak kan bulkan huli sa halabang kosa niya na nagaatubang sa gulfo kan albay dakulaon an oportunidad kan banwaan na ini pag abot sa turismo an saiyang baybayon pambihira ta ini maitom gibo kan naghuros na mga buga kan bulkan mayong dakul na mga resort an nagsa lugar sa kalabaan kaini sa toninong na banggi matatanaw an kahiwasan kan makilyab na tubig gulfo an parte kan syudad nin legazpi na nagkikimat kimat asin an kabilugan kan bulan si jos protacio rizal y alonzo realonda siya an ikapito sa kagsarong ak kan mag agom na francisco engracio rizal mercado y alejandro asin teodora morales alonzo realonda y quintos ipinangaki si rizal na inapod na pepe kan saiyang mga kagubay sa banwaan nin calamba laguna an saiyang mga tugang iyo sinda saturnina paciano narcissa olimpia lucia maria jose concepcion josefa trinidad asin soledad inagom niya an ilusyon na si josephine bracken kan an saiyang mga magurang mga paraumang gantad sa buhay na may naaryendo sa mga dominikano nin sarong hacienda na igwa nang kaibang umahan siya ikaanom na gikan sa kapagarakian kan si insik na domingo lamco insik pinyin ke yinan sarong imigranteng insik na negosyante na naghale sa jinjiang quanzhou kan katahawan nin ika ng siglo ngani malibre niya an saiyang mga apo sa animosidad kan mga kastila rinibayan niya an saiyang apelyido sa mercado si lam co inagom si inez de la rosa sarong tubong pilipinas na sangley kan si gobernador narciso claveria pinagboot na gabos na pamilyang pilipino magpili sa lista nin mga apelyidong kastila na iyo na an saindang dadarahon na pangaran sagkod pa man si ama niya pinili rizal dati ngani ricial boot sabihon an berdeng tubo sa lantad pakahaloy an pinili na niya rizal mercado ta dakul nariribong kan saiyang apelyido urog na idtong mga katrato niya sa negosyo kan dinadara niya pa sanang apelyido mercado si jos ginamit na lang na bilog na pangaran iyo an jos protacio rizal gibo kan an apelyido nindang mercado na gamit pa kan tugang niyang paciano rizal mercado bako nang mahamot sa mga kastila siya sarong polimata asin nangengenot na paratolod kan programa nin reporma sa pilipinas kan panahon nin kastila konsiderado siyang enot na bayani kan pilipinas asin an anibersaryo kan saiyang kagadanan des rinorokyaw komo sarong pyesta na an apod aldaw ni rizal huli sa pagdangog kan kaso niya asin paghusga saiya na ipabadil sa bagumbayan ngonyan liwasang rizal siya nagin martir kan rebolusyon pilipino an ina ni rizal iyo an inot niyang paratukdo nagtukdo saiya kan abese kan siya tulong taon pa sanang gayo kan siya nag siyam nang taon isinubol siya sa biñan laguna ngani duman mag adal sa pag aantabay ni justiano aquino cruz pirang bulan pa sana nakalihis huli ta nahiling an talento niya si cruz sinabihan an mga magurang niya na dapat nanggad paadalon na siya duman sa manila an ateneo municipal de manila iyo an inot na eskwelahan sa manila na saiyang inentrahan kan enero sa saiyang pag adal igdi nakamit niya ang gabos na nangengenot na papremyong medalya asin an mga notang sobresaliente sa gabos na asignatura igdi mansana sa eskwelahan na ini nakamtan niya an saiyang batsilyer en artes kan taon na may notang sobresaliente kaiba an pinakahalangkaw na onra kan nagsunod na taon siya nagkuang pilosopiya asin literatura sa unibersidad kan santo tomas manta sa ateneo dungan niyang kinua ang syensia sa agrikultura dangan kinua niya an kursong medisina sa nasabing unibersidad kan sto tomas kan maaraman niyang may nagtubong muting sa mata kan ina niya huli ta dai niya maako ako na sadit an saiyang postura asin medyo may pag aping pagtrato kan mga kastilang dominikanong prayle sa mga kapwa niya sadit nagpa espanya siya ta duman nagadal ini ginibo niya na mayong paaram asin pag ooyon an saiyang mga magurang dawa ngani totoo an tugang niyang si paciano sinuportahan siya sa saiyang desisyon duman siya nag entra sa universidad central de madrid na kun saen sa ikaduwang taon sana natapos niya tolos an karerang medisina komo sobresaliente mahusay nanggad sunod na taon nakamit niya an titulo sa pilosopiya asin letra nagbyahi siyang pransya asin pinararom niya an saiyang kabatiran sa pagbulong kan mga helang sa mata sa unibersid kan paris dangan siya nagpa heidelberg alemanya kun saen nagklase siya sa unibersidad kan heidelberg asin nakua niya an ika duwang doktorado sa pagbulong sa berlin napabali siya sa berlin ethnological society asin sa berlin anthropological society huli sa tabang kan bantogan na patologong si rudolf virchow sunod sa kostumbre nagtao siya nin diskurso sa dilang aleman manongod sa ortograpiya asin estruktura kan lenggwaheng tagalog kan abril sa atubangan kaining kaburunyogan antropolohiko winalatan niya an heidelberg nin sarong rawitdawit a las flores del heidelberg na sarong panambitan asin pangadye para sa karahayan kan saiyang tinuboan na banwa asin pagkasararo kan mga magka agidan na kaogdan kan subangan asin solnopan an abilidad asin talento ni rizal sa madaling pag adal nin kun ano anong kadunungan pambihirang ngangalasan susog sa paliwang kan saiyang amigong si dr adolf meyer siya optalmologo pintor edukador paraoma iskultor historiador dramatista asin peryodista asin sarong polyglot tatao sa iba ibang tataramon palaen kan maray siya sa pagrawitdawit saka pagmuknang mga istorya maray man siya sa tama lang o kumulang sa mga iba pang pigkakasibotan siring kan arkitektura kartograpiya ekonomiks etnolohiya antropolohiya sosyolohiya dramatiks martial arts pakiki espada asin sa pagpistola kan siya patapos na sa medisina nag adal siya kan dilang ingles tatao man siya mag aleman magpranses siring man tatao siya magtaram arabe katalan tsino griyego ebreo italyano latin portuges ruso espanyol asin nakasabot siya kan sanskrito sa mga pilipinong tataramon tatao siya kan cebuano na inaapod man sugbuanon butuanon asin ilokano saka syempre an namundagan niyang tagalog bako sana siyang peryodista kundi mahigos na mahigos sa aro aldaw niyang aktibidades dyarista kun baga siring man saro siyang mahusay na nobelista asin sa mga tokda niya an nalataw na gayo iyo an hare sa sako pagdoot noli me tangere asin an an subersibo el filibusterismo an noli me tangere naipalagda sa berlin alemanya sa tabang ni dr maximo viola nalagda an el filibusterismo sa gante belgica sa asistensya ni don valentin ventura ta pinasubli siya nin pesos ngani mapublikar ini an duwang nobelang ini grabi an pagtaboga sa mga prayle huli sa mga pagaabuso kaini sa pangaran lamang kan simbahan an inot na kritiko niya kan mga nobela iyo si ferdinand blumentritt sarong sudetanong aleman na propesor asin historiador na nagpahayag nin kahandalan sa sinurat ni rizal na pwede daa siyang perseguiron kan mga otoridad dahel ngani kan mga kritikal na nobela niya na tinatamu'sak na gayo an kastilang gobyerno minsan siring si blumentritt an nagsurat kan prologo sa el filibusterismo asin siya man ngani an nagpalis sa aleman kan enot na nobela an noli me tangere sabihon pa an duwang nobelang ini an nagsabrit kan dakulang karaba na iyo an rebolusyon pilipino si mga repormista napukawan asin si mga militanteng rebolusyonaryo nagbungkaras huli sa mahaharang asin maiisog na mga tataramon igdi ano pa orog na nagtibay an mga boot kan si mga militante na ilungkas na an sakal nin na taon na pananakop kan kastila kan banggi bago siya badilon sa bagumbayan tinokda niya an rawitdawit na mi ultimo adios huring paaram na tinago niya sa laog nin kusinilya ngani dai maisihan kan mga kagpreso saiya siya maigot man na taga ambag nin mga artikulo sa peryodikong la solidaridad sarong peryodikong ibinongsad kan mga repormistang pilipino sa madrid espanya sa katuyohan na magkampanya para sa ikakarahay kan kamugtakan kan pilipinas si rizal nagsurat duman gamit an bansag na dimasalang asin laonglaan si rizal bakong rebolusyonaryo na maghorot nin katalingkasan siya sarong repormista na boot man lang maparahay an makuring sitwasyon pulitikal asin sosyal igdi sa pilipinas kasaro kan mga kapwa niya repormista sa espanya minamawot ninda an mga minasunod an mga otoridad na kastila dai pig aampoyonan an mga repormaing ini dawa ngani pigkampihan sa rizal kan mga kastilang intelektwal arog ki morayta unamono margall asbp pagbalik niya igdi sa pilipinas kan nagporma siya nin sarong hiron sibiko an liga filipina na parehas man an mga repormang pigtotolod ini alagad pigbungkag kan gobernador kan panahon nang ini an gobyerno an paghiling saiya sarong subersibo huli kan si saiyang duwang nobela kan nadiskubre na an katipunan kaya napiritan idtong magtalad na sa laban asin hayag na magdeklara na nin pag aalsa si rizal kan panahon na gayong idto paduman na kuta sa cuba na masirbe duman komo doktor serbisyo para sa espanya sinikop siya tolos kan siya yaon na sa barko asin ikinulong singangatan siya nin kaso sa magkapirang rason siya ka ampoyon asin kasapakat kan mga katipunero nagma'wot asin haghomot na ibagsak an gobyerno asin huli daa sa pagtogdas nin bawal na kaburunyogan sa bista napatunayan siyang may pagkakasala asin silot saiya kagadanan kan des binadil siya sa bagumbayan ngonyan liwasang rizal na hinagad niya kuta na dai siya kaagan abtang asin badilon nakahampang alagad tinugot sana na dai siya kaagan abtang kaya pagbadila siya pirit siyang buminirik asin nagtumba paatubang tanda na boot niyang sabihon bako siyang pasaluib sa gobyerno sa ultimo niyang surat sa katood niyang si prof ferdinand blumentritt ini an sinabi niya namomotan kong katood oras na mabasa mo ini mayo na akong buhay sa noodma na alas siyete ako babadilon alagad mayo akong kasa'lan sa sahot sako na rebelyon harani sa lugar na saiyang tinumbahan pagbadila siya igwa na nin sarong monumentong minukna ni richard kissling na iyo man an kaggibo kan estatuwa ni william tell an nakasurat igdi iyo mawot kong ipahiling duman sa nag iimot nin pagkamoot sa dagang tinubuan na kun kita tatao na magdulot nin sadiri tang buhay nangunguyog sa satuyang katongdan asin pagtubod an kagadanan bakong mahalaga kun kita mawawara para satong namomotan an satuyang banwa asin iba pang mga padangat ta sa satong an sinanlag na pisog langka sarong luto na singa singaon dai lang marawrawan an mga pisog kan langka o dai man intensyon itanom ini sinasanlag ikaag an mga ini sa kawali saka sa aloyooy na kalayo linuluto ini magkaag nin tama sanang asin na magnamit asin manta na pigkakalayuhan siya sige man an paukag ukag ngani parantay an pagkasanlag saka mayong matotong magkagat nin saro kun malomoy asin luto na kun iyo na haonon na masiram ining singa singaon kan mga aki o mga gurang na nagpapalihis nin oras alagad an pisog langka pwede man lutoon sa paagi nin pagla'bon sa tubig an pagluto na pinapakala'kaga' orawang piglala'bonan ini kaka'gan gasiprot na asin ngani magnamit an gulay na pako sarong luto nin mga oro ogbos pang dahon kan pako magguta nin niyog ngani masiram dapat an guta' tama sa proporsyon kan lulutoon na pako ta kun kulang an guta' an resultang luto malabsay sa duwang bugkos na pako na doble kadakula kan bote nin serbesa dai magbaba sa duwang tibuho na niyog an gutaon an lulutoon iyo idtong mga porong ogbos saka idtong mga dahon sa ibaba kan paklang na malomoy lomoy pa pakagunaw an guta' kinakaag na sa kawali saka ikaag naman an mga rekado bawang sibulyas laya pamienta saka diit na asin kun gustong maharang kaagan nin pinurutol na sili tama sana an kalayo o aloyooy lang pag nagkakala'kaga' na an guta saka ikaag na an mga ogbos pako takopan na maluto pag ati luto na kun gusto pang may dagdag na namit enot nang ikakaag an bangot na pwedeng piniredasong karne o sirang tinapa halaton ining medyo luto luto na bago ikaag an mga dahon pako huri ikinakaag an mga dahon ngani dai malu'nok ini an sinugukan na tabyos tabyos na prinitos na pigsalakan nin binating sugok ngani magsiram pa an namit ini bisto pa man sa pangaran na sinarapan prinipritos ini sa diit na lana pagluto magisa gisa nin bawang sibulyas sa dikit na lana ngona mag andam na nin binating sugok sa sarong kilong tabyos pwedeng magbate nin duwang sugok pakagisa ikaag nang durungan an binateng sugok saka an tabyos kaagan nin asin na magnamit sa katahawan nin pagluto maggiris nin kamatis na mga tolo asin ikaag sa luto komo panpasiram pig tataga ukag ini manta na pigluluto sa aloyooy na kalayo ngani dai magdukot asin dai matotong kun boot medyo maharang kaagan nin giniris na sili kun habong maharang dai na paggirison an sili kaipohan an sili man giraray sa paghale kan langsi luto na ini kun naghira na an kolor kan tabyos an kinunot na pating laman kan pating an mayor na sangkap pag andam asin pagluto enot sinasangkutsa an laman kan pating an pagsangkutsa linuluto na malasado o medyo hilaw pa pakasangkutsa kinakaros an kublit kani ta ini maragasnas na garo may baybay tapos hugasan sa tubig na maglinig siya manta an guta linuluto na sa kawali na kairiba na an mga rekado bawang sibulyas laya pamienta asin darakulang sili importante an sili saka pamienta ta ini panghale kan garo mahangot na parong kan pating natao ini nin hamot sa guta' orawang linuluto an guta' inuukag ini ngani dai maggaralapod luto na ini kun medyo mapulot pulot na asin nag agi na sa pagbulad bukad an laman kan pating kinukunot na sabay naman ikaag an pighimorong kalunggay o idtong giniris na paklang kan kangkong kun an isip gibohon ining maharang an sili pinupurotol asin ikinakaag ini kun madali nang haonon syempre lulukdoan an kawali pagnakakaag na an gabos na sangkap an kinunot na page sarong lut nin laman kan page pag andam asin pagluto enot sinasangkutsa an laman kan page an pagsangkutsa linuluto na malasado o medyo hilaw pa pakasangkutsa kinakaros an kublit kani ta ini maragasnas na garo may baybay tapos hugasan sa tubig na maglinig siya manta an guta linuluto na sa kawali na kairiba na an mga rekado bawang sibulyas laya pamienta asin darakulang sili importante an sili saka pamienta ta ini panghale kan garo mahangot na parong kan page natao ini nin hamot sa guta' an pageng kinunot mairom irom sa kolor manta an kinunot na pating maputi na marhay sa hitsura orawang linuluto an guta' inuukag ini ngani dai maggaralapod luto na ini kun medyo mapulot pulot na asin nag agi na sa pagbulad bukad an laman kan pating kinukunot na sabay naman ikaag an pighimorong kalunggay o idtong giniris na paklang kan kangkong kun an isip gibohon ining maharang an sili pinupurotol asin ikinakaag ini kun madali nang haonon syempre tatakopan an kawali pag nakaag na an gabos na sangkap an atsarang tapayas iyo an pinakakomun na atsara na pirming yaon sa piyestahan o dulaan arog kan karasalan o burunyagan an ginagamit syempre iyo an pig iraid na laman kan hilaw na tapayas pag andam enot makua ka nin hilaw na tapayas o pwede man idtong hubal na iraidon mo kan pan iraid na may batakan na bilog bilog ma olsit an mga tapayas kaini haralaba pero bilogon an hitsura matimpla ka nin suka sa asukar an proporsyon yaon na sana saimo kun gurano kaisog an gusto mo depende sa saimong panamit tapos ihoom ilogom mo na an mga pinag iraid na tapayas igdi sa pinahamis na suka magdokdok ka nin pirang gurot na la'ya saka pirang putol na langkawas saka mo isalak igdi ngani may arte salakan mo pa nin mga pasas ta iyo ini an matimbang sa nagkakagat kagat na na'gom pwede man salakan nin pulang bell pepper para sa dagdag na namit saka dugang na kolor mas nasiram an atsara kun haloy nang saray garo arog kan pigpapalaon na arak an atsara masiram na kibit kibiton kaagom kan karneng manok litson karahay o prinitos halimbawa na tilapya an atsarang tapayas iyo an pinakakomun na atsara na pirming yaon sa piyestahan o dulaan arog kan karasalan o burunyagan an balatan sarong ikalimang klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado tinugdas ini ni gregorio o balatan sr an inot na mayor asin kagtugdas kan enot na eskwelahan sa banwaan an balatan institute memorial high school dating balatan institute an presente and ika na alkalde iyo si ernesto bares arillas bagasbas dating sityo kan nabua camarines sur an balatan na midbid sa dating ngaran kaining siramag taon kan itinulod kan dating bokal kan camarines sur na si balatan sr an pagbangâ kan banwaan nin nabua sa duwa nabua sagkod balatan isinuhay an siramag sa inang banwaan kaini asin nagin suhay na munisipalidad kan desyembre sa irarom kan kasugoan nin tagapamahala blg ni dating president elpidio quirino sa ngaran kan amâ kan bokal na si don rufino balatan nababanga an balatan sa mga barangay an balatan igwa nin ng pampublikong asin sarong pampribadong paadalan sa elementarya mantang igwa man nin tulong pampublikong paadalan sa sekondarya sarong institusyon an nag aalok nin vocational technical education asin kan sarong pampublikong institusyon pangkolehiyo an binuksan si fray bernardino melendreras sep okt sarong pading fransiscano tobong ciudad kan gijon espanya sa edad na kagpito naglaog na siya sa orden kan fransiscano nasulotan siya kan habitong franciscano kan agosto sa kumbento nin san jose de salamanca sa pornmal na pagbado saiya komo sarong franciscano ginamit niya an pangaran na de la santisima trinidad kan agosto nagsumpa na siya sa sarong buhay na relihyoso anom na taon nakalihis o eksakto pebrero nakaabot siya sa manila ta napag isip niyang mag ayon sa misyon kan franciscano sa filipinas ipinadagos niya sa manila an mga estudio teolohika asin tapos kaidto naordenan na siya komo sarong lubos na franciscanong padi isinobol siya sa provincia kan camarines kan taon na asin kinapotan niya sa pagadministrar an quipayo taon kinapotan niya an bombon taon an libmanan naman pagkalihis sarong taon ibinalik siya sa bombon komo presidente kan nagin naman siyang presidente kan libmanan kan siya yaon pa sa libmanan mga taon uminagi asin naki estar ngani saiya si feodor jagor sarong aleman na antropologo kan ini pinagadalan an lugar kan libmanan asin siya naka osip ngani igdi sa aleman na ini na may nagkakorotkot duman nin mga antigong tapayan plato asin iba pang gamit sa gugurang pakalihis kaidto taon ginibo siyang kura paroko kan guinobatan albay kun saen nagkahelang siya nin makuri kaya nagbalik kan oktubre sa manila ta mapabulong sa kadimalasan pagsunod sanang aldaw binawian siya nin buhay nageedad siyang kan siya nagadan an franciscanong padi na ini reparong marhay komo sarong parasurat manongod sa manlaenlaen na aspeto kan kulturang bikolnon asin mahilig magparasurat rawitdawit an iba nagsasabi ngani na siya an kagsurat kan epikong ibalong igwa siyang rawitdawit dapit sa tinanom na takay dapit sa mga kalamidad sa mga bulkan asin sa kapalibotan sa mga leyenda asin osipon kan mga gugurang saka manongod man sa mga tinanom asin kaburakan sa bicol sinasabi ni jose calleja reyes na kan siya nagduman sa espanya natawan siya nin kopya kan si mga rawitdawit na tinokda ni melendreras kan ini nadestino igdi sa bicol kan sarong man na franciscanong padi na si pading apolinar pastrana riol o f m na iyo an may katongdan duman sa archivo franciscano ibero oriental sa madrid an mga manuskrito napalaman sa obrang titulado antologia poetica sobre la region bicolana de filipinas dakul na iskolar an nagtutubod na an tunay na suminurat kan ibalong sa tekstong kastila iyo si padre melendreras an cecilio press sarong paimpretahan na tinogdas ni gaudencio fernando cecilio kan asin an enot na namugtakan kaini igdi san jose st bgy sabang ciudad nin naga susog ki milagros perfecto sanchez aki ni casimiro perfecto si gaudencio cecilio nagin trabador ninda sa libreria y imprenta mariana kan ining imprentahan nagooperar pa igdi sa naga bago mag guerra kan nasulo' an cecilio press sa enot niyang lugar kan taon naghubo sa padian st ngonyan caceres st sa de la rosa bldg alagad nasulo an de la rosa bldg kan taon asin nakadamay an imprentahan kaya napiritan bumalik sa dati niyang sitio na sagkod ngonyan iyo pa an namumugtakan huli ta dakul siyang pinagdadarang mga publikasyon na mismo iyo siya an napuhunan an cecilio press nagpabisto man sa pangaran na cecilio publications an imprentahan na ini sa laog nin haros onseng dekada nagin saro sa makusog magpaluwas kan mga sinurat sa bikol mga novenario mga pangadyeon mga romantikang nobela na sinapi sa mga kastilang istorya mga buhay buhay kan mga santo mga librito sa pagdedebosyon mga almanake mga obra linggwistika dapit sa tataramon na bikol mga manual mga berso saka osipon sa bikol ini an imprentahan na nagtaong makusog na pag osol sa literaturang bikolnon kan mga dekadang idto an mga inimprenta kaining mga bikol na materyal nakalakop pang tiwi tabaco legazpi albay virac catanduanes asin sorsogon sorsogon daet camarines norte pati ngani sa quiapo manila mga ibang periodiko asin magasin kaidto kan enot igdi man pinapaimprenta asin dakul kan mga pinaluwas kaini mga reimpreso kan mga trabahong naprobaran masulong sa barakalan dakul an mga parasurat sa bikol an saiyang tinawan kusog asin baskog na magpadagos sa pagsurat mga parasurat kadto na nagburak asin lataw na gayo sa saindang pagsusurat iyo sa rosalio imperial sr y alfredo guita kan naga manuel salazar asin antonio salazar kan bombon camarines sur clemente alejandria kan canaman camarines sur luis dato kan baao fortunato reyes asin lorenzo rosales kan naga asin mga parasurat na hale pa sa ibang probinsya arog kan albay sorsogon catanduanes asin maski masbate kan hulyo an pagsasadiri kan cecilio press nakabalyo sa saro sa onseng aki ni cecilio si veronica c alfonso asin ngonyan yaon sa pagmanehar asin pagmato ni manuel 'lito' cecilio saiyang tugang sa pagsangle nin pagrorogaring bago nang pangaran an dinadara vca cecilio printing press huli ta nababaya na sa makuring kompentensya sa industriya nin imprentahan an bagong pagrorogaring nagdugang nin offset sa dati nindang lumang letterpress ngani makadakop nin mas dakul na kustomer huli sa mahalagang ambag kan imprentahan na ini sa kultura asin media pinagmarhay kan syudad nin naga na duholan siya nin special mayoral award kan taon juan q miranda award kan taon asin man an ateneo de naga university naggawad man nin pasib na bulawan na bikolnon award kan sa lawig kan haros onseng dekada an cecilio press pinaluwas an mga siring na obra an sâba musa acuminata x balbisiana sarong klase nin batag musa l paradisiaca an saba saro mansanang klaseng batag na tal nagtutubo sa filipinas asin mahiwas man tinatanom sa kadagaan nin indonesya asin malaysia an batag na ini matibay asin pusog sa pagtalubo niya asin madaling magsaha sa paralibot kaini an poon niya pwede magdakula abot diametro pagkabilog an bungang hinog pwedeng kakanon dai na nag'aging luto o pwede man pritoson an prinitos kaini inaapod nang baduya kun hilaw alagad medyo hubal na pwede man ining gibohon linubak ini parati nangyayari kun an batag na may bunga kaini napupukan huli sa bagyo an burak kan sabang batag na inaapod puso ginugulay sa asya asin sinasalak sa mga iba iba pang luto arog kan kare kare sinagang o berdura sa karne o sira na sinabawan an inalang na bu'kad kan puso saro man na rekado asin ini inaapod na kinsamsay si rosalio sali roya imperial jr setyembre peb sarong bikolanong edukador peryodista asin parasurat sa tataramon na bikol maigot siyang paraambag sa mga publikasyon na iniimprenta kan cecilio press an saiyang karera sa pagsurat nagpoon kan huring parte kan dekada kan siya buminalik sa naga nagin aktibong siyang taga ambag nin mga rawitdawit osipon sa sanghiran nin bikol asin sa kalendariong bikol siya nagin man alkalde kan munisipyo kan naga kan enero hanggan desyembre mga taon na gayong pag aaboton an mga hapon siya an saro sa may pinakadakul na sinurat asin tinokda sa lenggwaheng bikol siya namundag sa pili camarines sur kan septyembre an saiyang ama iyo si epifanio imperial na taga ligao albay asin an saiyang ina iyo si batazara v roya taga libmanan camarines sur kan edad niya pa sanang anom na taon nagdakit an saiyang pamilya sa naga asin igdi na nagestar an naagom niya iyo si felicidad neri nagadan oktobre kan basud camarines norte an pagsasaro ninda nagbunga nin limang aki rogelio rosalio jr epifanio natividad asin emeterio nagpoon sa seminaryo kan naga sa pag adal alagad kan magadan an saiyang ama dai nakatapos kaya nagdakit sa eskwela publika sa elementarya sa camarines sur high school siya nakatapos na kun saen siya an valedictorian pagabot high school sa parehong eskwelahan nakasegundo año sana siya nagdakit naman siya sa camarines norte high school asin ta paggraduar niya siya an valedictorian giraray kan siya yaon sa ikaapat na taon sa hayskul sa camarines norte siya an presidente kan high school dramatic club siya man an nagluwas sa mga zarsuela bilang actor principal nagin siya paratokdo asin huri maestro principal sa daet elementary pero ngani nagpondo ngona siya sa pagtokdo ta tinapos niya pag adal sa hayskul asin tinapos niya ini sa camarines norte high school pakagraduar nagin siya maestro dangan prinsipal kan labo elementary school asin pagbalyo niya sa indan elementary school siya naman an natokahan na prinsipal an mga eskwelahan na ini yaon gabos sa camarines norte kan nagbalik siya sa naga ta inalok siya ni fr luis dimarumba kura paroko kaidto kan naga na magtabang sa pag organisar kaidtong camarines sur catholic academy na iyo man ngani an ginikanan kan ateneo de naga nagin siya principal asin school registrar igdi manta' an nagin director kan academy iyo si fr luis dimarumba asin an asst director si rodolfo dato kan mientras na siya principal kan camarines sur catholic academy nagkandidato siya sa pagka vice presidente kan municipio nin naga camarines sur asin ginana niya an saiyang kandidatura kan taon naghale na siya sa pagkaprincipal sa academy nagin siyang empleyado sa laog nin haros limang taon sa buro de planta y industria kan nagkandidato siya sa pagka alkalde kan naga camarines sur sabi niya si presidente manuel quezon nagtao saiya ni pangkampanya sa halagang php alagad an nagasto niya nag abot php pero sulit man an kaogmahan niya ta ginana niya an eleksyon laban ki jose ojeda iv na kun saen olagwad siya nin na boto nagtukaw siyang alkalde sa naga kan enero pagabot kan hapon kan ikaduwang gerang pankinaban igdi sa naga kan des nataon mayo siya sa naga asin nagtago na logod siya kaiba an saiyang pamilya sa pacol sarong barangay harani sa pamitisan kan bukid isarog duman siya naaabotan kan mga hapon alagad ta habo niya magsirbe komo alkalde osipon niya nagpawara wara siya asin nagtago sa palasyo kan arzobispo nin anom na bulan igdi may mapait siyang istorya ta an ngohod niyang aki si rosalio jr nagadan sa kamot kan mga hapon huli ta pigpatutuga kun saen siya nagtago alagad tinios na lang an gabos na pasakit sagkod na nagadan sarong kagadanan sa pamilya na dai man kutana ta an pinatukaw nang alkalde kan hapon iyo si jose ojeda iv si nagin niyang kalaban kan nakaaging eleksyon kan taon pagabot kan mga americano kan mayo sa naga siya an pinatukaw alkalde kan naga na nagin opisyal kan an saiyang nombramiento pinirmahan ni pres sergio osmeña presidente kan pilipinas nagsirbe siya komo alkalde hanggan hulyo pakatapos kaidto nagpasiring siyang manila asin naempleo sa senado kan an presidente kan senado iyo si eulogio rodriguez na saiyang ka ugos na maray na amigo kan septyembre buminalik siya sa naga asin sa dai niya hinuhuna huna pignombrahan naman siya kan presidente na kaidto iyo si carlos garcia komo alkalde kan naga abot kan bulan na desyembre parehong taon ta sinuspindi si monico imperial sr sa saiyang pagka alkalde huli daa sa sarong anomaliya si monico sabi niya saiya mansanang primohon taon abot hanggan natapos ni eulogio rogriguez an saiyang turno empleyado giraray siya sa senado nagadal siya nin abogasya sa manila college of law kan siya empleyado sa bpi alagad nakaabot sana siya sa tercer año sa colegio nagmajor siya sa ingles literatura asin composition asin nagadal kadikit sa journalism nagin siya editor kaidtong peryodiko lokal na bicolandia sarong semanal na peryodiko rogaring ni mariano villafuerte kan taon asin contributing editor sa sanghiran nin bikol pinapalagda kaidto kan academia bicolana asin man nagin siyang editor kan bicol independent na si monico imperial sr an nagpublikar saka iyo an enot na editor nagin pa siya editor duman sa peryodiko lokal na bugkos taga ambag man siya asin bureau chief sa magasin na bicolandia na pinapalagda ni tomas kilates madugang pa siya nagparo padara man nin mga artikulo sa peryodikong bicol star na an maysadiri iyo idtong dainang domingo escalante na nagin man konsehal kan naga ginagamit niya sa pagtaram asin pagsurat an bikol tagalog ingles asin kastila kan agosto an syudad kan naga nagduhol postuma nin sarong pag onra ki rosalio imperial sr sa pagbisto kan saiyang serbisyo sa komunidad komo nagin sarong alkalde na siring an nasa plake an proud ako tower simbolo kan samuyang pag'apresyar sa mga taga mana ni dainang hon rosalio r imperial sr na an saiyang arogan na buhay sa serbisyo publiko komo nagin sarong alkalde nagseserbing inspirasyon sa syudad sa saiyang paglakaw sa progreso nobela osipon principe wilfredo asin an sirang bulawan haxeng arthur asin an mesa redonda princesa florenda asin an pitong mongan don juan del mundo de la austria principe amed al camel jose vendido tablante de ricamonte cabayong tabla blandino villafranca don juan tiñoso siete infantes de lara macetas na adelfa celia asin balagtas rodrigo de villas principe ludovico principe durante princesa cloriana princesa florenia maria alimango bernardo carpio princesa marina blanca nieves aladino trabiata trobador mag amang pobre guillermito vicente antonio doce pares felizardo relihiyoso milagro asin buhay ni san vicente ferrer milagro asin buhay ni nstra sra de peñafrancia milagro asin buhay ni nstra sra de salvacion pasion flos santorum martir del golgota tronco del mundo ten commandments bicol arca ni noe hadeng salomon padre juan asin beata maria mga novena sari saring tokda pinalis hale ibang tataramon asbp noli me tangere el filibusterismo primer constitucion evolucion can bandera gomburza arte sa pagbulong robinson crusoe shorab asin rostum gamgam na adarna negociante sa venice tolong muskiteros les miserables conde sa monte cristo william tell romeo asin julieta viaje ni simbad macbeth ben hur silas marner samson asin delila hamlet robin hood arabian nights cinderella obra lingwistika asbp diccionariong bicol gramaticang bicol vocabulario synonym antonym bicol riddles idioms sa tataramon na bicol guia de conversaciones bicol english castila mga bayaning filipino an martires bicolano rawitdawit nin puso mga tigsik cutad nin puso surat nin pagkamoot how to write love letters agrangay nin puso cabatiran sa pagbulang an dama pangaturogan asin cahologan prognostico talisman abecedario si jose calleja reyes sarong abogado tubong ciudad nin iriga asin kagsurat kan librong bikol maharlika na saiyang pinalagdang libro sa filipinas siya nagbikol man kan epikong ibalong hale sa orihinal na tekstong kastila asin base igdi sarong operetta an hinaman niya katuwang si atty salvador m tuy an musika kaini orihinal na komposisyon ni ninfa abundo badong pinagpasale an operetta enot duman sa hotel ibalon sa iriga peb dangan sunod sa little theatre kan cultural center of the philippines mar an operetta pinagpasale man sa colegio de sta isabel sa pagtarabang man giraray kan division of city schools naga city na pinamayohan ni atty salvador m tuy asin kan hotel ibalon na an presidente iyo si atty jose calleja reyes an saiyang pamilya gikan sa duwang gugurang na bikolnon na pamilya na masususog sa siyam na kapagaraki pabalik naggraduar siya sa ateneo de manila university law school magna cum laude pagkuang eksam sa board nakamit niya an ika apat na pwesto nagin siya myembro kan integrated bar of the philippines asin kan new york state bar association nin huli ngani ta nagpraktis siya kan saiyang abogasya igdi sa pilipinas asin sa estado kan nweba york manta na siya aktibo sa pagka abogado pagkamoot niya man an mag adal asin magsurat dapit kan mga bagay na historiko asin kultural an saiyang mga artikulo napalagda sa philippine studies boletin eclesiastico de filipinas ani kan cultural center of the philippines asin siring man nagpadara siya nin mga artikulo sa manila daily bulletin bicol mail asin oragon si dr norman g owen sarong amerikanong historyador minimidbid si reyes komo saro man sa nagsurat nin mahiwas sa lantad nin kasaysayan asin kultura kan bikol an treasure island sarong adaptation na pelikula kan bantog na nobelang treasure island ni robert louis stevenson kan nadiskobre ni jim hawkins christian bale an sarong mapa nin kayamanan asin naglarga tangarig hanapon an kayamanan alagad igwang mga plano an mga pirata na pinamamayohan ni long john silver charlton heston na agawon ini sa paagi nin rebelyon an pelikula sarong orihinal na produksyon na pigkuanan sagkod pig ere kan tnt network asin idinerehe nin fraser clarke heston nagluwas sa ibang patos nin pelikula an ngaran na devils treasure imbes na treasure island an soundtrack ginibo kan the chieftains asin mga seleksyon digdi nagluwas sa saindang film cuts album charlton heston bilang long john silver christian bale bilang jim hawkins oliver reed bilang capt billy bones christopher lee bilang blind pew sa internet movie database an philippine normal university pnu dating philippine normal school sarong unibersidad sa manila filipinas tinogdas kan taon enero kan mga amerikano bilang sarong institusyon sa pagpaadal nin mga paratokdo sa kusog kan akta nu kan komisyon nin pilipinas pormalmenteng nagbukas ini kan sep an estado kaini komo sarong unibersidad pinaghimo kan des sa pwersa kan akta republika nu sa ngonyan igwa na ini nin mga sanga sa agusan del sur isabela negros occidental asin sa quezon province an unibersidad nagin nang curriculum developmnent center for communication arts ingles asin filipino asin komo sarong center of excellence sa pagpatibay sa ingles filipino asin sa values education saro man sa mayor na kasibotan kaini iyo an pagpaluwas nin mas orog karahay na mga libro sa pagtokdo kan ingles asin filipino asin mga manwal pan maestro na gagamiton sa mga eskwelahan publika nin elementarya asin segundarya an camalig saróng ikatolóng klaseng sa provincia kan albay filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado nababangâ an camalig sa barangay sa pag ultán kan b k bago ki kristo asín a d na iyó an periodong amay kan iron age sinasabi na igwá nang mga nag eerok sa camalig nag abót an mga kastila kan taón sa paghanap nin masasaray na mga suplay nin kakanon an namayó kan grupong kastila iyó si kap luis enriquez de guzman alagad daí man sindá naghalóy digdí asín nagbalík tulós sa panay nareparo kan mga kastila na dakól dumán nin mga payag payag na mayong mga lanób asín an mga atóp tiklád na nipâ na ginagamit kan mga tinub komo sarayán nin pananóm arog kan paroy mga kamalig an apód kan mga taga dumán kainí kayâ iyó na iní an duminukót na pangaran kan nasabing lugar an inot na naglaóg na kapadian digdí iyó an mga augustino na sinundán nin mga franciscano kan taón natugdás an camalig kan taon kan mga franciscanong pad na sindá fray pablo djesus asin fray bartolome ruiz namumugták iní sa pamitisán kan bulkan mayon sa gampíng sur sulnopan asín sakop kan segundo distrito napapalibotan an banwaan kan guinobatan sa norte hanggán sa sulnopan daraga sa subangán asín jovellar sa sur kaglimáng kilometro an rayô kainí sa syudad kan legazpi asín kilometro sa metro manila sa hiwas na ektarya an porsyento kainí gamit sa produksyon nin mga pananóm an na ektarya tanoman nin niyog an tanoman nin paroy asín an ektarya tanoman kan mangibaiba pang pananóm arog kan duma mais abaka asin mga bungang kahoy an natatadâ na lugar may sobrang na pagkabulasok o labíng metrong taás sa lebel kan dagat an mga industriya sa banwáng iní iyó an sa agrikultura sa pagtanóm paggibo nin mga handicrafts mga gubing o garments paggibo nin mga gamit hal sa bunot niyog paggibo nin semento asín mga kakanon na pigproseso bantóg an camalig sa maharang niyang pinangat asín digdí pinasikad an nag aasong kapiyestahan na inapód nindáng pinangat festival na inirinorokyáw poón hunyo sagkód hunyo si gary valenciano sinususog niya an saiyang ginikanan sa camalig asín siring man si ms boots anson roa an pinakaenot na kongresista kan segundo distrito kan albay na si justino nuyda propiong taga camalig an naghugpâ sa pahina kan guinness book of world records bilang the first sili king of the world kan taón iyó an camalignon na si eriberto bert gonzales jr saróng visual artist asín paraboksing asín art designer sa mga jeepney sagkód comic illustrator an republika kan armenia sa tataramon na armenio hayastan sarong nasyon na dai nin baybayon na namumugtak sa pag ultanan kan europa asin asya o eurasya sa katahawan nin caucasus katakod kaini sa sulnopan an turkiya an georgia sa norte an aserbaiyan sa subangan asin an iran sa sur igwa ining populasyon asin an kapitolyo kaini iyo an pinakadakulang syuudad kan nasyon an yereban an armenia dating myembro kan republika nin union sobietika asin sarong nasyon estadong demokratiko kan sistemang multi partido na may gurang na pamanang historika asin kultura an kahadean nin armenya iyo an pinakanaenot na banwa na nagsusog kan kristianismo bilang na relihiyon na opisyal sa mga primerong taon kan siglo na iv na petsang tradisional iyo an an modernong republika nin armenia sarong estado na sekular manunungod sa konstitusion kaini an armenya namumugtak sa tahaw kan transcaucasia asin mayo ining baybayon nababganga an armenya sa sampulong probinsya marzer singular marz kun sain an syudad kaghak kan yerevan igwa nin espesyal na adminitratibong estado bilang kabisera kan nasyon an sukol kan republika nin armenia naabot sa na kilometrong kuadrado asin nakabugtak ini sa kahalankawan nin armenya na pigaapod man na armeniang historika huli ta pigkokonsiderar ini na dating harong nin mga tawong armenyo an kadagaan nin nasyon pano nin mga bukid asin mga salog na makaskas asin kadikit sana an mga kadlagan digdi an kahalankawan kan teritoryo minaabot sa metros sa itaas nin kadagatan sa bukid ararat asin mayong parte kan teritoryo an mas mababa sa na metro an bukid ararat an dating pinakahalankaw sa armenia alagad ini sakop na ngunyan kan turkia huli ta pigkokonsiderar pa man kan mga armenio an ararat na simbolo kan saidang kadagaan nakakaag pa ini sa eskudo kan nasyon pinangat festival an kapiyestahan kan camalig albay na pangenganyar sa mga turista asin sa mga negosyanteng magkainteres man na magkaag negosyo sa banwaan tuyong rinorokyaw ini sa laog kan bulan na hunyo an okasyon na ini nagtataong doon sa sarong produktong camalignon na iyo an pinangat na dakul na bikolano an nagsasabi na iba man an pakaluto asin an pakasiram an pinangat kan camalig ginigibo nin siring nakirinit nin mga dahon natong sinasalak igdi an balaw tinoktok na diit na pulang laya buda sisalakan nin rinunot na tabangongo o karneng orig ini gabos pinapatos sa malomhok na dahon kan natong binubugkosan asin linuluto sa guta nin niyog syempre kun gusto ini magin mainit asin maharang sinasangkapan pa nin pigrunot na siling labuyo igdi sa festival an banwang camalig pinupukawan an gabos na tawan atensyon an saiyang kakayahan asin mga kayamanan pinapahiling kun ano an saiyang mga posibleng makakayang gibohon magin man sa pag ogma asin man sa paghingoa iyo ini an panahon nin paglinga asin pagatid atid kan mga camalignon kun paano mapatalubo an sadiring yaman sa kultura asin sa ekonomiya sa mga aldaw nin festival itinalaan an mga kompetitsyon mga karawat mga pagtogtog nin banda karantahan parada mga eksibit kan produktong camalignon mga kakayahan sa isports asin mga pagarayonan kan saiyang mga malalambing na mga daraga tampok sa kapiyestahan iyo an pagpatibayan sa pagkakan nin maharangon na lada' sili asin an paghulmag sa pinangat burger na dakulaon na may palaman pang pinangat na rinamasan kadakul na siling labuyo ini an mga aktibidad na pan turista mala ta nakalaog na sa libro kan guinness an pagkamatibay kan taga camalig sa pag nguta asin paghamil nin mahaharang an pinangat fesrtival kan camalig nagpropromesa sa mga bisita asin paradalan mga turista man o mga dayo hale iba ibang probinsya nin mas maogmang kaalingan sa maarabot pang panahon an guinobatan sarong primera klaseng sa provincia kan albay filipinas natatangà ini kan ciudad nin ligao asin kan banwaan nin camalig an rayo sa manila kan banwang ini kilometro asin an distansya niya sa syudad kan legazpi kilometro an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa banwaan na ini namundag si simeon ola an pinaka ultimong pilipinong heneral na nagsuko sa mga amerikano matapos an guerrang pilipino amerikano sa hiwas na ektarya an na ektarya o porsyento kaini agrikultural nababanga an guinobatan sa barangay espanyol an enot na opisyal na tataramon kan filipinas asin an orihinal na nasyunal na tataramon kan nasyon kadaklan kan mga sinurat kan nasyunal na bayaning si jose rizal yaon sa tataramon na ini na iyo man an tataramon kan rebolusyon nagin opisyal na tataramon man kan enot na republikang filipino an espanyol sosog sa artikulo kan konstitusyon nin malolos kan antes kan gerang filipino amerikano ibinugtak kan estados unidos an ingles bilang tataramon kan edukasyon asin gobyerno mantang kapwa opisyal an espanyol asin tagalog nagin tataramon man giraray kan negosyo kultura asin kun minsan kan pulitika an espanyol hanggan dekada alagad mientras na nagigin pamilyar sa kulturang popular na amerikano an jovenes asin mga bàgong henerasyon na natutukdoan sa tataramon na ingles buminabâ asin dai na piggagamit an espanyol kan mayorya kan populasyon nagin opisyal na tataramon pa man an espanyol hasta maratificar an konstitusyon kan enero an buhi sarong primero klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur pilipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an tataramon digdi iyo an buhi bikol o buhi non bistado an banwaan na ini bako lang sa saiyang danaw iyo man kayâ ini an eerokan kan pinakasadit na nakakakan na sirâ sa kinaban na inaapod na sinarapan o tabyos mystychtis luzonensis nababanga an buhi barangay amay pa sa taon na an mga misyonero haleng iriga nagduruman na sa buhi sa pagbalangibog kan ebanghelyo o marahay na bareta kan taon an paroko namukna asin si fray antonio mendez an pinaka enot na pastor an simbahan na gibo sa mga kahoy asin dulot para ki san francisco de asis natumtom kan taon pakatapos kan pangyaring ini si reberendo padre jose de cerda nagpatugdok nin simbahan gibo sa gapo asin ini pinag inaguraran kan disyembre kun napa'no ta nangaranan an banwaan na buhi si fray felix de huerta nagsabi na an kahulogan kan buhi makadulag o magdulag sa anuman na pag alaman osipon niya na bago pa nagdatong an mga kastila igwa daa nin dakulang pamilya nag eestar sa sarong sadit na bulod na an apod ligñion ini kaya idtong bulod nin ligñion na ngonyan harani sa palayogan kan legazpi sakop nin daraga an pamilyang ini nagsasakdo nin tubig sa sarong burabod na kun saen igwang sarong rimuranon na naggadan sa mga miyembro kaini asin duwa sanang magtugang an nakaligtas osipon ni huerta an duwang ini nagdurulag asin nagpasiring saka nag erok na sa ibang lugar harani sa sarong sadit na bukid asog dangan dakul nang mga tawo an nagduruman asin nag erestar mala ta an sinabing lugar inapod nang buhi huli kan makamundong pangyaring idto an popular na pagtubod totoo kan mga buhi non nangaranan an munisipyo na buhi ta su mga enot na nagbanwa igdi nagdurulag sa makuring pagtuga kan bulkan na ma'yong si felix de huerta sarong prayleng franciscano eskolar asin misyonero na nagsurat kan estado geográfico topográfico estadístico histórico religioso de la santa y apostólica provincia de san gregorio magno de n s p s francisco en las islas filipinas binondo an libro niya rekord kan mga agi agi kan mga katolikong paroko igdi sa pilipinas kan panahon nin kastila an bombon sarong ikalimang na klaseng sa provincia kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sarô sa mga bistong personalidad na ipinangak sa banwaan na ini iyo si dating senador asin sekretaryo kan edukasyon raul roco bantog man an bombon kan simbahan igdi na may kampanaryong nagtatagilid na igdi man nag pamilya asin naggurang an bantogan na parasurat sa bikol na si manuel salazar na naonabihan man ni jose calleja reyes sa saiyang librong bikol maharlika si manuel salazar namundag sa malinao albay alagad nakapangagom sa bombon nababanga an bombon sa barangay an bula rinconada bikol banwan ka bula ingles municipality of bula sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sarô an bula sa apat na mga suanoy na banwaan kan camarines sur na itinugdas kan mananakop na kastila kan makaabot sinda sa kabikolan gikan sa kabisayaan kan an iba pang mga suanoy na banwaan iyo an naga quipayo and nabua sosog sa usipon gikan an ngaran kan banwaan sa pagsiak kan kawayan o bulâ rinconada bikol na an boot sabihon balâ nababanga an bula barangay an cabusao sarong ikalimang klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado napapalibotan an banwaan kan san miguel bay sa norte bicol river sa subangan banwaan kan libmanan sa sur asin sipocot sa sulnopan inaapod na mga cabusaoeño an mga nakaestar igdi nababanga an cabusao sa barangay kompuesto nin duwang katolikong parokya an banwaan an parokya nin san bernardino de siena poblacion asin an parokya nin san pascual baylon barangay barcelonita nagkakaigwa nin fiesta an lambang barangay tangarig tàwan nin onra an saindang patron sa kaogmahan na ini pigsasamnohan an lugar orog na idtong aagihan kan prusisyon an parokya sa sentrong banwaan iyo sa pangataman nin san bernardino de siena asin sa barangay barcelonita sa pangataman kan patron santo na si san pascual baylon an iba pang relihiyon iyo an iglesia ni cristo ang dating daan asin saradit na bilang nin protestante an katolikong simbahan padagos na naghihingowa nin pagbabago sa komunidad an mga pamilyang magkataraid pinaggrupo grupo inaapod cluster na may kamawotan na magin saradit na kristiyanong komunidad o skk pinunan ini kan panahon na an kura paroko iyo si reverendo padre michael dela rosa asin pinakarhay asin pinagmarhay pa ni reverendo padre apolinar r napoles jr aktibo an simbahan sa pagtabang sa mga dukha lalo na sa panahon nin mga kalamidad arog kan bagyo asin baha sa paagi kan tolos na pagkoordinar na magkaigwa tolos nin relief and rehabilitation kan taon nakapatugdok ini nin housing project para sa mga biktima kan bagyong reming noviembre naimukna an dusayan village sa tabang kan nassa national secretariat for social action caritas international lgu of cabusao asin pldfi asin naitugdok an na mga duplex na kun saen igwa nin pamilya na na nag eerok nakapatugdok man nin gk gawad kalinga san rafael village pamilya an nageerok sa pagtarabangan kan cfc couples for christ lgu asin pldfi prelature of libmanan development foundation incorporated asin iba pang mga generosong invidual asin mga grupo an calabanga o banwaan nin calabanga sarong ikaenot na klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado inaapod na mga an mga taga digdi kan kan ipigtugdas an lider nin misyon kan quipayo sarong visita lang o baryo an calabanga sa oras kadto ang lugar ay igwang halawig na kadlagan dangan mga swamps asin sarong kasaganaan nin mga hayop arog kan mga ukay o unggoy ligaw na manok dangan butiking kadlagan pigsasabi kan pipira gikan an pangaran kaini hali sa tataramon na bikol na calabangan an pangdakulang termino kan labang o litag na an boot sabihon sarong tipo o uri nin silo para sa pagtatago nin mga ligaw na hayop pigsambit pa kan sarong pang alamat na hali an calabanga sa taramon na calugangan na an boot sabihon an malawig o halawaig halaba dangan tanos na dalan na minasaklaw sa simbahan sa paagi kan poblacion subangan sa sulnupan na pig aapod sa lokal na calabaan o calacbangan nabisto an banwaan nin calabanga sa tributes kadtong hulyo napasuway ini sa quipayo nin huli ta sa pag apruba ni don fray joan de arechera pigelihir na obispo kan nueva segovia nin komisaryo kan hadi sa petisyon na pinirmahan dangan isinampa kan calabangueños kan abril para sa banwaan na maginhawang pinangangasiwaan igwa ining visitas an mga ini iyo an visita de cagapad dangan visita de hinarijan asin may baryo an mga baryo iyo an san antonio san vicente sta catalina nuestra señora de salud san lucas san miguel sta isabel nuestra señora del carmen san roque san pablo san jose balongay ngunyan dangan belen saro an calabanga sa mga banwaan kan probinsiya nin camarines sur dangan sarong miyembro kan metro naga development council sa lugar nin pansisira asin halawig na agrikultura saro ining pangenot na tagapagtustos nin mga sira dangan iba pang mga produkto kan dagat dangan mga produktong pang agrikultura sa probinsiya pati na man sa metro manila kan pebrero nin alas siete nin aga pinangenotan kan mga armadas o plota kan mga amerikano haling suba' nin sugut an paglayag paduman sa suba' nin san miguel dangan uminagi an bentekwatro oras inihulog na ninda an saindang mga angkla sa suba' an orden kan mga ini makatungtong tolos nin sarabay sabay sa duwáng mga punto an banwaan nin calabanga asin sa banwaan nin barceloneta na nagibo man kan agang ito dangan an banwaan nin cabusao sa minasunod na aldaw sinda tenyente kolonel parker na pigbubuo nin saróng batalyon kan regiment sa irarom ni major cole asin an iba pa kan regiment sa irarom ni major casey an enot na dae pigaasahan na nakatongtong sa kadagáang nin camarines sur an banwaan kan calabanga an enot na banwaan na napasairarom kan mga amerikano sa camarines sur pampolitikal na nababanga an calabanga sa na mga barangay nasa lugar nin urban an kag apat mantang an natatadang na mga barangay nababali sa lugar nin rural igwa ining na mga barangay na nasa baybayon halangkaw an antas kan literacy sa banwaan na uminabot sa an survey kan nso kadtung taong para sa populasyon kan kagharungan taong gulang asin mahigit sa mga tuntunin kan pang edukasyon nin kakayahan ay mahihiling sa masurunod ning kabuuang populasyon ay nasa grado kan elementarya ay nasa halangkaw nin eskwelahan lamang kan o nim populasyon ay mayong grado na nakumpleto an mga kolehiyo sa irarom kan mga nagtapos na igwang degree holders asin na may post baccalaureate degrees igwang pampublikong paaralang elementarya sa buong banwaan walong halangkaw na eskwelahan sarong bokasyonal asin limang pribadong paaralan na nag aalok nin pre school grade school asin high school an pag a eskwela sa kolehiyo ay inaalok nin duwang institusyon na pag sasadiri kan pamahalaan an calabanga community college asin an central bicol state university of agriculture dating cssac calabanga campus asin mga pribadong pag aari kan mga eskwelahan nin computer an saro ay nag aalok nin multi grade na pag aadal hali sa elementarya sangkod sa kolehiyo mga antas malayan computer college an gainza sarong ikalimang klaseng sa provincia kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado napapalibotan an banwaan kan bikol river sa norte ciudad kan naga sa subangan banwaan kan milaor sa sur asin pamplona sa sulnopan nababanga an gainza sa barangay ang banwaan nin gainza saro sa mga banwaan kang camarines sur sa parokya ni sto domingo de guzman ini ang pinakasadit na banwaan ta ini may sanang barangay na nasasakupan sa pamumuno ni hon leonardo agor sr nasasakupan ini kang segundo distrito kang camarines sur sa lideratura ni congressman l ray villafuerte ang mga pinagkukuanan na hanap buhay digdi iyo an pag tanom nin paroy gulay asin pagdakop nin sira an pinagbabantog kan gainza iyo an pag gibo kang crab paste production an libmanan sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado napapalibotan an banwaan kan sipocot sa norte cabusao sa norte subangan bicol river sa subangan pamplona sa habagatan pasacao sa sur asin golpo kan ragay sa sulnopan nababanga an libmanan sa barangay an banwaan nin libmanan lataw sa historya asin kultura kan bikol nin huli ta saro ini sa mga haloy nang namuknang banwaan sa camarines sur asin tagob sa kultural na yaman halimbawa igdi nag administrar nin haros duwang polong taon asin si fray bernardino melendreras siya an tunay na pigtutubodan na kagsurat kan epikong ibalong sa lenggwaheng kastila huli ta siya talaga parasurat rawitdawit asin bakong harayo an sinasabing parasing pasing na epiko igdi mansana niya naponpon sa libmanan sa halawig na pag erok niya igdi manta duman sa albay naglabi sana siyang sarong taon igdi man sa libmanan sa baryo kan bigaho nakotkot idtong pwedeng apodon na sanang lokdo nin libmanan ini nagmumustra nin mga pigurin na pinag adalan nin hararom ni dr zeus salazar sarong antropologo asin nagtao siyang opinion base sa adal niyang ini na an epikong ibalong iyong gayo an pigiistorya kan mga pigurin sa lokdo asin an kahadean ni handyong posible nakabase igdi sa libmanan an lokdô na ini takop kan sarong tapayan na lulubngan an nakadukay kani iyo si ermelo almeda sarong taga naga asin paradamot nin mga artifaks asin relikyas kan soanoy na panahon ngonyan an lokdô naka displey sa museo del seminario conciliar de nueva caceres kan holy rosary minor seminary nabanggit man an libmanan ni feodor jagor sarong aleman na antropologo na nagbisita igdi sa pilipinas sa saiyang libro na reisen in der philippinen na pinalis sa ingles ni austin craig sabi niya si melendreras daa mismo an nagsalaysay saiya na kan taon nakakotkot sa poro' sarong lugar igdi nin mga antigong tapayan mga plato mga kolambiga mga bronseng daga mga bungô asin tu'lang nin tao saka kun ano ano pang mga bagay na soanoy nang maray sabi nya nakidagos pa siya ki fray bernardino melendreras na iyo kadto an kura paroko maka ngalas ta igwa ngani igdi sa libmanan na baranggay na an apod handong na pigaatid atid kan mga paraadal kun baga ini ginuno mansana sa pangaran ni handyong igwa man antigong paroy na an ngaran hinandyong na kun baga kawat sa isip ipinagngaran sa heroeng si handyong an banwaan man na ini iyo an ginibong ontokan kan tangkong vaca guerilla unit kan nagsakyada an mga hapon sa pilipinas igdi nagbase sa libmanan an mga guerilla asin iyo ini an yunit na nagpatalsik sa mga hapon sa naga katuwang an ibang guerilla yunit kan pataposon na an guerra orog pa sa gabos an libmanan iyo an nagtao kan saro niyang aki na dakula nanggad an ambag sa lantad nin edukasyon igdi sa ronang bikol si dr jaime hernandez si dr jaime hernandez aki ni leon hernandez na saro sa quince martires kan camarines iyo an kagtogdas kan pinakadakula asin pinakagurang na unibersidad sa kabikolan an universidad de nueva caceres university of nueva caceres na minukna niya kan taon sa pagkiling kan banwaan na libmanan saiya asin pag onra kan saiyang naginibohan an banwaan na ini nagpahaman asin pinatindog an sarong estatuwa para sa pag orgulyo kan saiyang pangaran an monumento ikinaag sa sarong plasa na nginaranan na dr jaime hernandez mini park an libmanan poon kan taon nagin tukawan nin local na simbahan katoliko nagin ining sarong lokal na teritoryo sa kasaysayan nin simbahan sa bikol pinagmukna an prelatura kan libmanan kan marso an enot na obispo iyo si muy reverendo prospero arellano d d pinagnombrahan siya kan vaticano bilang obispo kan prelatura kan deciembre kasabay kan pagdeklara na igwa na nin prelatura sa norteng parte kan nueva caceres kan junio naimukna bilang sarong diyosesis an local na simbahan kan libmanan asin an nasasakupang mga banwaan iyo an mga banwaan kan primer asin segundo distrito kan camarines sur sa kapinonan an diyosesis igwa nin na mga parokya kan hangang sa presenteng taon igwa na ining parokya an presenteng pamayo kan diyosesis iyo si muy reverendo jose r rojas jr d d asin enot na obispo kan diyosesis kan libmanan an milaor sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur pilipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an pangaran na milaor gikan sa mga ngaran na milarrit milave asin milauod gikan an milauod sa tataramon na may laud an may na may boot sabihon na ugwa asin lawod na an boot sabihon hararom na parte kan dagat o salog nin huli kaini an maylauod nangangahulugan nin magduman sa hababang parte nin banwaan an milaor dae lang namumugtak sa hababang lugar kundi ini barahaon na puon pa kan panahon kan kolonyal nababanga an milaor sa barangay pinangengenotan an kada barangay kan kapitan asin mga kagawad na binoto kan mga rehistradong botante manlaen laen an pinag kukuanan nin pagbuhay kan mga taga igdi nin huli sa harani sa umahan asin salog kadaklan sa mga nag eerok digdi mga paraoma asin parasira mantang an ibang nag eerok digdi nasa sainda lang na mga harong asin nag gigibo nin alang na sira lonnganisa tossino embotido chicharon mga dulce mga pandekorasyon asin kadakol pang iba duwa sa mga magagayon na tanawon an pinag oorgulyo kan mga taga digdi iyo an embarcadero asin an leaning tower kan milaor an embarcadero sarong sadit na parke sa gilid nin salog asin ginigibong tambayan kan mga taga digdi an kampanaryo kan simbahan igdi naghoraray asin sarong bagay nang ngangalasan nabubuhay an mga taga milaor sa lumang pagtubod asin mga kaugalian mga relihiyoso mahihigos mabuboot simple asin matinabang tabang an nabua sarong enot na klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado iyo man ini an naapodang banwaan na ina kan mga banwaan nin baao bato bula buhi asin balatan asin kan ciudad nin iriga kan kaidtong yaon pa sa poder nin español an nabua nababanga sa limang magkakasuhay na distrito an antacudos binoyoan caobnan lupa asin sabang an kinangaranan hale sa tataramon na bowa sabot sa pisogan nin niyog o lobi nababanga an nabua sa barangay an nabua mamimidbidan man sa manga suanoy na kinaugalian ini an apod sa pagranga sa sarong babayi nin lalaking muya niyang magin kailusyon ini an apod sa obigacion nin sarong kagharong na magpamibi siya durar na ipapadolok niya an saindang manga patron sa mga harong ini ginigiromdom tuyong enot asing ikaduwang aldaw nin noviembre kun saen digdi pigsasalingoy an saindang manga namomotan sa buhay na naggadan na an ocampo sarong ikatolo na klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo an susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa man ining sukol na kilometro kwadrado an presenteng banwaan nin ocampo gikan sa mission de mabatobato na ipiglunsar kan mga fransiskanong prayle kan taong inapod na mabatobato an lugar uli sa presensiya nin mga darakulang gabo na nakawarak sana sa palibot kaini pigtutubudan na hale sa pagputok kan bukid isarog an mga gapo na ini bilang sarong misyon may apat na baryo ini iyo ini an ayugan tinablanan pinit asin moriones kan mga enot na parte kan siglong an mga tawo hale sa mga kataid banwaan kaini duminayo sa lugar para sa pagtanom uminuswag an lugar na iyo an pinunan kan paglaom nin mga tawo kaini na magin suway na munisipalidad sinda nakiulay si cabeza de barangay michael alcantara asin don jose barangbang sa obispo kan caceres na gibuhong sarong banwaan an dating baryo kan taong an mabatobato pigbugtak ngona sa pangangataman kan munisipalidad nin pili uli sa epekto kan giyerang espanyol amerikano kan nagkaigwang bagong parokya an banwaan kun sain enot na naitala an pagbunyag asin paglubong digdi nagpuon na an pag uswag kan lugar liwat asin an pagdayo kan mga tawo hale sa mga kataid banwaan asin man sa mga probinsya nin batangas asin tayabas pagkatapos nin tolong dekada an mga lider asin tawo kan mabatobato nagpuon giraray na maghagad nin katalingkasan kan sa termino kan dating kongresman sebastian c moll jr nin ikaduwang distrito kan camarinies sur napunan ng itao an kahagadan na ini pigpirmahan ni presidente elpidio quirino an executive order no kan july an organizing certain barrios of the municipality of pili camarines sur into an independent municipality under the name of ocampo an san fernando sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado nababanga an san fernando sa barangay an simbahan yaon sa pangataman kan patron na si san juan bautista an parokya tinugdas kan taon an pastor parish priest iyo si reberendo padre melecio antonio l felix an vicario iyo si reberendo padre apolinar r napoles jr an bisyon kan parokya iyo na an mga pinaggrupong mga pamilya na inaapod cluster magin saradit na kristiyanong komunidad o skk igwang na clusters an parokya an cada cluster igwang miembro ni magkataraid na pamilya pigtutulod na an ambiente nin pagigin magturugang na kristiyano nagkakaminorootmootan may pagmangno pagmakulog asin paghingowa nin pag uswag sa pangkabuhayan iyo an maghade sa lambang komunidad na ini an san jose yaon sa ikaapat na kategorya kan mga klase nin sa probinsya kan camarines sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado pero uyon sa pinakahuring datos kan munisipyo an banwaan igwa na sa maabot na katawo kan asin igwa man nin na total na pagharongon kadaklan sa mga ini mga paraoma parasira asin mga trabahador an insidente nin pagtios minaabot man sa nababanga an san jose sa barangay an historiya kan banwaan kan san jose may petsadang pabalik sa kunsoarin an banwaan na ini saro pa sanang baryo kan lagonoy na pinag apod na danlog an dating kura paroko kan lagonoy na si padre salvador mendoza nagdesisyon na magtugdok nin sarong simbahan sa lugar na pinag apod na cabayawasnan nin huli kan presensiya nin kadakulon na mga pananom na bayawas na nagtaralubo sa lugar an konstruksyon kan simbahan nagpoon kaidtong saro idtong espuwerso nin tarabangan kan mga katawohan nin lagonoy na iyo an nagtrabaho sa may hiragang parte asin kan mga katawohan nin danlog na yaon sa may parteng timog haros an mga materyales asin patrabaho libre o bilang kabayadan kan mga kinarasal asin binurunyagan kan an banwaan kan san jose opisyal na pinag establisar sa pangaran na patrocinio na naggikan sa pangaran na patron na an boot sabihon modelo dangan ini pinagliwat sa patrocinio de san jose na an pinaggikanan iyo an patron kaining santo patriarca de san jose sa bandang huri kan ini pinaghalipotan sa apod na san jose na iyo na ngunyan an opisyal na pangaran an mga pundador kaini iyo sinda padre salvador mendoza na iyo an dating kura paroko kan san jose asin si don macario agustin an enot na capitan municipal kan banwaan matapos na ipundar an banwaan an progreso asin kauswagan kaini nagin mahiwas asin ini nin huli sa espuwerso nin tarabangan kan simbahan asin estado kan an mga pundasyon kan pagharongon nin munisipyo pinaghaya kan si venancio obias iyo an capitan municipal an mga nagsurunod saiya pinagpadagos an trabaho alagad an estruktura kumpletong pinagdestroso kan sarong makusugon na bagyo kan na pinag apod na bagyong ogis nin huli ta an mga ubak nin mga kahoy pinagbaraklas asin an mga poon pinaghimong maputi an dakulang harong kaidto pagsasadire ni capitan gregorio patrocinio iyo ngunang pinaghimo na temporaryong korte kadakulon nang mga prominenteng tawo an nagriribay ribay sa pagkapot kan mga renda nin gobyerno magpoon sagkod bilang capitan municipal juez de la paz asin maestro municipal kunsoarin na an mga katawohan nin naga nagdesisyon na kumapot nin armas kontra sa mga espanyol si elias angeles na kaidto iyo an namamayo kan guardia civil nin naga pinagkumbinse an mga katawohan nin san jose na makiayon sa saindang kahiroan si ariston prila sarong cabeza de barangay na gikan sa barangay kinalansan iyo an nagsimbag sa pangapudan sa amay na parte kan kunsoarin na an mga amerikano nakaabot na sa banwaan igwa kaidto nin kadikiton numero kan rebolusyonaryo na pinapangenotan ni jose valencia asin nicomedes mata alagad sinda nagdurulag kan saindang narealisar na an saindang pakipaglaban daeng kamanungdanan an gobyerno amerikano yano tulos na pinag establisa asin nagpadagos sa kampanya nin pagpahubya mantang padagos sa katuyuhan kaini na ipasunod an mga kaliwatan sa kadakol na mga aspeto nin buhay kan mga namamanwaan sa panahon kan okupasyon nin mga hapon an mga soldadong hapon nakaabot sa banwaan kan mga huring parte na nin taong kadaklan kan mga katawohan nakapag ebakwar na sa mga hararayong barangay asin minaabot sagkod sa mga kabukidan nin goa asin lagonoy mantang an iba man nakibali na sa kahiroan nin mga gerilya an filipino hapon na gobyerno nagpadagos na igwa nin designadong mayor mga boluntaryong filipino an mga tumatawo sa depensa kan panbanwaang munisipyo na nagsirbeng garrison mantang an imperyal na puwersa kan hapon an maykapot kan goa bilang pamayuhang kampo an mga eskuwelahan pinagsugong burukasan kan mga awtoridad tanganing pahubyaon asin matawanan nin kakusgan nin boot an mga namamanwaan kan matapos an giyera sa pasipiko asin an selebrasyon nin independensiya kan an mga namamanwaan luhay luhay na nagbabawi kan saindang mga buhay gikan sa makuring sakit kan giyera asin nagbaralik sa saindang normal na pagbuhay na igwang pinagbagong kakusganan an mayo iyo an marka kan taonan na selebrasyon na kapistahan ni san jose an patron kan banwaan kadakol na mga prominenteng mga tawo an nagriribay ribay na nagkarapot kan renda nin gobyerno poon sagkod bilang capitan municipal juez de la paz asin maestro municipal asin an saindang mga pangaran asin mga taon nin pagserbisyo manunumpungan na naka imprinta sa mga dingding kan lobby kan edipisyo municipal sa historiya kan local na pamayong ehekutibo an enot na elehidong babaye na nagin alkalde iyo si hon salvacion r valer kan an kadaklan sa mga pagharongon yaon sa pag ooma pagpapadakula nin mga hayop dawa arin sa natad man o komersiyal o baya yaon man sa pagdadakop nin sira sa lawod an iba man mga empleyado sa mga opisina kan gobyerno asin pribado asin and iba man yaon sa pagnenegosyo paglalako o kunbaga empleyado sa sadiri igwa man sa presente nin mga nagkapirang numero kan mga industriya na igwang kanungdanan sa agrikultura kabali na an welding shop paggigibo nin mga threshers hand tractor kariton asin mga pambungkal paggigibo nin yelo asin mga pasilidad sa pagsaray nin yelo igwa man nin rural banks asin nagkapirang mga molino mga lokal produkto minabale sa bilog na historiya sa probinsiya kan camarines sur an banwaan kan san jose iyo na gayod an pinaka enot na banwaan na nagtatao o nakapagtao na nin libreng serbisyo para sa gabos na mga residente kaini lalo na sa serbisyo sa salud edukasyon asin hanapbuhay para sa mga kinapobrehan an lokal na gobyerno sa ngunyan iyo na an nagseserbing pinakahuring sandigan nin pangangaipo kan mga namamanwaan sa ngunyan an san jose diagnostic center na pinagmuntar kan pebrero sa irarom kan pamamahala kan presenteng alkalde na si antonio b chavez nakapagtao na nin libreng serbisyo na minaabot na sa sobra sa na mga benepisaryo ang mga libreng serbisyo na pinagtatao sa mga namamanwaan iyo an mga minasunod saro ining lista kan mga ciudad asin banwaan sa filipinas na nakapakarhay sosog sa provincia asin alpabeto poon kan september igwang ciudad asin banwaan sa provincia sa filipinas banwaan banwaan municipalities ciudad banwaan banwaan ciudad ciudad banwaan banwaan ciudad ciudad ciudad ciudad banwaan banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan ciudad ciudad banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan banwaan banwaan cities banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan cities banwaan banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan ciudad banwaan banwaan banwaan municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities cities municipalities cities municipalities cities municipalities municipalities an polangui saróng primera klaseng sa provincia kan albay filipinas ini saro nang nagdadakula asin mauswag na primera klaseng sentro ning pagtalubo na pigkokonsiderar na pinakauyon asin pinakaurog na destinasyong ekonomiko sa minausbong na pamamakal asin aktibidades komersiyal sa ikatolong distrito kan albay an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ipigseselabrar sa banwaan na iní an festival na pulang angui tuyong hunyo nababanga an polangui sa barangay ini nababanga pa sa dibisyon an polangui iyaon sa norte sirangan na kag apatan kan ikatolong distrito kan albay na igwang kadagaan sa hiwas na ektarya acres sa norte kaini iyo an banwaan kan buhi asin siyudad kan iriga probinsya nin camarines sur sa parte sur an mga banwaan kan libon asin oas patin kan siyudad nin ligao asin sa sulnopan iyo an siyudad kan tabaco asin banwaan kan malinao ini nasa rayong kilometros norte kan sentro regional kan kabikolan an siyudad kan legazpi kilometros norte sirangan kan siyudad nin naga asin kilometros sur kan daet camarines norte ini man nasa rayong km sur kan siyudad nin ligao km sirangan sur sirangan kan sorsogon sorsogon km sur sirangan kan daraga locsin km sirangan kan siyudad nin tabaco km norte sulnopan kan banwaan nin pili camarines sur km norte sulnopan kan banwaan nin libmanan camarines sur km norte sulnopan kan siyudad nin iriga camarines sur asin km sulnopan norte sulnopan kan banwaan nin nabua camarines sur an klima sa polangui tropikal na may signipikanteng mga pag uuran patin sa mga bulan nin tagmara nakaeeksperiensia an banwaan nin kadakol na pag uran ini man ipinagkaklasipikar bilang klimang af equatorial fully humid sosog sa klasipikasyon kan sistemang kppen geiger an temperatura sa bilog na taon minasungdo sa average na c an kasuklan kan pag uuran sa bilog na taon minaabot sa milimetros o in pulgada an banwaan kan polangui igwa nin katawo an nag eerok as of asin hi'bog nin katawohan na lambang kilometro kwadrado km igwa ining ki nagtatrabahong populasyon na minaabot sa katawo asin parabotong katawo susog sa cph special release para sa banwaan kan polangui kan nso sa na naitalaan na tawo sa kaharongan porsyento kaini an kaakian na taon pababa kun hihilngon naman an pagkadayon distribusyon kan edad asin pagkaintawo sa taon porsyento an kalalakihan mantang sa taon paitaas urog na dakol an kababaihan kun saen sinda minakompuesto ki porsyento para sa edad na iyan an rampot na edad para sa banwang polangui nasa taon kung pag aatidon iaanalisar buot sabihon kabanga kan total na katawohan sa polangui hababa sa taon an edad para naman sa mga kalalakihan an rampot na edad taon asin sa kababaihan taon sa na katawo porsyento an lalaki asin porsyento an babaye ini nagrapot nagresulta nin tumbas sa pagkaintawong na lalaki sa lambang na babaye para irepresentar an gabos na edad an kabilogan na tumbas nin pagkainanga' sa polangui nasa buot sabihon ini naghahatag nag iindikar na sa nin edad paratrabaho igwa nin minaanga' na na kaakian young dependents asin na gurang old dependents kadakol na mga usipon asin suysoy an lakop manungod sa pinagkuahan kan pangaran na polangui an pinakaangay asin igong usip iyo na kaiyan na sarong matinambong kahoy na iyaon sa rona na pigtugdokan kan banwa an mga tawo inaapod ining oyangue na iyo man na panusganan kun baga sinda nagkapanralakop igwa nin duwang tampad na usip manungod sa kahoy na ini enot ining kahoy na oyangue nagluluwas nin mga maliwanag asin makintab na mga bagay sa alitoktok kaini tuyong minaluwas iyan an mga tawo dai makaturuhok sa kahoy ta puwede sindang mabota ikaduwang saysay iyong su mga enot na nag erok na kastila nanumpongan ining kahoy asin ini ninda ginibong panusganan inaapod parati an lugar binanuaan alagad ini inaapod kan mga bakong kag erok na oyangue kan dumakol an mga tao tanganing digdi mag erok asin naenganyar sa pakipamakal sa mga kag erok urog pang namidbid sa ibang rona an pangaran na oyangue bilang pagtulod sa kahoy huli ta ini urog na inaako kisa kan binanuaan su mga kapag arakian napagbalo bagi an katagang oyangue tuyo sa pagpapalipot na mga panaram an pinakainaako kaidto asin maigot na ginagamit an polangue na sa haloy nagin polangui na iyong piggagamit sa ngunyan an saro pang suysoy manungod sa babaying an pangaran pulang angui na boot sabihon sa ingles red maria angui saro pang gaha sa maria igwa man ining duwang katungkosan enot ining tema kun saen ipinapahiling an sarong babayeng nakasulot nin pula si angui kung sain ini minahira nin paggalang sa mga gurang kun inaapod siyang tia angui asin nin pagserbisyo sa mga tawo sa saodan huling an pamamakal marketing sa tagalog inaapod man na tiangge ikaduwa ining babayeng si angui na muot magsulot nin pulang bado huli kaini siya man ikinababangkag kan mga kalalakihan sa saiyang kagayunan siya mabini matalento masaringgaya asin mapinadaba sa artes asin religion siya an nangengenot sa mga pag orogma kan kadaklan dakul na mga soltero an gustong mag agom saiya kun madalaw sinda an sinasabi maduman ki pulang angui kan dumatong an mga kastila si mga soldados na nag abot nag hapot kan ngaran kan lugar su mga kag erok napaghona na hinahapot an ngaran ni pulang angui asin ini man iyong tinungkosan an mga dayuhan sinurat na ngaran an pulangui an pagsarama kaining ngaran na sa kahaloyan nagin polangui an bato sarong ikalimang klaseng sa provincia kan catanduanes filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado napapalibotan an banwaan kan san miguel sa norte baras sa norte subangan kadagatan pacifico sa subangan cabugao bay sa sur hanggan sur sulnupan asin kan virac sa sulnopan sa lugar kan inaapod na ngonyan na barangay kan batalay bato naglataw an oro osipon na igdi sa haraning kadagatan kaini nalunod an sarong galleon kan mga kastila na darodara an pirak na pamgasto kan gobyerno kolonyal nagpa'ili kuta igdi si mga kastila alagad huli ta makusog si bagyo nalunod an sasakyan asin nagkaralamos an mga sakay si iba kuta nakaralangoy pasiring batalay pero daa ginaradan kan mga tinubo katakod kan istoryang ini nin paggadan kan mga misionero an istorya na resulta kan makagiram giram na pangyayari paayaw ayaw daa na mga batalay nagralayog pasiring sa pampang asin nagturusok sa mga kababatagan kaya gayod pigngaranan na an lugar na batalay an lugar kan batalay iyo an enot na naagihan kan si ekspidisyon nin mga misionerong kastila pinamayohan ni lergazpi urdaneta kan taon mala susog sa rekord igdi ilinubong an agustinong prayleng si diego de herrera saro sa misionero asin pigtandaan nin krus an saiyang linubngan sinasabi na an pigtanda na krus saray pa ngonyan sa may altar enkluso nin salming sa pagromdom kan pangyayaring historikal sarong marker an ikinaag sa atubangan kan kapilya kan abril yaon an retrato kan interior kan santuario sa too nababanga an bato sa barangay an bangued sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin abra filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa kasasarong distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an ngaran kan bangued gikan sa tataramon na bangan nangangahulugan na bagat sa tataramon na bikol o roadblock sa ingles namuknâ ini bilang pueblo kan dangan nagin kapitolyo kan probinsya nin abra kan hulyo an patron kan banwaan iyo si santiago isinàngat ni kagawad avelino bello an sarong resolusyon na naghuhurot kan pagiging syudad kaini nababanga an bangued sa barangay an takal anadara antiquata l ingles nodular ark granular ark propeller ark antique ark sarong bingkáy na takopan na an hitsura nakaagid sa punaw alagad igwa ining pinong kurit o li'gi' sa tibulaka na an direksyon pasiring sa bukahan maputiputi o kolor gatas ini hinihingap an laman kun ini ipapakilo na ta itinda o lulutoon ini sarong especies nin buskay na kabali sa pamilyang arcidae sa kaamayi pa kan taon nalista na ini ni marcos de lisboa sa saiyang vocabulario de la lengua bicol asin ini an saiyang diskripsyon kan hayop na ini sa dagat na dakul sa harani kan sola' kan san miguel an mga taga sibobo calabanga sa camarines sur an paradara kan takal sa saod kan ciudad nin naga an hiningap na laman kaini pwedeng adobohon pwedeng i barbekyu o pwede man sangkap sa sinabawan an bingkay kaini ginagamit na gayo sa konstruksyon ta nasirbing apog kan panahon sa pagdukot kan mga gapo sa pagtogdok nin mga simbahan kasalak sa timpla an kaputian kan sugok galagala asin bandala si danilo danny madrid gerona hulyo sa canaman camarines sur sarong pilipinong historyador propesor asin kagsurat kan ferdinand magellan the armada de malucco and the european discovery of the philippines bago kaini siya nagsurat nin manlainlain na libro nin kasaysayan kan mga banwaan sa albay camarines norte camarines sur asin masbate siring man kan universidad de santa isabel sagkod ateneo de naga na unibersidad asin iba pa siya an kagdiskobre kan petsang mayo komo aldaw nin pagkamukna kan probinsya nin camarines kan isinurat niya an ferdinand magellan the armada de malucco and the european discovery of the philippines na urog nagpabantog sa saiya siya dating propesor sa ateneo de naga na unibersidad asin direktor kan instituto sa historya asin kultura nin bikol institute of bikol history and culture sa nasabing kolehiyo nag adal si gerona nin elementarya sa canaman central school asin ipinadagos an sekondarya sa university of nueva caceres magpapadion kuta siya komo sarong heswita alagad pakalihis nin duwang taon dai na nagpadagos nakua niya an titulong batsilyer asin master nin arte sa pilosopiya sa ateneo de manila na unibersidad asin doktor nin pilosopiya sa philippine studies history sa unibersidad kan pilipinas duwa sa saiyang naresibeng onra iyo an kaogma festival hot shots arts and culture na iginawad kan lokal na gobyerno kan camarines sur kan asin an outstanding bicolano in civic development na iginawad kan dr melchor t villanueva awards kan hararom an saiyang adal dapit asin urog na sa kasaysayan kan amay na pagkolonya kan mga espanyol sa ronang bikol dakul na siyang mga papel na binasa sa mga internasyunal na mga forum asin mga tiripon nin mga historyador sa iba ibang nasyon siya bakô sanang maray magsurat asin maglektura sa ingles kundi kasi parehas an pakanood niya kan tataramon na espanyol tatao man siyang magtaram pranses asin may pakasabot man kan lenggwaheng aleman asin portuges inspirasyon ni gerona sa pag adal nin historya si domingo abella siya dakol nang naisurat gabos manunungod sa kasaysayan an canaman central school an pinakagurangan na eskwelahan sa canaman camarines sur filipinas nagpoon komo sarong klase na iminukna kan piggibo ini sa sarong arkiladong residensya hanggan nagtalubo komo sarong kompletong eskwelahan pan elementarya ngunyan na taon an canaman central school pinamamayohan kan pricipal na si allen baluyot asin ni lita mijares bilang supervisor kan canaman district namomogtak ini sa barangay dinaga sakop haros sq m kadagaan an canaman central school alumni association inc ccsaa an organisasyon kan alumnay kaining eskwelahan namukna ini kan na si dondon adolfo jr an nagin enot na presidente mga bistong alumnay jesse manalastas robredo mayo agosto kag ako kan gawad ramon magsaysay asin nagin alkalde nin siyam na taon kan syudad nin naga filipinas inot siyang nagserbe komo alkalde kan syudad kan sa edad na bagay na nareparo siya an pinakahuben na nagtukaw sa siring na pwesto siya nanombrahan kan hulyo ni pres benigno aquino iii bilang kahilom kan departamento nin interior asin gobyerno lokal asin iyo ini an katungdan na kapot niya sagkod sa saiyang kagadanan an agom ni robredo iyo an abogadong si leni robredo aki nin sarong retiradong huwes na si antonio gerona asin ni salvacion sto tomas an mag agom may tulong aki anas babae jessica marie aika janine patricia asin jillian therese si robredo ikaduwang henerasyon na tsino filipino siya an aki ninda jose chan robredo sr asin marcelina manalastas namundag sa navotas rizal kan taon igwa siyang tolong tugang si jose butch robredo sarong negosyante si dra jocelyn robredo austria na yaon nag'eerok sa estados unidos asin si jenny robredo tang an lolohon niya sa ama sarong tsinong imigrante nagngangaran lim pay co na nagdangtol sa filipinas sa pag aboton kan ika ng siglo si lim pay co nagin katoliko asin saiyang pighingako an pangaran na juan lim robredo ini an kostumbre nin sarong imigranteng intsik an pag arog kan pangaran kan saiyang ninong o ninang si lim pay co pinili na mangaran saiya an pangaran kan si pading nagbonyag saiya an ama ni robredo na si jose chan dinara pa man an apelyidong chan ta ini an apelyido kan saiyang ina nag adal si robredo nin elementarya sa naga parochial school asin ipinadagos an sekundarya sa ateneo de naga nagtapos siya nin kolehiyo sa de la salle university na igwang duwang degree sa industrial asin mechanical engineering nakua niya an titulong master sa business administration sa unibersidad kan pilipinas asin master sa public administration sa harvard university sa estados unidos amay sa saiyang karera si robredo nagtrabaho sa san miguel coroporation kan sa siyudad nin mandaluyong sa seksyon kan physical distribution technical services sa lindong kan general services division dangan sa laog sana nin anom na bulan nagsakat na siya sa responsibilidad nalampasan an duwang lebel asin pinakapot sa finance division nin anom na bulan kan an namamayo niya ipighubo sa magnolia ice cream sarong dibisyon kan san miguel si robredo inalok mag iba saiya asin siya natoka sa logistics asin planning na seksyon manta na siya kadungan man na staff assistant kan physical distribution director paglaog kan taon siya buminalik sa syudad nin naga kun sain nagin siyang program director kan bicol river basin development program sarong ahensya na naghihingoa na maintegrar an gabos na development planning para sa urog na ikauuswag kan tulong probinsya nasasakop kan rehiyon bikol an tiyoon niyang si luis villafuerte iyo an nag agyat saiya na lumaog sa pulitika asin sa suporta kan gurang siya nagdalagan para alkalde sa syudad nin naga asin siya nakatukaw sa sinabing pwesto kan asin huli kaini siya na an pinakahuben na persona sa edad na sa bilog na filipinas na nagkapot kan siring na katungdan si robredo nabirik an kamugtakan kan naga hale sa mabublay asin mayong kabuhaybuhay na syudad asin nagin ini saro sa most improved cities in asia mga gantad na gayong mga syudad sa asya siring sa ginawad na pagbisto kan asiaweek magazine kan masabi na kan siya nagtutukaw alkalde kan syudad si robredo naumaw na gayo ta huli saiya napakusog nanggad an partisipasyon kan mga namamanwaan sa paggogobyerno bagay na iyo an nagbalik sa syudad an preeminenteng posisyon kaini bilang nanginginot na syudad sa ronang bikol kan bilang pagbisto kan saiyang kakayahan asin kabatiran komo sarong namomoon sa pagpadalagan nin lokal na gobyerno si robredo napili mamayo bilang presidente kan league of cities of the philippines an kasararoan nin mga alkalde nin mga syudad poon man abot si robredo naelehir man chairman kan regional development council sarong konseho na nagkokoordinar asin nagpaplano kan kauswagan kan anom na probinsya asin pitong syudad sa kabikolan kan siya alkalde kan naga napalangkaw niyang gayo an koleksyon sa buhis napasemento an pinakarokrok na mga tinampo sa syudad naparikas an pagtaong permanenteng mga daga asin estaran sa dakul sa urban poor napagantad an mga serbisyo kan mga barangay asin pinaotob an sarong silag na paggogobyerno ta gabos ibinibiklad sa publiko an anoman na dokumento transaksyon asin gasto kan banwaan mala ta an mga bidding asin procurement kan gobyerno lokal ibinabalangibog paagi nin pagpublikar kaini sa mga buletin asin sa websayt mismo kan syudad masabi pa napapondo niya an mga sugal arog kan jueteng pinataralsik niya sa luwas kan naga an mga imat imat na nagpapasaling mga huba asin huli ta nakita niyang nagpipiot nang maray an mga tinampo sa sentro binalyo niya gabos na terminal nin bus asin jeepney sa luwasluwas ngane dai makaulang sa trapik an mga lakdang na ini marasa pa ta iyo an nagbuhay sa negosyo asin estado kan siyudad hale sa ikatolong klaseng siyudad ta nagro'ro' nang gayo nabawe' niya an posisyon na dati na iyo an pinakaprimera sa rehiyon huli sa maray na padalagan sa irarom kan administrasyon ni robredo an syudad nin naga nag ani nin kadakul na mga papremyo pag'omaw asin mga onra na nag'abot sa bilang na internasyonal nasyonal asin rehiyonal na award asin indibidwal na pagmimidbid si presidente benigno aquino iii iyo an nagkapot nguna kan posisyon nin sekretaryo kan interior asin gobyerno lokal poon hunyo sundo hulyo kun kasuarin pignombrahan ni aquino si robredo sa katungdan na ini alagad duwang pulitiko sa bikol si luis ortega dating konsehal kan naga asin luis villafuerte sr an kongresista kan terser distrito kan camarines sur an nagbabangga kan saiyang kompirmasyon sa commission on appointments kun sain an huri myembro man digdi kan marso pigloktawan an nominasyon ni robredo kan hunyo linoktawan naman an saiyang nominasyon saro naman kutang pagbista kan saiyang kompirmasyon an itinalaga sa agosto alagad mayo nang kamanungdanan ta nagadan na si robredo maski siring an pangyari si robredo pighingoa man giraray an udok sa boot na pagkapot kan saiyang katungdan asin nagkaag siya nin mga lakdang mapakarhay an padalagan kan mga gobyerno lokal na yunit saro sa lakdang na ini iyo an ipigpapasunod niyang full disclosure policy fdp sarong polisya kun sain an gobyerno lokal obligado na ibuyagyag sa mga publikong lugar an dokumentong pinansyal na nagpapahiling tulos kun sain mananggad nagdaragos asin pigtostos an pondo an pagkuyog sa polisiyang ini saro sa karaipohan ngani an sarong gobyerno lokal makamit an sinasabing seal of good housekeeping sgh na iginagawad taontaon sa mga gobyerno lokal na nagsunod sa polisya an seal of good housekeeping kumbaga nag aagyat sa mga gobernante nin pagkahonesto asin mahusay na pagpapalakaw sa gobyerno sa bagay na ini higot an saiyang pagtubod na kun danay na sinusukol an resulta kan mga trabahong ginigibo kan mga yunit nin gobyerno lokal an praktis na ini mayong ibang ibubunga kundi an mapakarhay an saindang mga trabaho sa pagkapot niya sa mga katungdan sa gobyerno saiyang tinatawan doon na dapat an mga transakyon sa gobyerno silag asin barang sa mga namamanwaan ngani yaon an pagtitiwala kaini sa mga lider kan banwaan masabi pa maigot an kampanya niya sa pagbungkal kan mga kabuktotan asin korupsyon sa mga gobyerno lokal asin sa kapulisan saro sa magabat na memorandum dilg mc na pinaluwas ni robredo iyo an memo nagpapangalad sa pagpadukot pagtaplak asin pagpaskil kan retrato o pangaran man kan sarong opisyal sa anoman na billboard dapit sa sarong proyekto nin gobyerno sa simpleng rason bako man personal na kwarta an ginagasto sa proyekto sayod na 'pag'alsa kan sadiring tukawan' mansana an gibong ini kan opisyal bantog sa bilog na probinsya na sa pulitika luwayluway nagkabiriyang sinda robredo asin luis villafuerte huli suboot nagsahongsahong pa si villafuerte sa pagpadalagan kan syudad asin habo man magin tao tao sa posporo an alkalde sa igot na mawot ni villafuerte mabungkal sa poder si robredo pirang beses si villafuerte nagkaag asin nagsuporta sa kalaban ni robredo tuyong nareeleksyon alagad an bilog na naga huli sa makusog na pagtubod pa saiya binobotohan pa siya matingog na maray an kurahaw niya sa kampanya na ubos kun ubos gabos kun gabos mala ta totoo mananggad mayo nakalusot ni saro sa linyada kan mga kandidatong para konsehal lado sa kandidatong kalaban ni robredo pero dakul an duda kan kalaban na dinadaya suboot ni robredo an resulta ta dai makatubod na entero sindang naboboklo nag abot sa punto na pati an isyu kan citizenship ni robredo binulitlit pa ni villafuerte asin mismo an sobrino niyang si jojo villafuerte na linabanan siya sa pagka alkalde pero nadaog nagsàngat nin mga kaso sa commission on elections nagkekwestyon kan saiyang kwalipikasyon na magkandidato ta siya daa sarong 'alien' sa marayrahay na naginibohan ni robredo sa lantad nin serbisyo publiko mayor na onra an ipiggawad saiya na masambit an magkapira kaini si robredo saro man na trustee sa synergeia foundation inc koalisyon nin mga indibidwal mga institusyon asin mga kaayonan na sararong nagtatarabang mapagantad an edukasyon sa filipinas an pundasyon nakikidamay sa mga gobyerno lokal sa departamento nin edukasyon mga grupong sibiko mga eskwelahan mga maestro mga magurang asin mga estudyante ngane mapangyari an mga sistimatikong programa na mapakarhay an mga proseso sistema asin estruktura nin pag'adal asin pagtokdo kaiba man sinda gobernador grace padaca kan isabela asin gobernador ed panlilio kan pampanga sinda nagbunsod kan kaya natin movement sarong hiron na nagpoon kan hunyo pagtiripon sa ateneo de manila na unibersidad kun sain ini hinihiling na hiron na naghohorot nin tunay na pagbabakli paghihira asin lideratong ethikal sa filipinas sa pag onra ki robredo si senador ramon revilla nagsàngat kan resolusyon nu sa tuyong pagpadanay kan pagromdom kan maray na gibo niya asin man si senador francis pangilinan ipighayag an sarong resolusyon nu sa tuyong pagtaong honor sa dainang sekretaryo huli sa saiyang matagom na kontribusyon sa pagrereporma sa palakaw kan gobyerno sa filipinas tolostolos an siyudad nin naga sa ri'gon kan ordinansa nu petsado agosto ipigngaran saiya an coliseum nin naga huli sa marayrahay asin napapalaen na naginibohan bilang alkalde kan naga asin komo sekretaryo kan departamento nin interior asin gobyerno lokal an siyudad kan naga makaag nin sarong museo kun saen matitipon asin masasaray an gabos na memorabilia kan dainang sekretaryo na aaporon jesse m robredo museum and memorabilia mapepwesto sa laog kan raul s roco library harani sa city hall an bicol university sa legazpi city pinagmarhay na ipangaran saiya an bagong muknang institute of local governance sa sarong pormal na pagbungsod kan septyembre sa kagadanan ni jesse robredo bigla bigla nagturunga an mga memorabilia manongod sa saiyang pagkatawo mga streamer asin mga t shirts na nagpapahiling nin pagkamoot paghanga pagpasalamat asin pagromdom mga payong na may siring man na mga mensahe mga abaniko asin pati pambukas bote saka padukot sa ref an siring na mate dai pigsonson biglang nagsolwak asin nagpahiling kan hararom na kawa'ran sa nagtalikod sa buhay masabi pa sarong kolektibong paglogo'logo an nahiling sa reaksyon na ini kan komunidad si robredo simple an pagbuhaybuhay dai nag'iinom asin dai man nagsisigarilyo asin sa tiripon seguro sa paglikay sa disgrasya dai nainom basta kan dinuduhol saiyang inomon na malipot mayo siyang mga bisyo siring kan naheheling sa mga tipikal na pulitiko sa anuman na okasyon sosyal na tinutungahan an pagpahiling niya bastante na asin amay tolos na nahale an saiyang pagkakuripot bantog bareta sa bilog na syudad yaon diyan an surubahan na naglalakop na si robredo daa agit agitan na tagahanga ni pacquiao sarong padaprig saiya ta si pacquiao parati naparetrato higot na gogom an duwang kamot binansagan na pogi siya kan alkalde pa maski sa mga kontrata sa gobyerno sinisi'rip nanggad na makua kan gobyerno an pinakabentahe sa kaban kan siyudad ta habo siya kan masamwang o marawraw na paggasto kan kwarta nin banwaan sa paglaog sa trabaho amay pirme asin pinakahuri sa napule ta saro siyang workaholic estrikto siya pero bakong laggod magtaram sa pagtuyaw sa mga sakop niya sa opisina mahuyo an boot mayong ayre asin parati ngane mahiling sa sentro kan naga nakashorts sana alagad man siya may katagasan nin boot sa pighuna niya tamang desisyon asin tamang gibo gusto niya an mga gibohon magibo tolos daing abala ta resulta saiya an importante mala ta sabi ni denr secretary ramon paje saro man na bicolano an pirmeng pagsadol saiya giboha na mon giboha na totoong gayo ta an pilosopiya sa buhay niya iyo an kun bako ngonyan noarin pa an pamilya niya tinatàwan nanggad importansya asin parati napuli sa pangudtohan ngani makasaro an saiyang pamilya sa pagkakan asin kan siya sekretaryo na pagtatapos kan semana tulos nauling naga sa tuyong makasaro niya an saiyang agom asin mga aki seguro huli sa mapanas na memorya maski sarong beses na pinabisto saiya dai nalilingawan asin tinitno sa dalan kun masabatan kan agosto an eroplanong piper pa seneca lunad si sekretaryo robredo haling syudad nin cebu kun sain siya imbitado sa inagurasyon kan sarong bagong edipisyo kan philippine national police asin pasiring nang syudad nin naga kairiba niya sinda capt jessup bahinting kishitz chand sarong nepali asin an saiyang aide de camp na si jun abrasado kan naglagpak sa tubig kan sola' nin masbate sa apat na sakay saro an nakaligtas buhay asin an duwang piloto saka si robredo nakua garadan na pag'ayaw nin apat na aldaw na pugapugang pagrurip kan mga naghaharanap sainda nakua sinda nakakulong sa naglubog na eroplano asin ini nakasangat sa gilid nin ampas pye an rarom asin metro an rayo sa kosa kan masbate alas nin aga martes agosto oras sa filipinas an bareta kinompirmar ni dotc secretary mar roxas nawalat ni robredo an saiyang agom na si maria leonor robredo asin tulong aki tuyong mapuli si robredo sa saiyang pamilya urog na ta gusto niya mag atender sa swimming competition na kinakabalihan kan nguhod niyang aking si jillian kan mangyari an trahedya si presidente aquino nagpaluwas nin proklamasyon nu s na nagboboot nin walong aldaw na pagloloto poon agosto sagkod agosto para sa nagtalikod nang si robredo bago gawadan nin inaapod na state funeral si robredo dinuholan nin onra ni aquino an philippine legion of honor na may katambay na ranggong chief commander pighotad si robredo poon agosto abot agosto sa chapel of the good sheperds sa laog kan arsobispado kan arkideosesis nin caceres asin agang amay isinakay sa eroplano ta duman sa kalayaan hall kan palasyo malakanyang papatentehan domingo ibinalik sa naga kun saen gagawadan nin sarong solemneng 'state funeral' kan gobyerno asin planong ipacremate pakatapos an gobyerno totoo nagtangro sa pamilya na pwede ilubong sa libingan ng mga bayani an pamilya nagdesisyon na igdi sa naga si robredo ultimong ihuhulid ta sabi kan agom iyo ini an gustong balikan kan saiyang agom an saiyang maogmang lugar an saiyang kinamundagan an saiyang abo isinaray sa mausoleo kan pamilya sa kamposantong eternal gardens sa bgy balatas siyudad nin naga siring sa mga nagmamasid na iba dai dapat daa sobrang paka omaw ki robredo na yaon na sa lebel nin sarong heroe sa eksaktong sinurat kan sarong bikolano sa letter to the editor sa bicol mail agosto sa momento an pagsulwak kan mga pakikidumamay haros masumô sumô na kita an pagkurôkuso nin dagmang na pag'omaw haros malangtoban na kita na mawa'ran nang malay sa kagadanan si jesse ibinikyaw sa kataas taasing pedestal asin sa pagsangkap kan panganâ na aleluya seguro mas halangkaw pa sa mga dios diyosan at the moment the outpouring of condolences have almost drowned us the heaps and heaps of endless praise have almost overwhelmed us out of our senses in death jesse has been raised to a high pedestal and to complete the hyperbole maybe even higher up there among the gods ta dagdag niya pa alagad sa tunay na buhay bako nanggad santo siya saro sana siyang ordinaryong tawo asin an pagka simple niya ngane nasambit komo saro sa saiyang birtud ano man naginibohan niya bako man sobrang kataas na dai na kayang aboton kan siisay man na ordinaryo simple asin makasâlanon na tawo in life however jesse was definitely not a saint he was just an ordinary man his ordinariness and simplicity cited as one of his virtues whose accomplishments are low enough to be within the reach of any ordinary simple and sinful man alagad sa pagkulibat seguro tinuyo sa kawat nin pulitika an siring ta ma'eleksyon asin kaipohan an pwersa nin simbolo na magatongan an imahinasyon kan mga botante asin makua an simpatiya ninda natahoban sa sibot kan mga pangyayari an katotoanan na si robredo nag'aatubang sa dakulon na kaso administratibo asin kaso kriminal na nakasângat sa ombudsman anas kaso sa paglapas kan anti graft and corrupt practices act r a no sobra kaini isina'ngat ni emilio aguinaldo sa ombudsman kan si robredo alkalde pa ining mga isyu na ini dinara sa commission on appointments kan an posisyon ni robredo bilang sekretaryo sa dilg yaon sa pagrebyu asin pag'aprobar kan nasabing komisyon sa totoo lang nagadan si robredo dai man nagin pormal an nombramiento niya komo sekretaryo kan dilg an mi ultimo adios bikol huri kong paaram tinokdâ na rawitdawit ni jose rizal kan banggi kaidto bago mag abot an des ini an nagtaong kusogboot sa mga pilipino na magtumang asin maglaban na sayod sa mga kagsakop na mga kastila iyo ini an saro sa mga sinurat niyang ultimo bago siya pinapabadil duman sa bagumbayan ngonyan liwasang rizal na igwa man daa saro pa na tinago niya sa saiyang sapatos alagad nin huli ta an mga teksto kaini malibogon asin haros dai mariraw hanggan ngonyan garo baga sarong talinhaga pa kun ano baga idto maski ngani an mga hiro ni rizal sa matoninong mansanang reporma nameligro siyang maray ta an mga kapadian na kastila habong maghira asin dakul sainda nalogmok na sa mga bisyo asin korapsyon nakanamit nin poder na labis asin mayong ibang tuyo na sa buhay bako si misyon nindang sinumpaan sa atubang nin diyos kundi mapagantad ninda an saindang yaman asin kapangyarihan para sainda si rizal sarong naghohoma na peligro sa masiram na estado nin pagbuhaybuhay ninda kaya dawa anong paghurot kan mga repormista na mabakle an sitwasyon sa pilipinas orog logod na nangingisog an mga opisyales na kastila katuwang an mga pading korupto mala ta nagabot sa punto na inaresto siya pigbista kun pano sana asin senentensyahan nin kagadanan sa tahaw nin mga pangyayaring iyan masabotan kun ano an namate ni rizal kan umagahon na siya babadilon na sa bagumbayan sa fort santiago kun saen siya napipiot asin sa edad sanang sinurat niya an imortal na rawitdawit na mi ultimo adios an rawitdawit nagpapahayag sa mamundong tingog an makuring pagkamoot niya sa sadiring banwa sinurat niya an rawitdawit sa pag ultan kan alas dose asin alas singkong umagahon sarabi pinakasalan niya si josephine bracken kan umagahon na idto saka sarabi pa siya nag retract sa atubangan kan padi na iyo an kuminasal sainda hanggan kan nagtalikod na nakaaging siglo iyo pa ini an posisyon kan simbahan katolika na si rizal nagsumpa giraray komo sarong tunay na katoliko pero aram aram igdi sa pilipinas kadto na iyo ini an kaputikan kan simbahan sabi ngani kayan ni parmaseutikong freidrich stahl anas sana pagsagin sagin kan simbahan sabi ni rizal sa rawitdawit niya maduman ngaya ko sa lugar na an pagtubod dai nakakagadan an rawitdawit niyang ini tinokdâ niya mayong petsa mayong titulo mayong pirma niya ini tinago niya sa sarong kusinilya asin an mga katood niya pinalakop ini sa mga katipunero asin nakaluyap pa sa luwas kan pilipinas si mariano ponce saiyang amigo asin saro man na repormista nagpalakop kan rawitdawit sa hongkong kan taon na pigtitulohan niya mi ultimo pensamiento alagad pangaran na ini dai nakagamot sa mga tawo si fr mariano dacanay pinublikar an kopya kaini sa la independencia kan sep na may titulong ultimo adios kaya an rawitdawit ni rizal na mayong petsa mayong pirma asin mayong titulo nabantog sa kinaban sa pangaran na ultimo adios o mi ultimo adios kan an pilipinas napasakamot na sa estados unidos bunga kan guerra espanya amerika an paghiling sa pilipinas sarong barbarikong nasyon na dai kaya magsadiring gobyerno kan an jones law pigtutukar sa kongreso kan amerika ley na mataong kakayahan sa pilipino na magpadalagan kan sadiri niyang gobyerno si rep henry cooper ipigdiskurso an mi ultimo adiossa atubangan kan kongreso pakadangog kan mga representante sinda nalodok asin nakumbinsi na may kakayahan man pala an mga pilipino asin tolos inaprobahan an layi may nang dakitaramon sa ingles kan mi ultimo adios asin an pinakapopular iyo idtong ki charles derbyshire na nakakurit sa bronse nakakurit man sa bronse diyan sa liwasang rizal iyo an dakitaramon sa ingles ni nick joaquin ini laen pa kyan napalis naman sa na lenggwaheng pilipino kan pinalis ni luis g dato sa ingles an mi ultimo adios tituladong mi ultimo pensamiento sabi ni maria lilia realubit na nagsurat nin mahiwas asin hararom dapit sa literaturang bikol labing duwang polo katawo na an nagpalis kan mi ultimo adios ni jose rizal sa tataramon na bikol si mariano nicomedes camaligan camarines sur si zacarias v santuyo tandok cam sur cresenciano de guzman bacacay albay luis dato baao camarines sur lorenzo siling layas rosales ciudad nin naga rodolfo dato baao camarines sur hen simeon ola guinobatan albay jose figueroa sorsogon manuel salazar bombon camarines sur asin si armenta sabas kan magarao camarines sur sinda an magkapirang bikolano na nagtokda kan saindang sadiring bersyon sa bikol an huring paaram na nakakurit sa bronse duman sa liwasang rizal iyo an bersyon sa bikol ni luis dato dawa ngani totoo nakapangaran ki juan triviño ta ini may sadiring istorya man kun napano an binikol kan huring paaram na nasunod sa ibaba iyo an bersyon ni mariano nicomedes sarong bantogan na dramatista parazarzuela asin pararawitdawit kan panahon niya kan taon siya nanombrahan deputy treasurer kan ambos camarines si nicomedes peryodista man siya an nagpublikar katuwang si emeterio abella asin joaquin teodorico kan peryodikong an parabareta kun saen siya an editor pa ngani an ambos camarines espanyol ambos anas dating probinsya kan an filipinas sakop pa kan mga espanyol asin sagkod kan taon kan an filipinas kolonya na kan estados unidos namumugtak ini sa puro kan rawis kan bikol sa norte nababangâ na ini ngunyan sa duwang probinsya camarines norte asin camarines sur kan panahon nin kastila an terminong ambos camarines pigtutumoy an sinarô na camarines sur asin camarines norte an kamugtakan na ini angay sana kan taon hanggan alagad poon na man abot binangâ giraray ini sa camarines norte asin camarines sur kan taon pinagsarô giraray an duwa asin an estadong ini naghanggan taon katapostaposi kan marso pinagmarhay na isuway na nanggad an camarines norte sa camarines sur sa rgon kan ley nu na ipinagboot kan lehislatura kan filipinas kan inot an ragay lupi asin sipocot kabtang probinsyang camarines norte alagad kan an nasambit na mga banwaan piglito sa camarines sur karibay an siruma alagad ngan an huri ibinalik man giraray sa sur hanggan ngunyan iyo ini an kamugtakan kan duwang probinsya binabanga an probinsya nin na banwaan dangan an kapitolyo kaini iyo an naga an alaminos sarong ikalimang klaseng sa kan laguna filipinas an designadong zip code kaini iyo an sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado namomogtak ini sa norte subangan kan santo tomas batangas sur kan calauan laguna sagkod bay asin sulnopan kan ciudad nin san pablo nababanga an alaminos sa barangay nagpoon an alaminos bilang sarong barrio kan ciudad nin san pablo na saro pa sanang banwaan kaidto kan batangas pigtakod ini bilang barrio kan san pablo na pagtao sa provincia kan laguna kan nakua kaini an pagigin sarong banwan asin teritoryo kan laguna kan pinoy dream academy bisto man sa apod na pda an bersyon sa filipino kan star academy kan endemol an format siring sa big brother sarong set nin mga finalist sa ngaran na mga iskolar sa enterong serye an maistar sa akademiya sa laog nin apat na bulan asin eensayohon nin mga bisitang paratokdo tangarig magin multimedia performer pigbabantayan kan pamayong maestro sa apod na headmaster an gibo gibo sa akademiya nin oras aroaldaw naggagamit ini nin tagline na ang drama sa likod ng pangarap an drama sa kan pangatorogan pig eere an programa sa abs cbn siring sa harong kan pinoy big brother an akademiya nakaatubang sa istudyo kan abs cbn sa ciudad nin quezon dawà na garo nakatugdok ini sa kataid kan harong an realidad sarong istudyo sana na igwang kadakol na kwarto an harong asin akademiya kabali sa mga kwarto ka akademiya iyo an istudyo an sa administrasyon pagsayaw piano asin pagadal patin na an istaran sagkod kusina kan mga iskolar kompwesto nin dai mababa sa apat na tawong eksperto sa musika performing arts asin media an mga paratokdo sa akademiya pinamamayohan ini kan pamayong maestro na minareparo kan mga gibo gibo sa laog kan akademiya asin nagtotokd sagkod nagaalalay sa mga iskolar sa saindang pagtalub bilang mga performer an wayaway o bandera kan filipinas igwa nin desenyong pantay na sukol nin pabalagbag na kolor asul sagkod pula asin igwang sarong puting ekwilaterong triyangulo na nakahandig sa gilid na takodan sa tahaw kan triyangulo iyo an bulawan na saldang na igwang walong panginot na sirang lambang saro kaini natatahawan nin saradit pang sirang asin sa lambang rokrok kan triyangulo iyo an sarong bulawan na bitoon na lima an panas pigpapahiling an bandera na yaon an asul sa itaas sa mga oras nin katuninongan asin an pula itaas sa mga oras nin guerra inot na pig isip an bandera kan heneral kan rebolusyong filipinong si emilio aguinaldo kan durante kan saiyang exile sa hong kong ipigbali sa desenyo an ibang mga simbolo komon sa mga banderang piggamit kan katipunan an inot na bandera pigtah ni marcela agoncillo kan saiyang daragang si lorenza asin si doña delfina herbosa de natividad na sobrena ni jose rizal na nasyonal na heroe kan filipinas sarong lehislasyon an pigpasar kan na piggamit an desenyo bilang opisyal na bandera kan filipinas sosog sa opisyal na interpretasyon an triyangulong puti sa bandera an pakahulogan kapantayan asin pagkamagturugang an asul na parte katuninongan katotoohan asin hustisya an pulang kabtang natindog para sa patriotismo asin kaisogan an walong panginot na sirang kan saldang natindog para sa walong probinsya kan batangas bulacan cavite laguna manila nueva ecija pampanga asin tarlac na inot na nag alsa laban sa espanya asin ipinairarom kan mga espanyol sa ley militar kan magbungkaras an rebolusyon pilipino kan an tulong bituon an natindog para sa tulong mayor na isla kan nasyon an luzon visayas asin mindanao si dr jaime hernandez hulyo hulyo sarong eminenteng edukador estadista abogado asin propitario na may rekord na nagin secretary of finance nin tolong presidente kan filipinas si sergio osmeña manuel roxas asin ramon magsaysay alagad orog sa gabos siya an kagmukna kan kaenot enoteng unibersidad sa bikol asin kaenot enote man sa enterong habagatan kan luzon luwas kan manila siya namundag sa libmanan camarines sur ki leon asin dolores hernandez naagom niya si anita jaucian kan parehong banwaan an pagsasaro ninda nagbunga nin limang aki si dolores pura erlinda jaime jr asin si jesus si jesus an buhay pa nagpoon siya pagadal sa libmanan pag hayskul sa naga sa provincial high school na sya nagadal siya asin naggraduar sa abogasya sa philippine law school pageksamen komo sertipikadong abogado nakamit niya an ika apat na pwesto taon naako na siya sa pagpraktis kan saiyang abogasya alagad mas amay pa kaini kan taon nanombrahan siya komo ordinaryong escribiente sa bureau of audits dangan sa philippine school of commerce nagkua siya nin accounting asin kan siya nasertipikaran komo sarong public accountant ninombrahan siyang deputy auditor kan capiz taon nagin na siyang district auditor sunod sunod sa albay cebu asin pangasinan kan siya ibinalik sa manila nagin siyang assistant manager kan department of railroads and industries pakatapos ginibo na siyang manager kan department of provincial and municipal audits huli sa ipinamalas niyang abilidad sa pagmamanehar asin orog na huli sa saiyang integridad si presidente herbert hoover pinatukaw siya kan komo insular auditor siya an pinaka enot na pilipino na manombrahan igdi ta bago siya anas mga amerikano an nagkarapot kan siring na pwesto kan matogdas an komunwelt kan filipinas kan si pres manuel quezon pinatukaw siya bilang pinakaenot na auditor general kan magbungkaras an guerra kan siya natongod na yaon sa amerika nagaadal kan mga relasyon pinansyal sa pag ultan kan amerika asin pilipinas sa pangandam sa pagduhol nin katalingkasan sa pilipinas kan naporma an government in exile kan filipinas duman kadto sa washington siya man giraray an ginibong auditor general siya man an nagin finance secretary kan si sergio osmeña nagtukaw na komo presidente kan taon kan si manuel roxas na magtukaw kapot niya pa an pwesto komo secretary of finance pero pakahaloy haloy nagdemitir na siya si roxas kinua siya giraray na magtukaw komo myembro sa hunta direktiba kan philippine national bank asin bilang chairman kan civil service service board of appeals kan si ramon magsaysay na magtukaw pinabalik siya sa dating pwesto komo secretary of finance asin bilang chairman kan monetary board kan abril siya an namayo sa sarong survey mission sa hapon asin an report niya kan saiyang misyon na inapod hernandez reports iyo an nagin base sa paghagad kan filipinas nin reparasyon sa hapon bunga kan dakulang danyos sa guerra pakagadan ni magsaysay kan siya pinasige sa ibang mga serbisyo sa gobyerno ni pres carlos garcia alagad nagretiro naman siya haros limang polong taon an serbisyo niya sa gobyerno siya aktibo man na maray sa mga katiriponan arog kan bicol association inc asin poon abot siya an nagtukaw na chairman kan philippine national red cross nagin man siyang presidente sa iba ibang panahon sa mga minasunod na katiriponan philippine institute of international affairs philippine institute of accountants government auditors association american academy of political and social sciences philippine foundation of american economic association kan temporario siyang nagretiro pag ultan kan taon asin presidente siya kan bicol electric company igdi sa syudad kan naga asin nagtogdas siya nin sadiring accounting firm sa manila naorganisar niya man an rural bank of nueva caceres igdi sa syudad nin naga na nanginabang na maray an mga para oma sa mga enot na taon kan university of the east nagin siya duman bise presidente kan nagmukna siya nin sadit na kolehiyo an nueva caceres college kan taon ini ginibo nang tunay na unibersidad asin inapod na sa pangaran na university of nueva caceres an pinaka enot na unibersidad na natogdas sa enterong kahiwasan kan solnopan nin luzon luwas kan manila an saiyang pagmukna kan unibersidad bako lang dakulaon na gayong kontribusyon sa pag uswag kan ekonomiya kan bikol kundi natawan nin labi labing oportunidad an mga bikolano na makamit an edukasyon na de kalidad na dai na kaipohan magpamanila siya man an autor kan librong philippine currency reform nin huli kan mga kawili wiling naginibohan niya na bakong sa ordinaryong tawo na nagdara nin dakulang pakinabang bako sana sa kabikolan kundi sa bilog na filipinas minidbid asin tinawan siyang onra kan saiyang banwaan nin libmanan camarines sur sarong dakulang estatuwa niya an pinatindog sa publikong plasa kaini kan hunyo sa ri'gon kan ord nu ipinag'ngaran saiya kan ciudad nin naga an dating kalye igualdad asin ngonyan jaime hernandez ave na kan pebrero naako na siya sa american bar kan nobyembre pakatapos kan termino niya bilang auditor general tinawan siyang plake sa saiyang pag'osol kan halangkaw na integridad sa serbisyo nin accountancy enero sa pagretiro niya sa serbisyo ginawadan siya nin plake nin pagpapahalaga huli sa maigot asin bulanos na pagkapot kan saiyang mga katongdan kan pebrero dinuholan siya kan philippine law school nin plake komo most outstanding alumnus of the year an aquinas na unibersidad sa ciudad nin legazpi kan marso ginawadan siya nin degree of doctor of philisophy in education honoris causa huli sa halawig asin hararom na ambag niya sa lantad nin edukasyon asin huli sa pagtogdas niya kan pinaka enot na unibersidad sa kabikolan an siyudad nin ligao sarong ikaapat na klaseng siyudad sa probinsya kan albay pilipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa pwersa kan akta republika nu na pinasar kan ika onseng kongreso kan marso an munisipyo nin ligao nagin sarong syudad an ngaran kan ligao hale daa sa puno na ticao pero segun sa mga taga ligao ini daa ay hale sa licao na boot sabihon malibot sa paglakaw ta sa panahon na mauranon binabaha an lugar asin an mga negosyante napipiritan maghanap nin likawan sa lawig nin panahon an lumang apod kan lugar na cavasi nagin nang ligao dating barrio an ligao kan polangui sa taon na nagin parte ini kan oas asin sa taon na ginibong independienteng banwaan igwa an ligao nin barangay an lagaylay sarong relihiyosong pagrukyaw sa debosyon sa banal na krus ginigibo ini lambang bulan nin mayo sa mga banwaan kan canaman magarao bombon asin calabanga sa camarines sur siring man sa pilar sorsogon filipinas pigtatàwan pag umaw sa kaugmahan an pagkadukáy kan krus na pigpakoan ki hesukristo ni reyna elena kan constantinople guminikan an ritwal na ini sa paganong kawat na halea na pinaggigibo tuyong bulanon si haliya an dyosa kan bulan sa susnoy na pagtubod pigpopnan an selebrasyon sa sarong nobena sa sta cruz asin pagbayle sagkod pag awit kan mga paralagayláy sa ikatollng aldaw kan mayo an suboot aldaw kan nadukayán an banal na krus an mga partisipante kaini ipigpanatà sa sta cruz kan saindang mga magurang binibilog ini nin mga daraga kabali an sarong sta elena an igwang pinakamagayón na tingog sarong agom nin paraduyág saradit na ak sa gilid kan elena mga padis na inaapod na panamparan asin an pinakainot na padis iyo an mga responde igwang anlm na parte an lagaylay timbakó duyag pag atang kan korona pasyon pagkorona ki sta elena asin danza taon kan inot na ipigselebrar an lagaylay sa banwaan nin canaman itinugdók sa atubangan kan simbahan digdi an sarong simbolikong krus na hanggan sa ngunyan nakatindóg pa tanganing mapangatamánan ini pinagibohan kan desyembre nin arko an krus ni padre solh saez an kora paroko kaidto alagad an taon taon na pagselebrar kaini sa banwaan nin canaman pinnan kan kan nagin hermana mayora si guillerma arlante nahiling kan an lagaylay sa pinakainot na kaogma festival katakod kan ika ng taon nin pagkamuknâ kan camarines sur ipinahiling nin grupo nin mga guráng kan lokal na gobyerno kan calabanga asin nin mga daraga kan lokal na gobyerno kan canaman an lagaylay sa tinampo kun sain nagun kan grupo hal sa canaman an ikatulong premyo katakód kan selebrasyon kan ika taon nin kamundagan kan banwaan kan agosto ginibo an lagaylay festival sa canaman apat na grupo an nagpartisipar kabali an mga barangay kan baras poro san francisco asin san nicolas nakua kan barangay poro an inot na pwesto mantang an urog na pinakamarháy sa pagbayli sa dalan best in streetdancing iyo an barangay san francisco sa banwaan nin bombon katakod kan ika na binamban festival kan mayo ginibo man an sarong patiribayan nin mga paralagayláy na binalíhan nin apat na barangay finalista sa premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon para sa kategoryang rawitdawit an an mga para lagaylay asin iba pang mga rawitdawit ni irvin sto tomas kan canaman camarines sur taon kan sinirat ni illuminada b balbas an kasaysayan kan lagaylay sa canaman sa manuskripong canaman lagaylay na nagin reperensya sa mga nagsurunod na paraadál kan parehong taon inadalan ni elsa a mampo an lagaylay para sa saiyang tesis masteral na study of the folk dramas in canaman camarines sur which focus on the finding of the cross an mga estudyante sa theater arts kan bikolanong unibersidad inadalan man an tradisyon tanganing makabilog nin sarlng dramang pan entablado sa saindang tesis sa kolehiyo na lagaylay an tinagba festival sarong taon taon na selebrasyon sa syudad nin iriga camarines sur na ginigibo lambang bulan nin pebrero kadungan kan kapyestahan ni nuestra señora de lourdes pinopoonan an pagrukyaw sa pagparada nin mga karetela na guyod kan mga damulag an mga karetela nagkakamàgal sa mga bunga arog kan tapayas niyog asin mangga sagkod sari saring gulay siring kan kalabasa talong asin kun ano ano pang duma hal sa pagtanom sa dagâ an mga ini dinadara sa atubangan kan emerald grotto na nakabugtak sa alitoktok nin bulod na inaapod na calvario hill kan mga inot na selebrasyon pakamisa asin pagbendita kan mga atang ipinapanao an mga ini sa mga daing sukat sarong akto nin pagmakulog asin pakisumar sa mga tios siring man an pag atang kan inot na mga inani asin ginun kan mga paratanom sa pagpa dios mabalos kan dagyâ na gusi sa uma asin sa mga tanoman sarong pagmidbid asin pag onra sa kagurangnan alagad sa paglihis nin panahon an pagrokyaw kan festival nangagin nang sarong makolor na parada nin mga kaakian na nagsasayaw sa tinampo siring kan mardi gras duman sa brasil gikan nanggad sa hararom asin suanoy na kaugalian nin mga bikolano an pagdulot nin biyayà sa gugurang dai pa minaabot an mga kastila igwa nang binibistong kagurangnan an mga bikolano na kaipohan pagtànawan nin utang na boot asin pasalamat sa paagi nin pag atang nin mga balaog asin biyayà an tataramon na tinagbâ gikan sa terminong tagbâ o an ginun o inani kan paroy o inot na bunga nin mga tinanom sa vocabulario de la lengua bicol na sinaligsig ni marcos de lisboa kaamayi nin taon dati nang tataramon ini kan mga suanoy na bikolnon kagpoon kan tinagba festival iyo an abogadong si jose calleja reyes bilang pagpahayag kan saiyang pagtubod asin pagpasalamat sa diyos asin padagos pagtaong doon sa kultura asin turismo peñones frank tinagba sa pagkakristiyano an gawe na ini natatandaan sa pagdara kan sinasabing tinagba sa kura o ki mam sa simbahan komo iyo an pagromdom kan pagkamasuripot nin diyos sagkod ngunyan ginigibo pa an siring na gawe sa mga baro banwaan sarô sa mga katuyohan kan selebrasyon iyo an pagtulod kan turismo sa syudad kun sain manunumpongan na manlainlain na tànawon midbid bilang city of springs huli sa labi ng mga natural na bukal nin tubig mahihiling digdi an bukid asog asin manlainlain na bulod siring man digdi mahihiling an philtranco transport heritage museum si nora aunor ipinangaki bilang nora cabaltera villamayor kan mayo sa iriga camarines sur sarong aktres na filipina parakanta asin tagaprodusir nin pelikula si aunor nagluwas man sa manlainlain na dula pang entablado pasali sa telebisyon asin mga konsyerto midbid siya sa sine filipino bilang superstar asin minibidbid bilang nasyunal na artista nin banwaan nagpoon an karera ni aunor sa industriya bilang parakanta kan siya manggana sa sarong patiribayan sa pagkanta nin mga amatyur inot siyang nagluwas sa pelikula sa all over the world asin sa mga pangkaakian na pelikula kan vera perez pictures asin united brothers production nag ako si aunor nin na nominasyon sa gawad famas asin nakamtan an hall of fame matapos makaresibe nin limang best actress awards nag ako man siya nin gawad sa cairo film festival asia pacific screen awards asian film awards asin iba pa an mga ak niya iyo sinda ian de leon lotlot de leon matet de leon asin kiko de leon an romblon sarong islang kan republika kan filipinas na namomogtak sa mimaropa sa visayas an banwaan kan romblon an kapitolyo kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an mayor na hanapbuhay sa romblon iyo an pagsisira pagkukupras asin pagtanom paroy saka abaka bantog man an lugar na ini kan saiyang tradisyonal na paghahabol pagbuburda asin pagsisirikmat nin mga kararaw poon kan madiskubre an marmol sa probinsya kan bandang huri nin ika ng siglo an pagtitibag asin paghuhurma sa marmol nin mga produkto siring kan lapida almiris estatuwa nin mga santos pigurin monumento rebulto asin mga gamit sa konstruksyon nagin nang dakulang industriya igdi mala ta an romblon nabansagan the marble capital of the philippines mga bloke nin marmol haleng romblon pigdadara asin pigbebenta na sa iba ibang probinsya kan filipinas mga produkto sa kahoy siring kan mga muebles asin mga parte sa harong siring man mga ukit nin mga pigurin dakula man na pigsisibotan na hanapbuhay an turismo sa probinsya pigtata'wan naman atensyon huli kan magagayon na mga pampang dagat asin mga isla igdi sa romblon an mga tataramon na romblomanon onhan asi asin bantoanan iyo an lakop asin an mga ini nakakaagid sa mga bisayang lenggwahe arog kan ilonggo asin sugbuanon alagad an tagalog tinataram man kan mga taga romblon kun dara kan sitwasyon nababanga an romblon sa banwaan an lisboa ingles lisbon ipa li'bo iyo an kapitolyo asin pinakadakulang ciudad kan portugal iyo man ini an sentro kan distrito kan lisboa asin kapitolyo kan rehiyon nin lisboa an inaapod na munisipyo kaini na kaagid sa sentro kan syudad dai kaiba an kahiwasan kan pagtaraid igwang populasyon na sa laog kan hiwas niyang km sq mi manta an lisbon metropolitan area igwa nin kag erok na naabot milyon katawo orawang sa pagkakorompol kan inaapod na lisbon metropolitan region na kaayon na igdi an mga ciudad kan leiria abot setbal igwang kag erok na milyon na katawo an rehiyon lisboa iyo an pinakamayaman sa portugal nagpropoducir ini nin kan enterong gross domestic product gdp kan nasabing nasyon asin ini man an sentro kan gobyerno asin erokan kan pamayo kan portugal an lisboa sakop kan mga romano poon kan b c mala ta si julius caesar ginibo ining municipium na inapod niyang felictas julia poon ika siglo iba ibang mga mga tribung aleman an nagsakop kan lugar asin pagtongtong ika siglo mga moro an nagsakop naman kaini kan taon an mga cruzado sa pamamayo ni afonso henriques nabawi an lugar para sa mga kristiyano poon kadto abot ngonyan nagin an lisboa saro sa sentro pulitikal ekonomiko asin kultural na lugar kan portugal sinasabi na an pagka kapitolyo kan lisboa dai man konpirmado opisyalmente magin man sa dekreto o sa surat an lisboa pinatutukaw an magkapirang ahensya kan bunyog europa an european maritime safety agency emsa asin an european monitoring centre for drugs and drugs addiction emcdda an alkalde kan lisboa ngonyan iyo si alfonso costa elegido kan partido sosyalista asin an kapyestahan kaini natama sa hunyo aldaw ni san antonio an linantang pili pwedeng gibohon na panhamis o pwede man panira na padagos an paglalanta iyo an pagbuntog sa mainit na tubig dapat an ibuntog idtong mga litik maitom na an ubak ta segurado nang hinog pero an pili ngani maglumoy na toltol dai direkta ulaan kan mainit na tubig ta kun mangyari ini nahahagoy o napapakat pagnahagoy imbes na maglomoy ini natagas logod durungan na ikaag an mga pili sa mainit na tubig pero bakong nagkakala'kaga' asin mas maray kun lokdoan an mangko na kinaagan ngani madali maglomoy maski pira an lantahon basta an importante sanop sa tubig an pili pakaubaki an pili ramasan nin asukar kun gusto ining panhamis ini an usong praktis sa naga alagad sa rinconada asin ibang parte kan albay an linanta ginigirisan nin sibulyas saka winiwisikan nin patis maluto an katampad kaini sa pagkakan si william howard taft sept marso sarong amerikanong pulitiko an ika ng presidente kan estados unidos an ika ng poon na hukom kan korte suprema asin sarong lider kan progresibong lado kan partido republikano kan ini iyo an nagkakapot kan poder sa gobyerno kan estados unidos nagserbe siya bilang solicitor heneral kan estados unidos sarong huwes federal gobernador heneral kan filipinas asin sekretaryo nin guerra bàgo nanominar bilang presidente sa kumbensyon nasyonal kan republikano na igwang suporta kan saiyang sinundan asin dayupot na amigong si theodore roosevelt an mga magurang niya iyo sinda alphonso taft asin louisa maria torrey taft napangagom niya si helen herron kan hunyo asin an pagsasaro ninda nagbunga nin tolong aki si robert alphonso taft helen herron taft charles phelps taft sinasabing dakulang lalaki siya lampyagaw ta sobrang na piye an langkaw asin nagtitimbang lampas na libra an ama niya sarong distinguidong huwes pinangaki siya sa cincinnati ohio nagadal nin kolehiyo sa yale college nagbalik sa cincinnati kun saen kinua nya abogasya sa cincinnati law school igdi na sya nagpraktis kan pagka abogado nagsakat siya sa iba ibang pwesto huli sa pagka aktibo niya sa partido republikano na natotongod iyo an nagkakapot kan poder sa gobyerno sabi ngani niya kaiyan tamang tama an plato ko naka abang kan an mga katongdan nagaarabot mahusay siyang jurista maray na administrador alagad hilako' sa pulitika mas minoot niya pa an pagbuntog sa pagpraktis kan layi kisa pag tukaw komo presidente kan estados unidos apat na taon siya presidente alagad dai lamang siya nag ogma sa pwesto asin kan siya nanombrahan nang poon na huwes sa korte suprema sabi niya dai ko lamang ngaya naromdoman na ako nagin man lang sarong presidente para saiya an magin poon na huwes iyo an pinakadakulang onra kan siya gobernador heneral kan filipinas pinahiling niya an simpatiya sa mga pilipino saiyang napagantad an ekonomiya nagparapatogdok nin mga tinampo asin mga eskwelahan asin natawan niya nin oportunidad na an mga pilipino magka igwang partisipasyon sa gobyerno si presidente theodore roosevelt ginibo siyang sekretaryo nin guerra asin kan napag isip ni roosevelt na siya an magsangle sa saiyang pwesto komo presidente asin sa kumbensyon kan partido republikano siya an napili na madalagan sa pagka presidente sa sunod na eleksyon alagad kan siya an nakatukaw na komo presidente an turno niya nagin maribok pano nin kontrobersya sa tahaw kan naglalakop na movimiento sa reporma nasyonal na ini an nagkawsa kan diringkilan ninda kan amigo niyang si roosevelt naipit siya sa laban kan duwang lado sa partido republikano an mga progresibo asin mga konserbatibong grupo an camarines sur national higschool csnhs iyo an pinakaenot na pampublikong eskwelahan pansekundarya na pigbukasan kan hulyo sa ciudad nin nueva caceres ambos camarines filipinas namumugtak an eskwelahan sa kalabaan kan peñafrancia avenue nagpoon an institusyon na igwang estudyante asin na amerikanong paratokd sa pamayo ni frank l crone an pinakaenot na prinsipal kaini kan enero ang philippine commission act no ay pigsa ley ta nganing maitugdas an departamento kang pampublikong pagtukdo sa isla kang pilipinas ini ang naggibong paagi ta nganing mamundag ang school division kan ambos camarines na aprubado kan acta nu kan july sa opisina kan nueva caceres ngunyan iyo na ang naga city ang pinakaenot na division superintendent iyo si mr w m hilts ang mga primerong eskwelahan sa nueva caceres ay nabukasan sa paagi kan mga amerikanong paratukdo na mas bistado bilang thomasites kan marso nagpaluwas ning acta nu sarung acta na nag aamienda sa acta nu na maitugdas ang departamento kang pampublikong paratukdo sa isla kan pilipinas kan hulyo ang camarines sur high school na saru sa mga primerong eskwelahan sa munisipalidad kan nueva caceres inakumodar ang mga gradweyt kang elementarya hali sa man iba ibang lugar kan probinsya nilimitahan sa edad na katorse ang mga enrollee kan eskwelahan kun sain ini striktong tig obserbaran ni mr frank l crone ang pinaka enot na prinsipal kaiba ang saiyang asistant na si ms minerva udell ang camhigh nagpuon ning ugwang estudyante na may apat na amerikanong paratukdo asin kan nagbagong mga miyembro uminabot sa ang mga nag enrol kan hunyo ang camhigh pinuonan ang bagong grupo asin nakarehistro ning total na na nag enrol paminsan minsan sa panahon kan taon nadugangan pa ang mga paratukdo hali sa mga man iba ibang primerong eskwelahan sa probinsya bistado sa pangarang ambos camarines sur sa eskwelahan kan probinsya asin anom na paratukdo hali ni manila pa ang nadugang kan nobyembre sa ri'gon kan akta republika nu an tinago annex kan eskwelahan na ini permanente nang isinuway asin dineklarang saro nang independienteng eskwelahan na inaapod nang tinago national high school ang camarines sur national high school bilang saru sa pinakaenot na national high school sa probinsya nagtatao ning kalidad na edukasyon na pantay pantay sa lambang saro ini ay nagtatao ning matibay na pundasyon para sa panghabambuhay na kaaraman asin total na pag uswag kan sarung tao sa paagi kan basic education curriculum bec special praogram in the arts spa engineering and science education project esep special program in sports sps family farm curriculum ffc and strengthened technical vocational education program stvep ang camarines sur national high school tigmomolde ang mga estudyante na magkaugwa nin mas hararom na pagpadangat sa diyos respeto sa nasyon asin sa kapwa tao tinatanaw man kaini ang lambang estudyante na maging responsable asin maging produktibong tao kan nasyon tatao magsurat asin magbasa ugwang kamalayan sa mga pangyayari sa sanlibutan nagpapasalamat sa arte asin kultura asin magtanom sa isip ang importansya kan sarung total man i hail to you pride of camarines where isarog stands stately grand hear us sing dearest alma mater of your praises all over the land ii here we come at your feet we offer homage love laurel's won we all bring camarines sur national high school in you honor our voices ring iii oh come join as today over the hills across the seas don't delay come she's waiting for you from all the barrios from the farms across the bay iv oh come where you may be oh loyal sons and daughters ever proud and true exalt her to the sky fountain of knowledge and source of faith anew vi hail camarines sur national high school dear camarines sur national high school for you will fight with all our might so let's all sing for our own alma mater dear hurray vii oh come join us today over the hills across the seas don't delay come she's waiting for you from all the barrios from the farms across the bay oh come where you may be oh loyal sons and daughters ever proud and true exalt her to the sky fountain of knowledge and source of faith anew camarines sur camarines sur national high school an agusan del norte sarong probinsya kan filipinas na namumugtak sa caraga region sa mindanao an kabesera kaini iyo an cabadbaran city asin an saiyang mga pagdolonan iyo an surigao del norte sa amihanan surigao del sur sa subangan agusan del sur sa habagatan asin misamis oriental sa solnopan nagaatubang ini sa butuan bay na parte kan bohol sea sa may bandang norteng solnopan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an ekonomiya kan agusan del norte sarig haros sa agrikultura mala ta iyo ini an may pinakadakul na inaani nin paroy sa bilog na nasyon kan filipinas an agusan del norte nababanga saa sarong syudad asin banwaan an syudad kan butuan populasyon namumuigtak sa agusan del norte pero independiente ini sa pag administrar huli ta highly urbanized an saiyang status ini namumugtak sa norteng subangan kan sola' kan butuan asin kan surigao del norte subangan kan surigao del sur solnopan kan misamis oriental asin habagatan saka sur solnopan kan agusan del sur an agusan del norte igwang kahiwasan na kilometro kwadrado kan luminaog an hapon sa northern agusan alagad kan nalungkas an lugar na ini sa pananakop kan hapon namukna an probinsya kan agusan sa pwersa kan akta republika nu kan agosto asin an kabesera kaini nagin na an cabadbaran huli sa pwersa kan akta republika nu an probinsya kan agusan del norte kadakul magagayon na mga baybayon arog kan yaon sa carmen buenavista nasipit cabadbaran city asin sa iba pang mga banwaan kaini an bukid na mt hilong hilong sa syudad kan cabadbaran iyo an saro sa magayonon asin saro sa pinakahalangkaw na bukid sa agusan del norte si theodore roosevelt oktubre enero iyo an ika na presidente kan estados unidos sa edad na pagtukaw siya na an pinaka huben na nagkapot kan siring na katongdan siya man an nagdara nin bagong mga kaisipan sa pagkapot nin siring na kapangyarihan mala ta sabi niya dai man ako ngaya nangangagaw poder kundi pinalalakbang ko sana an paggamit kan mga poderes kan presidente agresibo siya sa pagtolod kan intereses nin publiko asin doon siya sa pag osol kan sarong mabagsik na pan luwas na polisya na siniseguro an intereses kan estados unidos pirmeng mangimbabaw sa kinaban siya namundag sa nueva york nueva york bunga kan pag aagoman ninda theodore roosevelt sr asin martha bulloch roosevelt igwa siyang tolong tugang sinda bamie elliott asin corrine enot na agom niya iyo si alice lee roosevelt na nagadan parehong aldaw kan magadan an ina niya taon ika duwang agom niya iyo si edith carrow kun saen nagkaigwa siya nin limang aki na iyo sa theodore jr kermit ethel archie asin quentin maski ngani naroromdoman siya komo presidente an totoo dakulon siyang mga ginibo asin nahaman sa pribado asin sa publikong buhay niya siya bago nagin presidente nagtukaw man komo assemblyman kan estado nin nueva york nagin gobernador kani asin nagin man bise presidente nagin man siyang deputy sheriff kan dakota territory police commissioner kan ciudad nin nueva york commissioner sa serbisyo sibil kan estadeos unidos assistant secretary kan us navy asin colonel kan inaapod na rough riders na iyo an first volunteer cavalry na nagpasiring sa cuba sa paki guerra laban sa mga kastila nagin man siyang historyador asin man ngani nakaptan an pagkapresidente kan american historical association asin siring man siya sarong naturalista mala ta siya an minimirar na otoridad sa kinaban komo hararom an adal manongod kan mga darakulang mammals na nakukua sa amerika komo an interes niya yaon igdi nagtolod saiya na mamayo nin duwang darakulang ekspidisyon syantipiko enot sa aprika asin ikaduwa sa sur amerika mala ta kun siya daa dai nagin presidente mas maroromdoman siya huli sa mga nahaman asin naginibo niya bilang sarong naturalista sa tahaw kan mga kasibotan na ini nakua niya pang mangabayo sa mga rancho magbatong sa iba ibang kontinente magpadakula nin limang masisirot na mga aki magbasa nin ginatos na libro asin siring man magsurat nin sadiri niyang mga libro na pambihirang uminabot an bilang sa panahon na ini nakatipon siya nin kadakul dakul na mga amigo asin mga katrato sinasabing labis na surat an ginibo niya mamantener lang niya an kontak sa mga amigo an kamara de representantes kan filipinas iyo an hababang kamara kan kongreso kan filipinas an senado iyo an halangkaw na kamara inaapod na kongresista an mga myembro kan kamara asin representante an saindang titulo pig eelihir an mga kongresista sa tulong taon na terminoo asin pwedeng maelihir liwat alagad dai pwedeng magserbe nin sobra sa tulong surunod na termino an kamara de representantes kan filipinas pinamamayohan kan ispiker ngunyan kinakaptan ni feliciano belmonte jr kan syudad nin quezon an opisyal na dagosan kan kamara de representantes iyo an batasang pambansa na namumugtak sa batasan hills sa syudad nin quezon metro manila an edipisyon inaapod sanang batasan igwa nin duwang klase nin representante sa kamara an mga representante gikan sa mga lehislatibong distrito asin an mga representante kan partido lista walumpulong porsyento kan mga representante magikan sa mga lehislatibong distrito na an lambang saro igwa nin sarong representante alagad an lambang distrito kaipohan igwa nin dai mababa sa na populasyon an mga probinsya igwa nin dai mababa sa sarong lehislatibong distrito dawa pira an populasyon nagkapirang mga syudad an igwang representasyon suhay duman sa probinsya alagad kaipohan igwa nin dai mababa sa na populasyon an zamboanga sibugay sarong provincia kan republika kan filipinas na namomogtak sa rehiyon peninsula kan zamboanga sa mindanao an banwaan kan ipil an kapitolyo kaini napapalibotan ini kan zamboanga del norte sa norte zamboanga del sur sa subangan asin ciudad nin zamboanga sa sur sulnopan pasiring sa sur iyo an sibuguey bay sa gulpo kan moro kan nagin provincia an zamboanga sibugay kan kan pigsuhay an ikatolong distrito kan zamboanga del sur ini an ika provincia sa nacion sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo igwa an zamboanga sibugay nin poco mas o minus km kagabsan na sokol nin kadagaan na kan zamboanga del sur an magurang na provincia kaini namomogtak ini sa o longituda asin sa o latituda nababanga an zamboanga sibugay sa banwaan si sergio osmeña setyembre oktobre nagin presidente kan filipinas sa edad na asin iyo an enot na taga bisaya na nagkapot nin siring na pwesto siring ki manuel quezon nagtapos siya kan saiyang abogasya sa unibersidad kan santo tomas nagtukaw siya komo presidente nin haros duwang taon siya man an kagmukna kan partido nacionalista siya man nagin gobernador probinsyal kan cebu nin sarong taon assymblyman asin speaker nin siyam na taon senador speaker pro tempore myembro kan gabinite asin bise presidente kaiba niya si manuel quezon pagduman sa estados unidos kan magsakyada an hapon sa filipinas asin sindang duwa nagmukna kan government in exile asin siring man kaiba niya an pwersa ni heneral douglas macarthur kan ini buminalik sa filipinas sa pagpalayas sa mga mananakop na hapon sa mga mayor na proyekto niya kan siya nagtukaw komo p residente iyo an pagpasulit kan mga departamento ehekutibo na nagkararaot huli sa pagsakop kan hapon dai man siya nag ontok sa kampanya na magin talingkas an filipinas sa estados unidos siya mestisong insik na may dugong kastila asin ipinangaki sa cebu ki juana osmeña y suico sa elementarya niya nagklase sa unibersidad kan san carlos ipinadagos niya an pagklase niya sa san juan de letran college kun saen nakaklase niya si manuel quezon kinua niya an kurso sa abogasya sa unibersidad kan santo tomas asin sa eksamen sa mga abogado nakamit niya an ika pwesto kan taon kan abril inagom niya si estefania chiong veloso kun saen nagkaigwa siya nin walong aki si vicente edilberto nicasio milagros emilio teodoro jose sergio jr duwang taon pakalihis na magadan an agom niyang ini taon nag agom siya liwat asin an naagom niya iyo si esperanza limjap nagkaigwa siya nin tolong aki igdi si ramon rosalina asin si victor taon siya peryodista asin tinogdas an peryodikong el nuevo dia na nag abot nin tolong taon kan taon an administrasyon kolonyal kan mga amerikano pignombrahan siya gobernador kan cebu dangan duwang taon kaini nabotohan na siya komo gobernador kan cebu man giraray kan siya gobernador nagdalagan siya sa eleksyon sa enot na asamblea filipina kan taon kun saen siya nakaluwas igdi sa asambliya napili siyang speaker sa edad na pa sana siya na an saro sa pinaka halangkaw na opisyal kan filipinas kan panahon na idto siya asin si manuel quezon na gikan tayabas si jose fuentebella kan ambos camarines itinogdas an partido nacionalista komo pantampad sa partido federalista na nakabase sa manila an duwang ini osmeña asin quezon poon kaidto nagin nang magka kompetensya sa onra asin sa pwesto sa sunod sunod na turno siya nagin bise presidente sa irarom kan philippine commonwealth nag osol siyang amerika kan taon sa paglakaw kan pagpasar kan sinasabing hare hawes cuttings independence bill na nasapawan man ngani kan tydings mcduffie act kan taon kan gera nagpasiring siya sa amerika kaiba si quezon asin kan magadan si quezon siya na an nagin presidente kan eleksyon kan nagdalagan siya sa kargong presidente asin dai nagkampanya ta an apat na polong taon na serbisyo niya sa publiko iyo an hustong rekord sabi niya na makmpanya para saiya anopaman nadaog siya ni manuel roxas na naripol an porsyento kan mga boto asin iyo an nagin enot na presidente kan independienteng republika kan filipinas nagretiro na siya sa cebu kan madaog siya sa eleksyon kan asin nagadan siya sa edad na igdi sa veteran's memorial hospital sa quezon city nakalubong siya sa manila north cemetery kan manila si ramon magsaysay agosto marso iyo an ikatolong presidente kan ikatolong republika kan filipinas poon kan desyembre hanggan taon siya nagadan kan an nalulunadan niyang eroplano pahaling cebu luminagpak sa bukid kan manununggal sisiya sa unibersidad kan pilipinas kan taon sa pagkua nin kurso sa enhinyero alagad nagbalyo siy ramon magsaysay namundag sa iba zambales kan agosto sa mag agom na exequiel magsaysay sarong panday sa batbat asin perfecta del fierro sarong maestra nagklase a sa institute of commerce sa jose rizal college kun saen nakatapos siya asin nakua an kurso sa komersyo ngan na matostosan niya an saiyang pag adal siya nagtsutsuper pakagraduar nagin siyang sarong mekaniko sa awto dangan pamayo sa shop na saiyang piglalaogan kan pumutok an ika gerang pangkinaban nagbali siya sa motor pool kan ika infantry division kan hokbong pilipinas kan masupil an bataan asin magsuko sa hapon si magsaysay nagdulag saka nagtago sa kabukidan duman nagbilog siya kan western guerilla forces asin natawan siyang ranggong kapitan kan abril sa laog nin tolong taon si kap magsaysay yaon sa lindong kan pamamayo ni koronel merill asin kan saiyang mga gerilya naka engkwentro siya nin mga sagupaan sa sawang sawang zambales saro si magsaysay sa nagpahawan kan kosa nin zambales sa mga pangangataki kan mga hapon bago pa nagdoong an pwersa armada kan mga amerikano kasurog an mga tropang komunwelt kan pilipinas na iyo an malungkas sa pananakop kan hapon duman sa parteng idto kan nasyon an bagay na ini nangyari kan enero kan abril si magsaysay naelihir bilang kongresista na dai siyang inapilan sa kongreso kan filipinas kan taon pinili siya ni pres manuel roxas na mag iba saiya sa washington sa amerika komo chairman kan committee on guerilla affairs sa pagtabang na makalusot asin maaprobahan an inaapod na rogers bill nas matao nin dakuol na benepisyo sa mga beterano na napalaban sa nakaaging gera sa sinasabing maating eleksyon kan nakaptan niya giraray an parehong pwesto komo representante sa duwang termino siya an nagin chairman kan komite sa national defense si manuel molina quezon agosto agosto an inot na presidente kan filipinas kan ini ipigtindog na komonwelt kan mga administrador na amerikano siya namundag sa baler tayabas ngunyan quezon alagad siya hinihiling man na ikaduwang presidente kan filipinas sa parte kan mga pilipino huli ta siya an nagsunod ki emilio aguinaldo kan an huri itugdas an suboot inot na republika dawà ngan totoo dai ini binisto kan gobyerno kan mga amerikano kan panahon na idto an saiyang mga magurang iyo sinda lucio quezon asin maria molina anas mga paratukdo na mga taga baler tayabas man an naagom niya iyo an saiyang pinsan si aurora aragon quezon asin apat an saiyang aki si maría aurora baby quezon maría zeneida nini quezon avancena luisa corazón paz nenita quezon asin si manuel l nonong quezon jr an saiyang makuapo si manuel l manolo quezon iii sarong prominenteng parasurat asin paraadal sa pulitika kan nasyon inginaran saiya sa primariyang adal niya an nagtokdo saiya iyo an ina niya na mestisang kastila asin maestra man sa lugar ninda an ama niya saro man na mestisong intsik na namundag sa paco manila sarhento sa hukbong kastila nagklase man siya sa san juan de letran college asin pakatapos kaini nagin siyang profesor sa unibersidad kan santo tomas na digdi ngani nagpoon siya pag adal abogasya alagad nasibol kan magbungkaras an guerra espanyol amerikano enot pa kaini nagin man siya rebolusyonaryo sa lindong ni emilio aguinaldo asin an pakilaban niya sa mga kastila pinahiling niya an kaisogan asin pagka pogoso mala ta nagpoon siya sarong private asin nakamit na an ranggong major taon napiritan siyang magsuko sa mga amerikano nakulong anom na bulan asin pakaluwas nagpasiring nang manila taon natapos na niya an kursong abogasya sa unmibersidad kan santo tomas asin nakapasar siya sa eksamen nin mga abogado na nakamit an ika apat na pwesto nagpraktis siya sa baler alagad binutsan niya an praktis ta nagpanombra komo piskal sa mindoro sunod sa tayabas kan taon nagdalagan bilang gobernador probinsyal asin nanggana igdi na duminakula an karera niya sa pulitika huli sa husay niya mag osol kan mga isyu na popular asin moot kan tawo na an iba nagsasabi oportunista siya sa estratihiya pangpulitika kan taon nagin siyang representante sa enot na asambliya kan filipinas kun saen nagsirbe siya bilang majority floor leader asin chairman kan committee on appropriations poon abot saro siya sa duwang resident commissioner kan filipinas duman sa kamara representante kan estados unidos asin maigot siyang nagtolod sa pagpasar kan inapod na philippine autonomy act o jones law siya naelihir sa senado kan taon asin halawig an pagsirbe niya igdi komo presidente mala ta inabot taon o abot manta siya an enot na naglakaw sa amerika na magin talingkas an filipinas asin an paghingoa niya nagbunga sa pakalusot sa kongreso kan estados unidos an sinabing tydings mcduffie independence law kan taon si quezon iyo an enot na nagin presidente kan komunwelt nin filipinas kan taon sa lindong kan partido nacionalista sabihon pa sa eleksyon nasikwit niya an porsyento kan boto kontra sa duwa niyang kalaban na iyo sinda emilio aguinaldo asin obispo gregorio aglipay kuta sa konstitusyon kan filipinas ipinapangalad an magdalagan liwat sa parehong pwesto nin pagkapresidente alagad kan taon pig emyendahan an konstitutsyon asin sa eleksyon nasyonal kan taon nakadalagan siya otro komo kandidato nakaluwas siya sa pagkapresidente mala ta daog daog niya an kalaban niyang si dating senador juan sumulong ta naripol niya an kan boto masasabi man na may makatawo siyang akto kan siya katuwang si high commissioner paul v mcnutt tinugotan palaogon an mga pailing judeo na nagdurulag sa mga pasistang rehimen duman sa europa tinabangan niya man an mga nagpaili na makadakit duman sa mindanao susog sa re organisasyon napalaman sa akto si pres quezon nabadoan nin poder na magnombra nin gabos pilipino na myembro sa korte suprema poon abot an korte suprema pirmeng pilipino an pamayong hukom alagad an kadakulan kan myembro mga amerikano naanas pilipino an myembro sa korte suprtema kan an komunwelt kan filipinas matogdas kan taon an enot na nombramiento ni quezon iyo sinda claro recto asin jose laurel sa pagsangle sa mga amerikanong hukom an bilang kan myembro sa korte ginibo nang kagsaro sarong pamayong hukom asin sampolong katuwang na hukom asin ini natukaw en banc o sa duwang dibisyon na may limang hukom lambang saro kan suminakyada an mga hapon igdi sa filipinas kan ika giyerang pangkinaban napiritan si guezon na magdulag pasiring corregidor tapos sa visaya asin mindanao sa imbitasyon kan estados unidos nag ebakwet siya sa australia dangan nagdakit na siya sa amerika kun saen sa estado kan washington dc ikinaag niya an kwartel kan saiyang gobyerno kan kumonwelt nin filipinas duman nagsirbe siya komo myembro kan pacific war council asin saro sa kagpirma sa deklarasyon kan burunyog na nasyon un kontra sa pwersang axis duman man sinurat niya an saiyang autobiografia good fight si pagsulwak kan ika giyerang pangkinaban asin pagsakyada kan mga hapon igdi sa filipinas nagresulta sa pasaro sangle kan komposisyon kan gabinete an oreden kan ehekutibo nu petsado des winara na an departamento nin interior asin nagkaag nin bagong orden nin pagsasalida an orden nin ehekutibo nu petsado des pinagreoganisar an gabinete asin an trabaho kan sekretaryo nin hustisya ipinairarom sa pagsasakop kan pamayong hukom kan korte suprema nagadan si quezon huli sa helang na tuberculosis duman sa saranc lake nweba york an saiyang restos ngonyan nakalubong sa quezon memorial circle quezon city philippines si carlos polestico garcia nob hunyo ika walong presidente kan republika kan filipinas asin siya tuminukaw sa katongdan na ini kan si presidente ramon magsaysay nagadan sa paglagpak kan eroplanong nalulunadan niya taon sa parehong taon sa eleksyon presidential siya nagkandidato sa parehong kargo asin nakaluwas siya kan liwat siya duminalagan sa eleksyon kan nadaog na siya kan si bise presidente niya na si diosdado macapagal si garcia inaki sa pangasinan ninda policronio garcia asin ambrosia polistico an mga magurang niya gikan asin namundag sa bangued abra sinasabing nagdakula siya sa pulitika ta an ama niya apat na termino nagin alkalde kan munisipyo nag adal siya kan saiyang primariya sa talibon dangan naghaiskul sa cebu provincial high school sa halipot na oras nagkua siyang kurso nin abogasya sa silliman university duman sa dumaguete pero natapos niya ini sa philippine law school natapos niya an kurso taon asin kan siya nag eksamen ika sampolo an pwesto nakamit niya dai ngona siya nagpraktis ta nagtukdo siya nin duwang taon sa bohol provincial high school nagin siyang bantog sa bansag na 'prinsipe kan mga bisayang makata asin makata kan bohol an karera niya sa pulitika napo'nan kan siya nagin kongresista na renerepresentar an ika distrito kan bohol nabotohan liwat siya sa ika turno pero hanggan sana tuminukaw ta duminalagan siya asin nakaluwas sa pagka gobernador duwang turno siya sa pwestong ini asin kan nakaluwas siya komo kongresista naglawig nin tolong termino an pagkapot niya kan siring na katongdan siya an bise presidente ni ramon magsaysay kan eleksyon asin nagsirbe siya komo secretary of foreign affairs asin bilang bise presidente nin apat na taon sinerbehan niya an tadang termino ni magsaysay kan asin sa eleksyon sa taon na ini nakamit niya an pwesto para sa bilog na termino nin pagkapresidente na apat na taon an saiyang administrasyon nabibisto sa saiyang pinasunod na filipino first policy na pinaoorog an mga negosyanteng pilipino labaw sa mga dayuhan siya man an nakapalipot kan periodo nin pagokupar kan su base militar kan mga amerikano hale sa taon napahuros sa taon na sana susog sa ibinoot kan bohlen serrano agreement pag eleksyon kan nagdalagan pa man kuta siya para re eleksyon sa parehong pwesto alagad nadaog na siya ni diosdado macapagal an saiyang bise alagad kaapil sa partido liberal kan madaog siya sa eleksyon n in nagretiro na siya komo sarong pribadong namamanwaan sa tagbilaran bohol kan hunyo siya naelegir komo delegado sa constitutional convention asin napili siya komo presidente kan kumbensyon alagad pirang aldaw lang hunyo inatake siya sa puso na iyo an saiyang ikinagadan siya ngonyan kaiba an saiyang agom si leonila nagadan nakalubong sa libingan ng mga bayani siya asin si diosdado macapagal pa sana an duwang presidenteng nakalubong sa libingan si diosdado macapagal setyembre abril an ika siyam na presidente asin an ama kan dating presidente kan filipinas si gloria macapagal arroyo nadaog niya si carlos garcia kan nag eleksyon kan taon sinundan siya ni ferdinand marcos na iyo naman an nakadaog saiya kan siya nagkandidato liwat siya an nabansagan na gayo na tagasurog kan masa siya man an presidente na nag isog kan petsa sa pagrokyaw kan katalingkasan nin filipinas hale sa hulyo tinungod sa hunyo sa pagromdom asin pagtaong onra kan akto ni emilio aguinaldo sa pagdeklara niya nin katalingkasan para sa filipinas kan taon duman sa kawit cavite siya man an maroromdoman na nagsangat asin nagtolod kan paghihinako sa sabah kan hunyo siya aki ninda urbano macapagal asin romana pangan asin namundag siya sa baryo kan san nicolas sa lubao pampanga huli ta matale nagtapos siya sa lubao elementary school na valedictorian asin sa san fernando high school kan san fernando pampanga siya an salutatorian sa tabang ni gobernador honorio ventura na iyo an naggasto saiya nakaadal siya kan saiyang kolehiyo sa unibersidad kan pilipinas asin an saiyang abogasya sa unibersidad kan santo tomas nakamit niya an pinaka taas na pwesto sa eksamen para sa mga abogado kan taon nakakua man siya kan doktorado sa ley asin sa ekonomiks nagbali siya sa pagpraktis nin abogasya sa bufete ni ross lawrence selp asin carrasco napili man siyang magtukaw komo pamayo kan philippine lawyers association nagin man siya profesor sa ley asin ekonomiks asin nagtrabaho siya sa department of foreign affairs komo assistant secretary on legal affairs and treaties taon nagbuntog na siya sa pulitika asin nagdalagan sa pagka representante kan enot na distrito kan pampanga kan taon na ini siya nakaluwas sa pwestong ini naboto siya pirme bilang saro sa sampolong mahusay na kongresista kan congressional press club kan taon naman nin ibinoto siya komo bise presidente nominado kan partido liberal alagad si pres carlos garcia na sarong nacionalista dai siya tinawan nin katongdan sa departamento ehekutibo ta mayo siyang pigkasibotan sa gobyerno ni garcia natawan logod siyang hustong panahon na maglibot libot sa enterong arkipelago kun saen naaraman niya an mga makuring pangangaipo kan mga namamanwaan kan nobiyembre nadaog niya sa eleksyon si pres garcia sa pagbalik kani kuta sa pwesto komo presidente sa kampanya dinara niya mga isyu kontra ki garcia an isyu nin kurapsyon asin an isyu sa mga pagsasangle sa polisya ekonomika si pres macapagal hinale an kontrol sa foreign exchange ngani mapapusog an halaga kan kwartang peso asin giniya na makalusot an pinag amaan na laying land reform law ni congresswoman juanita nepumuceno an laying ini nagpalungkas sa dakulon na mga paraoma sa tanikala nin pagooripon sa omahan siya man maigot na nagtolod sa kampanya laban sa kurapsyon asin nag osol kan kampanya sa pagkakaburonyog kan mga asyanong nasyon dakul man siyang pina orog na mga polisya ekonomika ngani tumalubo an mga industriya sa manufacturing sa agrikultura asin sa pagnenegosyo kan siya retirado na napag isip na magdalagan komo delegado sa constituional convention sa maray na resulta siya pa an nabotohan na pamayo kan kumbensyon an naagom iyo si dr eva macaraeg kan pangasinan asin may apat siyang aki igdi si cielo arturo gloria asin diosdado jr si cielo na may doktorado sa ekonomiks nagin duwang turnong bise gobernador kan pampanga si diosdado jr nagin man undersecretary of finance asin si gloria na may phd sa ekonomiks nagin senador kan nagin bise presidente kan taon asin kan nagin presidente kan filipinas nagadan siya sa edad na dakul na mga prominente asin mga haralangkaw sa pwesto an nagsasabi na siya an ehemplo nin integridad sa serbisyo publiko na kun saen aarogan pero masakit masapawan kan septyembre an aki na babayi ni macapagal an dating presidente gloria macapagal arroyo pinag inaguraran an president diosdado macapagal museum asin library na makukua sa saiyang istaran sa lubao pampanga an dati man na presidente benigno s aquino iii pinagdeklarar an septyembre bilang sarong special non working holiday sa probinsya kan mga macapagal sa pampangga tangani na ikomemorar an sentenaryo kan saiyang pagkapangaki si leon hernandez hunyo oktobre sarô sa martires kan camarines sur siya an ama ni jaime hernandez an kagtogdas kan university of nueva caceres namundag sa libmanan camarines sur an saiyang mga magurang iyo sinda juan hernandez asin maria abenante inaresto siya kan bangging idto kan oktobre sa saiyang harong kan mga gwardiya sibil sa pagboot kan kura paroko kan libmanan na si padre jose serrano duman sa kumbento kinadogkadog na siyang husto dangan pinalakaw sana pasiring sa nueva caceres kairiba an iba pang naaresto na sinda vicente ursua asin pablo perpetua sa laog nin duwang aldaw siya pigpasakitan pa sa kumbento kan simbahan nin san francisco dangan ikinonkon sa karsel kun saen siya naotsan ta dai natagalan an makuring kulog sa hawak na saiyang sinapo' sa pagparakadog saiya si mamuel acuña roxas enero abril enot na presidente kan independienteng republika kan filipinas dai niya natapos an turno niya ta nagadan sa atake sa puso namundag si manuel roxas sa capiz capiz ki rosario acuña an ama niyang si gerardo nagadan kan binabados pa sana siya igwa siya nin duwang tugang si mamerto asin milagros siya may dugong basque kastila dugong intsik asin dugong mehikano an napangagom niya iyo si trinidad r de leon kan bulacan asin nagkaigwa sinda nin duwang aki si ma rosario ruby na an naagom si vicente roxas asin si gerardo gerry roxas naagom si judy araneta siya nagadal sa unibersidad kan manila dangan nagkua siya kan abogasiya sa unibersidad kan pilipinas asin kan nagkua siya nin eksamen sa pagkaabogado nakamit niya an primer na pwesto nabuntog siya tolos sa lantad nin pulitika asin sa serbisyo sa gobyerno na nagpoon kan siya nagin piskal sa probinsya kan capiz kan nagin siyang kongresista sunod tolos na taon nagin tagataram kan kamara kan maitindog an philippine commonwealth siya nagin myembro sa asamblea nasyonal siya man nagsirbe komo secretary of finance sa gabinete ni presidente manuel quezon nabotohan man siya sa senado alagad dai nakatukaw tolos huli kan pagbungkaras kan ika pangkinaban na guerra huli ta myembro siya sa reserve sa pwersa armada bago kan guerra ginibo siyang liaison officer sa pagtangaan kan gobyernong commonwealth asin kan kwartel ni hen douglas macarthur kan pwersa armada sa harayong subangan kan estados unidos kaiba siya ni pres manuel quezon sa corregidor kun saen pinatunaw ninda an kwartang pilipinas dai lang mahulog sa kamot nin mga hapon kan magsuwayan sinda quezon siya nagpamindanao bago nagpaamerika si quezon pinagdesignar siyang executive secretary asin taga salida ki quezon asin osmeña kun an duwa magadan sabay o madakop man na dungan alagad si roxas natoklo kan mga hapon asin pakalihis nin periodo pagkapreso dinara siya sa manila asin pirit pinamirma saiya an promulgasyon kan konstitusyon na pinasar kan mga hapon sa pagtogdas kan saindang pig amaan na republika siya ginibong responsable sa polisya sa ekonomiya sa lindong kan gobyerno ni jose laurel kan oras man na idto nagsirbe siya komo intelligence agent kan mga pilipinong gerilya nag ngata' man kuta siya makadulag asin makabalyo sa teritoryo kan mga alyado alagad dai siya naka asba an nagbalik na pwersa kan mga amerikano dinakop siya komo japanese collaborator pakatapos kan guerra si douglas macarthur sinurog siya asin ibinalik saiya an komisyon komo opisyal kan pwersa armada kan amerika ano pa igdi nabuhay liwat an karera niya sa pulitika kan an kongreso pinagtipon kan si mga lehislador na na elihir kan ginibo siyang pamayo kan senado sa eleksyon nasyonal igdi sa filipinas na ginibo kan siya nagdalagan sa pagka presidente na suportado ni macarthur asin iyo an nominado kan mga liberal na grupo sa laog kan partido nacionalista si sergio osmeña an saiyang kalaban na sabihon pa habo magkampanya ta aram daa kan enterong banwaan an serbisyo niyang magayon naripol ni roxas an porsyento kan boto asin mayoriya kan tukawan sa kongreso nakua kan mga myembro kan partido liberal kan an estados unidos itinao na sa filipinas an saiyang independisya petsa july si roxas an nagin enot na presidente kaining bagong republika kan siya na an presidente taon tinawan niyang amnestiya an gabos na arestado komo kolaborador kan mga hapon maliban sana duman sa mga nakakumitir nin mga krimen na violento alagad igdi sa panahon niya nagpoon nang magin problema an hukbalahap na an lider iyo si luis taruc nagadan siya bigla kan abril sa edad na kan siya nagdidiskurso duman sa clark air base sa angeles city huli sa makuring atake sa puso an kawit sarong primera klaseng sa provincia kan cavite filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado namundag sa banwaan na ini si emilio aguinaldo an inot na presidente kan filipinas digdi man namumugtak an saiyang dagosan an aguinaldo shrine kun sain ihinayag niya an katalingkasan kan filipinas gikan sa pamamahala kan espanya kan hunyo gikan an pangaran na kawit sa tataramon na tagalog na kawit huli sa kurti kan baybayon kaini sa baya kan manila sagkod sa puro kan syudad nin cavite nababanga an kawit sa barangay an holy rosary minor seminary dating seminario conciliar de nueva caceres sarong eskwelahan na romano katoliko para sa mga magpapadion sa nueva caceres filipinas itinugdas ini kan marso ni antonio gallego o p arsobispo kan manila namumugtak ini ngunyan sa kalye elias angeles barangay kan sta cruz asin kanatad niya an metropolitanong katedral nin naga kahampang niya an palasyo arsobispado nin caceres an saiyang mga kurso sa kolehiyo binibisto asin akreditado kan departamento nin edukasyon ladawan kng simbahan ni peñafrancia ladawan ni nuestra señora de peñafrancia an inot na seminaryo gibo sana sa tiklad asin kahoy na pagharongon na namumugtak sa barangay dinaga lugar kun sain nakatugdok an fiesta hotel ngunyan ini an rason kun napano ta naapod an kalye diyan na padian ngunyan kalye caceres na boot sabihon gibohan nin mga padi an taramon na padian gikan sa katagang parian minatumoy sa lugar na estaran kan mga instik sa gilid kan salog abot sa barangay tabuco alagad igwa nang pinag aapod na casa de clerigos na namumugtak sa pampang salog kan sosog sa mga lumang babasahon ipinatindog an seminaryo kan marso ni domingo collantes o p obispo kan nueva caceres sosog sa pananda na yaon sa mayor na tata kaini si obispo collantes an nag organisar asin nagpainagurar kaini kan taon marso pakalihis nin apat na taon sa termino mansana niya nagkaigwa kan sinasabing canonical erection kaini nagpoon an pagtugdas kan institusyon kan termino ni obispo juan antonio de orbigo o f m na nagtukaw komo obispo kan nueva caceres poon taon abot taon sa sarong folleto na pinaluwas kan museo del seminario conciliar de nueva caceres daing gayo aram an eksaktong panahon kun kasuarin tinogdas huli ta an lugar harani sa pampang salog kaladman asin pirming sinasanop kan tubig haleng salog pinagmarhay na idakit an seminario sa presenteng lugar na namumugtakan katedral ini nangyari sa panahon kan an obispo kan nueva caceres iyo si bernardo de la concepcion o f m obispo kan nueva caceres poon abot pinagmukna niya an kaisipan na sararoon an katedral dati nalulugar sa naga city people's mall asin an palasyo kan obispo an proyektong saiyang pinonan mas nakakadakula ta gibo na sa ladrillo asin gapo sa panahon na nagtukaw komo obispo si manuel grijalvo o s a taon an seminaryo nag agi sa mga kalamidad kan oktobre may uminaging makusogon na bagyo asin nagkarurugba ini napahirahay man ini alagad dai pa ngani napipintahan natomtom sa dakulang kasulo an enterong edipisyo kan umagahon nin agosto kaya igwang panahon na mantang dai pa natutugdok an edipisyo an klase ginigibo sa kumbento kan san francisco na nakalugar sa gilid kan salog nin naga atubangan kan namumugtakan na ngunyan kan monumento kan quince martires pighingoa man kuta ni obispo grijalvo mapasulit an edipisyo mala ta nagkampanya siya asin nakatipon hale sa mga donasyon nin na pesos alagad dai niya naabot an pagpoon kan pagpatindog kaini sa saiyang testamento nag ambag pa siya nin pesos hale sa sadiring bulsa sa panahon ni francisco gainza obispo kan nueva caceres poon abot napagantad an kamugtakan kan seminaryo sa saiyang paghihingoa asin pag'oonoy naitindog niya liwat an edipisyo kaini asin dinugangan niya pa nin saro na iyo na ining nakahampang sa tinampo nagaayog sa arkitekturang moslem palaen pa kayan napakaray an mga kurso sa pag'adal pagkapadi huli sa pagpromulgar nin mga bagong leyes asin napabago an institusyon ta ginibo nang seminario colegio ibinalyo niya an pag administrar kaini sa mga pading paul mga padi na myembro kan congregacion de la mision ini sarong orden na tinogdas ni san vicente de paul kan taon paglaog kan taon na pinagboot ni obispo francisco reyes na an seminaryo bagohon na an pangaran inapod nang seminario del santissimo rosario mga arog man kaining taon na an mga estudyante na dai man magpapadi sinuway na sa seminaryo asin ini an pinakaenot na nagin mga estudyante kan camarines sur catholic academy kan an huri pig'organisar taon panahon nin gera an mga hapon binomba an seminaryo alagad dai man naradas ini pinahirahay ni obispo pedro santos ngani makabalik sa dati niyang kamugtakan kan taon na an pangaran kan seminaryo hinira otro asin inaapod nang holy rosary seminary komo aragihan bagyo an bikol dai naman nakaligtas sa makusogon na bagyo kan an seminaryong ini mala ta grabi an pagkarugba kaini asin dakula an ginasto kan simbahan sa pagpahirahay an obispo kan panahon na iyan iyo si obispo teopisto alberto kan hunyo pinagdeklara an seminaryo komo sarong national historical landmark kan filipinas kan septyembre sa pormal na seremonya pinamayohan kan arsobispo na iyo si reberendo leonardo legaspi o p d d duwang importanteng pagbabago an nangyari sa buhay kan seminaryo enot pinangaranan na ining holy rosary minor seminary asin ikaduwa pinag inaguraran an museo sa seminario bagay na iyo an pinaka enot na seminario na magkaigwa nin siring opisyalmente an dara kaining pangaran museo del seminario conciliar de nueva caceres sa orog na pagpakaray kan serbisyo kan seminaryo asin ikadugang sa hararom na pag adal kan mga seminarista kan oktobre binuksan asin benenditahan ni arsobispo leonardo legaspi o p d d an bishop collantes library na metro kwadrado an hiwas kayang magsangat nin na libro asin makaka igo na magpwesto an sanggatos katawo na parabasa igwa ini nin kuleksyon kan mga libro sa humanidades orog na sa pilisopiya asin nin mga bantogan na parasurat poon pa kan lumang panahon sagkod ngonyan asin siring man sa syensya may partikular na saray igdi nin mga libro na bikoliana asin sa asian studies an libraryo inginaran ki obispo domingo collantes nagtukaw na obispo sa nueva caceres kan abot sa presente an seminaryo nagtatangro nin mga kurso sa artes bachiller major sa pilosopiya minor sa religious education na binibisto kan commission on higher education mga kurso sa pilosopiya major courses introduction to philosophy logic and argumentation epistemology philosophy of man metaphysics history of ancient philosophy history of medieval philosophy history of modern philosophy contemporary philosophy oriental philosophy i ii general ethics special ethics philosophy of religion science and language social and political philosophy with marxism philosophy of human rights indigenous philosophy minor in religious education courses the bible and jesus christ the doctrines of christian faith living the christian faith liturgy and worship in the church catechetical methodology with practicum family life and population education sa lindong kan pamamayo ni most rev rolando octavus tria tirona o c d d d an presenteng rector kan seminaryo iyo si fr william m parde sa asistensya kan minasunod n mga director an seminaryo saiyang ikakapamansag iyo an ginikanan kan dakul na mga pading nagkapot kan liderato kan simbahan duwang polo may saro kan obispo kan simbahan hale igdi naggraduar an enot na pilipinong obispo si jorge barlin asin an saro sa anom na filipinong kardinal si jose tomas kardinal sanchez igdi man pareho nagtapos dakulaon man an papel kaini sa kalakawan kan pamanang banwaan ta siya an pinagtaposan pag'adal ni jose maria panganiban asin igdi man naggraduar si tomas arejola saka siyam kan kaglimang bikolanong martir na iyo sinda p gabriel prieto p severino diaz leon hernandez mariano ordenanza mariano arana camilo jacob ramon abella domingo abella asin sitomas prieto igdi man nag'adal an ama kan literaturang bikol na si mariano perfecto si francisco caracciolo urreta visayas de gainza hunyo hulyo natoka siya sa filipinas asin nagdangtol sa manila kan pebrero sa manila natawan siya nin pwesto komo sarong profesor sa colegio kan santo tomas asin igdi nakabilog siya nin sarong libro sa gramatika kan tataramon na latin na aprobado sa orden royal kan abril asin ini nagin estandarteng libro na gamit sa bilog na filipinas kan siya naordenan na pakahaloy haloy hinagad niya na matoka sa misyon kan tsina asin nakaabot siya sa macao kan taon alagad ibinalik sa manila na dai pa natapos an taon ta pinatokdo nin pilosopiya sa unibersidad kan sto tomas sabay kaini ginibo siyang procurador ad lites kan saiyang orden taon ministro sa mga kristyanong intsik sa manila taon asin direktor kan orden tercero de santo dominico kan hunyo nasugo siyang mag iba ki koronel mariano oscariz sa mga ekspidisyon laban sa mga maiisog na mga igorot kan nueva vizcaya maski ngani sibot siya sa pagasikaso kan buhay espiritwal asin materyal kan mga igorot nagka igwa pa siyang panahon na magadal kan mga pag uugale asin mga buhay buhay kan tribung ini mala ta nakapalagda' siya nin libro sa adal niyang ini asin napalaman sa saiyang memorias sobre nueva vizcaya kan hunyo napili siyang magtukaw bilang prior kan kumbento nin sto domingo kan siya an nagkondukta kan chapter kan saiyang orden tinutubod kan kadaklan na siya an obispo na dakulon nahaman na ikinagantad na gayo kan dioceses huli saiya nahaman an via gainza ngunyan abenida nin peñafrancia napagayon asin napalakbang an seminaryo holy rosary minor seminary natugdas an colegio de sta isabel ngunyan universidad de sta isabel na iyo an pinaka inot na eskwela normal para sa mga babae sa filipinas urog na pinagayon saka pinadakula niya an santuario ni nuestra señora de peñafrancia na pinnan tugdokon asin hamanon sa ladrilyo asin gapô ni padre miguel robles de covarrubias kan taon si obispo gainza man an nagpatindog kan banwaan nin gainza camarines sur kan taon nagpatogdok siya nin sarong leprosarium inapod leprosarium ni san lazaro sa palestina ambos camarines ngonyan parte na kan camarines sur alagad ini narogba' sa linog kan abril siya nagtukaw komo obispo kan nueva caceres poon abot saro pang kahamanan niya na masabing dakulaon na ambag kultural sa mga bikolano iyo an pagpalagda' niya liwat kan vocabulario de la lengua bicol na tinokda ni padre marcos de lisboa ini pinaimprenta niya otro kan taon sa imprentahan kan unibersidad kan santo tomas bakong sadit na bagay man na inadalan niyang husto an pagtaram asin pagsurat sa bikol dagdag pang naginibohan niya iyo an pagsurat kan nobenaryo ki nuestra señora de peñafrancia pagsurat kan uusipon kaini pagpatugdok asin paghaman kan atubangan kan santuario ni ina asin an pagkaag niya nin permanenteng capellan na mag aataman kan santuario siya binibisto na sarong intelektwal hararom sa adal asin saro sa pinakamahigos na obispo na nagsirbe sa diocesis kan nueva caceres saro man na maoonabing bagay saiya iyo ta hayag kinontra niya na hubaan sotana an tolong padi na sa padre gomez burgos asin zamora bago bilingan sa garrote igdi pinahiling ni obispo gainza maski ngani purong espanyol siya an saiyang pagkuyog sa dikta kan saiyang konsensya asin pagbisto kan tama asin matanos na trato sa kahagaran kan gobyerno espanyol na hubaan sotana an tolong padi sa kompletong pagdusta sainda si obispo gainza saro sa myembro kan espesyal na tribunal na binilog kan simbahan sa pagaprobar kan siring na kahagaran kan gobyerno an duwa pang myembro sa tribunal iyo sa arsobispo meliton martinez kan manila asin obispo gimeno kan cebu an tribunal na ini pakatapos kan ma ogid na pagsiyasat nagsabi mayo nin maninigong rason na igawad an siring na pagdusta' nin huli ta mayo ni sarong akusasyon an naprobaran sa puntong daing kaduda duda na pwede nanggad masabi na maninigo an siring na lakdang laban sa mga akusado saro lang ini sa mga akto ni obispo gainza na mahihiling igdi an makuri niyang pagigin matanos na tawo asin alisto na manindogan laban sa mga sala na gawe magin man iyan naghahale sa mga poderosong tawo kan panahon sa totoo lang pigpaparakondenar niya an mga kabuktutan kan mga pading prayle na makasupog para sa dangog kan simbahan vide p bikol annals si jose paciano laurel y garcia marso nobyembre iyo an pinatukaw na presidente kan gobiernong tinogdas kan mga hapon kan kan ikaduwang gerang pankinaban poon abot dai pigbibistong presidente si laurel hanggan sa administrasyon ni diosdado macapagal si laurel namundag kan marso sa tanauan batangas an saiyang mga magurang sinda sotero laurel sr asin jacoba garcía an saiyang ama nagin opisyal sa rebolusyonariong gobierno ni emilio aguinaldo asin sarô sa naglagda sa konstitusyon nin malolos kan kan nobyembre si laurel nagadan huli sa atake sa puso asin pagputok kan pinong ugat sa hutok nagadan yaon siya sa our lady of lourdes hospital sa manila ilinubong si laurel sa tanauan batangas si emilio aguinaldo y famy marso pebrero an inot na presidente kan inot na republika kan filipinas na saiyang itinugdas kan hunyo kun sain dineklara niya an katalingkasan kan nasyon dawa ngan dai ini binisto kan gobyernong amerikano siya an ikapito sa walong aki kan mag agom na si crispulo aguinaldo asin trinidad famy an ama niya na dugong mestisong insik nagin gobernadorcillo poon nin banwaan an pamilya niya sinasabing gantad sa buhay namundag siya sa cavite el viejo ngonyan kawit cavite na nag adal siya sa lugar ninda kan saiyang elementarya asin sa segundarya duman siya sa colegio de san juan de letran pero sa ika ng taon niya igdi nagpaul siya sa cavite ta tinabangan na lang niya an saiyang ina na medyo harap na sa pagpadalagan kan saindang mga omahan sa edad sanang anyos nagin siyang cabeza de barangay kan binakayan an pinakamauswag na baryo kan cavite el viejo sa katungdan na ini sinerbehan niya nin walong taon mga kabaryo niya siya man naglaog sa negosyong pagbyahe sa kadagatan asin nakakadangtol pa siya hanggan sa sulu archipelago huli sa pwersa kan maura law na pinasar kan an mga gobyerno sa mga burubanwaan pinagreorganisar ngan magin ini mas pusog asin mapakarhay an pagadministrar asin an gobernadorcillo inapod nang capitan municipal kan taon si aguinaldo an pinaka enot na capitan municipal alkalde kan cavite el viejo an inot niyang agom iyo si hilaria del rosario asin igdi igwa siyang limang aki miguel carmen emiliom jr maria asin cristina an ika niyang agom iyo si maria agoncillo dakol kan mga sadiring tawo niya nagin mga prominente asin darakulang katungdan an kinarapotan si cesar virata sobrino niya sa tohod nagin primer ministro kan filipinas si ameurfina melencio herrera na saiyang makuapo nagin katuwang na hokom sa korte suprema an makuapo niya sa bitis na si joseph emilio abaya nagtukaw man bilang representante sa ika asin ika ng kongreso sa edad na siya nag ayon asin mismong pinasumpa ni andres bonifacio sa katipunan sarong hilom na kabunyogan na an katuyohan iyo an pagpatalsik kan mga kastila sa poder sa pwersa nin hamo asin an pagtogdas nin talingkas na filipinas pagbali niya igdi sa lindong ni hen baldomero aguinaldo siya sarong tenyente asin sa laog sana nin pirang bulan nagsakat siya sa ranggong heneral sa tinipon na kusog nagaabot si aguinaldo temporaryong napalukmo an mga kastila sa kaminalaan asin ibang kataraid na probinsya huli kaini an pangaran niya luminataw na maray asin an liderato niya iyo na an binibisto sa kabite mala ta naapod na an grupo niya duman magdalo an paglataw ni aguinaldo nagbunga na nin duwang sentro nin liderato na an sa ibong man iyo an liderato ni bonifacio na ngapit an grupo niya naapod man na magdiwang ngani mabugkos an duwang grupo pinagmarhay ni bonifacio mag apod nin kumbensyon hinas ini sa tejeros cavite lugar na hayag na balwarte ni aguinaldo duman sa pagtiripon kan duwang grupo na naapod na kumbensyon sa tejeros naagaw ni aguinaldo an liderato siya an nabotohan kan mayorya na pamayo kan bagong gobyerno rebolusyonaryo na iyo an nagsalida sa katipunan si bonifacio napili na sana na sekretaryo kan interior alagad ini kinwestyon pa kan sarong suportador ni aguinaldo si daniel tirona sabi ni tirona kulapos sa adal si bonifacio kaya bakong maninigo na magkapot kan siring na katongdan huli kaining pan iinsulto nag balinghaw na si bonifacio asin dineklarar na nulo asin mayong saysay an kumbensyon nahigingan kan grupong magdalo na si bonifacio nagbibilog nin suway na gobyerno huli ta totoo makakaraot na gayo ini sa rebolusyon si bonifacio pinagbista in absensya kan sarong tribunal militar asin nakua na may sala nin pagpasaluib pagtraydor sinentensyahan siya nin kagadanan nabagat siya asin an saiyang mga kabwan sa indang cavite na kun sain sa ralaban na erido siya nin marara kinumpirmar ni aguinaldo an sentensya saiya kan siya masikop dinara siya sa kabukidan nin buntis cavite asin duman kadamay an saiyang tugang si procopio binaradil kan tauhan ni aguinaldo nangyari ini mayo an mga pangyayaring ini nagkurit na gayo kan pagkasiriblag kan mga boot asin pwersa kan si mga katipunero manta na sa panahon na idto nagdudurulag na sa aguinaldo ta maigot nang nagaatake an mga kastila huli ta naghihigot na an pangangatake kan kastila asin pigrurusô na an pwersang katipunero sa kabukidan si aguinaldo napiritan nang akoon an areglo kan mga kastila napapirma siya sa inaapod na pakto sa biak na bato desyembre na kun saen sa mga kundisyon mapundo na sinda paglaban masuko kan saindang mga armas asin an liderato matulas kan sadiri ninda sa ibang nasyon an mga kastila tatawan sinda nin indemnipikasyon na asin duduholan nin amnistiya an gabos na nagtumang sa gobyernong kastila an kwartang mehikano tinao saiya paenot na bayad an balanse itatao sa pag utob kan ibang mga kundisyon si aguinaldo asin pili kan pag iriba niya nagpahongkong kun sain ginamit mansana an pirak na tinao kan mga kastila sa pagbakal nin dagdag na armamento kan buminungkaras an gera espanyol amerikano nakita niya an posibilidad na pwede nang makamit an katalingkasan kan filipinas sa pigsaboot niyang makukuang tabang sa amerika kaya kan mayo patago siyang buminalik sa pilipinas nagtabang an mga rebolusyonaryo sa mga amerikano na mapatalsik an mga kastila asin inaprobetsahan niya an sitwasyon daing duwa duwa dineklara niya an pagtogdas kan enot na republika kan filipinas kan hunyo sa kumbensyon sa malolos enero na nagpanday kan inapod na konstitutusyon sa malolos siya an napiling presidente dai ini binisto kan estados unidos ta iba an kaisipan kan mga amerikano mala ta luway luway nagkanap na sa ibang parte kan nasyon sa pagsakop kan malinaw na nadaog an espanya kan estados unidos sa sarong kasunduan na inapod tratado de paris ilinito na kan mga kastila an pagrorogaring kan filipinas sa estados unidos napirmahan ining kasundoan na ini kan duwang nasyon kan des asin syempre dai kabali igdi sa urulay an mga pilipino sa sitwasyon na siring mayong mapilian an pwersa ni aguinaldo kundi makipagsabatan nin kusog laban sa mga bagong mananakop na amerikano kan peb si hen aguinaldo nagdeklara nin guerra laban sa pwersang amerikano nasikop siya kan marso asin nagsumpa siya nin lealtad sa gobyernong amerikano si aguinaldo nagbalik sa pribado nang pamumuhay alagad pag eleksyon kan kan itindog an kumonwelt kan mga amerikano siya nagkandidato para presidente nadaog siya ni manuel quezon paglaog kan mga hapon sa filipinas asin pagpoon kan ika ng gerang pangkinaban si aguinaldo nagparataram sa radyo na hayag kampi siya sa hapon asin hinuhurot na an mga tawo magtabang na sa gobyerno ni jose laurel na iyo kaidto an pinatukaw kan hapon komo presidente sa saiyang pagdiskurso sa radyo pinakiulayan niya pa an mga amerikano na dai na maglaban ngani dai na magkawsang ratak sa mga bagongtawo kan pilipinas pakatapos kan guerra siya tinoklo' asin kinonkon sa kulongan sa bilibid sa kargong pagpasaluib pagtraydor asin pagkolaborar sa kaiwal pinaluwas siya sa karsel kan magdeklarang amnistiya heneral an bagong gobyerno kan si elpidio quirino na an presidente kinua siya na magtukaw sa konseho de estado nin ssrong termino sa kagurangan niya maogma niyang nasaksi kan si presidente diosdado macapagal ipig isog an pagrokyaw kan aldaw nin katalingkasan kan filipinas sa hunyo nagadan siya atake sa puso diyan sa veteran's memorial hospital sa manila kan taon sa edad na an silliman university sarong pribadong eskwelahan na pankolehiyo na tinogdas kan agosto kan mga protestanteng misionerong amerikano saro ini sa ng mga unibersidad na tinawan awtonomiya kan commission on higher education ched huli sa halangkaw na kalidad an ipinahiling sa pagmanehar kaini asin sa sistemang pagtokdo dati an pangaran kaini silliman institute an mga amerikanong protestante na nagtogdas kan unibersidad anas myembro kan presbyterian church duman nakabase sa estados unidos an eskwelahan na ini nakalugar duman sa dumaguete city negros oriental filipinas kun napano ta nangaranan ining silliman university nin huli ta sarong amerikanong retiradong negosyante asin pilantropo si dr horace brinsmade silliman na taga coheres nweba york nagtaong donasyon sa pagpoon pagpatogdok kaini an peñafrancia festival saróng rehiyonal na relihiyosong selebrasyon na nakasentro sa siyudad nin naga asin ipigseselebrar sa kabikolan asin manlaen laen na parte kan kinàban ipigseselebrar iní sa kapiyestahan ni nuestra señora de peñafrancia asin sarô iní sa pinakadakulà asin pinakapopular na relihiyosong okasyon sa nasyon napoon an kapiyestahan sa traslación na iyo an pagdakit kan ladawan ni nuestra señora de peñafrancia hal sa santuario ni nuestra señora de peñafrancia pasiring sa metropolitan cathedral siyam na aldaw an pagnonobena sa ika siyam na aldaw ibinabalik giraray sa santuario kan peñafrancia sa peñafrancia basilica minore kun saen tinatapos an nobenaryo an pagbalik kan ladawan pinapaagi sa pagsakay sa salog naga pig aapod ining fluvial procession an debosyon ki nuestra señora de peñafrancia na inaapod kan mga deboto na inâ napoonan ni padre miguel robles de covarrubias an pamilya ni miguel robles na mga kastila naghubo asin nag estar sa cavite si miguel robles na aki kan pamilya sarong magpapadion sa unibersidad kan santo tomas siya gamay an hawak asin mahehelangon alagad huli sa malaad na pagdebosyon niya ki birhen maria siya naomayan asin nagpanuga na mapagibo siya nin sarong gapong santuario para ki birhen maria duman sa pangpang kan salog nin pasig alagad an pangako niyang ini dai naotob ta nadestino siya sa diyosesis kan nueva caceres dai niya pa maisihan kun saen niya ibugtak an haloy niya nang boot itogdok na santuario kun sa anong kapaladan may nagdurulok saiyang mga cimarrones mga tawong habong magpasakop sa kastila asin nag eerok sa bukid isarog na naghahagad nin kapilya na harani sana sa pagtalostos ninda haleng bukid isarog kaya siya pinasabngan na magpagibo nin sarong kapilya gibo sa gogon diyan sa lugar na ngonyan sakop kan barangay nin san felipe kan panahon na idto an simbahan katedral nakamugtak sa lugar na ngonyan namumutagkan na kan pampublikong saod kaya an santuario ni ina na gibo sa gogon mga sarong kilometro an rayo sa katedral na harani sa may tabuko si covarrubias nagpa labra nin ladawan na huwad na gayo kan imahen ni nuestra señora de peñafrancia pinaarogan niya lang sarong estampita kaini na daro dara niya segun sa tradisyon ginamitan pa nin dugo nin ayam ngani mata'wan kolor asin mapaitom an lalawgon ni 'ina inapon daa an ayam duman sa salog na nagkaburugkos an apat na bitis nahiling kan mga tawo na nabuhay an ayam asin naglangoy pasiring pampang an pinaka orihinal na estatuwa kan nuestra señora de peñafrancia nakotkot ni simon vela sarong prayleng pranses kan mayo pero ini tinutubdan na nakalubong ini kan taon pang duman sa sarong magapo na boklod peña de francia namugtak sa sierra de francia an sierra de francia sarong kanap na kabubuldan yaon sa pag oltan kan salamanca asin cáceres duwang probinsyang bantogan sa espanya sa pamitisan kan napagdukayan kan imahen iyo an sitio nin san martin del castañar lugar na ginikanan kan pamilya ni miguel robles de covarrubias si covarrubias napiritan magbalik sa manila huli ta nabubuta na an saiyang walang mata nangako siya na mabalik sa nueva caceres ngani magpagibo nin mas pusog na santuario ni inâ na gibo sa gapo asin ipakusog an debosyon ki ina sa pagmawot pa sana nin siring milagrosong gayo na nakabalik an paghiling niya kaya kan mayo pakabalik niya tolos sa nueva caceres pinapo'nan na niya an pagtugdok nin gapong santuario para ki nuestra señora de penafrancia kan mahaman ini nagpaprusisyon siya sa pag onra ki ina sa palibot kan santuario bagay na iyo na an gigikanan kan duminakulang kapiyestahan para ki ina sa bilog na kabikolan dakul na mga milagro pa an nawaras saiya kan virgen na peñafrancia asin an mga ini sinaro saro niyang isinalaysay sa mga surat niya sa capellan kan santuario kan peñafrancia duman sa san martin de castañar kan mga taon na asin taon an santuario orog na napakarhay kan panahon ni obispo isidoro arevalo kan mga taon na siring man pinag ataman na gayo ni obispo francisco gainza ini kan siya an nakatukaw na obispo mala ta nagdesignar siya nin capellan komo ini sarong permanenteng posisyon na iyo an mamato kan santuario bako sana iyan si obispo gainza iyo an pinakaenot nagsurat kan agi agi kan debosyon ki inang peñafrancia poon kan an ladawan nakotkot ni simon vela sagkod na ini magin sarong pusog na debosyon sa diosesis kan nueva caceres sinurat niya ini sa kastila alagad pina bikol niya sa sarong padi nagngangaran don santiago ariston ojeda kura interino sa gubat hokoman nin albay ngonyan sakop na nin probinsyang sorsogon alagad enot pa ka'yan an sinundan niyang obispo na si obispo manuel grijalvo nagboot na maggibo nin sarong nobenaryo para ki inang peñafrancia ini nasurat sa bikol asin tinokda ni don domingo imperial sarong padi asin kura sa banwaan nin pili kaidto iyo si obispo gainza an nag'orden na an nobenaryo ipalagda sa imprenta de m sanchez y cia asin ipalakop sa mga deboto an salaysay asin nobenaryo sabay pinaluwas kan taon huli ta nagpipiot na an espasyo kan santuario ni ina sa nagrorobo robo nang mga deboto nagtitiripon para sa selebrasyon si obispo manuel grijalvo nagpaluwas nin dekreto eklesiyastikal kan taon na an milagrosong ladawan ni ina si nuestra señora de peñafrancia ihubo' na sana sa katedral kun saen mahiwas na gayo asin duman pagnobenahan kan hunyo an santo papa leo xiii nag orden sa sarong rescript na gibohon espesyal na patrona kan nueva caceres si nuestra señora de peñafrancia alagad kan septyembre pinagmarahay na ini gibohon logod patrona kan enterong ronang kabikolan sa sarong solemneng okasyon nangyari an siring na bagay asin an namoon sa opisyal na koronasyon ni nuestra señora de peñafrancia bilang patrona kan ronang kabikolan iyo si monsignor guillermo piani an delegado apostoliko kan roma igdi enot nanggad inusar an sagyap na korona ni ina na tinampokan mga mamahalon na gapo pinagibo ni msgr casimiro lladoc sa manila asin ginarastosan kan mga kaapil kan asosayon ni peñafrancia sa kun anong rason si obispo jorge barlin hinagad sa vaticano na an selebrasyon kan piyesta ni nuestra senora de peñafrancia na dati ipigrorokyaw sa bulan nin hulyo i isog sa bulan nin septyembre kaya poon taon an selebrasyon kan kapiyestahan ginigibo na sa bulan nin septyembre vide bikol annals ika na boklit susog na sa kinaugalian an traslacion paghub ki ina ginigibo sa ikaduwang biyernes kan septyembre alagad an pagnobena napoon pag sabado asin an ika na aldaw na iyo an kataposan kan nobena natotongod sa dominggo pag dominggong hapon an ladawan ni ina saka kan divino rostro iprinoprosesyon pasiring sa dalhogan sa salog naga duman sa gilid kan tabuk pa'san siya nin dai mabilang na abaga kan mga tawong inaapod na boyadores o mga paraboya na anas nakabiritis manta nagsosoro sayasay an ladawan ni ina sa pagpasan kan haros mag aragawan na boyadoes nagkukururahaw nin viva la virgen asin viva el divino rostro asin isinasakay sa pagoda dati apod kaini sampan kan mga gurang hayag na terminong intsik asin diyan napasikad an inaapod na fluvial procession o sakay na prosesyon asin nadangtol ini duman sa sangkayan sa gilid pampang man giraray kan salog naga sa atubangan kan peñafrancia basilica minore sa tinampong balatas manta sa enterong kalabaan kan prosesyon an kanta ki ina na nangalatikat sa kahiwasan iyo an resuene vibrante sarong awit na makatanyog mate para sa mga debotong katoliko an pagdara sa estatuwa ni ina pasiring sa pampang kan salog naga dati nakalunad sa andas na de ruweda asin ini tinotolod sana nangyari sa mga surunod na taon pinapa'san na kan mga parabuya o voyadores na nadara nin tensyon ta sige an saro'sayasay kan ladawan ngonyan na taon nagpagibo an simbahan nin sadya na karo na an mga ruweda ruweda pa nin eroplano asin purusog na batbat lansang an nakapalibot sa karo an siring na paghira nabalik naman an dating gawe na pigtotolod sana an andas sa prosesyon sabihon pa pag yaon na an sakay sa salog an magkaibong na pampang kan salog may mga deboto nataldok nin mga kandilang sinuloan asin pag agi ni ina nagwawagayway nin mga panyo sa malodok asin masanggayang pagsabat saiya anopa an prosesyon sa salog na ini solemneng gayo pano nin maimbod na pagpangadye manta na an pagoda ni ina ginogoyod nin dai mababa sa limang polong baroto na hale pa sa mga gilid salog na mga banwaan arog kan milaor gainza cabusao pamplona san miguel asin ngani naghahale pa sa pasacao camarines sur paglaog sa basilica duman tinatapos an ika siyam na nobenaryo asin may misang seniselebrar sa pagkabangging iyan an selebrasyon na ini nagpoon na sarong malodok makolor asin makahulogan na pag omaw ki birhen maria na tinatanaw kan mga katolikong bikolano na iyo an parasurog kan ronang bikol asin paalawan ninda sa panahon nin makuring pangangaipo ribo ribong tawo bako sana harale igdi sa manlaenlaen na banwaan kan bikol an natiripon sa naga sa pag otob kan saindang mga pangako sa pagbabanal kundi maski sa luwas kan bikol dakul man an napasiriring igdi orog idtong mga bikolanong nageerok na sa hararayo katakod kan selebrasyon na ini an arsobispado nin caceres nagbungsod kan inapod na bishop gainza trade fair kan taon na kapiyestahan sa pag'arog asin pagromdom ki obispo francisco gainza na iyo an enot na nagbugtak nin siring na agro industrial fair kan taon sa pagbusol kan pagnenegosyo kan mga taga caceres ngonyan na taon iyo na an ikaapat na beses paggibo kan bishop gainza trade fair alagad idinugang an aqua fair kun saen itinampok an mga produkto nin pagsisira kan mga bikolano asin an yaman dagat kan peninsula an gobyerno kan syudad kan naga pirmi man nakikisumaro sa simbahan sa pagrukyaw kan kapiyestahan ki ina mala ta sinsabayan man nin kun ano anong mga kasibotan ngani magin maogma asin digarbong piyesta katakin kan selebrasyon an syudad nagmukna kan voyadores festival nagpapakondukta kan military asin civic parade na kabali an haros gabos na mga eskwelahan sa mga boro banwaan asin mga syudad sa rona kompetisyon sa drum asin lyre pag sponsor nin mga pasaleng kultural sa plaza quezon asin katuwang an pribadong sektor pagkondukta kan miss bicolandia beauty pageant an debosyon ki divino rostro an diosnon na lalawgon nagsabay sa piyestang peñafrancia kan agosto ta ipinagboot ni obispo casimiro herrero nob na isabay na an debosyon na ini sa debosyon ki ina' sa pag'arang sa diyos na mapondo na an makangirhat na epidemyang kolera sa manila kan asin magkapirang kaso nin kolera nakaabot na man ngani sa nueva caceres ipigswestyon ini ni padre pedro de la torre y del pozo an vicar general na taga osa de la vega espanya naromdoman kaya kan huri na an banwaan niya dai nadukotan kan epidemya kan mga taon asin huli sa maigot na pagdebosyon ki divino rostro dikit an nakakaaram na kan magputok an guerra mundial dos ikaduwang gerang pankinaban asin nagsakyada an hokbong hapon igdi sa naga kan enero an imahen ni ina tolos tolos itinago kan simbahan katoliko sa representasyon ni padre higino saavedra duman sa laog kan inaapod na shelter na pinagibo kan pamilya ortega sa solar ninda sa barangay san felipe an shelter na ini iyo an pailihan ni fructuso bragais ortega asin kan saiyang pamilya tuyong nagboboromba igdi sa naga duman an imahen ni ina nasaray nin haros apat na taon hanggan ta hinalat na magtapos an gera an mismong natad asin paralibot kan santuario peñafrancia ginibong tambakan kan mga gamit asin kasangkapan kan mga hapon siring kan lugar kan ateneo de naga an tunay asin orihinal na sagyap ni inang penafrancia na may tampok ng diyamante itinago sa irarom nin sarong poste sa palasyo arsobispado sa orden ni arsobispo pedro santos sa ha'dit na ini samsamon kan mga hapon orog na ta an halaga kan mga tampok naabot na milyon na pesos kan ini pigta'wan halaga ni dr domingo abella kan taon kan septyembre mantang nagkokono kon ini sa ginatos na tawo asin sinda nagdadalan sa pag agi ni ina sa pagsakay an tulay kan colgante nagrampaog nag abot sobra sa sanggatos na tawo an na erido ta an iba nalamos an iba naipit asin an iba nakuryente bunga kan pagkayat kan mga alambre sa kuryente sabi kan sarong historyador an nautasan buhay sa makagiram giram na aksidente nag abot katawo alagad sa nagluwas na artikulo pa sana kan setyembre sa bicol mail sinabing katawo an nautasan buhay pero an artikulo nagbuyagyag na pa sanang pangaran kan nagadan an nadukayan ninda sa mga rekords sa city hall asin sa mga dokumento sa rtc branch may planong gibohan nin solemneng seremonya nin pagromdom para sa mga biktima sa trahedyang ini sa an ika ng anibersaryo kan mangirhat na pangyari an sakay ki inâ sa pagpaule niya sa saiyang santuario pirming nakakatanyog nin puso sa mga deboto ta malaad an pagtubod ninda sa danay na pagsangkob niya sa sainda sa mga pag'alaman o peligro alagad sa kun anong misterio na dios sana an nakakasabot an sakay ni ina kan septyembre nagbunga nin dakulang trahedya an ladawan ni inâ dai na nakadagos isakay abot sa santuario niya isinangkay na sana sa lugar kan matoninong saka ipig ule lunad sa dyip an lugar na hina'wasan sa ladawan ni ina inapod nang hinawasan interior alagad an tinampo pigpangaranan man na hina'wasan street kan barangay nin san francisco na sarungat sa ginibong ordinansa kan siyudad ordinansa numero na pigtao an pangaran sa kalyeng ini na l arejola st kan taon an dating tulay colgante na nakonekta kan peñafrancia avenue sa likod kan colegio de santa isabel asin kan kalye blumentritt sa lugar nin dayangdang kaidto gibo sana sa kahoy asin daing kapusogan an tulay na ini siring sa duwa pang tulay nabaktas sa salog naga arog kan sa panganiban asin sa magsaysay pirming rinuruso' nin mga paradalan sa pagaagi ni ina sa tongod kan salog sabihon pa su ibang pamilya na nagadanan kinasuhan an siyudad kan naga pakalihis nin halawig na pagbista ginana ninda an kaso asin natawan nin indemnisasyon an orihinal na ladawan ni ina na nageedad na haros tolong gatos na taon maitom an lalawgon asin inaalikboyan nin manto na iba iba an kolor asin ini mga regalo kan mga deboto kan dai pa naguerra an korona ni ina sinasabing may mga tampok na diamanteng nagkakahalagang php sa likod kan korona iyo an areola mga sirang na gibo sa bronse asin tinampokan nin makikilyab na kristal ini saka an saiyang kahoy na estatuwa na antigo nang maray nagin dakulang kaaraan sa mga tampalasan mala' ta kan agosto sa dai mahunahuna na pangyayari asin sa pagkakolba kan bilog na ronang bikol an milagrosong ladawan ni ina hinabon sa saiyang santuario dai makatubod na may mga tawong pangahas asin magibo kan mapaglanghad na akto an pangyayaring ini nagkawsa nin kagadanan nin huli ta saro sa pulis na nagsasagonson kan paghahabon nabadil sa sarong ambus sa tongod kan bolo sur siya si p sgt reynaldo c neola lampas sarong taon kan mangyari an panghaha'bon sa dai maipaliwanag na sitwasyon ipinag entriga kan sarong tawo kan sept sa opisina ni msgr florencio yllana sa manila an dating rector kan santuario kan peñafrancia an imahen ni ina' na nakapatos sa sako daing pagdaranggan an pagrokyaw kan mga bikolano manta na nagpamisang concelebrado pontifical kan bangging idto pag'abot sa syudad kan naga sept aldaw na maoranon asin nagbabagyo ta an bagyong ruping naglalamasang gayo sa ronang bikol masabi pa sa pagromdom kan historikong insidenteng ini si ina nakalunad sa sarong pantranco bus numerado asin sinarabat nin rinibong tawo sa tulay kan mabolo saro pang insidente na inapod na garo patagolaen kan sarong historyador na si jose fernando obias iyo an pagpalos asin pagkahulog kan imahen sa madalnak na salog kan ini ibabalyong gayo sa saiyang pagoda nangyari an mamondong insidente kan septyembre rinorip ni rector msgr juan celso alagad an naha'was niya na lang iyo an ladawan an manto asin korona pero nawalat asin dai nakua si areola dawa pirang rorip na sa paghahanap pinaghuna ini kan mga nagmamasid na sarong patagolaen mala ta dai pang duwang bulan okubre rinadas sa nag'aagabaab na sulo an enterong ibaba kan saod an naga supermarket nobyembre parehon taon an bagyong sisang naglamasa sa rona may darang nag'iingaw na duros sa kph na pinalampog an kadakul na mga power lines poon sorsogon abot casmarines norte na nagdulot pa nin kagadanan sa ginatos na tawo nag'eerok sa mga baybayon asin kosa an parehong taon natongod man iyo an taon na pinarongkab sa bomba kan new people's army an tolong tulay sa sipocot del gallego asin sa milaor camarines sur alagad kan agosto an areola ni ina' nadukayan asin naiha'was sa parehong madalnak na lugar sa salog kan ini pinagdraga sa pag'andam kan sakay ni ina sa kapiyestahan poon kan nawara an orihinal na ladawan ni inâ dakul nang replica kaini an pinagibo ngonyan an imahen ni inâ sa basilica minore asin sa santuario kan peñafrancia sa dating simbahan pareho na replica idtong orihinal kinaag na sa altar kan kombento nin basilica asin ta medyo gabok na an kahawakan kaini an paghubo' ki inâ traslacion man nahale na sa basilica minore asin bako nang sa santuario niya sa simbahan kan peñafrancia siring kan dating gawe kun saen an bikolano dinadara niya an piyesta ni ina sa tamang bulan nin septyembre sinasarabi kan mga gurang sa gumaca quezon na an piyesta duman na nakasentro ki nuestra señora de peñafrancia an kagporoon daa iyo si mga enot na bikolanong naghurubo duman igwa man nin sakay sa gilid nin dagat para ki inâ asin sa dagat ogaring ta mayo nin salog na masakayan sa amerika kadakul an mga asosasyon nin mga bikolano na nakasentro sa pagrukyaw nin kapiyestahan para ki inâ mala ta pinagsabi kan opisina kan rector kan peñafrancia basilica si rev msgr romulo a vergara na umabot nang apat na polong syudad sa estados unidos an may selebrasyon sa pagdebosyon ki inâ na iyo an mga minasunod ang angeleños california usa batoeños of california bay area bicol association kan sta cruz california bicol association of charleston south carolina bicol club of guam bicol club of hawaii bicol club of los angeles california bicol club of san diego county bicol inc of jacksonville florida bicolandia association inc of spring valley new york calabanga association of usa calolbon civic association of usa camarines norte association san diego california guam peñafrancia movement iriga bicol association of the kingdom of saudi arabia irigueños of southern california nabua association of usa nabua bay ara club usa nabueños of southern california inc naga metropolitan cal association sa san francisco california naga metropolitan society usa oasnon usa pagiribsang bikolnon sa san diego ca peñafrancia association of new jersey pili club of california polangueños usa sorsogon association of california sorsogon club usa tinambac association of california united bicolandia los angeles california southland peñafrancia festival of bicol usa houston chapter bicol association of tidewater virginia austria asin sa iba pang mga nasyon nagin ugale sa simbahan katoliko igdi sa diosesis nin caceres na ilibot an imahen ni inang penafrancia tuyong agosto abot septyembre bago mag'abot an nobenaryo sa siyudad nin naga sa mga pamilya asin mga institusyon arog kan mga banko asin mga opisina na nagpakiulay na magsungko an imahen kan penafrancia asin ini pangadyean ginigibo ini kan simbahan ngane daa dai na makisusoan an mga taga naga tuyong piyesta sa pagbisita ki ina asin magtaong ganan sa mga debotong dayo an philippine postal corporation nagpaluwas kan septyembre nin magkapirang selyo sa pagrukyaw kan selebrasyon na tersentenaryo kan debosyon ki inang penafrancia sa ronang bikol ini pinaluwas sa limitadong edisyon sana poon septyembre abot septyembre an mga selyo nagprepresyong php an souvenir sheet php enot na isyu php folder sa presyong php asin souvenir frame php si apolonio polon borromeo sto tomas hulyo agosto sarong bikolanong parasurat orador asin kagsurat kan librong macauiuiling caaguihan can ladauan ni nuestra señora de peña francia namundag sa mga magurang niya na sinda ildefonso asin felipa borromeo an saiyang pamilya guminikan sa banwaan na iriga camarines sur dangan naghub nin istaran antes si saindang kura madestino sa banwaan nin canaman camarines sur kan siring sa saiyang mga magurang asin mga tugang nagserbe man siya sa simbahan komo sarong sakristan dai nin pormal na pag adal sa pagsurat si sto tomas nagin miyembro siya kan kasararoan na sanghiran nin bikol sarong grupo nin mga parasurat na bikolano kun sain kaayon man an mga darakulang tawo siring ninda casimiro perfecto luis dato simeon laneta rosalio imperial sr asin mariano villafuerte kan ipinublikar kan imprenta bicolandia an macauiuiling caaguihan can ladauan ni nuestra señora de peña francia kinomisyon ini ni mariano villafuerte sa paghimuyaot na mapadagos an pagbalangibog kan agi agi kan defesora asin patron kan rehiyon bikol si nuestra señora de peñafrancia an pahinang libro nakasurat sa tataramon na bikol sa pormang awit dayupot na amigo asin kaalyado sa politika si sto tomas ni mariano villafuerte sagkod iba pa na mga politiko huli kan tibay kaining magsurat asin magtaram sa atubangan nin mga tawo an librong macauiuiling caaguihan can ladauan ni nuestra señora de peña francia na ipinasurat kan dating gobernador iyo an nagpabantog sa parasurat sa edad na inagom niya si eugenia sibulo kan naga taon asin nagin padrino ninda si villafuerte makuapo ninda sto tomas asin eugenia sibulo si leni robredo an balo kan dating sekretaryo kan dilg jesse robredo mantang makuapo man ni villafuerte asin soledad robredo si luis r villafuerte na iyong representante kan segundo distrito kan probinsiyang camarines sur taon pormal na namukna an sarong foundation kan kapag arakian ni sto tomas an saiyang ak na si cecilia sto tomas pardo iyo an namamayo ngunyan kan apolonio b sto tomas foundation inc kabali sa mga programa kaini iyo an pagpadrino sa padurunongan asin an pagprodusir kan pelikulang posporo na isinurat ni bernardo miguel aguay jr si andres bonifacio y de castro nobyembre mayo sarong rebolusyonaryong lider na nagmawot malungkas an filipinas sa pananakop kan mga kastila sa pagtogdas niya kan katipunan naapod siyang ama kan rebolusyon pilipino an mga magurang niya iyo sinda santiago bonifacio sarong tagalog asin si catalina de castro sarong kastilang mestisa na tubong zambales namundag siya sa tondo manila nagadan sa tisis an ina niya kan taon asin an ama niya na sarong cabeza de barangay nagadan man pagsunod na taon huli kaini napiritan siyang magbutas sa pagklase ngane mabuhay niya an limang niyang mga tugang sinasabing si bonifacio daa parabariwas nin mga payong asin abaniko pero an totoo siya nagtrabaho komo sarong escribiente asin ahente sa fleming and company negosyong sadiri nin sarong ingles dangan luminipat siya sa fresnell and company na sadiri nin sarong aleman pareho ining duwang kompaniya nakabugtak sa manila enot niyang naagom nag ngangaran monica na nagadan sa lepra daot asin sumunod iyo si gregoria de jesus aki nin sarong mayaman na pamilya sinda ngani nagpakasal na pirit maski pa an magurang kan babae nagkokontra saiya kinasal sinda sa simbahan kan binondo si vicente de paul pouy landas abril paris sep sarong pading pranses asin siya an kagtogdas kan congregacion de la mision kan taon na siya gikan sa sarong pamilyang pobre asin nagadal sa diocesis kan dax dangan nagtapos kan adal niya sa teolohika sa toulouse pranses kan taon naordenan siya sa pagkapadi an mga pading kaapil niya sa congregacion inaapod man na misoneros paules mga lazarista o mga vicentino igdi sa bikol mas bantog sinda sa arapodan na mga pading paul asin sinda an saro sa nag administrar kan holy rosary minor seminary sa toulose ngona siya nagpirmi alagad nagpamarseilles ta may pamana siyang asikasohon pagpaule niya sa marseilles nabagat siya nin mga turkong pirata asin dinara sa tunis kun saen siya ipinabakal bilang sarong oripon sa maray na palad nakua niya an boot kan saiyang among ta nagin nang sarong kristiyano huli sa maray na pagtukdo asin siya binutsan kan taon nagbalik siya sa avignon pranses sa vice legate kan santo papa na pinasunod siya duman sa roma kun saen niya pinadagos an saiyang pag adal kan taon nagbalik uli siya sa pranses asin duman siya nagkapot kan paroko nin clichy alagad kinua siya kan ilustradong pamilyang gondi ngani mag edukar kan mga aki ni philippe emmanuel de gondi nagin siya direktor espiritual ni mme gonmdi asin katabang niya ini sa pagmisyon sa mahiwas na estado kaini na kun saen iniedukar niya an mga probeng pamilya sa mga bagay espiritual asin sagkod man sa pagtabang sa materyal na pangangaipo igdi nagpoon an misyon niya sagkod na makatogdas siya kan sinabing congregacion de la mision huli ta dakul nang mga padi an nakahiling kan maray niyang ginigibo naki iba na saiya siya kag pundar pa man kan hijas de la caridad de san vicente de paul nob na an katuyohan magtabang sa mga pangangaipo espiritual asin materyal kan mga daing sukat orog na idtong nagheherelang an katiriponan na ini an nagkakapot ngonyan sa pag administrar kan unibersidad de sta isabel usi sarong unibersidad igdi sa ciudad nin naga siring man an natogdas niyang kaayonan na congregacion de la mision iyo an naolayan ni obispo francisco gainza na mag administrar kan seminario del santissimo rosario ngonyan holy rosary minor seminary na kan taon ngane mapakarhay an padalagan kaini mala ta an pagkapot kan mga paul kan seminario naglawig na gayo asin an ultimong pading paul na administrador kaini iyo si rev rene ruelos kan taon si elpidio rivera quirino nob peb iyo an ika anom na presidente kan republika kan filipinas nagsirbe siya sa katongdan na ini poon abril abot des namundag siya sa vigan ilocos sur sa mag agom na si mariano quirino saka si gregoria rivera tinapos niya an kursong abogasya sa unibersidad kan pilipinas kan taon siya katoliko romano asin iyo an enot na ilokanong presidente siya igwa man dugong kastila kan siya sadit pa duman siya nagestar sa aringay la union sa segundarya nag entra siya sa vigan high school alagad naggraduar siya sa manila high school kan taon nagtrabaho man siya komo junior computer sa bureau of lands asin property clerk sa manila police department nagkua siya asin nakapasar nin eksamen sa civil service enot na grado nagklase man siya sa unibersidad kan pilipinas university of the philippines asin nagkua siya sa college of law kaini nin abogasya kan taon asin ta nakapasar siya sa eksamen sa pagka abogado nagpraktis siya kan saiyang pagka abogado alagad napili siya na magtukaw komo representante sa philippine house of representatives poon abot dangan nagin siyang senador nagsirbe man siya komo secretary of finance asin secretary of the interior sa gobyernong kumonwelt pakatapos kan ika ng gerang pangkinaban nagsirbe siya komo sekretaryo kan estado asin bise presidente sa irarom kan si pinaka enot na presidente kan talingkas na filipinas si manuel roxas kan magadan si roxas kan abril siya an nagsalida sa pagkapresidente sunod na taon napili siya sa eleksyon para sa apat na taon na termino sa parehong kargo nagdalagan siya sa tiket kan partido liberal an administrasyon niya nag atubang nin makuring homa' sa pagbungkaras kan mga hukbalahap na dati sarong hokbo naglaban sa mga nanakyadang hapon igdi sa filipinas kan an mga komunista iyo na an namayo sa hiron movimineto na ini nagtumang na sa gobyerno asin ta an negosasyon ni quirino kan sa lider kaini na si luis taruc mayong kinaabtan si taruc nagdeklara na an grupo ninda tuyong bubungkalon an gobyerno pagtongtong kan an mga huk kontrolado na an dakulang parte kan luzon an ginibo ni quirino pigtokahan si ramon magsaysay komo sekretaryo kan depensa nasyonal sa pagsabat asin pagsumpo kan nagtatalubo na insureksyon an termino ni qurino nabibisto sa marikas na rekonstruksyon hale sa pagkawasak sa gera dagosdagos na paguswag kan ekonomiya asin an pagsampa' nin dakulang tabang ekonomiko haleng estados unidos alagad dakul na problema sosyal sa mga baro banwaan an dai maresolberan masabi pa an saiyang administrasyon nadigtaan kan akusasyon na grabe asin lakopan an korupsyon nangyayari sa irarom kan saiyang liderato sinasabi na an eleksyon kan iyo an saro sa pinaka madaya' na eleksyon nangyari igdi sa filipinas si magsaysay naglitik saiya sa isyu nin korupsyon asin dara an mahamot niyang imahe sa pagsumpo niya kan insurhensya kan mga huk nagdalagan siya sa eleksyon kan sa tiket kan partido nasyonalista kontra ki quirino sa pagka presidente sa eleksyon na idto si quirino nadaog asin nagretiro na sa pribadong buhay an museo kan louvre pranses muse du louvre sa paris pransya sarong monumento historiko asin ini sarong museo nasyonal kan nasyon na ini namumugtak an museo sa walang pampang kan seine na sakop kan enot na arrondissement enot na distrito administratibo haros na mga obheto gikan pa periodong ika na b k hanggan ika na siglo a d an nakaeksibit ikinaag an museo kan taon nagookupar nin hiwas na m asin milyon katawo an nagbisita igdi kan taon linalaoman na pagtongtong kan taon mga milyon na bisita na an magdadalaw igdi taon taon an museong ini nakakaag sa palasyo nin louvre palais du louvre dati an palasyong ini sarong kota na pinatindog ni felipe ii mala ta igwa pang mga tada' kan kota na ini an naririsa pirang beses na pigpadakula an edipisyo kan taon si louis xiv pinili na erokan an palasyo nin versailles asin an louvre ginibong primeramente sarayan kan mga gamit kan hade kan rebulosyon pranses ipinagboot na kan asamblea nasyonal na an louvre tuyo nang sarong museo na kun saen itipon asin i eksibit an mga pamanang yaman kan nasyon sa museo kan louvre nasasaray asin makikita an kwadro kan mona lisa an kodigo ni hammurabi venus nin milo an birhen asin an aki kasaro si sta ana an pinakpakan na kapangganahan kan samothrace an musee de louvre may saray na na mga obheto asin pinapadalan an na mga obra nin arte sa walong departamento curatorial asin an metro kwadradong pye kwadrado hiwas kaini itinalaga sa mga permanenteng kuleksyon an museo pig'eeksibit mga iskultor objets d'art mga pinintura mga drawing asin mga artifak arkeolohiko ini na daa an pinakadinadalaw na museo mala ta mga na bisita an aro'aldaw na'igdi porsyento kaini mga turistang dayo kan taon hinaman an mga bagong galeriya para sana sa arte islamiko na may hiwas na metro kwadrado sa bandang sur na kabtang kan museo louvre an santuario nin nuestra señora de peñafrancia ingles shrine of our lady of peñafrancia sa hinayokong na arapodan kan mga bikolano si ina ikinaag kuwenta harong kan ladawan ni ina sa dakulang pag onra saiya kan mga deboto niya an santuario natogdok kan enot gibo sana sa kawayan asin gogon alagad kan nakapagibo si pading miguel robles de covarrubias nin santuario na alabes simbahan na pinahaman na niya sa gapo an santuario pinadakula ni obispo ysidoro de arevalo kan siya an nakatukaw na obispo sa nueva caceres an atubangan kaini surungan pinagibo asin ginastosan kan si mga kaiinsikan sa nueva caceres asin siring man ginagastosan ninda an pagoda o an sakayan ni ina kan enot inaapod ining sampan gikan sa tataramon na intsik an mga kaakian kan mga insik kaidto digdi sa simbahan kan peñfrancia pinapabunyagan kaya su enot na surungan makikita an desenyo sa insik asin siring man makikita mga pinggan mga tapayan na ladawan na sa kurit kurit asin arte kan mga insik an mga lalawgon man kan mga santo santa may pagka singkit asin bako kun anoman ini patotoo kan malaad na pagdebosyon kan si mga katolikong insik ki ina na ogma lang sinda gumastos para saiyang kaomawan sa gabos na obispo si msgr francisco gainza an dominikanong padi an dakul ambag sa debosyon kan mga bikolano siya an nagsurat kan enot na oosipon manongod sa pagdebosyon ki ina naggibo man siya nin nobenaryo para sa pagpangadye ki ina pinalaba niya an atubangan kan edipisyo nin limang metro asin siya pa an nagdesenyo kan atubangan sagkod ngonyan siring pa man an hitsura ngani permanente an pag asikaso sa santuario nagbugtak si obispo gainza kan katongdan na an trabaho iyo an mag'ataman kan santuario an enot na capellan igdi na nakatala sa rekord iyo si m r p vicente garcia sa laog kan periodo siya an capellan ngonyan an santuario sakop na kan paroko nin peñafrancia asin an nagkakapot na kura paroko kaini iyo si padre jerry hernandez makukua an santuario sa poro kan peñafrancia avenue igdi sa siyudad kan naga harani sa pagdolonan kan barangay san felipe si luis guevara dato hulyo enero sarong bikolanong poeta edukador periodista kolumnista asin dating alkalde kan baao camarines sur siya binibisto man na sarong bikolista na naghingowa man na mapakarhay na toltol an pagsurat sa bikol kan pinalis nya sa ingles an mi ultimo adios ni jose rizal tituladong mi ultimo pensamiento pambihirang kahamanan niya iyo an pagsurat kan epikong the land of mai na iyo na an enot asin pinakahalabang epiko sa ingles dapit sa historya kan filipinas siring man pinalís niya sa ingles an bikol pasyon asin an enot na kabtang kaini nagluwas sa semanal na peryodikong bicolandia asin an ikaduwang kabtang napalagda niya sa bicol examiner asin sa bicol star pinagmirar siya asin ginawadan nin titulong outstanding catholic poet kan taon kan united poets laureate international sarong pangkinaban na kaayonan nin mga poeta kan hulyo sarong konkretong memorial an ikinaag sa parke kan gobyerno lokal kan baao sa pakitabangan kan pribadong kaayonan sa kultura an burikbutikan artists collective inc sa pagtaong onra ki dato bilang sarong mahusay na parasurat si clemente ente bolocon alejandria nobyembre oktobre sarong bikolanong poeta asín kompositor nin kanta sa tatarámon na bikol namundág siyá sa dinaga canaman camarines sur sa mga magurang na sindá geronimo alejandria tubong dinaga asín si victoria bolocon na gikan sa mangayawan sa parehong banwaan naagom niyá si valeriana frondozo sa edad na kan asín nagbnga an saindang pagsasarô nin pitóng aki matea antero rita lucia laurentino herminia na nagadán sa edad sanáng asín si fe levy gikan sa mga simpleng pamilya asín sa ordinaryong pamumhay si alejandria nag adal sa canaman central school abót ika ng grado dangan ipinadágos niyá an saíyang edukasyon abót ika ng grado sa syudad nin naga naga sa camarines sur national highschool na nakiki estar sa haróng ni queteria de cecilio sa hampang kan lindez hotel ngonyan grand imperial plaza dawà dai natapos an pagklase nagpahíling siyá nin harárom na adal sa sadiring tatarámon na bikol asin abilidad sa paghamán nin mga rawitdáwit sagkód komposisyon sa musika nagin maestro niyá an dati asin daínang si dip ignacio meliton siyá kan soltero pa naglilibot líbot sa probinsya kan albay sa pagpabákal nin mga chucheria sa mga boro banwáan kainí oróg na sa banwaan nin ligao na iyo an pinipirmihan niyá kan pag edad anyos nagpirmi siyá sa manguiring magarao asín naki trabaho sa saróng kastilang si miguel sanchez sarong negosyante na may komprada sa abaká nagin man siyáng paraóma asín katuwáng sa mga pandáy na bantógan kan canaman tatao siyáng magtogtóg nin gitara banduria bajo asín byolin huli ta hilig niyáng gayo an musika sa saróng patiribáyan sa pag bikol kan rawitdáwit na mi ultimo adios ni jose rizal kan nagun ni alejandria an ikaduwáng premyo kan luminuwas an calendariong bicol asín sanghiran nin bikol parehong publikasyon ni casimiro perfecto na nagtataóng doon sa literatura siya nagin na gayong mahigós na paraambág kainí malà ta kan nagpatiribayán an sanghiran sa pagsrat nin halipot na osipon siya an guminána kan saiyang entri na tituladong paniki iní bagay na nasapáwan niyá pa si oróg na nakapag adal na mga parasurát arog nindá mariano nicomedes asín rosalio imperial sr na nagkamit saná kan mga menor na premyo susog sa saíya mansaná huli sa kagurángan iní na saná an naromdoman niyáng pinangagpadará niyá asín nalagdâ sa calendariong bicol sa sanghiran nin bikol asín sa ibá pang mga magasin arog kan bicolandia iní nagkapirá sa mga rawitdáwit ni alejandria sarô sa kinompos niyá na kanta danza menor pig adaptar ika an ilaw ko si ignacio basilia meliton peb nagin diputado sa ika ng lehislatiba kan filipinas asin nagin gobernador kan camarines sur si meliton namundag sa mga magurang na sinda bernardino meliton asin sixta basilia sa naga camarines sur napangagom niya si maria de mingo kan sagñay asin nagkaigwa sinda nin pitong aki saro siyang maestro bistong maray bilang sarong bikolista asin rizalista huli sa pagsadol ni don jaime hernandez tinogdas niya an museo kan unibersidad nin nueva caceres na siya man an pinaka enot na curator kaini huli sa saiyang maigot na paghimoyaot nadamot niya asin nailigtas sa pagkatunaw an dakul na mga nalagda na mga obra kan mga parasurat na bikolano asin mga libro dapit sa kulturang bikolnon siring man mga relikyas asin artifaks kan soanoy asin gugurang na bikolnon arog kan mga propagandistang pilipino kan panahon nin kastila siya nagin man sarong mason na kaayon sa isarog lodge siya matibay na orador magin man sa bikol o ingles mahigos asin estriktong paratokdo parasurog kan gugurang na kaogdan bikolnon asin siya an pinaka enot nag'adal asin nagpalis kan epikong bikolnon na ibalong sa ingles komo sarong paratokdo nin history sa camarines sur high school nakagibo siya nin silabus kan historya nin amerika american history sinasabi ni jaime malanyaon na pinatokdo na siya meliton sa haiskul maski ngani gradwado sana sa elementarya asin dagdag pa niya si meliton mas marhay pang magtokdô ki sa mga gradwado kaidto sa unibersidad huli gayod ta elokwente siyang magtaram sa bikol asin sa ingles segun pa ki malanyaon an paarog asin dai mabiko na panindogan ni meliton dapit sa toltol matanos asin igot na pagserbi sa banwaan siya pambihirang tawo marahayon asin dakula sa nakamidbid saiya pinakamaisog na parasurog kan bikolnon na kultura asin honor nag adal si meliton nin elementarya sagkod ikaduwang taon sa segundarya dawa dai niya nakomple an pagklase nagin siyang paratokdo sarong taon siyang nagtokdo sa elementarya poon abot sa saiyang provincia dangan nagin principal sa mambulac camarines norte sa sumunod na sarong taon antes kaini nagin assistant principal dangan nagin supervising teacher siya sa goa camarines sur sa periodong sungdo sa goa intermediate schoo kan sagkod siya nagin prinsipal asin supervising teacher man sa tigaon parehong provincia nin sarong taon poon siya sagkod nagin instructor man siya kan camarines sur high school si meliton sarong junior insular asin senior teacher eligible kaapil si meliton kan nationalist democratic party an mariveles sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan bataan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado alagad sa sensus kan igwa ini nin na kaharongan an rata nin pagtalubo kan populasyon kaini nag'abot sa taon taon doble kan sa probinsya niya mismo namumugtak an mariveles bilang sarong iswil sa poroporong habagatan kan bataan peninsula an rayo niya sa manila mga kilometro na agi sa north luzon expressway gapan olongapo asin roman highway igwa siya nin hiwas na kilometro kwadrado na binibilog nin kan enterong kahiwasan kan bataan kun pisan pisanon kan kahiwasan kani dagang sabsaban kadlaganon agrikultural asin an tadang gamit na residensyal asin industriyal ini ineerokan nin mga agta na an taramon inaapod na mariveleño nababanga an mariveles sa barangay an butuan sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin agusan del norte filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ini namumugttak sa norteng subangan na parte kan agusan valley na nasa amihanan na kabtang kan norteng minadanao ini nagsakrang na gayo sa agusan river ini man kadolon sa parteng norte solnopan asin habagatan kan agusan del norte sa subangan niya iyo an agusan del sur asin sa norte subangan yaon an butuan bay susog sa sensus nin populasyon kan igwa ini nin katawo asin sa sensus kan igwa ini nin na kaharongan an pangaran na 'butuan daa hale sa ngaran kan prutas na batuan an iba nagsasabi na ini inginaran sa sarong datu na nagngangaran datu buntuan an syudad nin butuan nababanga sa na barangay kaini pinipisan na urban asin rural pa si jorge barlin ipinangak na jorge imperial alfonso abril setyembre sa baao camarines sur dating inaapod na ambos camarines kariribokan huli sa diplomatikong pag administrar niya kan probinsya asin dakula an respeto saiya saka may halangkaw na pagtubod saiya an mga taga sorsogon saiya iwinalat an pagmato kan administrasyon sibil kan probinsiya kan pahal na si gobernador leandro villamil an kastilang gobernador huli ta ini mapa manila na ilinito niya an administrasyon sa mga filipinong pwersa rebolusyonaryo kan umabot ini sa sorsogon asta kan nagdatong an pwersa amerikano sa pagbugtak nin maninigong kontrol asin awtoridad kan taon si gregorio aglipay nag alok ki barlin na mamayo bilang obispo maximo kan bàgong tugdas na iglesia filipina independiente alagad siring sa maboot na parasunod kan simbahan na nagimàtan nya sinimbag nya si aglipay na mas marhay pa syang magin sanang paralampaso kisa magin pamayo kan grupong naglitik sa simbahan katoliko prefiero ser lampazero a ser la cabeza de su jerarquia cismatica si padre jorge barlin nabantog na gayo sa pagsurog sa simbahan katoliko kan an simbahan nin aglipay pighihingak an rugaring kan simbahan katoliko sa lagonoy camarines sur ta si pading katoliko duman si padre vicente ramirez nagsuway na sa simbahan katoliko asin uminayon na sa aglipay katakod kan pangyayaring ini si p ramirez habo nang maghal sa pwesto bilang administrador kan simbahan duman asin sinasabi niyang an mga aglipay iyo na an kagrugaring kan si edipisyo kan simbahan an gabos na gamit asin kwarta kan paroko kabali pa an kamposantong kinakaptan asin pinadadalagan kan simbahan katoliko sa kasong isinàngat ni padre barlin sa pangaran kan simbahan katoliko sa pagbaw kan mga pagrurugaring kaini ki p ramirez pinalmente an korte suprema kan nobyembre nagdesisyon na an pagrurugaring kan mga propyedad yaon sa kontrol ni p ramirez may sa aglipay iglesia filipina independiente o philippine independent church kundi sa simbahan katoliko dara kan desisyon kan korte suprema siya an masasabing nagbari kan impluensya kusog asin talodtod kan simbahan aglipayano kan ginana niya an kaso huli ta napatalsik an gabos na mga dating katolikong mga kapadian sa mga paroko na nagbaralyo na sa iglesia filipina independiente kan desyembre sa sarong sekretong consistorio siya nanombrahan obispo asin kan hunyo siya naordenan nang obispo kan nueva caceres sa pinakaenot na pagtiripon kan asamblea filipina kan oktobre siya an piniling magtao kan invocation an mga pangyayaring ini nagtao nin kusog sa pagtubod na an mga pading filipino kaya man magkapot nin halangkaw na katongdan sa simbahan an mga prayleng kastila kan mga enot na panahon tinutubod na an mga filipinong padi pwede sana magin mga coadjutor asin assistant sa kura parokong mga kastila siya an nagin simbolo kan kakayahan nin pading filipino si obispo jorge barlin dinara an motto episkopal na bonus miles christi sarong marhay na soldados ni kristo right thumb px an barflin plasa na luma sarong pasali tituladong barlin an pinaluwas asin pig'entablado kan ateneo de naga kan dekada ' manongod sa buhay ni padre jorge barlin asin pinasale ini bako sana igdi sa ateneo kundi sa magkapirang eskwelahan sa iriga legazpi asin sorsogon ini nakasurat sa tataramon na bikol asin an kagtokda' kaini iyo si gng juan ragragio na maestro kaidto sa nasabing eskwelahan igdi man sa nasabing unibersidad namukna an barlin debating society sa pagtaong onra sa obispong ini siya an pinakainot na resipyente kan duwang distinguidong onra eklesiastiko an papal chamberlain asin an protonotary apostolic ad instar participantium sa pagromdom saiya sarong estatuwa niya an pinatindog kan mga taga baao sa patio kan simbahan nin katoliko ini nangyari sa pagsadol asin paghingowa ni p demetrio martirez an kura paroko sa baao na nagtukaw nin halawig na maray sa saiyang kargo poon sundo an baao historical society nalakaw sa national historical institute nhi na madeklara an monumento ni obispo barlin sa baao bilang sarong national historical landmark sa siyudad nin naga igwa man ikinaag sadit na plasa an plasa barlin sa pagsarapong kan kalye barlin kalye arana asin kalye heneral luna sa plasang ini may tinogdok na monumento ni padre jorge barlin an gobyerno kan naga sa sarong maimbong na pagromdom saiya kan taon an pilgrim city of naga heritage movement inc sa pamamayo ni msgr zosimo m sañado asin katuwang an gobyerno lokal pinagbago asin pinagayon an plasang ini an libreria y imprenta mariana sarong imprentahan na tinugdas ni mariano perfecto kan taon sa banwaan nin naga ambos camarines ngunyan syudad nin naga nagpoon ini komo sarong tindahan nin libro dangan nagdugang nin imprentahan kan nagadan si mariano perfecto saro sa tagapagmana niya si casimiro perfecto iyo na an nagpadagos asin nagpadakula kan negosyo sagkod na uminabot an mga hapon kan taon sa naga camarines sur an imprentahan na ini iyo an nagpapalagda kan publikasyon na sanghiran nin bikol poon abot kan si casimiro perfecto pinnan mag imprenta kan bersyon sa bikol kan almanaque panayanhon na pigngaranan niyang almanaque o kalendariong bikol sa naga siring man igdi naghahale an mga pinaimprentang mga relihiyosong mga kasuratan arog kan nobena mga plusa mga koridos mga dotok mga guhit bikolnon asin kun ano ano pang mga sinururat manongod sa pagbabanal pagdebosyon asin dapit sa simbahan katoliko dakul kan mga publikasyon niya mga re impreso kan mga tinokdâ ni mariano perfecto asin kan saiyang mga pinalís na obra haleng kastila an mag agom na si casimiro perfecto asin nicolasa ponte perfecto iyo an nag asikaso kan imprentahan namugtak an imprentahan sa kanto kan via gainza ngonyan penafrancia ave asin kan paz st na kaidto sarong eskinita sana alagad nagin tunay na kalye ta nagtaong dalan an arsobispado sa gilid kan saiyang solar nasulo ini kadamay an palasyo kan arsobispo kan mag gera kan masulo ini nagtogdas an saro sa trabahador kaini na si gaudencio cecilio pakagera kan cecilio press na haros pinadagos kun ano an mga iniimprenta sa imprenta mariana kan si simeon paz nagsurat kan taon dapit kan mga bikolnon naonabihan niya an imprentahan ni mariano perfecto sabi niya there is one library in the whole region known as libreria de mariano perfecto this library contains more or less or volumes all written in the bicol dialect it is at naga camarines there are dramas novels folklore awit myths the passion etc these are sold at very low price an calendariong bicol dating almanaque calendariong bicol sarong magasin na pinalagda ni casimiro perfecto asin pinag imprenta sa saiyang imprentahan na libreria y imprenta mariana katuyuhan kaining magtaong bareta asin mga prognostico sa aro aldaw na gibo gibo kan mga paraoma asin mga kagharong ini nag'ako man nin mga rawitdawit asin mga osipon sa pagpakusog kan literaturang bikol mayormente an publikasyon na ini kaarogan kan si almanaque panayanhon na tinogdas ni mariano perfecto sa mandurriao iloilo kan taon pakagadan ni casimiro perfecto kan enero ipinadagos an publikasyon kaini kan cecilio press na rogaring kadtong dainang gaudencio cecilio si cecilio trabahador dati kan imprenta mariana an mga bantogan na parasurat sa bikol siring ka manuel salazar asin luis dato asin dakul pang iba nagaarambag digdi kan saindang mga artikulo nag ayaw pa nin abot mga taon na pinaluwas an kalendariong bikol maski ngani totoo an inarogan kaining publikasyon na almanaque panayanhon sige pa an pagluwas sagkod ngonyan duman sa iloilo an kb hale sa bikol collection prof maria lilia realubit filipiniana section up library university of the philippines an lokdô nin libmanan sarong takop nin tapayan na lulubngan na nakotkot soboot sa poro o bigaho libmanan camarines sur kan taon pigtutubod na ini tunay na relikyang gikan pa sa soanoy na panahon kan kabikolan an lokdô may na sentimetro an kalakbangan guminatak na sa duwang pidaso asin may mahihiling sa ibabaw garo mga pigura nin buaya usa damulag halas mangkô asin man pigura nin tawo asbp sarong etnolohista na si dr zeus salazar nagsurat nin libro manongod kaining lokdô na ini liktao at epiko asin saiyang pagtubod nanggad na ini ginibo pa kan soanoy pang panahon sa tangâ mismo kan takop may garo torre kahoy na nagsaranga paghuna ni dr maria lilia realubit na itsurang pagoda asin sa poon kani sa sarong gilid igwang hitsurang lalawgon saldang na may mga tingraw na naka palibot dai pa determinado kun ini talaga gikan sa soanoy na panahon nin huli ta dai pa nag agi sa inaapod na carbon dating sabi ngani kan curator kan museo del seminario conciliar na si g fabiana arejola y masakit na ngani madeterminar ta kun in situ ini nakua kuta idtong mga relikyas sa palibot kaini na organiko arog kan bungô tu'lang o iba pang mga fossils sa paralibot pwedeng i agi sa sinasabing carbon dating na matungod kan panahon nin pagkagibo kan artifak alagad an metodo ni dr salazar iyo an pagkumpara kaini sa iba ibang mga lokdô asin tapayan na nakotkot sa mga lungib siring sa calatagan igdi sa filipinas asin sa ibang parte kan asya si salazar nagbutas man nin opinion na sa lokdô na ini igdi maririraw asin matatalâ an istorya kan epikong ibalong asin an kahadean ni handyong yaon nakasentro sa libmanan ipinamugtak ni salazar na an pagkagurang kan lokdô yaon sa pag oltan kan b k sungdô a d an ibang eksperto totoo nagdududa kan awtensidad asin kan pagka prehistorikal kaini nin huli ta dai nakotkot in situ nakua mismo sa lugar na pigkalotan kundi nabakal sana ni g ermelo almeda sa sarong ilegal na parakotkot nin mga artifaks sabi pa ni dr jesus peralta sarong arkeologo na retirado na sa national museum an kakaptan kan lokdô na naghihitsurang minaret pwedeng indikasyon na nabakal sana ini sa mindanao an paroy pagkakan na gayo kan dakulang parte kan populasyon nin kinaban ini sarong tinanom na natubo sa parteng tropikal kan kinàban orog na sa latin america sa subangan habagatan asin sur subangan na asya aprika norteng italya asin sa sulnopan na baybayon kan norte amerika masabi na an bagas na paroy iyo an ika duwang tipasi na cereal na kinukunsomong gayo igdi sa kinaban sunod sa mais sarong tradisyonal na pagkakan sa aprika an bagas may potensyal sa pagpakaray kan nutrisyon igantad an seguridad sa pagkakan magtolod kan pag'asenso sa mga rural na lugar asin magsuporta sa pagaataman sa karahayan kan kadagaan an bagas natao kan saro kalimahan kan calorie nakokonsumo sa bilog na kinaban an kahalagahan kan bagas dakulang gayo mala ta kan taon magkapirang gobyerno asin mga paratingi nin bagas nagpoon magrasyon kan suplay kan tipasing ini huli sa katakotan na magigin maipo an bagas sa merkado kan kinaban inaapod na paroy ini kun tinanom o an bunga an tinotomoy bagas kun namolino na asin maluto kun sinapna' na alagad an saro sarong maluto inaapod na hima binsâ man an apod kan kinakapaw na sabaw sa pigsasapna' na bagas sarong klaseng bagas na pansalak mansana sa mga luto na koro kakanon iyo an palagadan bagas na lila sa kolor asin mahamyo sa bikol an bagas na mapulot kun sinasapna' inaapod na pulotan asin an bakong mapulot inaapod na baranay an saro sarong bunga kan paroy inaapod na tipasi kun ini tuyong pananom inaapod na banhi sa pre hispanikong panahon sa kabikolan dakulon na species nin paroy an tinatanom pa alagad sa lawig asin lakaw nin panahon ini nagkapuruho' asin nagkawarara na kun mamaanan an vocabulario na binilog ni marcos de lisboa kan mga taon uya an magkapirang mga paroy na lakop na pananom kaidto malictay guimpad tinoon tinogos maloon tinoma tangong hinipon dongdong hangbas cabong batangon binachao barawa dala dalosamat daras dibaclon boracnaga cadosog lagoti cocondato guinapas carangcang manloay manocnon manonglay paraya sumagyad sablay bulao yumocyoc tipocol dinamulag banglag si maria gloria macaraeg macapagal arroyo namundag kan abril an ika katorseng presidente kan filipinas siya an ikaduwang babaing presidente kan nasyon asin an aking babai ni dating presidente diosdado macapagal sarong profesor sa ekonomiks naglaog sa serbisyo publiko si arroyo kan komo assistant secretary asin undersecretary kan department of trade and industry sa imbitasyon ni presidente corazon aquino pakatapos siya magserbe komo senador poon hanggan na elihir siya sa pwesto na bise presidente sa irarom ni presidente joseph estrada dawa ngani nagdalagan siya sa ibong na linyada si pres estrada kinua siya asin pignombrahan sekretaryo kan social welfare and development kan si estrada pig akusahan nin korupsyon nagdemitir siya sa sinabing pwesto asin nag ayon sa oposisyon na naghohorot na bumaba na sa pwesto an presidente kan si presidente estrada nagaatubang nin impeachment nagparakusog an mga demonstrasyon na pinipirit nanggad na humale na sa pwesto si estrada kaya nangyari napiritan si estrada bumaba sa pwesto nin matoninong huli sa inaapod na edsa ii na an iba nagsasabi pagkakoromplotan mansana kan mga darakulang tawo sa negosyo sa pulitika sa militar asin sa simbahan na gusto na siya talagang patalsikon sa kargo niya oras sana an binilang bago naghale sa malakanyang si estrada kan enero si gloria macapagal arroyo pinasumpa ni poon na hukom hilario davide jr komo kasalidang presidente ni estrada si gloria macapagal arroyo na elihir sa anom na taon na termino pagkapresideente sa maribok na eleksyon kan mayo honorary degrees mga pagmidbid an presidente kan filipinas an pamayo kan estado asin gobyerno kan republika kan filipinas an presidente kan filipinas sa filipino pig aapod na ang pangulo o pangulo pinapanginotan kan presidente an sangay kan gobyerno pang ehekutibo asin siya iyo an pamayong komandante kan armadong kusog kan filipinas an presidente direktang pinipili kan namamanwaan asin iyo an sarô sa duwang elehidong mga opisyal pang ehekutibo kun sain an saro pa iyo an bise presidente kan filipinas mantang apat nang bise president an nag ak kan pagigin president na dai pinipili sa paagi nin eleksyon sa paagi kan pagkagadan kan presidente o paghilig sa pwesto an president minaserbe nin sarong taon na termino sana na dai nin posibilidad nin liwat na pagkakapili sa eleksyon kan hunyo nagsumpa si rodrigo duterte bilang ika kag anom asin iyo an presenteng presidente sinalidahan niya si benigno aquino iii sa irarom kan artikulo seksyon kan konstitusyon kan filipinas tangarig magserbe komo presidente an sarong indibidwal kaipohan na anyos sarong rehistradong botante tataong magbasa asin magsurat ipinangaking namamanwaan na pilipino asin residente kan filipinas sa dai mababà sa taon bàgo an eleksyon an sanghiran nin bikol sarong publikasyon kan academia bicolana na ipinalagdâ ni casimiro perfecto sa libreria y imprenta mariana ini enot na nagluwas kan hulyo katuyohan kan publikasyon an pagpakusog asin pagpabaskog kan literaturang bikolnon iminuknâ ni an periodiko ni casimiro perfecto komo tagapamahala francisco celebrado sagkod padre p jose ofracio mga tagapalakaw asin lorenzo rosales bilang poon na parasurat sinasabi man na sa casimiro perfecto mariano nicomedes asin si francisco celebrado iyo an nagriribay ribay sa pagsurat kan editoryal nagpondo ini kan publikasyon kan si casimiro perfecto naghub sa iloilo sa pag asikaso kan imprentahan na la panayana saro pang pagrorogaring kan pamilya an mga makusog asin maigot pang mga taga ambag igdi iyo sa clemente alejandria luis dato mariano villafuerte nicolasa ponte perfecto mariano nicomedes rosalio imperial sr patricio janer padre luis dimarumba na iyo an presidente kan academia bicolana asisclo jimenez asin dakul pang iba an katagang sanghiran huminale sa taramon na sanghid na an boot sabihon susog sa vocabulario ni lisboa p la señal de oro en la piedra de tocar iyo ini an pagsanghid pag is'is o pagsantik kan bulawan sa sarong gapo ngani mabasi kun baga maray na klaseng bulawan kun sa ingles seguro harani an terminong katumbas na to assay an taramon na ini yaon man sa waray na may parehong kahulogan an paggamit kan tataramon kun siring may pag onabi sa pag oogid kan tataramon komo sarong bulawan na pigaadalan na gayo sa paggamit kan katagang nasanghid ini an ehemplo ni lisboa probar o tocar el oro en la piedra de toque an sarong bagay na pambihira kaini ta sa gabos na paluwas niya nin pirang taon an pinaka takop niya pirming pareho an desenyo may bikolanang nakatingag sa atubangan yaon an saldang na masirang sa gilid an sarong simbahan asin sa walang kabtang an bulkan na ma'yong asin man mahihiling an sarong poon nin niyog na garo baga patotoo na an guta' sa niyog iyo an parating salak sa pagluto kan mga bikolnon mahihiling man an mga libro sa pamitisan niya simbolo nin kabatiran garo baga ini kwenta logo kan magasin asin may darang titulo na katinubdan asin lahian sa lambang paluwas nag'iiba iba sana an kolor kan saiyang barayan kun minsan giyaw minsan asul asbp an pakadakula niya sukol kan sarong halaba na coupon bond parati naabot lampas sa duwang polong pahina ini an bukid asog o bukid iriga sarong aktibong bulkan sa camarines sur filipinas an bukid asog sarong stratovolcano na namomogtak sa latitud ' ' n longitud ' ' ' e harani sa danaw buhi may langkaw ining na metro na pie huring nagtuga ini kan enero nagtupag an gilid kan bukid asin nasagop an mga sapa asin resulta kaini nagkaigwa nin danaw sa gilid na iyo na an danaw buhi na an kasiyahan na rarom nag'abot walong metro asin may kilometro kwadrado an hiwas an ngawngaw kaini sa aliktoktok nahulog pararom nin limang gatos na pie sa bukid na ini nadiskubre kan mga estudyante kan camarines sur state agricultural college an pigtutubudan na pinakasadit sa mga darakulang species nin rafflesia sa filipinas na may sukol sanang cm an diametro nagaabot sa specie nin kagamgaman an nageerok igdi laen pa kaiyan yaon igdi nabubuhay an mga opon baboydamo asin mga usa an taramon na asog boot sabihon daa susog ki merito espinas may sarong bayag sana asin iyo man ini an arapodan sa gugurang na bikolnon na pading lalaki na sa mga seremonya nabadong sa babae asin nasulot mga kawingkawing asin kun maghiro hiro' sa binakla o garo sarong bayot babayote an sabi ni espinas an bukid na ini iyo an bukid nin ritwal kan panahon ni handyong sa panahon na antigo asin nagpapanalmingan kan epikong ibalong an bukid asog bisto man sa iriga komo bukid sumagang magsubang o bukid na amay sinusubangan ini an estaran kan mga agta' asin mga tabangnon mestisong agta asin an bukid na ini patos sa osipon na mitiko an alburquerque sarong ikalimang klaseng sa provincia kan bohol filipinas inaapod man an banwaan sa halipot na ngaran na albur an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado yaon dati sa alburquerque an saro sa pinakahalaba asin pinakamagabat na mga sawa na nabibihag o napapangatamanan sa labang pye m igwang gaba na lb kg asin taba na in mm an babaing sawa nagadan kan alagad mahihiling pa ini sa sarong eksibit nababanga an alburquerque sa barangay an munisipalidad kan alburquerque igwa nin mga natural na kangangalasan asin saradit na lokal na industriya siring kan pagluto nin kalamay kinaugalian na paagi nin paggibo nin kuron asin an paghabol kan raffia gamit an tradisyonal na panghabol an alicia sarong ikaapat na klaseng sa provincia kan bohol filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado mananagboan ini kilometros mi gikan sa tagbilaran dati ining parte kan mabini asin sa ngaran na batuanan or batuanon isineselebrar kan alicia an kapyestahan kan banwaan tuyong hulyo bilang pag onra ki san joaquin katahawan kan ika ng siglo an alicia saro sa tulong pinakadakula asin pinakasuanoy na banwaan kan bohol kagubay an catigbian asinbalilihan sa banwaan na ini tinawan nin mauuma an mga mga parasunod ni dagohoy alagad yaon sa irarom kan mapagbantay na mga mata kan mga kastila taon kan natapos an rebilyon ni dagohoy an banwaan iyo an pinakadakula sa limang komunidad na igwa nin namamanwaan kan nagin suhay na banwaa ini na pinagngaranan na alicia sunod kialicia syquia an agom ni presidente elpidio quirino she and three of their children were massacred by the japanese in nababanga an alburquerque sa barangay lista kan mga dating alkalde kan alicia an simbahan kan barasoain sarong katolikong simbahan na mananagpuan sa ciudad nin malolos sa bulacan si rev francisco royo o s a an nagpatogdok kan simbahan asin ini nasulo kan mayo pagsunod na taon pinahirahay ni rev jusn giron o s a digdi ginibo an tolong importanteng panyayari sa historya kan filipinas an pagtiripon kan enot na kongreso kan filipinas kan septyembre an pagpanday sa konstitusyon kan malolos poon septyembre hanggan enero asin an pagtogdas sa enot na republika kan filipinas kan enero sa ri'gon kan dekreto presidensyal nu an simbahan na ini pigbantolin bilang santuario nasyonal ni presidente ferdiand marcos kan agosto ini nagin man lugar kan paginagurar kan pagkapresidente ni emilio aguinaldo asin ni joseph estrada si luis louie robredo villafuerte sr ipinangak kan agosto sarong bikolanong politiko asin dating representante kan ikatulong distrito kan camarines sur sa kamara de representantes kan filipinas kasal siya ki nelly favis villafuerte asin siya an lolohon kan gobernador kan camarines sur na si miguel luis villafuerte asin amâ ni luis raymond villafuerte jr dating gobernador kan probinsya siya nagin man ministro kan trade and industry kan panahon nin administrasyon ni presidente ferdinand marcos asin tagapamayo kan presidential commission for government reorganization sa irarom kan gobyernong transisyon ni corazon aquino nagin man siyang presidente kan kabalikat ng mamayang pilipino kampi na alyado ki presidente gloria macapagal arroyo alagad kan eleksyon siya nag kampi na sa partido nacionalista asin saiyang suportado si manuel villar jr sa kandidatura kaini sa pagka presidente si villafuerte iyo an kagtugdas kan bicol heritage foundation inc na an katuyohan magpalakop asin magpabaskog kan kulturang bikolnon asin ini iyo man an nagbungsod kan pinaka enot na bicol music festival kan agosto an saiyang foundation nagpaluwas naman nin mga plaka asin mga cd nin mga kantang bikol kongreso kan filipinas an nasyonal na lehislatura kan filipinas igwa ini nin duwang kamara an senado asin an kamara baha o kongreso an senado kompwesto nin mga senador kabangâ kaini pigi elihir lambang tulong taon an lambang senador nagseserbe nin total na anom na taon pigi elihir an mga senador kan enterong botante asin dai minarepresentar nin ano man na pangheograpiyang distrito an kongreso kompwesto nin dai masobra sa kongresista na igwang duwang klase an representante nin distrito asin sektor pigrerepresentar kan mga representante nin distrito an sarong partikular na pangheograpiyang distrito kan nasyon gabos na probinsya kompwesto nin dai mababà sa sarong distrito may nagkakapirang syudad na igwang sadiring distrito an iba igwang duwa o mas dakol na representantes an mga pansektor na kongresista nagrerepresentar kan mga minoriyang sektor kan populasyon an universidad de sta isabel dating colegio de sta isabel sarong pribadong vicentino asin katolikong unibersidad sa syudad nin naga filipinas sadiri asin pigpapadalagan kan mga madre kan hijas de la caridad de san vicente de paul daughters of charities enot na nagpadalagan kaini iyo an limang mga madre kan hijas de caridad na nagarabot kan enero sa pasugo ni obispo francisco gainza na iyo an kagtugdas mismo kan eskwelahan sagkod ngonyan an orden kan hijas de la caridad de san vicente de paul iyo pa an nagkakapot asin nagmamanehar kan sinabing institusyon dati an pangaran kaini colegio de sta isabel asin ini napatindog sa pwersa kan dekreto real ni reyna isabel ii kan espanya an kagmukna kan hijas de la caridad de san vicente de paul iyo si san vicente de paul asin ini tinogdas niya kan nobyembre duman sa pransya an eskwelahan na ini pig inaguraran kan abril an colegio de sta isabel iyo an pinaka enot na normal school para sa babae sa filipinas asin sa sur subangan na asya kan agosto ini nagin sarong lubos na unibersidad sa ri'gon kan akta republika na bisto sa titulong higher education act of an isabela sarong kan republika kan filipinas na namómogták sa luzon ini an ikaduwang sunod na pinakadakulang probinsya sa filipinas asin namumugtak sa rona kan cagayan valley an kabesera kaini iyo an ilagan asin an saiyang mga pagdolonan kun paitok relo hale sa subangan aurora quirino nueva vizcaya ifugao mountain province kalinga asin cagayan an probinsyang ini sa agrikultura an mayor na kasibotan asin sinasabi na ini na an tambobong nin paroy asin mais kan bilog na luzon susog sa senso kan igwang katawo an nageerok igdi sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababangâ an isabela sa ng banwaan asin ng ciudad an agusan del sur sarong provinciang likos nin kadagaan asin dai naduta' sa dagat ini namumugtak sa rehiyon caraga sa mindanao an saiyang kabesera iyo an prosperidad asin ini an mga kalinderos niya sa amnayan paitok nin relo agusan del norte surigao del sur davao oriental compostela valley davao del norte bukidnon asin misamis oriental sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababanga an agusan del sur sa sarong ciudad asin munisipyo an dominanteng relihiyon katolika romana o kan populasyon iba pang mayor na mga relihiyon iyo an seventh day adventist church aglipay iglesia ni cristo asin an united church of christ of the philippines limang grupo nin mga tribu an yaon sa probinsya ayta mamanwa bagobo higaonon asin manobo an mga manobo yaon nageestar kadaklan sa mayor na highway asin sa mga banwaan sa gilid salog pasiring sa pagdolonan kan compostela valley an mga higaonon yaon nageerok kadaklan sa parteng solnopan kan salog agusan natitipon k adaklan sa esperanza pasiring sa pagdolonan kan bukidnon masabi na an populasyon kan agusan del sur kadakulan mga imigrante haleng bisaya an pag'aragoman kan mga imigrante asin mga tinubo nagpapadikit kan bilang kan mga lumad basado sa na sensus kan trabahador yaon sa sektor kan agrikultura asin pangangadlagan an paroy mais asin iba pang prutas iyo an mga mayor na produkto sa agrikultura an agusan del sur may na mga trabahador kadaklan kaini yaon sa agrikultura asin pangangadlagan may magkapira man igdi nin mga kolehiyo may sarong unibersidad asin masabi na huli kaini igwa siya nin mga trabador na edukado tatao magtaram sa ingles asin madaling makanood kun kaipohan i agi sa mga training dai man ini nagpapahuri sa mga bagong teknolohiya asin an mga paadalan nagtatao nin mga kurso sa teknolohiya arog kan sa informatrion techonology an paroy iyo an may pinakamahiwas na tanoman nagaabot km an may patubig kaini asin km an sarig sa oran tinataya na sa enot nagusi nin t km asin sa huri nin t km ginagaom na an produksyon sa paroy kaya magpakakan sa katawo an tanoman sa mais naabot km sa puti asin yelong mais na may total na produksyon na na tonelada kan taon na may surplus na mt magkakanigo sa sobra milyon katawo o apat na beses kadakul sa populasyon kan provincia an batag saro man na pananom na dagya' asin lakop ini sa kahiwasan na km anopaman nahihiling ini dawa saen na sana pero bako sa pagtanom siring sa mga inektaryang paagi mga giniris na batag o banana chips pigproproducir man igdi an oil palm pigkukultibar man asin ini naokupar nin km na hiwas an negosyo pagrorogaring nin pagbakasan kan negosyanteng filipino malaysiano sa rosario asin sa trento nagproproseso kan lanang ini an niyog man natatanom sa hiwas na km pag'abot sa pangangaipo sa karne magin man sa manok orig baka asin iba pa an lugar na ini maluya sa produksyon asin nagkukulang kulang ngani nagkukua pa sa ciudad nin davao asin sa cagayan de oro sa paghipnô kan kakulangan an agusan del sur sarig na gayo sa surigao del sur asin iba pang provincia sa suplay kan produktong dagat na mga sira alagad dagya man ini sa mga sira sa ta'bang aroig kan hito puyo asin tilapia an bayugan sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin agusan del sur filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito san designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an bayugan dati sitio sana kan barangay maygatasan esperanza kun napano ta ini nangaran bayugan magkapira an istorya sarabi na an bayugan termino sa manobo na boot sabihon dalan na iyo an inaagihan pagpasiring sa esperanza igwa man bersyon na an bayug sarong klaseng kahoy na kaidto dakulon sa lugar na ini saro pa man na osipon na an mga tinubo ginagamit sa pagapod sa pagtiripon an balalong na an apod sa lugar na idto bayug kan an department of public works and highways nagsurvey kun saen maagi an tinampo na makabit kan ciudad nin butuan sa ciudad kan davao napili kuta na agihan an maygatasan alagad kan ginibo na an tinampo uminagi sa sitio kan bayugan kaya igdi na nagpoon pagdakul kan mga migrante sa lugar na ini asin nagrikas an pagdakula kaini kaamayan kan ini nagin sarong barangay asin kan sunod na taon nagin naman sarong munisipyo huli sa tabang ni gob democrito o plaza kan agusan si sergio mullaneda an enot na nagin alkalde kaini kan panahon na presidente si pres diosdado macapagal nababanga an bayugan sa na barangay napara an pagkasyudad kaini kadamay pa an kaglimang syudad kan an korte suprema kan filipinas pigdeklara an cityhood law ley republika nu sarungat sa konstitusyon na iyo an nagtaong dalan sa pagpangyari kan pagkasyudad kaini an sabi kan korte an mga nasabing syudad dai nakaabot sa karaipohan ngane magin syudad alagad an korte sa petisyon kan inapod na league of cities pigbaliktad an siring na desisyon kaini kaya an bayugan kaiba an kaglimang siyudad nakabalik sa pagkasyudad si elias lakandula angeles hulyo des sarong rebolusyonaryong lider na katuwang si felix plazo asin an mga gwardya sibil rinumpag an rehimen kan mga mananakop na kastila sa nueva caceres an saindang ginibo iyo an nagin sabrit sa pagpoon pagkaparà kan gobyernong kastila sa bilog na kabikolan siya namundag sa barrio kan sto tomas pasig asin an mga magurang niya iyo sinda pedro angeles asin fortunata lakandula an enot na limang taon niya nagklase siya sa barrio palatiw ngonyan san agustin na sa edad na anyos nagklase siya sa san juan de letran asin igdi tolong taon siya sa segunda enseñanza segundarya napangagom niya si encarnacion cardenas sarong taga naga kan abril asin nagkaigwa sinda nin tolong aki si leoncio luz asin eliza kan taon naglaog siya sa pagka gwardya sibil alagad paglaog kan taon sa edad na anyos nag ayon siya sa katipunan na tinogdas asin pinamayohan ni andres bonifacio taon yaon siya sa nueva caceres komo cabo corporal kan guardia civil kan siya nadestino na igdi sa nueva caceres dinara niya igdi an ipinaglalaban kan katipunan asin nagbilog siya nin grupo na pinagngaranan niya na baranggay maluningning hilom na apil sa katipunan maingat siyang maray sa pagpalakop kan katipunan igdi sa nueva caceres orog nang nadiskubre na an katipunan sa manila kan ini sinalubot ni teodoro patino asin inosip sa mga otoridad na kastila kan agosto asin huli kaini sunod sunod an naaresto kan marso sa cabo elias angeles asin felix plazo na taga tigaon camarines sur pinadara sa daet sa pagdagdag pwersa duman ta nag alsa an mga katipunero duman na pinapamayohan ni ildefonso moreno sakay sa boque de vapor na serrantes gabos gabos sindang gwardya sibil sa pamayo ni kap sr andrew na naghale pa sa nueva caceres sindang dagdag pwersa iyo an nakaderotar sa pag aalsa kan mga katipunero sa daet an grupo ni moreno nag alsa sa daet kan marso sa marker kan pag'aalsa abril itinindog sa daet asin an mga kastila napiritan magpa ili sa harong kan sarong kastilang negosyante na si sr florencio arana alagad pag abot kan mga gwardya sibil haleng nueva caceres nasumpo tolos an pag aalsa ginatos an mga kaitpunero an ginaradan kan pwersang kastila asin si ildefonso moreno na nataon pang bayaw kan kastilang si florencio arana asin apat kan saiyang mga lideres an tolos pinurogotan kaya duman testigo sa angeles asin plazo kun anong nangyaring makangirhat ki moreno asin sa saiyang mga kairiba kan naguumaboton na an piyesta nin peñafrancia igdi sa nueva caceres an mga kastela handal nang maray huli sa kariribokan sa daet asin huli sa bareta na nagdadangadang na an hokbo ni hen vicente lukban haleng tayabas an mga kastila napag'isip na halean armas an mga gwardya sibil igdi sa syudad asin sabihan sinda na dadarahon sinda sa iloilo sa saindang kastila pagsibog sa iloilo na iyo an bina banâbanà na gibohon kabesera ninda kun mahulog sa kamot an manila sa mga pwersang amerikano an lakdang na ini nagpukaw na gayo nin makuring karibarawan sa mga gwardya sibil ta kun ano ano an nagsabong sa isip ninda na ini pwede sindang garadanon sa irarom kan mga bapor na madara sainda sa iloilo o ihulog na sana sa dagat kaya an mga huna huna na ini iyo an naggatong sa mga gwardya sibil na magtumang na sana asin lumaban asin igdi nagpapel an duwang lider na si angeles asin plazo kan mahiling na may oportunidad na lumaban nin patas sinda nanggad an nagplano kun pa'no ma'otob an pagtumang nag'abot an oportunidad na ini kan an mga kastila ibinalik an mga riple sa mga gwardya sibil huli ta dakul na maray mga tawong nagtitiripon na sa caceres huli kan piyesta kan ibinalik kaidto an mga armas an gwardya sibil sa pamamayo na angeles asin plazo matangang banggi kaidto kan septyembre nag alsa asin tolos tolos binaradil si kapitan francisco andrew sa kwarto niya asin nakadamay pa an saiyang agom asin duwang aking babae madugo nanggad si pag alsa kan grupo na angeles asin plazo pinaluwas ninda si mga preso asin inarmasan pigsakyada ninda an mga estasyon kan mga boluntaryo asin milisya asin dakul mga kastilang soldados nagkagaradan mala ta sa katakutan nagpaili an mga kastilang opisyales saindang mga pamilya asun ibang pan mga kakampi ninda duman sa kumbento kan san francisco gabosgabos labing apat na gatos sinda kaini mga lalaki sa halipot na istorya mayong naginibo an mga kastila kundi sumuko asin petsa kan septyembre an kastilang gobernador na si don vicente zaidin nag oyon na sa mga kundisyon nin pagsusuko gabos na hamo armas ninda mga pagrorogaring mga papeles kan gobyerno gabos na pondo ilinito sa mga rebelde asin an mga kastilang poon mga maykatongdan asin mga prayle gigibohon mga preso kan mga rebelde an pag aalsang ini kan mga gwardya sibil inutasan na an buhay kan gobyernong kastila sa probinsya asin sa masurunod na aldaw pati idtong sa ibang probinsya sa kabikolan probisyonal na gobyerno an itinindog na angeles kun saen ini an mga namamayong opisyales si faustino sta ana an ginibong niyang presidente kan nueva caceres asin si marciano mella an tesorero alagad dai lang naghaloy an pagkapot ni angeles kan gobyerno ta uminabot na si hen vicente lukban asin siya ginibo na sanang major sa reserve sarong bagay na ipigmundo kan mga taga naga ta imbes balosan nin toltol sa ginibo niyang pagpatalsik sa mga kastila arog pa logod kaiyan an trato kan magsakyada na an mga amerikano kan pebrero orog na ta gusto ninda makapotan an negosyo sa abaka igdi sa ronang bikol si elias angeles koronel na kaidto yaon sa hokbo ni hen ludovico arejola asin saro sa dakulang pakikipaglaban sa amerikano na naatubang niya iyo idtong nangyari sa agdangan pili kun saen na amerikanong soldados an nasagupa ninda elias angeles kasurog si ludovico arejola diyan sa makuring laban na iyan dakul an mga amerikano nagkagaradan kan magtoninong na an kabikolan asin nangimbabaw na an kapangyarihan kan amerikano si angeles tinawan trabaho sa naga komo sarong escribano sinasabi ni ursua sa saiyang halipot na agi agi na sarong taga sto tomas pasig nagngangaran sr gonzalo a jose an nagpadara nin surat saiya petsado mayo na nagpaisi saiya na an mga taga sto tomas nagkaag rebulto ni angeles duman sa baryo ninda sa pagtaong onra kan saiyang mga naginibohan alagad sarong sadiring tawo niya na yaon igdi sa naga nag'osip na binungkal na daa idtong monumento duman sa bgy sto tomas asin dai maaraman kun saen na ikinaag an munisipyo kan naga man sa pagmidbid asin pagtaong onra ki angeles an dating camino real sarong halabaon na tinampo poon sa colegio de sta isabel abot sa gilid salog sa may dinaga ipinagngaran na saiya an kampo man kan th infantry spear division philippine army sa brgy san jose pili camarines sur inapod naman na kampo elias angeles felix plazo si felix plazo sarong kabo sa gwardya sibil kan panahon nin kastila siya naimbwelto sa pag alsa laban sa mga mananakop na kastila igdi sa nueva caceres ngonyan ciudad nin naga na kasaro niya si elias angeles sa pagplano kun pano matataraka' ninda an mga kastila sa momentong nag'alsa sinda kairiba an kapwa mga gwardya sibil sinasabi ni jacinto ursua sa saiyang hayokong na obra halipot na agi agi kan buhay ni elias p angeles asin felix plazo p na pignombrahan siyang gobernador kan katanduanes kan mga amerikano alagad garo daing katibayan ini ta kan panahon na idto an katanduanes bako pang probinsya asin nasasakop pa kan probinsyang albay nasuway sana ini asin nagin sarong independienteng probinsya kan taon an totoo nanggad susog sa rekord an mga amerikano pignombrahan siyang juez de paz kan tigaon kan siya namundag sa tigaon camarines sur asin naagom niya iyo si matea boneo an aki ninda saro saro mansana si valentina nagadan siya kan huli sa sarong laygay na helang diyan sa barrio kan moriones ocampo camarines sur sinasabi ni ursua na kan nagadan siya ihinotad siya duman sa tigaon camarines sur asin piglamayan nin sampolong aldaw kan ilinubong gabos na gamit niya sa pagkabuhay militar i iniba sa paglubong makangalas daa ta kan kinalot an saiyang lolobngan pakalihis limang taon ta kukuon an restos dai pa lamang kalapaan asin matagas pa ngani an kublit pinagmarhay na lang na isulit giraray an bangkay sa kinotkotan ini gabos isinaysay ni gng soledad offemaria an mako ina' ni plazo sinasabing nag adal siya enot sa eskwela publika asin pagkatapos nag apat na taon siyang adal sa seminario conciliar de nueva caceres kun anong kurso kinua dai pa malinaw alagad masabi husto an inadalan niya mala ta kinua siya kan kapitan kan gwardya sibil na magin empleyado sa opisina komo sarong escribiente pagka pirang taon ginibo siyang kabo sa gwardya sibil nagin man siya ngani na alcaide warden kan preso kan kan septyembre siyang gayo an kasurog ni elias angeles sa pagsonson asin pag'agyat sa mga kairibang gwardya sibil na magtumang asin lumaban na sa kastila ini nangyari orog na ta sobra nang kahandalan kan mga gwardya sibil huli ta nahiling ninda kun pano ginaradan si mga pilipinong gwardya sibil sa daet asin duman nakadamay pa an ginatos na pilipino si mga lideres kan mga katipunero na nagka lima idto an pinurugotan duman mismo sa harong kan negosyanteng kastilang si florencio arana kun saen duman nag ili si mga kastila kan linusob an daet kan grupo ni ildefonso moreno na mayong ibang darang armas kundi anas sana mga sundang nangyari an paglusob kan marso asin huli ta dakulon si naglusob nagtiripon an mga kastila sa harong ni arana si ildefonso moreno nataon yaon man duman sa harong ta bayaw niyang gayo si f arana asin huna niya ta enot nang kinaulay na hilom nakasabot na an gwardya sibil na pilipino na makampi saiya sa kritikal na momento na nagdangadang na an mga kag lusob alagad dai nangyari an siring huli ta tarakot man ta nagbabantay man sa likod ninda an mga armadong kastila nagduwang aldaw pa kaidto uminabot na logod an boque de vapor na serantes lunad an grupong gwardya sibil haleng nueva caceres iyo ini an namamayohan ni kap francisco andrew asin bakong harayo na kaiba igdi sa grupo sinda angeles asin plazo gabos gabos sinda dai naka asba an mga katipunero ta mas superior an darang armas kan mga gwardya sibil mala an nangyari nasodo sinda nagkadarakop an dakul asin ginaradan si moreno asin apat kan mga lideres niya pinurogotan iyo ini an makagiram giram na nasaksihan kan mga gwardya sibil na sobol haleng caceres duman sa daet mala ta pagpule sinda riworok nang maray an isip siring man an mga kastila naggagayak nang magharale sa nueva cacxeres ta tarakot na an ribok sa daet asin an makahandal na bareta na nagdadangadang na an hokbo ni hen vicente lukban haleng tayabas nagtolod na sainda na magdakit sa iloilo na iyo an pigplano kan mga kastila na gibohon bagong kabesera kun mahulog an manila sa kamot kan mga amerikano ta kan taon na idto nagdeklara nang giyera an mga amerikano sa espanya alagad sa paggayak ninda naisip na bawian hamo armas an mga pilipinong gwardya sibil sa takot na ini makaisip pang mag alsa naglakop na logod an huringhuding sa nueva caceres na sinda gagaradanon kan mga kastila o ihuhulog sa dagat sa pag iba ninda pa iloilo sa angeles asin plazo iyo na an nagplano kun ano an gigibohon basta may oportunidad na patas an sitwasyon ta naisip ninda delikado na an saindang kamugtakan mapiyesta kaidto kan binawean mga riple sinda alagad ibinalik kan otoridad ta dakulon nang tawo nagroroso' igdi sa caceres huli ta piyestang gayong penafrancia naisip ibalik an mga armas sa gwardya sibil duman an mga kastila napasalang gayo sabi ngani kaiyan sa osipon ni ursua marhay an pag ingat na halean hamo an kaiwal sarong kamangmangan kon ibalik oli momentong ibinalik an mga armas sainda an gwardya sibil kan bangging septyembre nagbongkaras na binadil si kapitan francisco andrew kadamay an agom asin an duwang aking babae tapos an nagdaralagan na maagap kuta na apat na boluntaryong kastila sainda man binaradil asin duwa lang nakaligtas pinaluwas ninda an mga preso asin inarmasan sunod sunod na an pan atake ninda sa mga estasyon kan mga armadong kastila arog kan sa tabuco huli sa pwersa ninda nagdurulag an mga kastila asin nag ili sa kumbento kan simbahan nin san francisco duman natipon an mga kastilang maykatongdan mga opisyales asin mga pamilya ninda mala ta labing apat na gatos sinda walong polo an mga lalaki kaini pagkaaga kaidto petsa kan septyembre nalilikosan na kan mga rebelde an mga kastila sa kumbento dai makaluwas nag ngata' pa kutang lumaban alagad dinaguso sinda pira naman an natigpo' sainda kan mga rebelde sa pakahiling ni gob vicente zaidin na dakul sana an magagadan asin mayo man lamang gilagila na may makaka'ayuda sainda nagdesisyon nang sumuko pinagmarhay na elias angeles na itindog an bagong gobyerno probinsyal ini an mga opisyales na napili si faustino sta ana an nagin presidente kan nueva caceres asin si marciano mella an tesorero alagad dai lang naghaloy an pagkapot ni angeles kan gobyerno ta uminabot na si hen vicente lukban kan nobyembre asin ginibo na sanang major sa reserve sarong bagay na ipigmundo kan mga taga naga ta imbes balosan nin toltol sa ginibo na pagpatalsik sa mga kastila arog pa logod kaiyan an trato nagpoon maglaog an mga amerikano igdi sa bicol duman sa sola' kan sorsogon kan enero asin kan pebrero sarong flotilla kan mga amerikano luminaog man sa sola' kan san miguel asin sa tolong lugar kan camarines sur sa pampang kan calabanga barcelonita asin cabusao nagdoong an pwersa armada kan mga amerikano na iyo an brigada kan th regiment na pinamayohan ni hen john bates masabi pa nasakop an nueva caceres asin bilog kan camarines sur asin huli ta si kadakulan kan mga soldados sa hokbo ni lukban pinabalik sa norte nawalat sa mga taga camarines sur an pagbilog nin pwersa sa paglaban sa mga amerikano si ludovico arejola an naglapigot na gayo na makabilog nin siring na pwersa si felixs plazo yaon igdi luminaog asin nagbali siya sarong tenyente koronel igdi asin kaayon sa brigada arejola si felix plazo huli sa saiyang halangkaw na kakayahan asin adal ginibong juez de paz kan tigaon camarines sur kan mga amerikano kan enero sinanlean niya si jose n clemente kan taon si plazo nagdalagan para alkalde kan tigaon alagad nadaog siya kan saiyang kalaban na si severo cea nagadan si plazo sa helang na tuberkolosis sa edad na kan taon an syudad kan naga sa pagbisto sa saiyang naginibohan pinagngaranan an bago kaidtong nahaman na tinampo pasiring sa lcc superland mall kaidto iba an may sadiri diyan sa sabang interior na dati simple sanang inapod na liroma na kalye felix plazo na an munisipyo kan tigaon man sa pwwersa kan akta republika nu petsado peb sinanglean an pangaran kan eskwelahan na tigaon north central elementary school pigngaranan nang felix plazo memorial elementary school sa pagromdom kan saiyang kahamanan siring man sarong monumento ni plazo an itinindog kan mga taga tigaon sa natad kan eskwelahan na ini kan hunyo sa mapadangat na pagromdom saiya an arkong sementado palaog sa banwaan nin tigaon na nagtatanda kan kasagkoran kaini pigngaranan man na felix plazo memorial marker sa maogmang pag'onra asin pagromdom saiya an ibhalong festival sarong pagromdom asin pagrokyaw kan mga pangyaring gugurang igdi sa kabikolan siring kan ipinamalas sa istorya kan epikong ibalong an tampok sa selebrasyon iyo an pagpadayaw sa tinampo nin mga sayaw drama asin mga awit nagmumustra kan ralaban kan mga heroe sa epiko na sinda handyong baltog asin bantong asin kun pano ninda nadaog asin nasupil sa oryol rabot buda an mga tandayagan na hayop arog ki tandayag asin mga opon na nagraratak sa mga tanoman kan mga bikolnon makolor an selebrasyon kun anon anong pasamno sa lawas an sinusulot sa mga maraborab na kolor sa pagpahiling nin kaogmahan kan banwaan sararo sa pagtubod asin sa ginikanan an selebrasyon sarong semana na gayo napoon sa oktobre abot kan taon pano ini nin mga iba iba pang aktibidad siring sa pagpasale kan mga manlaenlaen na lutong bikolnon patagalan sa pagkaon ki maharang na sili pagpa ayon sa mga isports pagpatinda kan mga produktong bikol siring sa handikrafs kontes sa pagarayonan nin mga daraga an selebrasyon pinapahiling man an katibayan an orag sabi kaiyan an kaisogan sa tahaw nin anoman na kalamidad bagyo man linog baha o pagputok kan magayon na ma'yong asin padagos an paghhingoa na daing pagluya nin boot an pagrokyaw kan ibalong festival tongod sa oktobre abot oktobre taon taon ginigibo ini sa syudad kan legazpi kan an sorsogon donsol national high school iyo an kampeon para sa best in exhibition asin siring man sa costume and props an camarines norte state college guminana para sa best in street dancing an matacon national high school kan albay iyo an nakasikwit kan premyo sa best in music and sound award si vicente rilles lukban peb nob sarong opisyal sa rebolusyonaryong gobyerno ni emilio aguinaldo na nasugo magpasiring sa kabikolan sa tuyong magbungkag kan mga pwersa kan kastila igdi siya man an politiko militar na poon nagkapot kan samar asin leyte kan guerra pilipino amerikano siya an pighuna kan mga amerikano na iyo an kagboot sa pagmasaker kan mga soldados na amerikano duman sa balangiga samar kan septyembre na bako man palan totoo asin dai siyang kaaram aram sa pagplano kaini namundag siya sa labo camarines norte an mga magurang niya iyo sa agustin lukban kan ambos camarines asin andrea rilles na tubong lucban tayabas tinapos niya an saiyang elemntarya sa escuela pia sa lucban pinadagos an pagadal sa ateneo municipal de manila dangan nagkua siyang abogasiya sa unibersidad kan sto tomas asin sa colegio de san juan de letran buminalik siya sa labo paghale niya sa saiyang trabaho sa manila court of first instance inagom niya iyo si sofia dizon barba sa pagsasaro ninda apat na aki an bunga cecilia felix agustin asin vicente jr nagadan an agom niya pakapangaki kan ngohod ninda dangan iwinalat niya sa pagpadakula an saiyang mga aki sa saiyang mga tugang ta nahulog an boot niya sa ipinaglalaban kan rebolusyon tumang sa kastila nagin siyang juez de paz asin kan taon buminale siya sa mason sa grupong inapod luz de oriente ilaw kan subangan an kaayonan na ini na nagpoon sa europa naganyat an dakul na mga intelektwal asin mga ordinaryong pilipino na mag apil igdi duwang taon pakalihis naghale na siya sa pagkahokom asin nagbalik sa bicol sa pagsibot sa agrikultura asin komersyo naisip niyang magbilog kan cooperativa popular sa katuyohan na mapakarhay an buhay kan mga paratanom asin mapagantad an saindang sinasalod sa pagpabakal kan mga produkto ninda na dai na maagi sa kamot kan mga komersyante an gibo niya parte kan dilihensya kan kooperatiba hilom na reneremisa niya sa kaban kan mga rebolusyonaryong apil sa katipunan masabi pa an kooperatiba nagin sagurong sa pagpalakop kan mga ideya kan rebolusyon an mga myembro kaini nakabwelong hiro na dai nadududahan kan mga kastilang otoridad pag'abot na kan taon napapabulos na niya an kwarta kan kooperatiba sa mga gastosan sa rebolusyon siya sibot man sa paghiging kun anong mga hiro kan mga kastila asin ipinapasa niya an anoman na impormasyon sa mga katipunero igdi sa bicol sa sarong byahe niya sa manila naaresto siya kan mga gwardya sibil sa sahot na kakomplot man siya sa mga hiron na pagbungkag sa gobyernong kastila asin ikinonkon siya duman sa bilibid kan siya yaon pa sa laog kan preso puminoon na an rebolusyon napangenotan kan si kurahaw sa balintawak kan agosto kan agosto pinaluwas siya sa preso kasabay si juan luna dangan nagbali siya tolos tolos sa pwersa armada kan rebolusyonaryong gobyerno sa hokbo natokahan siyang magsirbe komo saro sa opisyal ni emilio aguinaldo si lukban iyo an saro sa magkapira sana na nagtabang ki aguinaldo sa pagplano kan mga taktika asin estratihiya sa guerra kan mapirmahan an pakto kan biak na bato siya hinagad ni aguinaldo na mag iba sa pagtulas pasiring hongkong duman ginasto niya an saiyang oras sa pag adal kan syensia militar sa pangataman ni lord commander joseph churchase kan british naval command ini an nagtao saiyang toltol na adal sa pagsosoldados pakiki espada paghimunta pag andam kan mga armas asin pulbura asin pagplano kan tamang estratihiya asin taktika sa paki guerra pakadeklara ni aguinaldo kan katalingkasan kan pilipinas kan taon isinobol siya igdi sa bicol sa pagdirekta kan operasyon militar laban sa mga kastila totoo ngani pagdatong niya igdi sa probinsya kan ambos camarines toninong na ta napasuko na kan hokbo na angeles asin plazo an mga kastila asin an gobyerno igdi yaon na sa kamot ninda nagdiretso siya sa samar asin leyte kun saen natoka siyang hepe politiko militar duman niya naagom an ika duwa niyang agom balo siya na si paciencia gonzales kan samar an pagsasaro ninda nagbunga nin walong aki victoria juan maria fidel rosita ramon jose asin lourdes pag desyembre sa atubangan nin tiripon kan na pilipinong soldados niya pigproklama niya an sadiri na gobernador na kan samar sa lindong kan enot na republika kan pilipinas kan uminabot kan enero an enot na infantry regiment kan amerika nakasagupa kaini an pwersa ni lukban alagad huli ta mas superior an mga armas kan amerikano napiritan sa lukban na magsibog sa interior kan islang samar pag may nadadakop sindang nagkikidumamay sa mga amerikano saiyang pinapagadan tolos kan an mga amerikano pigtangroan siyang amnestiya karibasy an pagsuko niya si lukban nagsayuma asin nagsabi na malaban sagkod kagadanan kan mangyari an inaapod na masaker sa balangiga kan oktobre kun saen sobra sa amerikano an nagkatirigbas naaraman idto ni lukban pakalihis na nin sarong semana maski ngani nagsurat siya sa mga kabwan niya na arogon an nangyaring madugong pagpolpog sa mga amerikano mayong ebidensya na siya an direktang nagsugo na gibohon an siring sinasabi na pakasikop ki baldomero aguinaldo kan an samar sa pamamayo ni lukban saro sa dikit na sanang naglalaban pa asin nagtatao pang makusog na resistensya sa pananakop kan mga amerikano dawa ngani dikit na an nasasabat na kalaban kan mga amerikano sinda daing ontok na tinoto'nasan kan mga gerilya ni lukban alagad duwang preso an nagboyboy kun haen nakapwesto an kwartil ni lukban sa may enotan kan salog nin caducan si major littleton waller nagpadara nin mabataw sa lugar na idto kan nobyembre si waller nag atake paagi kan salog manta sarong grupo man sa pamamayo na kapitan bearss asin porter nagsakyada sa paagi nin daga haleng basey asin balangiga si atake sa salog nasubak ta nahipaan kan mga soldados ni lukban alagad idtong uminagi sa daga na grupo ni porter naka asbang gayo mala ta si mga soldados na pilipino nagdudurulag sa asak asak kan mga masinggan kan mga tropang amerikano pigrarata sinda manta na itinindog kan mga amerikano an bandera kan estados unidos malinaw na daog daog an mga pilipino asin sayod an kapangganahan kan amerikano tolong polong pilipinong kawad an nagadan asin nasikop si lukban kaiba an saiyang mga opisyales dai nagtapos an karera publiko ni lukban sa pagkadakop saiya duwang beses siya nagin gobernador kan tayabas ngonyan quirino province kan taon asin nagadan siya sa residensya niya sa manila kan nobyembre si jose marcelo ejercito namundag kan abril na mas midbid sa pangaran na joseph ejercito estrada o erap sarong aktor sa filipinas asin siya an ika ng presidente kan filipinas poon hunyo abot enero matoninong siyang napahilig sa pwesto huli kan ika people power revolution pakaaagi kan si nasodong impeachment trial niya sa senado na kun saen onseng senador nagsayuma na pabuksan idtong ika sobre kan jose velarde bank account na soboot mapatotoo na igwa siyang ginibong akto nin koropsyun kan abril an bista ki estrada naponan kan si ombusdsman aniano desierto nagsangat sa sandiganbayan sarong korteng panglaban sa koropsyon sa pilipinas nin php bilyon na kaso nin plunder asin sarong menor na kaso nin perjury sa pagputik sa deklarasyon niya kan saiyang pagrorogaring asin sa paggamit niya kan ilegal na bank account kan alias na jose velarde kan sept siya an kaenot enoteng presidente sa filipinas na napatotoanan sa krimen na plunder kan sandiganbayan na may silot na reclusion perpetua nadetenir siya sa sarong resthouse sa tanay rizal alagad katapos taposi pinagpardon siya ni pres gloria macapagal arroyo kan okt si jos marcelo ejercito pinangaki sa tondo saro sa tios na maray na lugar sa manila an mga magurang niya iyo sinda emilio ejrcito sr sarong sadit sana man na kontratista sa gobyerno asin si maría marcelo na napirmi lang sa harong siya an ikawalo sa sampolong magturugang an saiyang mga tugang iyo sa antonio ejercito emilio ejercito jr nagin man aktor dara an pangaran sa pelikulang george estregan dr pilarica ejercito abogado paulino ejercito petrocinia e de guzman marita asin si jesse ejercito agom niya si luisa pimentel na sarong doktora psychiatrist na nagtukaw man komo senador kan filipinas nagkaigwa sinda nin tolong aki jose ejercito jr mas bisto sa pangaran na jinggoy estrada nagin alkalde asin ngonyan nagtutukaw bilang sarong senador man kan filipinas kasal kay precy vitug jackie ejercito kasal ki beaver lopez asin si jude ejercito kasal ki weng ocampo bantog bareta na siya may iba pang mga babaeng karelasyon asin saro sa aki niya sa luwas na boot sabihon mayo sa laog kan relasyon matrimonyal iyo si joseph victor jv ejercito aki niya ki guia gomez na ngonyan alkalde kan syudad nin san juan si ejercito nagtapos kan saiyang elementarya sa ateneo de manila kan taon napatalsik siya sa parehong eskwelahan kan yaon na sa haiskul huli sa rason nin pagdisiplina naglapag pa man kuta siya nin kurso sa engineering sa mapua institute of technology alagad dai nakatapos asin nagbutas na logod padagos sa pag'adal kan siya nagin nang aktor ginamit niyang pangaran estrada kastila plataporma komo sarong apelyido bilang sarong aktor pinaghinako' niya an bansag na erap hale sa pinagbaliktad na tagalog na pare sa bikol padi sinasabi na lampas sanggatos na pelikula an pigpapelan niya na siya an bida asin nagin man siyang prodyuser sa sobrang setentang pelikula siya an enot na premyado kan enot na famas hall of fame bilang pinakamahusay na aktor kan taon siring man nagin siyang premyado komo produyser kan taon sa saiyang mga papel sa pelikula parati siya an kampyon kan mga naaapi mga daing inadalan asin mga tios bagay na nagin mahamot siyang maray sa mga siring na paradalan asin ini idolo nang gayo siya masabi pa nagin nanggad bentahe niya ini kan siya naglaog sa pulitika an napangagom niyang si luisa pimentel kun napano ta naagom niya ini sinda nagkahiling hilingan duman sa national center for mental health mandaluyong city kun saen siya nagtrabaho bilang saro mansanang sinusugo sugo si fidel valdez ramos namundag marso an ika labing dalawang presidente presidente kan filipinas sinanglian niya si corazon aquino siya nagtukaw sa pwesto abot taon kan siya naman naribayan na ni joseph estrada siya an pinakainot na protestanteng presidente kan filipinas kan panahon ni presidente marcos siya nanggad an nagpautob kan ley militar na pigdeklara kan inot ta siya an hepe kan constabulario kan filipinas kan mangyari an people power revolution tinalikondan niya si marcos asin nagkampi sa oposisyon mangyari pa ini an saro sa dakulang kabiglaanan sa balanse kan pagkakapot poder ni marcos asin huli kaini pati ibang mga haralangkaw na ranggong militar nag alyado na ki ramos sa siring na pangyayari napahale si marcos sa pwesto sa haros matoninong na paagi masasabi na sa inot na kabanga kan na taon na termino niya sa pagkapresidente makusog an pag uswag sa ekonomiya asin igwang matoninong asin pusog na kamugtakan an nasyon sa saiyang pagkapot poder totoo igwa siyang inaatubang na mga problema huli sa komunistang insurgencia asin sa mga separatistang muslim nasabayan pa ini kan lamasa kan si krisis pinansyal sa asia si fidel ramos namundag sa lingayen pangasinan an saiyang ama iyo si narciso ramos sarong abogado peryodista asin terminong lehislador sa kongreso na pakahaloy nagin ngani secretary of foreign affairs an saiyang ina iyo si angela valdez ramos sarong edukador tagapagsurog kan kababaihan asin gikan sa respetadong pamilya kan mga valez kan batac ilocos norte bagay na iyo an dahilan kun ano ta ikaduwang pinsan niya si ferdinand marcos kinua niya an saiyang elementarya sa lingayen asin an segundaryang adal sa university of the philippines integrated school asin sa centro escolar university integrated school kan taon pira pa sanang bulan sa pag enrol sa philippine national university naisipan maglaog sa philippine military academy komo kadete asin duman nakapasar siya sa sarong scholarship kan gobyerno para sa pag'adal sa united states military academy duman sa west point nagkua pa siyang dagdag na adal sa engineering pakagraduar niya sa west point kun saen natapos asin nakamit niya an masters degree sa civil engineering duman sa university of illinois sa unibersidad na idto saro man siyang iskolar kan gobyerno taon siring man nagin siyang lisensyadong civil engineer igdi sa filipinas komo nakapasar siya sa board exam kan na nakua an ika ng lugar kan nakamit niya an pinaka halangkaw na grado sa pagkua niya kan special forces psy operations airborne course duman sa fort benning si ramos may bitbit man na master's degree sa national security administration sa national defense college of the philippines asin master's in business administration mba sa ateneo de manila university si corazon cojuangco enero agosto kangaranan maria corazon sumulong cojuangco aquino iyo an ika kagsarong presidente kan republika kan filipinas na naglingkod poon sagkod siya an pinaka enot na babaing presidente kan nacion asin man pinaka enot na babai sa asya na nagin presidente bantog siya sa pagtolod kan demokrasya katoninongan pagpa orog kan kakayahan nin mga kababaihan asin sa pagsasa diyos siya balo ki senador benigno aquino jr na sarong nangengenot na lider sa oposisyion na naglaban kontra sa awtokratikong pagkapot poder ni presidente ferdinand marcos kan ipinagadan an saiyang agom kan pagbalik niya sa filipinas haleng estados unidos kan agosto bigla si cory aquino na mayo lamang kaaram aram sa pulitika nagin simbolo asin kagbunyog kan mga oposisyon laban ki marcos nakua siyang magdalagan laban ki marcos duman sa inaapod na snap election kan taon kan si marcos iyo an pigproklamang presidente apesar kan lakopan na darayaan si aquino pinatukaw komo presidente kan filipinas resulta kan si matoninong na people power revolution sa laog kan taon na iyan si corazon sumulong cojuangco pinangaki sa tarlac gikan sa saro sa pinakamayaman na mestisong insik na pamilya igdi sa filipinas an ama niya iyo si jose cojuanco kan probinsya nin tarlac asin an saiyang ina iyo si demetria sumulong tubo sa antipolo rizal an saiyang dugo saro kawalohan na tagalog sa parteng ina saro kawalohan kapampangan asin saro kaapatan kastila sa parteng ama asin magkasi kabanga' dugong insik pareho sa ama asin inang parte siya an ikaapat sa walong magturugang pedo jposephine reyes teresita lopa jose jr asin si maria paz teopaco nag adal siya sa st scholastica's college kun saen nagtapos valedictorian sa elmentarya kan taon kan an saiyang pamilya nagpaamerika duman nag'adal siya sa ravenhill academy sa philadelphia natapos niya an haiskul niya sa notre dame college sa nweba york dangan kinua niya an kolehiyong kurso sa mount saint vincent college sa nweba york man kun saen natapos niya an bachiller en artes major sa pranses asin minor sa matematiks duman kan taon nagbolunter siya sa kampanya sa eleksyon kan si republikanong thomas dewey kontra ki presidente harry truman nagbalik siya igdi sa filipinas kan sa pagkua kuta kan kurso sa ley sa far eastern university alagad pinabayaan na niya kan ta saiyang naagom si benigno aquino sarong pulitikong may sinasabi aki kan sarong taga taram kan asambliya nasyonal isip kuta niya magin sarong maestra sa matematiks asin interpreter sa lenggwahe sindang mag'agom nagkaigwa nin limang aki sarong lalake si benigno simeon aquino iii na napili magtukaw sa senado kan asin apat na babae maria elena a cruz aurora corazon a abellada victoria eliza a dee asin si aktress telebisyon host na si kristina bernadette a yap kan sinda nag'isog kan sa probinsya kan concepcion tarlac medyo nasakitan magpatood sa buhay probinsyana siya kan maelihir an agom niya bilang alkalde kan banwaan na idto sa edad sanang anyos komo adal sa amerika nauuyam na siya sa siring na buhay asin natatawan lang ini nin dikit na kolor pag may okasyon sa laog kan clark air base sarong base militar kan mga amerikano na kun saen sinda pirme naiimbitaran an agom niyang si benigno orog na nagtaas sa kargo ta nagin gobernador kan tarlac dangan kan naelihir komo senador durante kan karera sa pulitika kan saiyang agom si corazon aquino saro sanang kagharong na nag'aataman kan mga aki asin nagaasikaso sa mga tiripon kan mga kaalyado sa pulitika kan saiyang agom habo siyang mag'iba sa agom niya sa plataporma sa pagkakampya mas gusto niya pa na yaon lang siya sa likod kan ripondipon nagdadangog sa saiyang agom pagdidiskurso alagad siya hinahadoy kan saiyang agom sa mga bagay manongod sa pultika ta pinapahalagahan na gayo an saiyang mga sinasabi si benigno aquino naka'alyado sa partido liberal dai naghaloy nagigin nang nangengenot na kritiko kan gobyerno ni pres ferdinand marcos na alyado asin kaapil sa partido nacionalista asin igwang banabana na siya madalagan sa na eleksyon presidensyal huli ngane ta si marcos dai na pwede ta binabawal na an pagdalagan ule alagad bigla' nagdeklara nin ley militar si marcos kan sept asin padagos wina'ran saysay an ng konstitusyon na nin huli kaini pwede na siyang magpadagos sa pwesto an agom niya tolostolos inaresto kan ibaba an ley militar na senentensyahan ngane nin kagadanan kan an agom niya napipiot na masabi pa nagkukuang kusog boot siya sa paagi nin pagpangadye pag'atender nin misa aroaldaw asin pagpamibi kan santo rosario nin tolong beses sa aldaw bilang sakripisyo asin pakidumamay pinagbawalan niya an mga aki sa pag'atender mga party asin siya mismo dai nagduduman sa beauty parlor o magbakal bagong mga bado pero may padi na nagsabi saiya na ikaag sa normal sana an paghirohiro sa buhay kan dawa habo na gayo siya an saiyang agom na si benigno maski naprepreso nagdesidir na magdalagan sa eleksyon para sa batasang pambansa siya maigot na nagkampanya para sa nakukulong niyang agom sa kaenot enoteng pangyayari siya nakanood magdiskurso na pampulitika kan sa pagmanugang kan presidente kan estados unidos na si jimmy carter tinugotan ni marcos si benigno aquino kaiba an saiyang pamilya na magtulas sa amerika kun saen nagpadoktor siya kan helang niya sa puso an pamilya niya nag'estar sa boston asin an tolong taon pag'erok igdi sinabi ni corazon aquino na iyo na an pinaka maogmang kabtang kan saiyang buhay may agom ta maimbong na gayo an saindang pagiribang mag'agom nagpule sa filipinas an agom niyang si benigno solo sana kan agosto alagad an agom niya pig'asasinar sa hagyan na pasiring sa tarmac kan manila international airport nagpule siya sa filipinas pirang aldaw kaini asin pinangenotan an pagdapit sa paglubong kun saen labing duwang milyon na tao an nagparticipar ini na daa an pinakadakulang bilang na nakilubong sa bilog na historia kan filipinas siya man nagadan kan agosto sa edad na huli sa helang na kanser sa colon helang na nadiskubre kan mga doktor kan marso kan sorong taon an sibagat sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin agusan del sur filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an banwaan na ini kilometro an rayo sa syudad kan butuan an ekonomiya niya nagsasarig sa agrikultura sinasabi na an taramon na sibagat gikan sa bagat na boot sabihon magtagbo o tagboan sosog sa mga uusipon an salog harani sa sibagat na apod man salog sibagat iyo an taragboan kan mga nagraralaban na mga tribu an salog sibagat sarong sapa kan mas dakulang salog na inapod na salog wawa an nadadaog na tribu napailawod sa salog wawa sa pagdulag kadaklan kan mga nag eerok sa banwaan na ini mga migranteng bisaya cebuano an sibagat nababanga sa barangay an alicia sarong ikaduwang banwaan sa probinsya nin isabela filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an alicia nababanga sa na barangay an alicia dati iyo an lumang banwaan kan angadanan sagkod na su bagong angadanan nahubo kan taon sa bago niyang lugar harani sa angadanan creek bantog an alicia sa saiyang simbahan na arkitektura mala kastila asin dinadayo kan mga turista kan si padre manuel mora o p napaagi sa banwaan kan lumang angadanan kan peb siya nagsurat an angadanan may kumbento gibo sa ladrillo algad medyo dai pa tapos an simbhan niya gibo sa troso kahoy asin kawayan an bilang kan kag erok nsg'abot si fr tomas calderon o p pinonan tugdokon an presenteng simbahan kan taon asin saiyang pinagdedicar ki nuestra señora de atocha na mas midbid sda apod na our lady of atocha an lumang angadanan pigpangaranan kan sa pangaran kan agom ni pres elpidio quirino na iyo si doña alicia syquia quirino an barangay sinasayod barang gay bihira ba ra ngay iyo an dati inaapod na barrio ini na an pinaka sadit na yunit sa gobyerno lokal kan filipinas o sa dibisyon administratibo kaini sa hayokong na pagsurat brgy sana an ikinakaag namukna sana ining termino sa bagong konteksto sa administrasyon ni pres ferdinand marcos kan saiyang pinagboot bara'gohon an mga baryo baryo ipinakodigo an mga barangay sa lindong kan kodigo nin gobyerno lokal kan taon sa lumang uusipon o kasaysayan an sarong barangay binibilog sana nin limang polo abot sanggatos na pamilya na inaapod kaidto na duluhan kan dai pa an mga kastila an duluhan igwang mga tolong polo sagkod sanggatos na harong na an pupulasyon poon sanggatos abot limang gatos katawo kadakulan kan mga duluhan nabugtak sa mga pampang kan mga salog sinasabi ni legazpi na nagmukna siya nin sarong komunidad na may duwang polo hanggan tolong polo na mga tawo sana sa rona kan kabisayaan harani sa mga pampang dakul naabotan na mga duluhan na igwa sanang walo abot sampolong harong an tataramon na barangay hale mansana sa katagang ba ra ngay na susog ki marcos de lisboa sa saiyang vocabulario de la lengua bicol boot sabihon sarong kasyahan na baroto na mas daro dakula sa binitang tinutubod na sarong bangka' na malay ini kan panahon asin kan dai pa kolonya an filipinas nabilog an mga duluhan sa filipinas resulta kan pag arabot kan mga nagdayo igdi huli sa paggamit nin mga baroto harale pang sur subangan na asya mayoriya kan mga komunidad yaon sa pampang nin huli ta mga salog an pinagkukuan nin protina sarig an mga tawo sa pagsisira sa saindang pagkakan saka an saindang pagbiyahe parati naagi sa tubig an pagtalubo kan populasyon nasesentro sa mga kapampangan asin mga baybayon dagat sa mga salog diyan nanggad nakua nin tubig na pang inom pamparigos o panghugas siring man an mga negosyo asin komersyo nagrambong sa mga gilid salog asin baybayon kun saen aragihan kan mga may manlaenlaen na palakaya asin ini an nagin dalan sa pakikiramas asin pakirelasyon sa mga dayuhan na mga komersyanteng intsik mga indyano asin mga arabo sa siring na hiro guminantad an kultura kan mga komunidad na yaon sa mga pampang asin baybayon arog kan manila cebu jolo asin butuan kan nag'abot an mga kastilang mananakop pira sa mga barangay an pinagsararo ngani maka biyo' nin mga inaapod na baryo an namayo kaini inapod na cabeza de barangay an nagmamana kan pwesto iyo an mga dato kan panahon alagad kan haloy na ina agi na sa pirilian an katongdan mayor kan mga cabeza iyo an pagtipon asin pagsaray kan buhis kan an mga amerikano nagdangtol igdi sa filipinas an tataramon na barrio iyo an komun na garamiton para sa mga barangay asta ini nasanglean asin sa pagboot ni pres marcos an terminong barangay an ginamit na an barangay iyo an pinakasadit na yunit pulitikal kan filipinas nagseserbi ini bilang nangengenot na tagatolod kan mga polisya programa proyekto asin mga sisibotan kan gobyerno sa lokal na komunidad ini man an nagigin pahayagan asin paontolan kan kulektibong pananaw kan mga taga batangay ngane an mga ini maaraman asin matawan pag'aasikaso kan mga nanonongdan sa barangay man dinadara enot ngona an mga diringkilan ngarig ini maareglo nin matoninong na dai na makaabot sa korte an barangay pwede itogdas sa sarong taraid na teritoryo kun may populasyon dai mababa sikyera nin pero sa darakula nang mga syudad o munisipyo na urbanisado nang gayo pwede an barangay magkaigwa nin populasyon maabot sa sa mga komunidad na kultural nin mga tinubo an kongreso pwede man magmukna igdi nin barangay sa orog na pagtao nin kaipohan na mga serbisyo lambang barangay dapat igwa nin punong barangay pitong kaapil sa sangguniang barangay sarong sagguniang kabataan na pamayo sarong sekretaryo asin sarong tesorero kan barangay an sangguniang barangay an tagahaman nin layi kumponido kan punong barangay komo presiding officer asin pitong regular na kaapil sa sanggunian na pinipili sa eleksyon asin kaiba man an pamayo kan sangguniang kabataan an barangay igwa man nin inaapod na lupong tagapamayapa na binibilog nin abot kaapil asin an lupon na ini iyo an nagmamato kan mga grupong para areglo sa rason na magin marikas an pagresolber kan diringkilan an pwedeng mapili sa pirilian komo sarong punong barangay kapitan o myembro man dapat may kaborunyogan nin mga barangay sa filipinas na inaapod liga nin mga barangay binibilog ini nin na barangay asin ini na an pinakadakulang kaayonan pulitikal igdi sa ngonyan an pamayo kaini iyo si james marty lim an cabagan sarong ika duwang klaseng banwaan kan isabela filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado dati an cabagan iyo an sentro komersyal kan tolong kataraid na banwaan na iyo an santa maria san pablo asin santo tomas kan dai pang sadiring mga saod an mga ini bantog an cabagan kan saiyang pancit asin an saiyang mga taga erok igdi inaapod na mga ybanag an mga ybanag ngonyan mga edukado na asin magkapira sainda nagin naman mga prominenteng pulitiko asin mga propesyonal an malasi lake sa barangay san antonio nagin pailihan kan mga nagdadayong mga gamgam an taguilid cattle ranch sa sitio carumay kinukuanan nin manlaenlaen na mga produktong agrikultural arog kan manggang dinamulag asin man yaon igdi pig ataman an mga purong lahi nin mga bakang american brahman an pinakadakulang gymnasium sa isabela asin ngani sa bilog na region yaon igdi sa cabagan si alex pagulayan an kampyon sa kinaban kan sa bilyard namundag sa san juan sarong baryo sa rokrok kan cabagan an ina ni makati mayor jejomar binay sarong tubong cabagan an sarong babaeng poeta na filipina sa pennsylvania amerika na si grace gollayan baldesseri namundag sa cabagan siya man stage direktor asin parasurat siya nanotahan komo saro sa sanggatos na filipinang babae na sinasabing most influential filipina women sa estados unidos cabagan is politically subdivided into barangays an palanan sarong ika tolong klaseng banwsaan kan probinsyang isabela filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa banwaan na ini nasusurat an uiltimong pahina kan giyerang pilipino amerikano kan marso si hen emilio aguinaldo nalansi asin nasikop kan pwersang amerikano ta nakalaog sa kampo niya an tropa ni hen frederick funston sa pagpatubod na sinda masuruko saiya alagad siya pala an homot na dakopon igdi namumugtak an palayogan internasyonal nin isabela isabela international airport an palanan nababanga sa barangay an roxas sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsya nin isabela filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado iyo ini an saro sa orog na mauswag na mga banwaan sa isabela asin sentro nin komersyo saka negosyo sa rona nin mallig an roxas nababanga sa barangay sa bilang nin mga linya sa bus asin dyip yaon igdi an pinakadakul na terminal igdi nalulugar an victory liner inc an northern luzon bus corporation an aja transport inc asin an royal eagle serbisyo sa lunadan hale igdi naabot sa tarlac pampanga ilocos cagayan nueva vizcaya nueva ecija bulacan asin manila sa laog kan banwaan dakul an mga traymobil na nagseserbisyo siring man may mga air con van na nagruruta palaog asin paluwas sa roxas aragihan man ini kan mga darakulang bus arog kan bus sa ballesteros bus line corporation asin kan dagupan bus corp inc dagupan bus corp inc dalin lizardo trans glk and gmu cvortporation an roxas iyo an may pinakadakul na bangko sa rona nin mallig asin iyo an pinakamauswag yaon igdi an banco de oro an philippine national bank an landbank of the philippines an banco agricola inc asin mallig plains rural bank may duwa man ining shopping mall an powermall asin an gems shopping center yaon igdi an minasunod na mga ospital asin mga klinika mga eskwelahan makukua sa roxas an ilagan sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin isabela filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado magigin na kuta sarong syudad ini kan an akta republika nu peb pinasar pinagboot na magin siring sa kundisyon na oyonan kan mga residente sa sarong plebesito alagad kan magplebesito kan marso mayoria kan residente dai pinagoyonan an siring na kaisipan an ilagan dagya' na naggugusi kan mais bagas mga gulayon asin kan mga duma orog na sa mga bukid bukidon na mga lugar nagtatanom man ini nin sala sa panahon na mga mangga asin lukban an ilagan isabela nababanga sa barangay an ilagan iyo an may pinakadakul na barangay sa probinsya kan isabela an ilagan namumugtak sa tanga na parte kan probinsya nin isabela sa amihanan natataidan ini kan banwaan nin tumauini sa solnopan kan banwaan nin quirino sa norte solnopan kan banwaan nin divilacan asin kan dagat pacifico an ilagan mga km an rayo sa tuguegarao mga kilometro sa manila kunektado an mga ini kan tinampong naagi sa santa fe nueva vizcaya sa hiwas na km kaini agrikultural kadlaganon asin an natatadang angay sa gamit na residensyal industriyal asin komersyal an ilagan iyo an sentro nin edukasyon kan paralibot na mga banwaan nin tumauini gamu roxas quirino naguilian asin kan delfin albano yaon man igdi makukua an asin iba pang mga kolehiyo saka mga eskwelahan lista kan mga eskwelahan saka mga kolehiyo sa ilagan isabela mga am fm na istasyon kan radyo lokal na istasyon nin tv mga cable tv satellite na istasyon mga peryodiko an banga sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin aklan filipinas igwa ining sukol nin kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa solong distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an sadit na banwaan na ini magkapirang beses na guminana komo pinakamagayon na banwaan sa mga pakontes sa bilog na nasyon igdi man nakabugtak an popular na maray na unibersidad an aklan state university sa manduyog sakop kan banwaan na ini igwang taon taon na pilgrimahe ginigibo pag semana santa kun saen an mga katoliko nabisita altares sa kag apat na istasyon kan krus na nagpapangadye nin rosaryo asin nagtotoldok nin kandila sa lambang istasyon kaini sagkod na umabot sa alitoktok sa alitoktok may dakulaon na krus na tanaw na gayo sa kalibo aklan sagkod sa kahiwasan kan dagat an banga nababanga sa barangay an malay sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin aklan filipinas igwa ining sukol nin kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa solong distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an islang resort nin boracay katakin na parte kan banwaan nin malay alagad an philippine tourism authority an kagsakop kaini asin iyo an nagaadministrar katuwang an gobyerno probinsyal kan aklan an banwaan kan malay katabang an islang resort nin boracay iyo an ma host kan inaapod na asian beach games an banwang ini nalamasang husto kan bagyong seniang asin labilabi an nadestroso sa mga kaharongan asin sa mga publikong infraestruktura kan des an malay nababanga sa barangay an godofredo p ramos airport namumugtak sa caticlan asin an pantalan duman saro sa mga pantalan kan strong republic nautical highway na iyo an saro sa aragihan pasiring sa isla kan boracay an solano sarong ikaduwang klaseng kan probinsya nin nueva vizcaya filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an solano nababanga sa barangay kan an orihinal na apod kaini bintauan mga gaddang an mga enot na kag erok igdi an munisipoyo tinogdas kan taon ni padre alejandro vidal sarong dominikanong padi na iyo an namayo sa misyon kan si mga kastila kan inapod na ining lungabang na boot sabihon lungib sa diyalekto kan mga gaddang an pangaran ngapit nahira sa lumabang na iyo na an arapodan kan mga kastila kan si governor general antonio urbiztondo dineklara an lumabang na barrio kan bayombong ta kulang sa habitantes asin sa ingreso si gobernador general ramon solano y llanderal pinasuway naman an lumabang komo sarong barrio sa bayombong kan an enot na grupo nin mga ilocano nag'abot dara ni don diego lumicao sarong dating gobernadorcillo kan naapod na ining solano na iyo pa an pangaran sagkod ngonyan an banwaan na ini pigplano ni padre juan villaverde an poblacion saiyang ginibohan darakulang mga tinazmpo lambang saro may lakbang na metro an mga tinampo baralagat an iba nadalagan haleng amihanan pasiring habagatan asin an iba nadalagan haleng subangan pasiring solnopan bunga kaini nagkaigwa nin mga bloke na an lambang saro may hiwas na sarong ektarya an solano iyo an pinakadakula na munisipyo kan probinsya sagkod na an duwang barangay nako'lit saiya an caliat asin an bintawan na an mga ini nagin nang munisipyo nin quezon asin villaverde gibo kaini suminadit na an hiwas kan kadagaan nin solano nagin na sang ektarya ngonyan an solano iyo na an pinakadakulang distrito komerysal kan probinsya yaon igdi an gabos na darakulang kakakan siring kan jollibee greenwich mcdonalds and chowking set up shop in nueva vizcaya kan panahon nin kastila an namamyo sa munisipyo inaapod na gobernadorcillo asin ini pinipili taon taon an napili sainda iyo an mga cabeza de barangay dati an pwestong ini minmana kan mga pamilya kan mga dato alagad kan haloy na naagi na sa pirilian an minasunod na lista iyo an mga gobernadorcillo kan panahon nin kastila sa periodong an mga gobernadorcillo may onrang inaapod sa titulong don an anda sarong ikalimang klaseng banwaan kan probinsya nin bohol filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an anda may mga baybayon na mapuputi angay na gayo sa mga nagpapasaldang na mga turista asin sa mga nagrororip sa pagtanaw kan irarom nin dagat taon an anda red hermatite print petroglyphs of bohol naibali sa tentatibong lista kan filipinas para sa unesco world heritage site sa irarom kan ngaran na petroglyphs and petrographs of the philippines na kabali man an singnapan charcoal drawn petrographs kan sur na palawan angono petroglyphs kan probinsya nin rizal alab petroglyphs kan mountain province asin charcoal drawn penablanca petrographs kan cagayan an anda nababanga sa barangay capitan municipal poon sagkod presidente municipal poon sagkod alkalde poon sagkod sa ngunya an talibon sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin bohol filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado namumugtak ini sa norte solnopan na kosa kan bohol kilometro man an rayo sa tagbilaran city sinasabi kan mga gurang na an pangaran kan talibon huminale sa tataramon na talibong sarong garod o pangbongkol sa pagbubulawan an talibon dati kakabtang kan inabanga alagad sinuway igdi kan taon kan ika pangkinaban na guerra sarong pwersang gerilya an nagkapot asin nagkontrol kan banwaan na ini an dati asin dainang senador carlos garcia iyo an hadoyan kan mga gerilya kan umabot an mga hapon hinanap si garcia alagad nakadulag siya kaiba an pamilya pasiring sa leyte sinulo an saiyang harong kan mga hapon kan hulyo asin kinadog kadog na grabe an bantay niya duman na si cesario avergonzado sa paglansi sa mga hapon kan siya pighahanap an talibon nababanga ai barangay an ubay sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsya nin bohol filipinas an designadong zip code kaini iyo an sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an terminong 'ubay ubay' na boot sabihon naghahanggilid iyo an nagin pangngiron kan mga habitantes asin mga byahero ta nahanggilid sinda sa kosa sa paglikay sa makukusog na agos kan curigao channel sa kadlagan igwang dana' na sinususog kan mga tawo sa pagpasiring sa sentro nin barakalan asin ta ini naghahanggilid ubay sa kosa kan dagat kaya iyo ini an duminukot na pangaran sa lugar dati an ubay parte kan talibon kan enero isinuway na ini sa talibon asin an enot na namayo iyo si toribio reyes aki ni berduja reyes na siya an bantogan na gugurang na lider na respetadong maray kan mga taga ubay kan panahon an ubay nababanga sa barangay an valencia sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin bohol filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado namumugtak ini sa parteng habagatan na kosa kan bohol an rayo kaini sa kabesera na kilometro an dating pangaran kan banwa panangatan hale sa tataramon na sang at sangat ikaag sa mas halangkaw kadto daa kayang panahon an mga parasira haleng dimiao asin lila idinadahik an mga baroto ninda sa pampang kan salog nin panangatan ngani dai mapadpad palawod kun makusog an duros na habagat kan uminabot an mga kastila an panangatan parte pa kan dimiao nasuway ini igdi kan taon kan nag'abot an sarong pading kastila asin ini tina'wan nin pangaran valencia ayog sa sarong doongan na syudad sa espanya kan taon may populasyon an valencia nin an mayor na hanapbuhay kan mga taga valencia ngonyan iyo an paghabol paggibo nin mga koron asin pagsisira an importanteng mga produkto kaini iyo an niyog paroy mais asin sira yaon man igdi an badiang spring resort na dinadayo kan mga ekskursyonista asin mga turista sa pag'adal dakul an elementaryang eskwelahan asin para sa segundarya yaon man an valencia high school an aldaw nin saod domingo na inaapod igdi na tabu kun saen hinahakot igdi an mga prutas mga gulayon bagong buno na karne asin mga manok o itik man an valencia iyo an kinamundagan kan si dating executive secretary juan pajo an valencia nababanga barangay an marilao sarong primera klaseng urbanisadong banwaan kan probinsya nin bulacan filipinas susog sa senso kan igwang katawo na nageerok igdi sinasabi sa sarong report kan sarong instituto blackskmith institute basado sa nueba york na an banwaan na ini saro sa most polluted places sa mga nasyon na pauswag pa sana nasabi ini nin huli ta sa saindang adal an mga ati na industriyal arog kan buga kan mga pabrika sa metal asin mga tannery inuula sana sa mga salog kan meycauayan marilao asin obando an makatriste ta an tubig hale sa mga salog na ini iyo an pigkukuan kan inumon asin kan tubig gamit sa agrikultura kan kadagaan nin marilao asin meycauayan an marilao nababanga sa barangay an marilao sarong primera klaseng urbanisadong kan probinsya nin bulacan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sinasabi sa sarong report kan sarong instituto blackskmith institute basado sa nueba york na an banwaan na ini saro sa most polluted places sa mga nasyon na pauswag pa sana nasabi ini nin huli ta sa saindang adal an mga ati na industriyal arog kan buga kan mga pabrika sa metal asin mga tannery inuula sana sa mga salog kan meycauayan marilao asin obando an makatriste ta an tubig hale sa mga salog na ini iyo an pigkukuan kan inumon asin kan tubig gamit sa agrikultura kan kadagaan nin marilao asin meycauayan an marilao nababanga sa barangay an pandi sarong ikatolong klaseng urbanisadong kan probinsya nin bulacan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an pandi nababantog sa saiyang real de kakarong de sili shrine lugar na ikinaag sa pagromdom kan pinakamadugong laban sa rebolusyon kontra sa kastila ta sobra sa na katipunero an nagkagaradan igdi siring man igdi sa lugar na ini natogdas an republika nin real de kakarong de sili kan saro sa magkapirang republikang rebolusyunaryo na naitindog kan panahon na idto an pandi nababanga sa barangay si mariano almodovar nicomedes dara an alyas na sademokin sarong bikolanong poeta peryodista asin taga palagda nin peryodiko siya namundag sa camaligan camarines sur parasurat siya nin mga rawitdawit sarong aktong drama mga halipot na osipon asin tagapalís sa bikol kan mga tokdâ haleng kastila sarô siya sa nagpalís sa bikol kan duwang nobela ni jose rizal an noli me tangere hare sakô pagdotâ asin kan el filibusterismo an subersibo katuwang niya sa emeterio abella asin joaquin teodorico kan pinalagdâ niya an peryodikong an parabareta an peryodikong ini binuhay niya pa asin nag antos nganing alagad susog sa agom niyang si catalina nicomedes bako nang sige sige kundi taro tarapok na depende kun igwang kwarta nagtapos siya kan kursong bachiller en artes sa seminario conciliar de nueva caceres saro man siya sa nagbilog kan kaayonan na academia bicolana sarong kasararoan na an katuyohan igantad an literaturang bikol taga ambag man siya nin mga artikulo sa magasin na sanghiran nin bikol asin kun minsan siya an nagsusurat kan mga editoyral kaini siya nagin man deputy auditor kan sa ambos camarines an plaridel sarong primera klaseng kan probinsya nin bulacan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa sigeng pagdakula asin paghiwas kan manila an lugar na ini kaiba na sa rusoan kan manila hanggan abot sa san ildefonso sa may porong amihanan na parte an plaridel dati bisto sa pangaran na quingua igdi nagadan si col john stotenberg sa inaapod na batalya sa quingua kan magsagupaan an mga tropa ni gregorio del pilar asin kan mga amerikano sa inapod na giyerang pilipino amerikano sarong tanda an nakatindog sa barangay agnaya sa pagromdom kan madugong laban na ini nasususog an kalakawan kan banwaan na ini poon kan kan uminabot an mga kastila kaidto diit diit pa sana an tawo igdi iba iba an mga hinalean ninda may mga ilokano pampango pangasinan lambang grupo may lider na inaapod na tandis an kahiwasan kan daga tanayad na patos nin mahibog na kadlagan asin kagogonan an salog angat nabulos na biko biko pasiring calumpit kun saen sinasabat an salog pampanga asin man an salog tabang na sanga sana kaini na naaagi sa tahaw kan poblacion nabulos pasiring sa sola' kan manila manila bay na naagi man sa mga banwaan kan guiguinto asin bulacan an tubig kaining salog inaapod na tabang o tubig na ta'bang boot sabihon sa lawig nin panahon naisipan sanglean na an pangaran sa pag onra sa dakulang heroeng si marcelo del pilar kan bulacan an quingua pigngaranan plaridel asin nangyari ini kan des na atendido an okasyon kan mga darakulang tawo siring ki speaker gil montilla representante pedro magsalin nicolas buendia eulogio rodriguez elpidio quirino asin si gob jose padilla sr luminaog igdi an pwersa armada kan hapon taon alagad sa madugong laban kan napatalsik an mga hapon kan pwersang pinagsaro kan mga tropa nin mga amerikano asin filipino an plaridel nababanga sa barangay an tapaz sarong ikatolong klaseng kan probinsya nin capiz filipinas an designadong zip code kaini iyo an sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado a lokasyon an tapaz yaon sa latitud na to asin sa longitud na abot natataidan ini sa norte solnopan asin norte subangan kan banwaan nin jamindan kan probinsya nin capiz sa amihanan kan libacao aklan sa subangan kan dumalag capiz sa solnopan kan probinsya nin antique asin kan probinsya nin iloilo orog na kan mga munisipyo nin janiuay lambunao calinog asin bingawanit an tapaz namukna kan asin dati parte kan dumalag kan an tapaz dineklara nang independienteng paroko ni obsipo mariano cuartero kan jaro iloilo an tapaz nababanga sa barangay an kalibo iyo an kabesera kan provincia nin aklan asin ini namumugtak sa norte solnopan kan islang panay an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an kalibo bantog kan saiyang kapiyestahan na ati atihan festival ginigibo parati sa ikatolong domingo nin enero an kalibo hale sa terminong sangka libo sarong ribo na iyo daa an bilang kan nagatender na mga tinubong agta' ati o aeta sa pinakaenot na katolikong misa ginibo duman an okasyon na ini iyo an pino'nan kan sinasabing ati atihan festival dati an pangaran na kalibo sinusurat na calivo kuta an kalibo pwede naman magin sarong tunay na ciudad alagad may mga isyu na nakakaulang sa siring na kaisipan an kalibo nababanga sa na barangay an kalibo minuto abot oras sana haleng manila kun ma eroplano o sarong aldaw na sakay sa bapor kun maaging dagat asin ini nadangtol sa pantalan kan new washington o kan dumaguit an kalibo airport mga minuto kun mahale sa plaza an palayugan na ini igwang direktang ruta pasiring sa incheon south korea asin sa taipei taiwan an mga eroplano kan asian spirit mandarin airlines asin kan pacific pearl airways an nagruruta igdi binabana bana na dagdag pang ruta nin eroplano an ikakaag pasiring sa singapore hongkong beijing asin shanghai an buburuksan mas orog na mababantog an aklan bilang iyo an tata palaog sa rona' kan western visayas an pinakaharaning mga syudad igdi iyo an roxas city asin iloilo city kan iloilo na abot abot na gayo kan mga bus asin mga van an kalibo iyo an aram nanggad na inaagihan kun mapasiring sa bantog kinaban na islang resort nin boracay paagi sa pantalan kan caticlan paduman sa resort na ini minuto sana an paglantsa haleng caticlan pero an haleng kalibo pasiring caticlan nag'aabot oras may minutos gamit an van an mayor na industriya sa kalibo iyo an agrikultura kadaklan kan kadagaan natatanom sa paroy asin mais an kalibo nagsisibot man sa paghabol nin tela hale sa tinanom na pinya asin abaka na pareho na pigluluwas sa mga merkado kan amerika asin europiya an pinyang tela konsideradong iyo an reina kan pilipinong tela ginamit sa pagtahi kan mga barong na sinu'lot kan si mga lideres kan apec kan ini magtiripon igdi sa filipinas kan taon anopang masabi hale sa kalibo su ginamit na pinyang tela an kalibo igwa naman nin nagtatalubo na meat processing industry na pinapangenotan kan pabrika kan rosa foods sa distrito kan linabuan norte an ati atihan festival kan kalibo inaarabongan na gayo kan mga turista tuyong ikatolong domingo nin enero sa kapiyestahan na ini inarog an mga pasale sa mga kapiyestahn kan iloilo dinagyang festival sa cebu sinulog asin sa manila sto niño iba pang magayon na dumanan sa kalibo iyo an bakhawan eco park asin an museo niya kun saen natitimos an pamanang lahi kan mga aklanon an carcar sarong ikaapat na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin cebu filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado kan an metro cebu hinira an pagdolonan asin pinagpasakop na an syudad kan danao sa amihanan asin an banwaan kan san fernando saka syudad kan carcar sa ibaba kan habagatan an carcar nagin syudad kan july kan nobyembre an syudad kan carcar hinubaan kan saiyang estado komo sarong syudad kaiba an mga pa sa cebu asin sa ibang parte kan filipinas kan korte suprema ta dai naka otob asin dai naabot an tamang kaipuhanan na mga kundisyon ngani pwede magin sarong syudad an carcar mga kilometro an rayo sa habagatan kan syudad nin cebu natataidan siya kan san fernando sa amihanan sa habagatan kan sibonga sa solnopan kan barili asin aloguinsan sa subangan kan bohol strait igwa siya nin hiwas na lumabi kumulang mga km an kadagaan kaini haros mga kapatagan na may dai malampas sa an pagka anhay kan kan total na hiwas niya an ibang parte na may pagka anhay na abot mga kan total na hiwas asin idtong an pagkabulasok lampas makukua sa sana kan kadagaan an pinakahalangkaw na elebasyon nakukua sa barangay kan napo mga metro an taas an carcar may mga pamanang estruktura gikan pa sa panahon kan kastila asin amerikano diyan sana sa tongod kan carcar plaza dakul ka nang maheheling na mga lumang edipisyo asin an simbahan ni sta catalina nin alexandria saro nang estruktura na makangalason sa gabos bakong kompleto an pagsongko mo sa carcar kun dai ka magagi sa saodan kaini ta diyan makukua mo an manlaenlaen na masisiram asin nakakalaway na pagkakan arog kan binabantog igdi chicharon lechon ampaw buucarillo gogorias asin puso an carcar nababanga sa barangay an danao sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin cebu filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikalimang distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an syudad kan danao iyo na an magigin sunod na kabesera nin industriya sa enterong cebu o kan entero pa nganing habagatan kan filipinas kan an metro cebu hinira an pagdolonan asin pinagpasakop na an syudad kan danao sa amihanan asin an banwaan kan san fernando saka syudad kan carcar sa ibaba kan habagatan an syudad kan danao bantog na gayo kan saiyang industriya sa paggibo nin iba ibang klaseng badil nagpoon an industriya kan mga taon kan ika giyerang pangkinaban an mga panday sa badil kan danao nagtabang sa mga gerilya o nagbali na padagos sa usaffe asin an mayor nindang trabaho iyo an pagpanday nin badil paghirahay kan mga nararaot o pagsadya sa mga badil kan mga nasisikop na badil nin hapon an arisaka ngani makasulot an mga bala kan badil kalibre kan mga amerikano igdi pakaguerra medyo nagluya an paggiribong badil ta dakul an surplus kaini alagad nagpasige ini maski patago an paggibo ta ilegal asin inaapod na mga paltik an siring na mga badil kaamayan kan an gobyerno ginibong legal logod an industriya mga kooperatiba pinagmukna sa pag andorog kan industriya asin ngunyan an may permiso sa paggibong badil iyo an workers league of danao multi purpose cooperative world mpc sa dungduan sa syudad kan danao an syudad kan danao nababanga sa barangay an lapu lapu sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin cebu filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa solong distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an syudad okupado haros gabos an isla nin mactan na an rayo niya sa isla nin cebu mga sarong kilometro sakop pa man kaini an kabiyoan kan isla nin olango na an rayo mga limang kilometro sa may sur subangan asin an iba pa man na saradit na puro' parte ini kan mas dakula na cebu metropolitan area na nakasentro sa cebu city an syudad na ini natatakod sa mandaue city sa kadagaan kan cebu paagi kan tulay na mactan mandaue bridge asin kan marcelo fernan bridge an mactan cebu international airport an sunod na pinakasibot na palayugan kan filipinas namumugtak igdi sa syudad kan lapu lapu an hiwas ngonyan kan presenteng syudad inaapod maski kadto na mactan dai pa naarabot an mga kastila an mga agustino minukna an opon kan iyo ini an dating pangaran kan lapu lapu an pagsalida kan psngaran ipigtolod ni representante manuel a zosal asin sa pwersa kan akta republika nu aprobado kan hunyo nagin opisyal an pagsangle an syudad kan lapu lapu nababanga sa barangay an tayabas sarong ikaanom na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin quezon filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ang bayan ng tayabas ay nahahati sa mga barangay kan marso sa pwersa kan akta republika nu an banwaan na ini ginibo nang katakin na syudad kan quezon asin kan hulyo sarong plebesito an ginibo sa banwaan sa pagpatibay kan ley susog sa mandato kan mga residente naaprobaran kan mga residente an ley pero hababaon an bilang kan nagboroto alagad an korte suprema pignulo kan nobyembre an ley na nagpatibay sa pagkasyudad kan tayabas sa siring msn na lakdang an korte suprema magkapira pang bagong ginibong syudad an binawian kan saiyang estado nin pagka syudad bogo carcar asin naga kan probinsya nin cebu catbalogan samar tandag surigao del sur borongan eastern samar lamitan basilan tabuk kalinga bayugan agusan del sur batac ilocos norte mati davao oriental guihulngan negros oriental cabadbaran agusan del norte asin el salvador misamis oriental segun sa korte suprema an paghira kan mga banwaan na ini na nagin sindang syudad dai nagsunod sa probisyon kan seksyon artikulo x kan konsitusyon an abucay sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin bataan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an abucay yaon sa may exit an abucay nababanga sa barangay an simbahan ni sto doomingo kan abucay ipinagtiwala sa mga dominikano an pagaataman kan buhay espirituwal kan mga taga igdi poon kan taon sarong maringis na batalya an nangyari igdi sa natad kan simbahan kan hunyo sa pag atake kan mga olandes asin haros duwang gatos na mga pampango an nagkagaradan apat na polo pa kaiba an alkaldeng espanyol asin sampolong pading dominikano an piglalay pasiring batavia an simbahan na ini saro sa pinakagurang na simbahan sa filipinas monumento ni tomas pinpin brgy ibayo abucay sarong monumento an nakatindog igdi sa pagromdom ki tomas pinpin an filipinong pinaka enot na impresor o tagapaglagda' yaon ini sa atubangan kan tomas pinpin memorial elementary school maria canon na estatuwa sibul abucay sarong torre ipinatindog kan mga mie ken daiichi shiseo kan sohyshin sports nin mga hapon sa pagromdom asin pag onra kan mga nagadan kan ika giyerang pangkinaban ikinaasg ini kan an busay nin pasukulan west abucay maayahay na lugar ini asin mahibog igdi an mga tanom tamang gayo ini sa mga mapiknik burabod nin sibul west abucay lugar ining gayo na pan turista an tubig igdi parong sulfur one of the newest resorts in town an dinalupihan sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsya nin bataan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an dinalupihan yaon sa may exit an banwaan nin mga naglalaban na mga leon an istorya kan banwaan iyo na an mga kag erok igdi maiisog asin nakikipaglaban na habo magpadaog o magsuko sa isay man na mananakop kaya an lugar ninda naapod na di nalupigan na boot sabihon dai nasupil kan narehistro an pangaran nasurat nang dinalupihan imbes na dinalupigan an dinalupihan nababanga sa barangay an naga sarong ikaanom na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin cebu filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado sa banwaan namomogtak an sarong dakolang istasyon nin kuryente na nyaon sa sarong hektarya dagâ an cemex na sarong paktorya nin semento sa tinaan kansuarin lang sarong small medium enterprise sme industrial park pigbukasan sa barangay cantao an an parke pigmamanehar kan planters development bank parte an naga kan sarong metropolitana na pigaapod na metro cebu an banwaan kinonbertir sa sarong ciudad matapos an sarong matriumpong plebisito kan september an aldaw nin pagkamuknà kaini tuyong septyembre an banwaan tinogdas kan june napara an pagkasyudad kaini kadamay pa an kaglimang syudad kan an korte suprema kan filipinas pigdeklara an cityhood law ley republika nu sarungat sa konstitusyon na iyo an nagtaong dalan sa pagpangyari kan pagkasyudad kaini an sabi kan korte an mga nasabing syudad dai nakaabot sa karaipohan ngane magin syudad alagad an korte sa petisyon kan inapod na league of cities pigbaliktad an siring na desisyon kaini kaya an naga kaiba an kaglimang siyudad nakabalik sa pagkasyudad nababanga an naga sa barangay an kalinga sarong probinsya kan filipinas na parte kan administratibong rehiyon kordilyera ini enterong likos nin kadagaan an kabesera kaini an tabuk asin kataid kan mountatain province sa habagatan kan abra sa solnopan kan isabela sa subangan kan cagayan sa norteng solnopan asin kan apayao sa amihanan bago mag an kalinga asin apayao saro sana asin kalinga apayao an apod sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an kalinga nababanga sa banwaan dineklara kuta an tabuk na katakin na syudad kan alagad kan nobyembre pignulo ini kan korte suprema komo dai naooyon sa konstitusyon an tabuk sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin kalinga filipinas an designadong zip code kaini iyo susog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an tabuk nagin saro kutang syudad kan maratificar kan mga botante an akta rep nu alagad an korte suprema pigpawaran saysay an pagkasyudad kaini pignulo ini kan nob ta an estado niya dai naotob an mga karaiphanon susog sa mandato kan konstitusyon an tabuk nababanga sa barangay an populasyon kan tabuk saralak na alagad an ginagamit na tataramon sa saod ilokano iyo ini an sentro nin komersyo an mga negosyanteng harale pang pangasinan igdi na natipon sa pagnegosyo asin saindang kadaklan pigbabakal iyo an bagas na mayor na produkto sa kalinga an davao de oro bisto kaidto sa ngaran na compostela valley sarong ikatolong klaseng probinsya sa filipinas na manunumpongan sa rehiyon kan davao sa mindanao ini an ikaapat na pinakabagong probinsya kan filipinas nabunturan an kabesera kaini an compostela valley napapalibotan kan davao del norte sa amihanan agusan del sur sa solnopan asin davao oriental sa subangan sa sur solnopan kaini yaon an gulpo kan davao dati kasaro niya an davao del norte alagad nasuway lang ini igdi kan taon sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo kadaklan kan mga kag erok igdi harale sa cebu asin ibang mga probinsya sa bisaya an mga tribu tribu igdi na yaon sa minoriya iyo an mga mansaka mandaya dibabawon mangguangan asin an mga agtang grupo arog kan mga talaingod langilan asin matigsalug an mayor na hanapbuhay igdi sa probinsyang ini iyo an pagsisibot sa agrikultura arog kan pagtanom nin paroy niyog asin batag an ibang mga residente nag'aataman nin tilapia asin bangus para sa konsumo nin merkado sinasabing mayaman man an probinsya sa bita nin bulawan dakul sana an mga resort asin mga parke mga lungib na pwedeng dumanan saka paglingaan kan mga turista an probinsya kan davao de oro nababanga sa banwaan an kabacan sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin north cotabato filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an mga residente sa kabacan kadakulan mga ilokano asin an kahiwasan kan daga kaini haros mga omahan yaon man igdi an sarong dakulang unibersidad nakakaag an unibersidad kan habagatan mindanao university of norethern mindanao nakalugar an unibersidad sa pagtangaan kan syudad nin cotabato asin davao sa direksyon solnopan pasiring subangan asin man sa pagtangaan kan syudad nin cagayan de oro sa norte saka kan general santos sa bandang habagatan an kabacan nababanga sa barangay si mariano goyena del prado mayo pebrero saróng bikolanong historyador poeta maestro orador asín etnolohista nabibilang si goyena sa pinakaenot na henerasyon nin intelihensyang bikolnon siyá an nag bikol sa mga obra ni jose rizal siring kan mga nobelang noli me tangere asín el filibusterismo daklà an papel niyá sa pagpkaw kan pagkamoót sa kultura asín historia kan provincia nin albay siring man siyá responsable sa pagpakaág nin mga tandáan o marker sa mga lugar na mahalagá sa historia kan nasábing probinsya siyá namundág sa sabang sa banwáan nin legazpi ngonyan ciudad nin legazpi sa mga magrang niyáng sindá mariano goyena saróng purong kastila na nagin capitan municipal sa legazpi asín gregoria fernandez an del prado sa pangaran niya isinumpay saná bilang saróng banság nag adal siyá sa kolehiyo nin san jose sa hongkong alágad pakagadán kan saíyang amâ nagpul siyá sa filipinas dangan nagpadágos kan mag adal sa ateneo de manila na unibersidad huli marháy na gayo sa pagtarám asín pagsrat sa kastila nagin siyáng profesor sa mga unibersidad asín eskwelahan sa albay siring man siyá mayor na nagtábang sa pagtogdás kan bikolanong kolehiyo sa daraga albay natabángan niyáng marháy sa kandidatura si juan alegre kan iní magdalágan pirang beses pagkasenador sa rehiyon bikol sa gobyernong kumonwelt panahon kan mga amerikano iní huli ta marháy siyáng magdiskurso nagin siyáng myembro kan kaburonyogan na panghistorya nin filipinas philippine historical association asín kan internasyunal na kaburonyogan nin mga historyador kan asya international association of historians of asia dakól siyáng binikol sa mga obra gikan sa pagkasrat sa kastila siring kan mga rawitdáwit ni jose rizal na an duwá ngani kainí iyó an mga nobelang noli me tangere asín el filibusterismo magkapirá man kan mga tokdâ ni recto an saíyang binikol an pagpalís niyá sa bikol kan mga iní sosog ki realubit iyo an paági niyá na makapagserbe sa masa sabi pa man ni rodrigo perez iii hale man giráray sa paháyag ni realubit si goyena iyó an undisputed authority on language folklore and history of the bikol region iní huli ta siyá an pinakaenot na bikolano na nagsrat nin harárom dapít sa kultura salaysáy asín tatarámon kan ronáng bikol kagsrat si goyena kan librong ibalon saróng pagghit kan buhay buhay kultura asín salaysay kan ronâ nin bikol oróg na kan provincia nin albay saróng kastilang abogado si luis palomar baldovi an naggasto sa pagpalagdâ kainíng saiyang libro kan taón iní sinrat niyá sa lenggwaheng kastila asín iningles ni maria lilia realubit na napalagdâ man kan taón sosog ki realubit si goyena katuwáng si antonio salazar iyó an nag birikol kan mga obra ni jose rizal kan an comision nin centenario ni jose rizal nagpalagdâ kainí sa manlaen laen na tataramon kan filipinas kan taon masábi na daklang proyekto an saindáng pigsibotán asín sa siring na paghingówa saindáng binhay an mga lumang katagâ kan bikol sa pagmawót na magin parte naman an mga iní sa aktibong bokabularyo kan lenggwahe ibinátay nindá an siring na pagpíl kan mga tatarámon sa trabaho ni marcos de lisboa an vocabulario de la lengua bicol alágad maliwánag man an saindáng pagmuknâ nin mga bàgong katagâ sa maísog na pagláom na an tatarámon na iní matalb pa asín aandoyógan kan mga paratáram nin bikol huli sa maógid na pagbása kan saíyang mga obra bilang kag bikol kan mayor na libró ni goyena nakatarám si maria lilia realubit na haros an mga sinrat ni goyena magin man iyán artikulo na historikal literaryo o komentaryo an mga iní garó saróng bulos nin rawitdáwit komo saróng makátà si goyena pinagkokonsiderar ni realubit na sarô sa limáng pinakamarháy sa bilog na ronâ an midsayap sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin north cotabato filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an mga kagerok igdi saralak salak igwang mga cebuano na iyo an pinakadakul igwang mga hiligaynon mga ilokano mga mindanawon asin mga manobo asin mga saradit pang ibang grupo an midsayap igwang total na kahiwasan nin daga na nag'abot na ektarya na binibilog nin barangay an iba kaining mga barangay yaon sa mga gilid kan pampang kaya madali an trasportasyon paagi nin tubig pero huli sa bagong tugdok na tulay pasiring sultan kudarat asin pasiring sa probinsya kan maguindanao asin sa bagong gibong probinsya nin shariff kabungsuan province madali na an byahe aging daga binabaktas man nin tinampo sa davao cotabato na direksyon asin sa midsayap nakar na ruta an midsayap nababanga sa barangay si dom vasco da ama sarong kontes kan vidigueira ipa 'vaku d 'gm sines o vidigueira alentejo portugal magsalang o des namundag sa kochi india siya portuges na explorador asin siya iyo an kumander sa mga enot na mga bapor na naglayag haleng europa na nakadangtol nanggad sa india sinasabing pwedeng namundag si vasco da gama magsala kan taon na o taon na duman sa sines sa may parteng sur solnopan na kosa kan portugal na seguro daa sa sarong harong harani sa simbahan nin nossa senhora das salas an sines saro sa magkapirang doongan sa kosa kan alentejo na ineerokan nin mga kadakulan mga parasira an saiyang ama iyo si estvo da gama an ama niyang ini sarong kabalyero sa pagharongon kan duque nin viseu si dom fernando si dom fernando pignombrahan siyang an ama'niya alcaide mór gobernador sibil kan sines na nagpangyari saiya makaresibe nin dikit na ingreso sa buhis binabayad sa paggibo nin sabon duman sa estremoz an ama niya napangagom si dona isabel sodre na aki ni joo sodr inaapod man joo de resende si sodr na nataon ingles an ginikanan may relasyon man sa pagharongon ni prinsipe diogo duque kan viseu na aki man kan si hadeng eduardo i kan portugal asin mismo iyo an gobernador kan orden militar ni kristo diit sana an pagkaaram kan kalakawan kan buhay ni vasco da gama pigsasambit kan portuges na historyador na si teixeira de arago na si da gama daa nag adal sa banwaan nin vora na posible duman siya nakanood nin matematiks asin nabigasyon malinaw na may kabatiran man si da gama kan astronomiya asin posible uminadal pa siya kaini sa pangangataman kan si astronomong si abraham zacuto kan taon si hadeng juan ii kan portugal sinubol si da gama sa pantalan kan setbal habagatan kan lisboa asin duman sa algarve ngane sikopon an mga pranses na bapor na nagpapanratak sa mga paglalayag kan mga bapor portuges bagay na nagibo niya nin mayong liwag enot na paglayag an ruta sinunod sa enot na paglayag ni vasco da gama kan hulyo an flota binibilog nin apat na bapor na may pahinanteng lalake naglayag haleng lisboa an mga bapor iyo an an an bicolnon sarong magasin na enot nagluwas kan septyembre sa ciudad nin naga bulanan kun magluwas an gabos na artikulo napapalaman igdi anas nakasurat sa tataramon na bikol si alfredo tria sarong abogado peryodista asin komentarista sa radyo an taga pamahala asin mayrogaring kaini kan mga taon na idto pinapabakal sana an sarong kopya nin sentimos o dos pesos kun an suskripsyon taonan mga lokal asin nasyonal na bareta mga kultural na artikulo asin literaryong tokdâ sa bikol an mga nakalagdâ igdi parati dai nababa sa tolong polong pahina an hibog kan magasin asin may sukol siyang por pulgada na an ginagamit na papel mahibog saka mahalnas an an martires sa kabicolan iyo an tokdang sinurat ni mariano goyena del prado ini napublikar sa babasahon na bicolandia kan enero taon siring kaini an nilalaman kan artikulo an martires sa kabicolan sarong daing kabagay na pag api na igwa kita nin paorogon sa mga martir na bikolnon ki mariano goyena del prado legazpi albay sa saro kan mga plasa kan ciudad nin naga nakatindog an sarong pusog asin makawiwiling monumento na pinakangdulot sa martires o quince martires kan bicolandia kun an katuyohan kan pagpatindog kan monumentong ini iyo an malinig na pagomaw asin maliputok na pagiromdom na daing katapusan kaidtong mga nagtios asin nagpakagadan tanganing mabuhay an satuyang katalingkasan kun siring kayan an katuyuhan mga tugang panahon na ini ngonyan na mamidbid ta bako sanang an sampolo kag limang iyan kundi na gabos na bikolnon na nagako nin pasakit asin kagadanan sa ringis nin bala o sa ibang bagay sa paglingkod kan saindang inang banwaan nin huli ta ini iyo an boot nindong maaraman ipaliliwanag ko sinda gabos saindo orog pa ta utang ta ini sa masoronod na satuyang kaakian na pamogtakon na mahusay na an tunay na nangyari para sa katotoohan kan satuyang historia o salaysay kan agosto kayan taon na kan irokyaw ni bonifacio an kurahaw kan balintawak nagsulwak an mga puso kan mga bikolnon asin huli sa mari'gon na pagkamoot kan saindang banwaan nagkangoroyog na magsorog kan laban sa katalingkasan sa tataramon ni dr gregorio zaide namayo kan departamento de historia kan universidad kan far eastern na olay iyo an kaenot enoting nakilaban na may armas kan bilog na nasyon pilipino para sa saiyang katalingkasan asin an madugong katapostaposan kan laban na daing paki'mano na pino'nan duman sa mactan kaidto kan ni lapulapu na iyo an enot na nagpaturo nin dugo sa siring na labanan sa albay asin sa camarines sur dakol an mga piniot ilinaog sa bilanggoan itinapok asin nagkagaradan sa mga hararayong lugar siring baga sa san fernando poo sa kamping solnopan kan baybayon kan africa sa carolinas asin islas marianas sa dagat nin pacifico asin sa jolo kan mindanao kan enot na semana kan bulan na septiembre si mga nabibilanggo na hali sa naga piglunad sa vapor isarog sarong sadit na sakayan na nagpapalayag hali sa naga pasiring sa doro'ngan kan cabusao pagabot sa cabusao duman na ibinalyo sa vapor montañes na iyo si nagdara sainda sa manila si mga nabibilanggo nahali sa albay sagkod ki padre gabriel prieto cura sa banwaan nin malinao kan albay ilinunad sa vapor acolus kan octubre asin pakalihis nin limang aldaw nagabot sa manila an vapor naghapit sa batangas ta dinara an pang nabilanggo sa provinciang iyan an kaidto mga taga mindoro iyo ini an dahilan kan pagkaabala kagabos gabosan sampolo may pito an nagpakapagadan sa causang ini an sampolo may saro kaini ipinabadil sa luneta kan ika apat na aldaw kan bulan na enero apat man an nagadan sa tinapokan sainda sa fernando poo asin duwa pa an nagadan sa bilangguan alagad sa monumento kan ciudad kan naga sampolo may tolo sana an nanambitan maliwanag kun siring na igwa nin mali an historia na kaipohan patamaon sa madaling panahon laen sana kaidtong camilo jacob na taga polangui albay asin idtong taga bulan sorsogon an mga martir na nagiromdoman kan monumentong iyan sa naga anas mga taga camarines sur sana garong makasosopog man sato na pagisip isipon na kun magoroloay kan mga martir na bicolnon an nagigiromdoman ta sana iyo an mga may kaomawan na ngaran na nasisinsil sa tanda kan monumento sa naga nalilingawan ta nang padagos an ngaran kan satuya man na mga parasurog na nagerok sa mga lugar na ini asin nabuhay kairoiriba niyato sarong daing kabagay na pag api na igwa kita nin paorogon sa mga martir na bicolon na kun pagiisipon an causa na dinusayan kan saindang buhay saro sana naggad daing iba an causa kan bilog na nacion filipino kun gigibohon ta an tama asin totoong kabilangan kan gabos na mga martir sa bicolandia nagkakaipo na patindogon ta an sarong monumento na kayan na bogtakan bako sanang martires na tinawan dangog sa naga asin bako sanang idtong dai tinuyong dai pinag iba kundi si gabos na nagpakagadan sa satuyang causa kaiba pa idtong mga idinusay an saindang buhay sa labanan kan filipinas asin america kan enero digdi sa satuyang baybayon may limang polo may limang taon nang nakaagi idtong mga nagkamit kan sentencia nin kagadanan na ipinabadil sa luneta iyo ining mga minasunod p gabriel prieto taga magarao camarines sur cura parroco sa malinao albay tugang kaidtong tomas prieto saro man na martir na ipinagadan rev p severino diaz taga bulan sorsogon padi sa catedral kan naga siya idtong enot na padi na nagin cura sa catedral rev p inocencio herrera taga pateros rizal maestro kan cantor sa catedral kan naga manuel abella taga catanawan provincia kan tayabas sarong mayaman na nageerok sa naga domingo abella aki ni manuel abella sarong midbid na parasukol sa naga siya iyo an pinakang aki sa gabos na martir mala ngani ta años pa sana si edad kan siya ipagadan camilo jacob taga polangui albay siya retratista asin midbid na gayo sa albay asin camarines sur tomas prieto boticario graduado sa universidad kan sto tomas taga naga ama ni hon gabriel prieto na ngonyan commissioner public service commission florencio lerma taga quiapo manila manunurat nin mga drama asin kagrogaring kaidto kan naga theatre macario valentin taga naga sargento kan serenos sa naga cornelio mercado taga atimonan tayabas empleado sa obras publicas mariano melgarejo taga santa cruz manila empleado man sa obras publicas digdi sa ining mga martir na ginadan sa luneta pa an bilang idinagdag sa kari'gonan kan resolucion na inaprobaran kan junta provincial sa camarines sur kan panahon ni gobernador julian ocampo ini iyo idtong leon hernandez saro man na may kaya na taga libmanan camarines sur nagin maestro sa escuela public kan mismong banwaan na iyan nagadan sa bilanggoan sa naga idto iyo an ama kan satuya ngonyan na secretario del hacienda si hon jaime hernandez ramon abella matuang aki kaidtong manuel abella nagadan duman sa tinapokan na lugar sa fernando poo mariano ordenanza taga naga empleado kaidto sa obras publicas nagadan sa bilanggoan sa manila mariano arana taga magarao camarines ssr nagadan man sa saiyang tinapokan sa fernando poo idtong mga piniot sa albay na nagadan sa pagkatapokan sainda sa fernando poo itinapok sa jolo asin nabilanggo sa manila iyo sa agustino samson taga camalig parmaceutico sa ligao kan siya pioton nagadan sa saiyang tinapokan sa fernando poo bonifacio villareal sarong midbid na abogado sa albay nagadan man sa tinapokan saiya sa fernando poo ramon francisco santos sarong proprietario sa ligao itinapok man sa jolo idto iyo an kaenot enoteng gobernador provincial sa albay kan panahon nin mga americano macario samson taga camalig albay ama ni agustino samson asin ni domingo samson an tugang na domingo nagin gobernador provincial man sa albay idtong ama na si macario saro man sa mga itinapok sa fernando poo enrique villareal maestro sa escuela publica duman sa guinobatan albay itinapok man sa fernando poo rufino soler ex muncipal capitan sa daraga albay nabilanggo man sa manila margarito ragos bantog na taga oas albay guido recato ex capitan municipal sa oas albay nabilanggo man sa manila luis romano sarong proprietariong taga oas nabilanggo man sa manila an duwang daing palad na nagemngenot sa listang ini kan mga taga albay idtong agustino samson asin idtong bonifacio villareal tunay man idtong nagpakagadan sa tinapokan saindang lugar sa fernando poo alagad ta dai kaiba an saindang humildeng pagngaran sa mga napiling iba na itinapok duman iba na itinapok duman sa monumento sa ciudad nin naga uya man idtong mga taga camarines sur na kairiba duman sa itinapok sa fernando poo antonio arejola sarong midbid na taga naga luduvico arejola escriibano kaidto sa naga aki kaidtong antonio arejola tomas valenciano sarong mayaman na taga naga severo patrocinio saro man na bantog na taga naga vicente ursua proprietariong taga libmanan ama ni dr agaton ursua administrador kaidto kan cruz roja sa albay ngonyan yaon na sa naga esteban villareal sarong midbid na taga naga jose desiderio saro man na midbid na taga naga francisco alvares sarong bantog na abogado na nagerok kaidto sa naga si abogado alvarez kan yaon sa barcelona españa bago nagpuli digdi sa filipinas isinurat ngona idtong saiyang memoria inedita de mi destierro a fernando poo iyan mga tugang sa halipot na kasaysayan an historia kan satong mga martir sa bicolandia ipinagkolog nin boot ko na tuyawon an nangyaring mali sa pagpamugtak kan mahusay na katotoohan enot pinagpaimprenta nindo ining programa na an nasasambit martires sana an olay ko man martires an ika dua an saindong programa nagsasabi na antonio goyena an ngaran kan piniling makipagolay digdi ngonyan alagad uya akong nakikipagolay saindo na nagdadara nin pagngaran na mariano goyena ipagpatawad ining kadikit na rawitdawit sa kastotoohan paoorogon ko pang apodon akong antonio ki sa kan mariano kadakul kan mga kakulangan kan mariano dai ini kaiba kan mga piniling ngaran sa calendario saka labilabi kagaramiton nang maray na ngaran mariano mariano canot mariano gaway mariano bolnot mariano kalunggay mariano pogot alagad an antonio abang hamis na pagngaran tony toñing tonito an gaha na dayaday na sa kayangahan na ngabil nin mga daraga ginono sa si manuel salazar peb enero sarong parasurat sa bikol maestro peryodista asin notario publico namundag sya sa malinao albay alagad nag pamilya asin nagerok hanggan kagurangan sa banwaan kan bombon camarines sur siya aking bogtong asin na ilo sadit pa nagdakula sa saiyang tiyoon na si ambrosio 'busoy' salazar na an orosipon mahusay na pintor asin iskultor asin ini nakapangagom sa sarong taga malinao albay si lutgarda bufete an tiyoon niyang ambrosio mestisong kastila daa lampyagaw asin may bulagaw na mata magsingaki sinda ni antonio salazar saro man na parasurat ta ini aki ni ambrosio pareho sinda nagdarakula sa malinao dawa ngani si ambrosio namundag sa pili camarines sur siya ambrosio nag estar na sa malinao poon kan naagom niya si lutgarda alagad an relasyon kan sinasabing mag singaki iyo an bersyon kan aki niyang si milagros susog sa librong the bicol region directory an tunay na magurang ni manuel iyo sinda angel bufete asin ciriaca bufete kun siring pwedeng nailong lubos si manuel sa tunay na magurang kaya nagima'tan ni milagros na nagdakula si itay niya ki ambrosio mala ta sa pag'ampon an dinara na niyang apelyido salazar bakong bufete bakong malinaw totoo kun anong relasyon ni lutgarda agom ni ambrosio ki angel bufete kun napano ta napadpad si manuel sa bombon dahel ta nagtataga bakasyon siya sa kumbento kan simbahan sa bombon ta nataon an kura paroko duman iyo si fr santiago bufete na tugang kan lutgarda si manuel magpapadion asin madali nang magkantang misa kan napusoan niya asin padagos naagom an tagabombon na si eduviges pelausa y adorna okt peb na an edad anyos pa sana kan saiyang inagom nin huli kaini sa bombon na siya nagestar an pagsasaro ninda nagbunga nin na aki salvacion jose salvador honesto manuel jr benjamin cecilia mercedes milagros calixto grace ruth consejo angustias carlos asin angelita tolo kaini omboy pa nagkagaradan sabi kan aki niyang si milagros salazar na balo ki calixto bersabal an ama niya binabansagan na botete ta hababa sana pie sana asin dakula an tulak maray na pintor nag adal nin kurso sa abogasya alagad dai natapos maray man sa kastila palibhasa uminadal sa seminario conciliar de nueva caceres may halipot na panahon nagtokdo siya nin espanyol sa san juan de letran palibhasa may inadalan sa ley nagin hanapbuhay an pagnotario asin paggibo nin mga dokumento legal nin huli ta mahilig sa pagtotokda' man na gamit an tataramon na bikol amot nanggad an nasurat niya asin napalagda' na mga komposisyon mga rawitdawit mga nobela na an iba pinalis hale sa kastila sinasabing maray an pakiki iba niya sa mga prominenteng tawo na mga taganaga asin saiya nganing karamas ramas an mga ini sabi kan aki niya mga amigo intimo niya asin kliyente an gurang na bichara mga centenera an sarong dr florentes asin si gob gabriel prieto na iyo ngani an nagtubong kan aki niyang si concejo si manuel nag'elementarya sa escuela de p capuchino sa tabaco albay hag'adal pa man siya sa philippine normal school asin manila high school asin sa post telegraph school gabos ini sa manila siring man nag'entra siya sa escuela de derechos sa manila ultimo niyang piglaogan iyo an seminario conciliar de nueva caceres igdi sa nueva caceres ngonyan ciudad na kan naga nagin siyang telegraph operator sa munisipyo kan legazpi dangan nagin siyang postmaster telegraph operator sa sipocot nagin man siyang prinsipal sa paracale high school ahente sa mga negosyo sa manila asin notario publico aktibo siyang taga ambag nin mga artikulo mga rawitdawit asin mga pinalis na mga obra haleng kastila asin mga artikulo man ngani na ingles sa mga magasin asin mga peryodiko igdi sa naga arog kan sanghiran nin bikol bikolana bicolandia na igdi contriburting editor siya bicol star asin iba pa nagpalagda man siya nin mga librito sa cecilio press na siya an kag autor kan pinapalagda na kan cecilio press an kalendariong bikol minsan nagin siyang editor kaini an daroanak sarong isla sa golpo kan ragay na harani sa kosa kan pasacao camarines sur ini tanaw na gayo maski saen magtindog magin man sa may baybayon kan mga resort sa barangay kan balogo o sa pantalan kan banwaan an isla nin daroanak solidong gapo na an nagtutubo igdi anas mansana doot alagad an terminong daroanak lumang tataramon sa bikol na gikan sa saiyang mitolohiya susog sa paliwanag ni malcolm mintz an taramon na ini natomoy sa sarong gurangan nang hayop parati sarong opon o irago na tuminandayag nang husto asin sa kapngotan niya kan saiyang pagkadakula o pagkagurang nang labis natabsong sa dagat na ngapit nabutwa bilang sarong makangirhat na mampak o sarong sadit na isla si jose ignacio pawa abril mayo sarong rebolusyonaryong heneral kan hokbong rebolusyonaryo kan filipinas kan panahon nakikipaglaban ini sa mga kastila siya purong intsik na nag igdi sa filipinas kan gikan siyang lao na fookien tsina an napangagom niya iyo si antonia jamir kan binakayan kawit cavite kan yaon siya igdi an hanapbuhay niya iyo an pagpanday sa batbat asin nakalugar siya sa tondo manila manta na yaon siya igdi sa filipinas dai niya pinutol an koneksyon niya sa sarong sekretong kaayonan nin mga intsik duman sa china nagin pa ngani sya sarong lider kan sarong triad society tian ti hui an mga aktibidad kan katiriponan na ini nadiskubre pagputok kan rebolusyon kan buminongkaras an rebolusyon taon nag ayon siya sa rebolusyonaryong gobyerno ni hen emilio aguinaldo na kaiba an sangribong ka andorog nagkaag siya nin pandayan sa cavite kun saen naggigibo nin mga armas asin naghihirahay man kan mga naraot na badil sa panahon na iyan nagsakat an ranggo niya asin ginibo siyang heneral ni aguinaldo masabi pa dakulaon an natabang niya sa laban ta dakul an napalaog niyang kwarta asin ambag sa kaban kan gobyerno rebolusyonaryo sinubol siya sa bicol asin sa tayabas ngonyan quezon province sa pag awod nin mga kontribusyon pinansyal igdi sa kabikolan sinasabing nakadamot siyang kontribusyon hale mansana sa kapwa insik nin nag'abot php na iyo na daa an pinakadakulang inentrega sa kaban kan hokbong rebulusyunaryo filipino sa tayabas man naka awod siya nin php magkapirang sakyada asin laban na makuri an natapsokan niya sa imus cavite pigplano asin piggigbo niya an pag atake sa mga pwersa kan kastila sa sta cruz laguna dara niya an dakulang pwersa sa batalya laban sa pwersang amerikano na pinamayohan ni hen lawton asin siring man sa bicol kun saen siya pinadara winarak niya an mga paratanom na ingles asin kinumpiska niya an mga rogaring kan mga kastila kaiba man siya duman sa pwersang naglusob sa kota ni andres bonifacio na saindang inaresto kaiba an tugang kaining si procopio huli sa pagsasaluib kaini kan nagtulas sa aguinaldo sa hongkong huli sa pirmahan kan pakto kan biak na bato siya kaiba alagad tyempo naman idto na palaog na an amerikano asin an kastilang gobyerno saro saro nahuhulog na sa kamot kan mga pilipino an saiyang pagkaheroe asin pagka maisog nahiling sa madugong laban duman sa legazpi kan enero kan luminaog an mga amerikano sa nasabing probinsya siya an namayo sa tropang pilipino sa sagupaan na ini labing tolong polo na mga kawad pilipino an napukan mayong i aasba an isog kan mga pilipino ta superior nanggad an mga armas kan mga amerikano kan nadakop na si aguinaldo kan marso sa palanan isabela pinagmarhay niyang sumuko naman sa mga amerikano pakatapos kan gera nagbalik sa albay siya asin nag agom liwat ta nabalo an naagom niyang ikaduwa iyo si carolina imperial kan legazpi na elihir siyang kapitan munisipal kan manito albay sa manila nagadan siya kan mayo huli sa ratak nin kanser an akademya ni sta ines ingles st agnes academy dating pinangaranang academia de sta ines naitindog kan sarô ining eskuwelahan sa ciudad kan legazpi na pigpapalakaw nin mga benedicto ang eskuwelahan na ini ay ang pinakagurang asin pinaka haloy na sa albay bikol si obispo john bernard macginley nagin obispo kan nueva caceres an kagmukna' kan eskwelahan na ini an eskuwelahan na ini ay nagtatao ki kalidad na edukasyon sa mga masunod na level na pang akademiya kindergarten preschool elementary asin high school ining eskuwelahan ay garo tugang kan st scholastica's college of manila ta pareho sindang pigpapalakaw kan mga benedicto ining eskuwelahan ay co educational kaidtong panahon ang pigaako sana kan st agnes ay mga babahi pero kan s pigbuksan na ninda para sa mga lalaki an enrollment kan enot na panahon an st agnes ay sarong kumbento kan lokal na paruko na may tuwo maestra bago ini pigliwat sa sarong sadit na eskuwelehan na magtuturo ki katekismo asin pag gigibo sa arong taong si padre juan calleja an lokal na padi kan albay asin vicar forane ay nailing na dapat ipadakula na an sadit na eskuwelahan kan simbahan nagrani ngunyan siya kay john b mcginley obispo nin archdiocese kan caceres para mag agad ki tabang nagrani ngunyan an obispo sa benedictine missionary sisters of tutzing na yaon sa manila asin inagad an tabang ninda sa pagpapalakaw kan eskuwelahan nagpuon mag agad ki pam pondo an obispo sa mga kamidbid at pamilya niya sa estados unidos nagbenta ngani siya ki mga asset nin archdiocese kan caceres na nakatindog sa cuidad kan naga camarines sur pagkatapos kaini pig isipan pa siya ki maraot kan mga tawo ta gagamiton daa an kwarta para magpatindog ki eskuwelahan sa albay nin ika nin mayo kan taong ito ang madreng benedicto na sina m ferdinanda asin m edilbugis ay nag abot sa cuidad kan legazpi pigpalakaw at pinangaranang academia de sta ines pigpili ninda ang pangaran na ito ta ang patron kan eskuwelahan ay si santa ines kan roma asin sa pagtataong respeto sa sarong pinakadakolang paratabang na si agnes na tiyaon ni obispo mcginley sa enot na taon ang eskuwelahan ay igwang para adal asin nagbukas ki istaran sa laog pigpapalakaw nina sr edilburgis asin sr alexia na nagtuturo man asin ang taga hiling sa mga nakaistar nagabot sina sr johanna kan taong asin sr pudentiana kan an high school ay nagbukas kan hunyo sa irarom ni sr xavier pero pigpundo an klase kan oktubre asin disyembre ta naraot kan sarong bagyo an kumbento kan pebrero sinara an high school ta sa pagkagadan kan kasaro saroing maestra na si sr xavier pigpalipat ninda ki ibang eskuwelahan an duwang estudyante sa high school na parehong nasa ika tulong taon nagtabang giraray sina obispo mcginley ibang mayaman na tawo asin lalo na si tiyaong agnes sa ika duwa kan enero an enot na gapo kan bago building ay piglatag sa bagong daga kun saing matindog ang dakolang st agnes academy sa ika kan enero pigbendisyunan an bagong building at inako ang bagong pangaran na st agnes academy si sr augustina an bagong directress at maestra kan high school na nagbukas giraray an high school kan hunyo kasabayan nagtindog man ki music department sa pagtuturo ni bb trinidad lacson na nagtapos ki musika sa st scholastica's college nagbukas man sinda para sa mga estudyanteng gustong magadal ki kursong sekretaryal pigbukas an kindergarten kan hunyo sa pagpapalakaw ni gng francisca orteza benito pero nagsara man sana kan sumunod na taon ta nagdiit ang estudyante nagbukas ki libreng eskuwelahan an st agnes kan hunyo sa pagpapalakaw ni sr johanna ini ay may mga kurso sa pag drawing pag pinta pag luluto pagpapgayon kan arong pag ayos ki mga burak asin sa pagtatahi nagpuon man an st agnes na magturo ki español frances asin aleman para sa mga gustong mag adal ki tataramon kan ibang bansa sa ikat tulong dekada an pagtuturo kan katekismo ay naging parte na kan buhay nin agnesian si sr hedwig ang enot na pilipinong madre benedikto na nangenot sa trabahong katekismo sa probinsya kan albay ay naging ilaw sa mga aktibides na ini sa taong nagbukas giraray an kindergarten asin nagtindog ki bagong home economics bulding kan ika nin hunyo an saa ay bukas sana kan maaga nin s maski igwang world war ii pero nang warang pondo sa pagbobomba an mga amerikano sa legazpi kan mga panahon na ito ay nagsara ang eskuwelehan kan ika nin setyembre dae nag ali ang mga madre sa eskuwelehan pigtabangan ninda ang lampas sa na pamilya na nag agad ki sancturio kan ika nin marso warang pondong naghulog ang mga amerikano ki incendiary bombs buong aldaw saro sa mga bomba ang direktang tumama sa dakulang building na kinagadan nina superyang clodesindis sr edilburgis sr gertrude at pito pang katawo nakakumpol at nagpapangadyi sinda sa estatwa kan sacred heart of jesus nan sumabog an bomba nasulo at na abo an eskuwelahan pagkatapos nin tulong bulan naitindog giraray ang st agnes ale sa pagsakripisyo nin arsobispo pedro santos asin sa pagpapalakaw ni sr hedwig kaibahan kan ibang madre nagtindog man sinda ki kumbento para sa mga madre kan pinagibo giraray ang dormitoryo kan mga estudyante kan pinadakula ang industrial workshop asin itinindog giraray an library asin kapilya kan taong an pagpipirmi kan kalidad nin edukasyon sa pinaka alangkaw na level sa paagi kan mga pagkusog asin pagluya kan saa kan s ang eskuwelehan ay nasa rurok niya na pigaapod na the golden era of champions in academics athletics and drama kan taong benedisyunan an bagong sta maria building kun saen nakatindog an kagawaran ng elementarya sa taon nabukas ki nursery asin prep divisions sa kakatapos pa sanang sto niño building kan taong an multipurpose building ay binuksan dinagdagan ini ki dakolang covered court gymnasium na pwedeng magakumoda ki sang ribing katawo asin an audio visual center pag agi kan mga dekada ang estudyante kan eskuwelahan ay nagpaparalangkaw puon kan sa tulong high school graduates kan ang total na estudyante ay kan na iyo man ang ika na anibersaryo kan saa nin ika kan enero an elementary department ay ginawadan ki level i accreditation kan philippine accrediting association of schools colleges and universities paascu ang ika limang eskuwelahan na may gradeschool sa bansa pero sa enot kan s nagka problema an eskuwelahan ta na nauubusan sinda ki pondo asin diit ang nagdidikit an mga estudyante ta sa kumpitensya sa ibang eskuwelahan ginibo ni sr lydia villagas superyora kan an gabos para dai magsara an saa sa panahong ito napag desisyunan ninda na buksan na an saa para sa mga lalaking estudyante kan kaibanan na sa mga nagtapos na mga babai an mga lalaki natawan ki paascu level ii status an high school department kan pagkatapos ki sampulong taon kan pag ako ki akreditasyon kan nagtindog man ki bagong laboratoryo sa agham an saa kang taong s kan taong ang populasyon kan saa ay nasa may at nagdadag dag kada taon sarong katoliko romanong eskuwelahan an st agnes ay nag gagamit ki mga pangaran kan mga santo para i apud sa mga klase pero kan school year sa pag selebrar kan ika na anibersaryo kan philippine independence nag gamit an saa ki mga magagayong kaugalian kan mga pilipino an mina sunod ay ang pigtatawong serbisyo edukasyonal kan saa an preparatory school ay parte kan elementary department kan saa nagpupuon ini sa ika anom na edad asin pigkokonsidera na paghahanda para sa pag grade naka pokus ini sa mga masunod minapuon ini sa grade hanggang matapos an grade an mga estudyante ay makaka kuha ki maray na kalidad nin edukasyon asin ihahanda sinda para sa high school an minasunod ay ang parte na pinagtutudo sa gabos na level ining department ay napuon sa ika enot na taon freshman hanggang ika apat na taon senior an mga estudyante ay pigtatawan ki kalidad na edukasyon asin ihahanda sinda para sa kolehiyo an minasunod ay an pigtuturo an mga estuyante ay kaipuhang kumuha ki maski sarong kursong elective piggibo ining programa para madadagan an kakayahan asin kaaraman kan saring estudyante an programa ay libreng nagtutukdo kan mga masunod an elementarya asin sekundarya ay may kanya kanyang gusali para sa masunod bilang sarong romano katolikong eskuwelahan an st agnes academy ay nagse selibrar ki mga aldaw kan simbahan asin pigsasabyan ki pag misa pigse selibrar an enot na biyernes nin kada bulan sa pa agi nin misa an mga agnesians ay napa pangadyi bago magpista an tulong santong patron kan eskuwelahan na sina santo benedikto santa skolastika asin si santa ines on april at hours the third portable surgical hospital disembarked from the uss lsm onto the beach at legaspi port in support of the th regimental combat team assaulting the port after a brief reconnaissance of the areait was decided to establish installations on the grounds of st agnes' academy on the north side of route we received six patients during the afternoon all of them medical patients since there were no battle casualties until that night or early the next morning this was the first time in our combat history that we had an opportunity to make use of a building in setting up our hospital the main building of st agnes' academy had been left with only the charred walls standing after the bombing and strafing attack the day before our landing three of the nuns had been burned to a crisp and the charred bodies could be seen in the main hall of the building however a two story residential building of the academy just to the west of the main building was very slightly damaged and could be adapted to our needs there were two large rooms and a small verandah on the ground floor we used the verandah as a receiving and shock treatment pavilion the smaller of the rooms as a surgery and the larger as a ward for the most seriously wounded casualties the second story of the building consisted of three rooms one of which we used as a laboratory the other two were used to store the civilian possessions furniture and so forth which had been scattered throughout the house the remainder of the hospital was set up in tents on the academy grounds three ward tents for the patients were pitched in front of the ruins of the main building three squad tents for the enlisted personnel one squad tent for supply a large wall fly for the kitchen and two small wall tents for the officers were pitched to the right of the ward tents in front of the building that we were using as surgery and ward there were two heavy long wood tables in the house and these served very well as operating tables the th medical collecting company less detachment was set up on the academy grounds adjoining us on the east as soon as the hospital was established everyone turned to digging a foxhole for use that night the night proved to be an unpleasant one before dark the japs began shelling the troops in legaspi only a few hundred yards from where we were with artillery rockets and heavy anti aircraft guns this was our first introduction to japanese rockets and it was somewhat demoralizing there is a weird almost unearthly whoop when they are launched followed by a variable period of silence before the contact explosion which is like the heaviest of artillery most of the men never did get used to the whoop and the suspense of the silence following it we remained in this location from april to april an unprecedented length of time for us to retain one position in combatfrom april to april we operated on one hundred fifteen major battle casualties on the morning of april we evacuated all remaining patients to the st evacuation hospital struck camp and at hours departed for camalig albay si ines kan roma c c sarong birheng martir midbid komo sarong santo kan simbahang romano katoliko mga katikong simbahan sa subangan simbahang anglikan asin an subangang orthodox siya ay saro sa pitong babahi dai kabinan si birheng maria na pig papamidbi an pangaran sa kanon kan misa siya an patron kan mga tawong dai nagpapadara sa kasiyahang karnal mga hardinero mga daraga mga magkatipan na ikakasal na mga biktima kan pang gagahasa asin nin mga birhen midbid sya sa pangaran na santa agnes asin santa ines an petsa kan pagrumdom nan sa iyang pagkagadan ika kan enero sa parehong kalendaryo kan mga santo sa romano katoliko asin sa panggabos na kalendayo kan romano taong an kalendaryo kan igwang pangduwang kapistahan na ika kan enerocf ini an aldaw kan sa iyang pagkabuhay si agnes ay pirming pigpapailing sa ladawan na igwang tupa an pili canarium ovatum lat sarong tanom na nagkakahoy an bunga kaini ginigibong iba ibang klaseng dulse asin an tagok na inaapod salong na naturo kun linulugad an kahoy niya ginagamit pulot asin kwenta pang ilaw sangle sa lana o gas kan mga enot na mga panahon an pili igwang na species sa pamilyang burseraceae ini tal na tubo sa filipinas merill asin dagya' na gayo sa habagatan luzon orog na sa rehiyon bikol igwa man kaini sa ibang parte kan visayas asin mindanao alagad an mga paratanom sa mga lugar na ini susog sa impormasyon kan mga taga departamento nin agrikultura sa probinsya nin camarines sur nagkukua nin semilya sainda pa sa pagtubod na mas maray an kalidad kan tinanom na pili sa bikol an buhay kan kahoy na pili halawig palibhasa pusog na kahoy dai nababa sa limang polong taon asin iba ngane naabot lampas sanggatos na taon kun gurang na siya dai matangkoros nin tolo katawo an saiyang poon sa totoo lang igwang lakopan na paghanap an ginibo kan da reg v sa kahiwasan kan bicol kun arin an pinakang gurangan nang pili na makusog pang bumunga an nanggana iyo an sarong kahoy na pili na nabuhay na sa laog nin na henerasyon mga na taon na sige pa an pamunga apesar kan kadakul na bagyo nalamasa sa ronang bicol an piling ini sinasabing namumurongot pa an pagbunga nagugusihan pa nin sakong litik taon taon an pili natubo na natural sa anom na rona sa bicol subangan na visayas calabarzon mimaropa caraga sulnopan na visayas asin norteng mindanao alagad sa bicol matubang siya tumalubo asin igdi makusog an industriyang pilihan sa mga lugar na ini nanunubo siya sa mga kadlaganon asin medyo kadlaganon na kundisyon ngonyan dakul nang paghingoa kan gobyerno asin pribadong negosyante sa pagkultibar kan pili ngani masabat an nagtataas na mga order sa eksport an kahoy na ini nalangkaw lampas metro magayon an tindog masalong an kahawakan niya asin makunot an pagkakahoy mala ta dai basang mabari kan makukusog na bagyo an c ovatum daa inaapod na dioecious na boot sabihon igwang babae na bunga kaini igwang lalake dai nabunga siring sa tapayas asin sa rambutan an pagpapaburak kaini paagi sa babaro balyo pagsopsop kan mga insekto susog sa na estadistika kan bureau of agricultural statistics nagaom na an mga tanoman nin pili arog kaini an distribusyon an bicol iyo an may pinakang mahiwas na tanoman ektarya an bisayang subangan harayong ika duwa ektarya an tagalog habagatan ektarya an bisayang solnopan ektarya an caraga asin mindanaw habagatan ektarya kan taon an total na produksyon sa rona kan bikol ginagaom na mga kg an albay iyo an mayor na nagproproseso kan pili kg alagad an sorsogon iyo an may pinakadakol na tinanom na kahoy na pili asin iyo an may pinakang mahiwas sa bilang nin ektarya na tinatanoman kan kahoy na ini kun sa aktwal na ektarya kan daga na tinatanoman igdi sa bicol sorsogon na an may pinakang mahiwas na daga na tinatanoman pili ektarya sunod an albay ektarya sunod an camarines sur ektarya sunod camarines norte ektarya asin kaporet an catanduanes na ektarya sa isla nin tablas igwa nang ektaryang pilihan na integrado an negosyo poon sa pagpatanom kan cultivar abot sa paggibo kan produktong dulseng pili asin sundo sa pagbariwas kaini sa merkadong lokal asin pageksportar sa ibang mga nasyon natogdas an pawa' nin pili kan taon an bunga kaini inaapod na drupe na boot sabihon sa kaluwasan niya igwang laman an mesocarp ini an laman na lantahon na napatos sa matagas na lagting endocarp asin sa laog kan lagting makukua an inaapod na ilog an ilog kaini igwang patos na makunotkunot na ubak na kayumanggihon an kolor ini dukot na maray sa ilog asin natukal sana kun sa mainit na tubig ibinubuntog an laman na lantahon medyo magunot magiyaw giyaw an kolor asin naluluto ini kun hoom sa mainit na tubig kun labi an init dai na logod ini nalomoy kundi nahahagoy an luwas na ubak kan bunga mismo berde kun hilaw alagad nalilang itom an kolor na boot sabihon hinog na nanggad asin an apod kaini litik na an lagting magkaibong na poro mapanas may tolong golod sa kalabaan niya an hitsura kan bunga dai parareho depende sa specie kaini igwang matilaba igwang halipot mataba na medyo ponggok an duwang poro imbes na mapanas panas igwang sarong klaseng pili na inaapod milipili an kadakulan kan bunga dai man nalampas sa laba na pulgada asin an habayan niya dai nababa sa pulgada abot sa na pulgada sabi an pagtatanom kaini ornamental sana an katuyohan orog na sa malaysia asin igdi man sa filipinas alagad igdi sana sa filipinas na an pili pigpapatalubo asin pigproproseso sa komersyal na katuyuhan an mga darakulang pabrika nin pilihan nasesentro sa rona kan bikol sa sorsogon albay asin camarines sur igwa man diit na pagibohan kaini sa katagalugan asin sa bisayang subangan kun kaidto dai ini tuyong pigtatanom an pili ngonyan pigkukultibar na sa mga probinsya kan bikol asin nangengenot nanggad an agrikultura na magpalakop nin mga piling banhi kan pili igwa naman nin dakulang pilihan patanoman asin dulsehan sa isla nin tablas sakop nin romblon igdi sa filipinas nagdadakula na an mga order kaini sa mga merkado sa hong kong taiwan hapon guam australia canada asin sa estados unidos saro sa magkapirang eksporter na yaon igdi naglulugar igdi sa bicol iyo an j emmanuel pastries namomogtak sa haring canaman camarines sur an pili sarong kahoy tropikal na moot niya an mabagbag na daga maray an bulos kan tubig dai natotoongan mainit na temperatura natubang ini sa maray na paguultan nin pag'uran an pisog kaini dai masaray sa malipot na lugar kun ikaag sa lipot na sa c abot c pakalihis nin limang aldaw nawawara an abilidad niya nin pagtubo an pisog niya pwedeng hale sa mababa na lang sa nin pagtuhaw pakalihis nin semana sa temperatura ordinaryo sa kwarto an mga pisog na sinaray nang labi sa aldaw dai na tinutuhawan an pagpadakul kaini na madali pinapaagi sa marcotting budding o grafting alagad mas halawig an pagbunga kan pili kun natural sana siyang pipatalubo hale sa paggamot sa daga an problema kan sistemang ini ta dai maaraman kun arin nangggad an maluwas na babae o lalaking pili an marcoted na pili totoo madali magbunga sa laog sana nin limang taon o kulang pa pwede makakua nin nagpepesadang abot kilogramong lagting sa paggusi sa mga bulan nin mayo sagkod oktubre na nasu'dol ini sa pag'ultan kan bulan na hunyo abot agosto totoo sinasabi na grabe an pagkakaiba kan kalidad kan ilog asin an kantidad nin produksyon kaini depende sa piling tanom tolo an tuyong pananom cultivar kan pili ngonyan igdi sa filipinas asin an mga ini kadaklan nagtutubo igdi sa bicol iyo ini an inaapod na katutubo mayon asin oas sarong specie na pananom sana sa hawaii iyo an inaapod na poamoho an problema sa produksyon kan dulseng pili napoon sa problema kan kahiwasan kan tatamnan pili an pagsabat sa nagdadakulang mga order sa luwas kan pilipinas kan lutong piling produkto yaon sa pagpahiwas kan mga tatamnan an departamento nin agrikulgtura katuwang an mga pribadong eksporter nin pili pigbungsod an programang pilipinas kun saen nangongontrata na an mga pribadong para eksport pili sa mga paraoma kun pirang ektarya an tatanoman pili an mga pananom bahala an departamento asin an pribadong eksporter paragibo kan piling produkto iyo an tuyong parabakal igdi nagharaman nin trilateral na kasundoan ngane may garantiya an mga paghingoang siring saro sa eksporter an j emmanuel pastries pusog na nakipagpirmahan sa siring na urulay an agrikultura sa pagpalangkaw kita kan paratanom nagsusuplay pa mga pananom na kakaw asin siling labuyo na itatanom sa mga pag'oltan kan pili para sa dagdag na ingreso an pinaka importanteng produkto sa pili iyo an ilog an ilog maputi kun hinale na an ubak magkatakopan asin kun kinakakan malomoy na medyo maragamo asin may mahamot na parong kun prinipritos maragmo' siya mas manamit sa kasoy malana lana dakul an gamit kan ilog sa luto ginagamit ini sa tsokolate sa ice cream asin sa mga tapay na luto an pinakamakusog magbakal kan pili ngonyan iyo an hongkong asin taiwan asin man an hapon an mga insik kaiba ining sangkap sa pagluto ninda kan inaapod na moon cake enot an pili dawa dai lutoon pwede pagsinga'singaon managom ini maragmo' alagad kun manganaan pwede kang magbugris mas masiram kun an pili lutoon sa iba ibang paagi igwa diyan idtong piling turon an giniling na ilog ramasan nin runot man na kamote asin asukar dangan kaagan lana kan sesame asin banilya ramason ini gabos asin lutoon sa tamang oras tabason sa gustong porma an piling buding magiling ka kan ilog isalak an pigronot na kamote kaagan nin kondensadang gatas mantikilya asukar mga sogok wisikan banilya dangan i orno sagkod na maghitsurang mapu'saw na kayumanggi kun gusto mong mas naiiba imbes na kamote an isalak runot na patatas an gamiton o kun bako man pangkomersyal pwede ngane anas pili sana ngarig lalong masiram pwede man sanlagon an mga ilog na may asukar sagkod na ini magkaramelo resulta na makintab na ini mapulotpulot sa pagkapot ini pwede pang pansalak sa mga cake o pansalak sa santan an sinanlag na ilog pansalak man sa mga tsokolate o sa ice cream an berdeng ilog masiram man na gibohon atsara o mismo an laman na boroberde pa hubal pa an pili dapat pwedeng gibohon man atsara paghubal pa siya bako pa siyang masyadong magunot an piglantang pili duwa an preparasyon igdi sa bikol sa naga saka sa paralibot kaini ini nasirbing hamis ta pakalanta inaasukaran sana ini pwede nang kakanon komo garo dessert alagad sa rinconada albay asin sorsogon an linanta nasirbing kakanon nanggad ta inaasinan pinapatisan asin may paminta pa saka sibulyas an ibang preparasyon kaini winiwisikan tawyo baggoong asin sili ngane magharang harang kun sa nutrisyon an pagoolayan an ilog kan pili mayaman sa calcium phosphorus potassium asin man sa taba saka protina sinasabi ining malana asin garo mansana sa abokado an sustansya may napapaluwas na lana igdi kolor giyaw giyaw na komponido kan inaapod na glycerides nin oleic to saka kan palmitic acids to an ogbos dahon kan pili kinakan man an ogbos ini ensalada asin an laman pulp linalanta binubuntog sa mainit na tubig pwede man pagtiponon an lana kan pili asin gamiton sa pagpritos o kasangle sa cotton seed oil sa pagproseso nin mga sabon asin iba pang mga makakakan na produkto an tibulaka kan lagting magayon na pansongo ta malaad na gayo o pwede man tanoman nin orkids o anthuriium an kahawakan kan pili nasirbing pasagi' lumber asin gamit na maray sa pagtogdok nin harong asin ginigibo man na tabla sa kun ano anong konstruksyon an saiyang supat sarama asin pino makunot siya asin dai basang nasi'lak pwedeng gamiton sa paggibo nin mga instrumento musikal arog kan gitara pwede man ipanlanob o gibohon harigi ta may katagasan siya o pwede man gamiton sa paghaman nin mga kabinet asin mga mwebles an saiyang dalig gamot na oldot na nakanap sirbing pampapusog saiya ginagamit kan mga panday kwenta polo sa minasbad o sa anoman na armas an salong resin o manila elemi niya ginagamit na pulot ngane dai magpatpat an bugkos na bandala' nin abaka sa mga pana asin pang ilaw sa otoot kun banggi kan mga panahon na mayo pa naimbento an gas an lana na napipiris sa salong nadiskubre na maray pampalinig asin pampahubin sa kurubot na kublit asin importanteng gayong ingrediente sa paggibo nin olor barnis turpentine asin iba ibang produktong pampagayon an pili festival iyo an kapiyestahan na rinorokyaw sa syudad kan sorsogon poon hunyo abot sa pagpahayag nin kaogmahan asin pagtaong doon sa hanapbuhay kan mga sorsogueño orog na idtong nasesentro sa industriya nin pilihan igdi sa probinsya kaini natapos ini hunyo tongod sa piyesta kan saindang patrona na iyo sa san pedro asin san pablo an tampok sa kapiyestahan iyo an sinasabing tiriladan sa dalan kun saen rinibong tawo an natilad nin kalalagtingan sa tahaw kan tinampo sa pagrokyaw nin kaogmahan asin kasanggayahan na pinapaheling na sararo an mga tagasorsogon sa boot asin sa puso sa saindang kultura asin hanapbuhay igdi sa bicol asin sa enterong hiwas kan filipinas mananggad sorsogon an may pinakang mahiwas na tanoman nin pili ektarya sunod an albay ektarya sunod an camarines sur ektarya sunod camarines norte ektarya asin kaporet an catanduanes na ektarya matanos lang na an probinsyang ini maglaki laki kan saiyang rekord sa pagpalakop pag'ataman kan magayon asin mapakinabang na tinanom na ini an tapayas mehikano paw'paw sarong tinanom carica na gikan sa genus carica ini tal na tubo sa tropikong amerika asin pinatatalubo na dati kan mga mehikano pirang siglo nang nakaagi nakaabot igdi sa filipinas paagi kan pagdatong igdi kan mga kastila saro ining tinanom na garo nangangahoy landos an pagtubo na nalangkaw poon abot ng metro igwa ining mga dahon na natuhaw sa kahawakan niya palibot halaba an mga takogong pero sa itaas sana an pagdahon an hawak niya risang may mga gurit kan linuwasan kan mga dahon takogong asin kan saiyang mga bunga an mga dahon sm an diametro may hararom na mga liat sa kagilidan niya na igwang pa oldot an south cotabato saro sa kan republika kan filipinas na namumugtak sa ronang soccsksargen sa minadanao an kapitolyo kaini iyo an koronadal city kadolon ini kan sultan kudarat sa may amihanan asin solnopan sarangani sa may habagatan asin subangan sa may davao del sur sa parteng subangan sa sur subangan kaini makukua an sola' nin sarangani sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo an general santos city sa may kosa kan sola nin sarangani iyo an pinakadakula asin pinaka importanteng syudad kan south cotabato asin mayor na pwerto dati an sarangani parte kan south cotabato alagad isinuway ini kan taon an mga kag erok sa south cotabato saralak asin multilinggwal na pwedeng magpasabot sa tataramon na hiligaynon sugbuanon tagalog asin ingles laen pa kaini an mga tribu tribu tinataram pa ninda an mga saindang sadiring dila ordinaryo na igdi an makadangog nin nagoorolay na an lambang saro tinataram an saiyang dila alagad nagkakasinarabotan an kagbanwa kan south cotabato manlaenlaen an manang kultura an mga ilonngo na gikan sa panay asin negros kan kabisayaan nagbanwa sa mga munisipyo kan norala banga surallah sto niño asin sa kabesera kan probinsya an koronadal an hiligaynon asin kiniray a an mayor na mga tataramon igdi idto naman mga tawpo na gikan pa sa ilokos kan luzon nagbanwa sa tampakan tantangan asin tupi an saindang dila nadadangog pa sa mga banwaan na ini an sugbuanon naman iyo an mayor na tataramon sa munisipyo kan polomolok saro sa taramon sa tupi na kaabay an ilonggo asin tagalog na an huri masabing may dikit pagkaiba sa tagalog kan manila an duwang banwaan na ini harani sa general santos city kun saen sugbuanon an tinataram an tribung magindanawon an mayor na muslim na grupo sa probinsya maski ngani dakulsainda pa man giraray nagsusulot kan saindang tradisyonal na paggugubing asin inuuso pa an mga dating kaugalean dakul na man an nagaayog sa mga gawe gawe kan saindang kairibang mga kristiyanong kataraid nagsusulot na sinda nin pantalon sarawal daing manggas na t shirt asin naayon na sa mga saralak na torotiripon asin mga baylihan an ibang mga tribung filipino iyo an mga t'boli asin mga b'laan na grupo nageerok sa lake sebu bantog sinda sa mga tangsong kagamitan sa beadwork asin sa mga t'nalak sarong klaseng habol an mga t'boli uso an pagsulot nin mga maraborab na binurdahan na gubing asin sa payo ninda may kaag pang mga kawingkawing an mga kababaihan nagamit nin mga pahang tangso' na may mga kalay kalay na sa poro kaini igwang mga tililing na harayo pa nadadangog na an saindang pagdangadang an mga tribu asin an ibang mga filipino harale pa sa ibang lugar medyo nagraramas na asin maski ndara pa ninda an pamanang kultrura may timbre na an saindang buhay nin masabing mindanawon na kostumbre alagad sa pagruso' kan mga ibang filipinong kristyano igdi an mga saradit na tribu nag'papara'isog na sa mga bolod an south cotabato nababanga sa banwaan asin ciudad mga banwaan an mga padagkang panturista iyo an lake sebu bukid matutum asin an wadi' nin koironadal magayonon man dumanan an palibot kan pao pao an musika kan mga magindanawon na muslim kan south cotabato nakasentro sa togtog kulintang sarong klaseng pagtogtog gamit an iba ibang klaseng tangsong instrumento musikal na nakataraytay asin natao nin malagong o malagting na tanog kun pinupuru pokpok an kulintang iyo an termino na inuusar sa minadanao ternate asin timor para duman sa idiophone nin mga metal parati tangso' na gong na hitsurang kaldero asin ini nakasapnay na taraytay ngani magkaigwang sarong set na kulintang pinupurupokpok arin man igdi depende sa gustong paluwason na tanog gamit an duwang kahoy na pantaptap huli ta ini lakop sa mga grupo asin mga banwang iba iba an lenggwahe inaapod man ini na kolintang kan maranao asin kan mga tawo sa sulawesi kulintangan gulintangan kan mga taga sabah asin kan mga taga arkipelgao kan sulu asin totobuang kan mga tagaduman sa sentral maluku an terminong kulintang pagtongtong kan ika siglo boot sabihon na idtong enterong ensemble nin lima o anom na instrumento dati sa mindanao an enterong ensemble na ini inaapod na basalen o palabunibunyan na gustong sabihon kabilogan nin mga mariribok na instrumento o paggibong musika o pagtogtog na gamit an kulintang an museo kan unibersidad kan nueva caceres napatindog kan oktubre sa university of nueva caceres komo sarong proyekto kan kagmukna kan unibersidad si don jaime hernandez an unibersidad na ini an ikaduwa pa sanang eskwelahan sa bilog na filipinas na nakapakaag nin museo an pinakaenot na curator asin an nagpoon sa pagbilog kan museo iyo si ignacio meliton binibilog ini nin duwang dibisyon an galleria asin an archival library an mayor na toon nin paghingoa kaini iyo an pagdamot asin pagkolekta nin mga bagay na may halaga sa arte asin syensia sakop kaini an paghimoyaot na matipon matimos mapreserbar maadalan asin mai kaag sa esksibit an anoman na mga obheto na may kamanongdanan sa historya o kultura asin siring man mga bagay na may aestitiko o syantipikong halaga binanga sa apat na pitak an museo an sentral na galleria an archival library an seksyon filipiniana asin an hernandez memorabilia an sentral na galleria pinaheheling sa mga retrato an ebolusyon kaini hale sa sadit na eskwelahan na inapod nueva caceres colleges kan hanggan na ini magdakula asin magin sarong tunay na unibersidad kan sagkod sa panahon na presente an pitak filipiniana linalaman nin mga artifak asin mga relikya dapit sa agi agi kan filipinas ini man nababanga sa apat na seksyon soanoy na filipinas panahon nin kastila panahon nin amerikano asin panahon kan talingkas na filipinas an archival library sarong archivo na sinasaray igdi an mga materiales asin mga dokumento bunga nin pag'aadal orog na idtong dapit sa istorya kan kabikolan kan saiyang kultura asin kan mga sinurat kan mga bikolano sa kabtang na ini masambit na an pinaka enot na curator kaini si ignacio meliton iyo an naglapigot na gayo na matipon asin mati'mos an mga artifak asin mga kasuratan na bikolnon an hernandez memorabilia katiponan kan mga personal na rugaring mga sinurat asin mga libro kan kagmukna kan unibersidad si don jaime hernandez na nataong ilaw kan saiyang pambihirang kahamanan sa buhay sarong tawo na an saiyang buhay asin paghihingoa sarong panalmingan nin napapalaen na klaseng liderato asin serbisyo an museo makukua sa ika ng eskalon kan ams building bukas alas abot alas dose nin aga lunes sagkod sabado asin ala una abot ala singko y media kun hapon lunes hanggan biyernes libre man an pagbisita asin pagbasa an museo nin unibersidad kan nueva caceres iyo an ikaduwa pa sanang eskwelahan sa bilog na filipinas na nakapakaag nin museo binuksan ini kan oktobre sa unibersidad kan nueva caceres komo sarong proyekto kan kagmukna kan unibersidad na si don jaime hernandez si ignacio meliton an pinakainot na curator asin kagpoon sa pagbilog kan museo an museo makukua sa ika ng eskalon kan antonio m sison hall bukas alas abot alas dose nin aga lunes sagkod sabado asin ala una abot ala singko y media kun hapon lunes hanggan biyernes libre man an pagbisita asin pagbasa an pagdamot asin pagtipon nin mga bagay na igwa nin halaga asin may kamanungdan sa arte asin syensia iyo an mayor na toon nin paghingoa kan museo katuyohan kaini an paghimuyaot na matimos mapreserbar maadalan asin maikaag sa esksibit an mga bagay na may aestitiko o syantipikong halaga nababanga sa apat na pitak an museo an sentral na galleria an archival library an filipiniana asin an hernandez memorabilia ipinapahiling sa digdi an mga retrato na isinasaysay an ebolusyon kan eskwelahan gikan sa sadit na paadalan na inapod nueva caceres colleges kan hanggan na ini magdakula asin magin sarong unibersidad kan sagkod sa panahon na presente an pitak filipiniana linalaman nin mga artifaks asin mga relikya dapit sa agi agi kan filipinas ini man nababanga sa apat na seksyon suanoy na filipinas panahon nin kastila panahon nin amerikano asin panahon kan talingkas na filipinas nasasaray digdi an mga materyales asin mga dokumento bunga nin pag'aadal urog na idtong dapit sa istorya kan kabikolan kan saiyang kultura asin panurat kan mga bikolano sa kabtang na ini masambit na an pinakainot na curator kaini si ignacio meliton iyo an naglapigot na gayo na matipon asin mati'mos an mga artifaks asin mga kasuratan na bikolnon an hernandez memorabilia sarong katiponan kan mga personal na rugaring mga sinurat asin mga libro kan kagmukna kan unibersidad si don jaime hernandez na nataong ilaw kan saiyang pambihirang kahamanan sa buhay sarong tawo na an saiyang buhay asin paghihingoa sarong panalmingan nin napapalain na klaseng liderato asin serbisyo an palang ingles cane knife sarong klase nin sundang na ginagamit pagtapas nin tubo kan mga sakada an sundang na ini may kahoy na polo asin nakaagid sa inaapod na machete an pantapas na ini bantog sa mga tubohan sa mga nasyon na nagpapatub nin tubo sa pagproducir nin asukar arog kan peru brasil colombia australia ecuador cuba asin sa estados unidos orog na sa estado kan louisiana florida saka hawaii sa filipinas iyo man ini an kagamitan sa pagputol kan tubo kun ini ginugusi na ini an uso lalo na sa mga lugar na dai pang pangtapas na mekanikal sa filipinas orog na sa negros kun saen may mahiwas na mga tubohan an mga naglilibot na mga paratapas na nakiki ani na apod sainda mga sakada iyo ini an klaseng sundang o tabak na darodara apod man kaini sa negros espading kataga na malinaw naggikan sa kastilang espada bik espada an palang halakbang an kahawakan niya asin an poro bakong papanas kundi ponggol alagad pinong maray an tarom ta iyo ini an angay sa pagtapas na patarikmas sa poro sa sarong gilid kan kaponggolan niya parati may kawit na panpurot kan tinapas totoo an iba mayo kaini sa poro parati an kahibogan kan palang sa may tarom mga milimetro pul bagay na mas manipis sa machete asin lampas pulgada an laba sentimetro si german gerry duran latumbo okt sarong bikolanong kompositor parakanta asin gitarista nagin man siyang miembro sa estudiantina na natugtog sa panahon nin kamahalan namundag siya sa grijalvo san fernando camarines sur an saiyang amâ iyo si fausto latumbo asin an saiyang inâ nagaapelyidong duran arapodan siya sa gahâ na gerry sa enot na agom niya ligaya may aki siyang walo teresita linda virginia corazon josephine freddie mario asin german jr mga apo na sina marites dong tupe eni at annabell nagtrabaho siya sa integrated national police philippine national police na apod bilang sarong sibilyan na empleado na nadestino sa criminal records section saro siya sa kaayon sa pnp choral group gitara baho kapot niya sarong bantogan na grupo nin mga parakantang pulis kan mga dekada asin huli sa mahusay kaining pagtogtog asin pagkanta nagin tsampiyon an grupo nin tolong beses sa enterong filipinas sa mga kompetisyon kan mga choral group nin mga kapupulisan siya an musical director kan si choral group aktibo man siya sa radyong programang hagyanan sa kabitoonan komo gitarista an programang ini kan panahon doro domingo pinapasale mismo diyan sa plaza quezon igdi sa syudad kan naga madugang pa huli sa programang ini igdi napônan mabisto an pambihirang talento ni nora aunor sa pagkanta igwa man siyang grupo na nabilog na nagtotogtog sa mga club asin mga resto bar na inapod kan grupo na flamingo combo an mga myembro kaini iyo sinda gerry latumbo kapot bajo william purificacion gitarista ruben sy gitarista jun badiola drummer asin si jaime pablo akordionista enot pa kani nagin man siyang myembro kan si bantogan na tito rey orchestra na pinundar ni jose rey dakul an mga komposisyon niyang kantang bikol asin saro kaini iyo an ika sanang namomôtan na guminana kan ika premyo sa first bikol musical festival na ipigbungsod kan agosto kan bicol heritage foundation an nakasikwit kan pangenot na premyo iyo idtong kinompos ni ferdinand dimadura an bikolano ako asin an ika duwa idtong tokdâ ni henry turalde taga iriga city na tituladong boses ni lolo kasosyo niya an ka ugos niyang amigong si william purificaion kan ipigplaka ninda an duwang kantang kinompos ni g latumbo an isip isipa asin pagca minuotan na an nagakompanyar iyo idtong bicolandia rondalla nagluwas ini kan taon siya awardee man kan millenium oragon award posthumous kan des huli sa saiyang mga magagayon na ambag sa lantad nin musika an naggawad kan nasabing award iyo an filipinas broadcasting network inc nagadan si gerry latumbo huli sa cerebral stroke asin ilinubong duman sa la loma cemetery sa manila si adolf hitler pagsayod sa aleman adlf htl abril abril sarong aleman na pulitiko asin lider kan inaapod na national socialist german workers party aleman nationalsozialistische deutsche arbeiterpartei hinayokong nsdap na mas bisto sa arapodan na partido nazi siya nagin diktador sa alemanya poon sungdo' na pakapoon nagserbi siyang chancellor sa periodong abot asin bilang pamayo kan estado fhrer und reichskanzler asin sa katongdan na ini nagpoon taon abot dangan siya nagin siring sa laog nin periodong sungdo sa gera na siya an haros kagpoon an ikaduwang gerang pankinaban an saiyang rehimen nagkawsa sa pagpuho genocide kan dai mababa sa milyon na hudyo asin ibang grupo na siya asin saiyang mga alipores kinokonsiderar na mga untermenschen subhumano o mga bakong kawili wiling mga tawo dagdag pa igdi milyon katawo mga soldados asin sibilyan kairiba na an nagkagaradan resulta kan kampanya militar sa europa an bilang nin mga sibilyan na nagkagaradan durante kan gerang pankinaban na ini daing kaarog sa mga nakaaging gera asin an nautsan buhay iyo an makuring pangyayari sa makagiram giram na diringkilan na ini sa lawig nin historya si eva anna paula braum nagadan eva anna paula hitler peb abril iyo an haloyan nang kaiba iba ni adolf hitler asin sa halipot na panahon nagin niyang tunay na agom si braum natagboan si hitler sa munich kan siya anyos pa sana asin nagtratrabaho bilang sarong assistant asin modelo kan pararetratong personal na hitler na iyo man an retratista kan partido nazi nagkatrato sinda asin naghihilingan na parati pakalihis nin duwang taon kaini nag ngata' siyang maghugot magkaduwang beses sa kaamayan kan saindang relasyon kan taon parte na siya kan ki hitler na paghaharong duman sa berghof harani sa berchtesgaden asin sa oro osipon maray an buhay asin husto sa sustento kan bilog na panahon kan ika gerang pangkinaban inagom siya asin pinakasalan ni hitler kan abril panahon na gayo na magtataposon an gera alagad dai pang oras kan sinda kinasal pareho naghugot an mga magurang ni braum iyo sinda friedrich fritz braum sarong maestro asin si franziska fanny kronburger na pareho guminikan sa maray na pamilyang bavario may duwa siyang tugang na babae si ilse namundasg taon asin si margarethe gretl namundag taon nagadal siya sa sarong liceo dangan sarong taon siya nag entra sa sarong business school kun saen tama sana an mga grado asin nagpahiling nin apisyon sa isports pirang bulan siya nagin receptionist sa sarong eskwelahan medikal tapos nagin siyang lab assistant asin modelo nin retratista na si heinrich hoffmann na natongod man iyo an retratista kan partido nazi kaya nasompongan niya si hitler huli sa pangyaring ini asin si hitler na taon mas gurang saiya na nagpabisto saiya sa pangaran na herr wolff saiyang ino osipon sa mga kabiristo na si hitler sarong magalang na tawo na may diit na kagurangan may naiibang hitsura kan bigote naka amerikanang mapu'saw an kolor asin may daro darang kopyang gamosa nasabi man daa na si hitler nabihag sa kolor kan mata ni baraun na nakakaagid sa mata kan saiyang ina an mga magurang ni braun kontrang gayo kan relasyon niya ki hitler asin ta sa laog nin duwang taon kan relasyon nagin sanang ini hilom sa kadaklan si fr jose ofrasio agosto sarong bikolanong pading sekular edukador dramatista peryodista profesor sa kolehiyo asin parasurat sa bikol ingles asin kastila siya an nagsurat sa bikol kan bagong tipan kan flores de mayo via crucis 'visita domiciliario asin santos ejercicios sa tataramon na bicol siya namundag sa guinobatan albay an saiyang mga magurang iyo sinda enrique ofrasio y orogo asin josefa orpiada y olaguer pareho tubo sa guinobatan albay nagkaigwa siya nin limang tugang si lorenzo jose julian na nagin alkalde kan guinobatan concepcion asin efren an huri nagadan huben pang maray daa saiyang primo si msgr julian ope y ojeda peb des sa amang parte na nagin kura paroko kan guinobatan albay asin igdi niya namana an sarong kopya kan vocabulario de la lengua bicol ni lisboa alagad sabi niya pakagadan kaining primo niya ipinanao gabos na dagang rogaring sa simbahan nagkua siya kan saiyang elementarya sa guinobatan parochial school abot ika na grado an ika hanggan matapos niya an kurso sa humanidades igdi siya sa seminario conciliar de nueva caceres nagadal nagin siyang padi asin naordenan kan abril alagad bago kaini nagdagdag pa siyang adal sa unibersidad kan santo tomas kun saen duman nagkua siyang kurso sa canon law piiosopiya letras kan nagin siyang chaplain sa st agnes academy abot kan taon na nagbalik siyang ust asin tinapos niya an saiyang doktorado sa canon law licentiate sa pilosopiya asin letras kan nagin siyang capellan sa santuario kan penafrancia asin sekretario sa obispo kan caceres nagin man siyang kura paroko igdi sa naga asin sabay na director sa camarines sur catholic academy kan nagin siyang kura paroko kan casiguran sorsogon duman huli sa tuyong pagpahirahay kan simbahan nagpakontes siya sa pagsurat nin rawitdawit an guminana iyo si clemente alejandria kan saiyang isinumitir na entri na tituladong la estrella an bitoon kan nadestino siyang kura paroko kan legazpi sunod na taon yaon siya sa sorsogon sorsogon kun saen siya duman an kura paroko nagpoon siyang magpagayon kan simbahan alagad inabot kan ika gerang pangkinaban kan taon nadestino siya komo kura paroko kan malinao albay duman an simbahan enterong naraot resulta kan guerra nagpagibo na sana siya nin simbahan gibo sa kahoy asin tiklad na nipa kan taon isinobol naman siya sa irosin sorsogon siya an kura paroko duman asin ta pinatogdok niya ulit an simbahan duman ta kan mayo kan taon na idto entero ining narogba huli sa bagyong trix paglaog kan taon siya naman ginibong kura paroko sa bulusan sorsogon igdi dakul an nahaman niyang proyekto nagpagibo siya nin bagong simbahan sa sementoado asin sim na galbanisado an atop pinahiwas niya an patio dangan nagpagibo siya nin sementadong via crucis nagpatindog pa siya nin konkretong monumento kan sacred heart and immaculate concepcion naghale siya sa bulusan kan asin an edad na niya sa putiao sorsogon siya nadestino naman pero nagpahingalo siya nin husto huli sa helang siya an nagin capellan kan holy family academy na pinapadalagan kan mga madreng agustino kan taon ilinaog siya sa v luna ospital ta nagpaoperar taon natoka siyang komo profesor sa our lady of penafrancia seminary sorsogon sorsogon na ini may haiskul duman nagtokdo siya nin latin history modern literature espanol asin ingles paglaog kan pinagparetiro na siya na mayo nang pa'san nin ano pa man na katongdan dawa ngani siya nombradong assistant sa kura paroko si ofrasio sa hiwas kan saiyang dunong asin rarom kan adal dakulon an pigsurat sa lawig kan saiyang pagkapadi an dakul may kuneksyon sa pagsasadiyos arog kan binikol niya an flores de mayo an via crucis pitong ultimong tataramon an visita domicilario asin an bilog na bagong tipan alagad huli ta may pagmakulog man sa tataramon na bikol igwa siyang mga artikulo dapit sa lingwistika na nagtataong linaw kan tataramon na bikol siring man siya nagtokda nin mga drama mga rawitdawit asin osipon huli ta sayon siya sa pagsurat igwa kaining nakasurat sa bikol sa ingles asin sa kastila nakakahinayang ta kadakulan kan mga manuskrito niyang sinurat asin kadamotan kan saiyang mga libro natomtom kan magkasulo' sa kumbento niya duman sa sorsogon bago siya nagadan kan ini an mga tinokda niyang obra sarong politico religiosong istorya ipinasale ini sa naga sa likod kan katedral sa pag anduyog kan crusaders' association an langkâ artocarpus heterophyllus o nangkâ sa ingles jackfruit sarong klaseng tinanom na nagkakahoy asin sarong species kan pamilya moraceae kapamilya niya an ogob an rimas an gomihan an prutas kaini sinasabing iyo an pinakadakula sa bilog na kinaban na kalay sa mga sanga ini may tunok tunok na arog kan ogob asin may mga laman ini sa laog na inaapod na mga kunab mahamot asin makilyab na giyaw an kolor sa laog kan kunab makukua an mga pisog niya na iyo man an natambo' parati an kaluwasan kan prutas mismo dai nababa sa sentimetro pulg an diametro kun nadakula talaga pwedeng umabot sa kg libra sa gabat abot sm pulg an laba' asin sm pulg an diametro an sinasabing kunab na iyo an napatos sa pisog niya milimetro an hi'bog mahamis ini nagtutubig tubig maragonot sa kagat nakaagid an namit sa pinya pero bakong maanta' asin mas kulang man an tagok an langkâ tal na natubo sa india bangladesh asin nepal sa malay na peninsula posible nadara na lang nin tawo igdi pigkokomersyo ini sa habagatan sur subangan na asya asin sa amihanan kan australia pinatatalubo man ini sa ibang parte kan hawaii brazil suriname madasgacar asin sa mga isla sa west indies arog kan jamaica asin trinidad ini an bungang pamanwaan kan bangladesh saka kan indonesia an mga langka matalaw sa lipot an tinanom na ini napoon pagbunga pakalihis nin tolong taon an langka kuminawat na husto sa kultura asin agrikultura kan india poon pa kan soanoy na panahon mga kinalot nin arkeologo sa india nagbuyagyag na an langka pinatatambo na sa india nang mga taon na nakaagi an mga nadukayan nagpapahiling man na si emperador na indiano si ashoka b k pigtotolod na gayo an pagpatubo nin mga nagbubungang kahoy asin saro na igdi iyo an langka si varahamihira sarong indianong astronomo matematiko asin astrologo nagsurat nin sarong kapitulo manongod sa pagbulong kan mga helang nin kahoy sa saiyang toklos brhat samhita an obra niya may sinmbit na gayo nin pag grafting sa kahoy arog kan langka an kublit kan langka matunok asin igdi sa pilipinas saro ining nataong kawat sa isip kan mga para ukit ta nagiribo sinda nin mga inukit na pormang langka kaiba an mga hitsurang tunok tunok an kunab an langka may mga kunab na makilyab na giyaw mahamoton ini asin manamit na gayo malomhok na maragonot sa pagkagat dakul ini kan sinasabing fiber na natabang sa paglaban sa pagtotobol an pisog an pisog kan langka iyo an may pinakadakul na fiber asin mas maray nanggad gibohon arina ginalpong ta mas naluwas an saiyang fiber kisa kun lutoon paagi nin pagsanlag o pagla'bon mga luto kan langka an langka gamit na maray sa pagluluto igdi sa habagatan asin sur subangan na asya ini pwedeng kakanon hilaw an lombod o kun hinog na pwede man ining idagdag sa santan an mga pisog linuluto sa paagi nin pagsanlag o pagla'bon sa pagluto ini winiwisikan gasiprot na asin ngane magnamit an hilaw na bunga ginigiris man saka linuluto sa guta na parati may bangot na sira binubuntogan bilog na siling darakul ngane mahale an langse saka may kagat sa namit an lombod an lombod na bunga pwede man kakanon ini may banayad na namit asin naiibang mate sa kagat an mga pagluluto sa india bangladesh sri lankas indonesia cambodia asin vietnam pinapakinabangan an lombod kaini an kahoy an pasagi kan langka magayon na gamiton sa paggibo nin instrumento musikal ta magian sa indonesia parte ini kan gamelon asin sa filipinas an kalomoyan kan kahoy ginagamit sa pagigibo nin kudyapi ginagamit man ini sa paggibo nin mga drum sa india na an apod mridangam asin kanjira pang mwebles pa man an kahoy langka an prutas na ini inaapod sa sari saring pangaran an ingles na jackfruit tinutubod na hale sa malayalam chakka o cakkai paagi sa rutang portuges jaca ginamit ini kan doktor asin naturalistang si garcia de orta sa saiyang na libro colóquios dos simples e drogas da india sarong botaniko ralph randles stewart nagswestyon na pwede hale ini sa pangaran ni william jack sarong scottish na botaniko na nagtrabaho sa east india company sa bengal sumatra asin sa malaysia an prutas na ini naapod nang jack sa ingles bago pa ki william jack namundag halimbawa sa ki dampier na a new voyage round the world an lemonsito citrofortunella microcarpa ingles calamondin o suwa sarong klaseng poon nin sitrus ing citrus na an bunga saradit sana asin maalsom sakop ini kan pamilyang rutaceae sa lindong kan grupong citrofortunella popular ini sa sur subangan na asya orog na sa filipinas kun saen gamit na maray sa pagluluto sa solnopan arapodan ini sa iba ibang pangaran acid orange calamondin orange o panama orange saro ining sadit na kahoy kagobgoban ing shrub na nalangkaw m asin nabunga nin saradit na bungang sitrus inuusar sa pagpanamit sa kakanon asin sa mga inomon an prutas kaini berde kun hilaw pa nadulaw kun hinog na dawa ngane sinasabi na ini tal na tubo sa filipinas o sa ibang parte kan sur subangan nin asya sa totoo lang ini resulta sa hybrid kan mga specie sa genera na citrofortunella asin dai bisto sa layas na kamugtakan an lemonsito daa pinag agom kan citrus reticulata tangerine o mandarin orange asin kan fortunella margarita kumquat an prutas kan lemonsito nakaagid sa sadit matabilog na lima parati mm an diametro dawa totoo naabot sa mm may parong siya kan inaapod na tangerine na may mahimpis na kublit na kolor berde o narangha an namit kan prutas medyo maalsom na matoro tigsom dawa totoo an ubak niya mahamot an parong an prutas na ini pwede ipalipot bilog asin magamit na garo yelong galapod sa mga inom inomon sa enot na makanamit kaini napapangalas ta garo inagom an namit nin hamis asin alsom an pinaghiris na tagok sa prutas paagi nin pagrunot o pagpilsi' kaini nakakagibo nin managom na inomon na apod lemonada o pwede man sarong panamit sa pagsaro kan vodka asin asukar igdi sa asya ginagamit na gayo ini sa pagpanamit sa sira mga manok asin sa karneng orig o baka ginagamit man ining pantimpla sa mga luto arog kan pansit bihon o miswa gisado arog kan ibang mga sitrus ini mayaman sa bitaminang c siring man an hiniris sa lemonsito pigsasalak man sa mga dogdogan o pikpikan kan mga inasal mga litson o anoman na luto na gustong ta'wan namit alsom sa amerika nin norte an suwa pigpapatalubo komo saro sanang ornamental na tinanom makagoro ganyat ini orog na kun may mga bunga na palibhasa matalaw sa lipot mas matubang an tubo kaini sa mas mainit na klima arog kan sa florida habagatan texas asin hawaii kan estados unidos kun ini minamasetera pwede ilaog kun panahon nin nyebe sa lugar na pigdadapoan talaga nin makuring lipot an buri corypha utan ing gebang palm buri palm o talipot palm sarong klaseng tinanom sa pamilyang arecaceae na anas inaapod na mga palmera ini tal na tubo sa india malaysia indonesia filipinas new guinea asin sa norte subangan na australya inaapod sindang mga abanikong palmera arecaceae tribu corypheae ta ini may mga pala'pa' petioles m an laba na sa poro kaini diyan minatubo an mala abanikong taraid na dahon na ini naman matitilaba garo mga espada sa kalabaan kan duwang gilid kan palapa may mga tunok alagad ini pusog asin mabaskog nalangkaw an buri nin metro an habayan kan saiyang hawak naabot sa metro an diametro pag ini nagburak na tanda na pagadan na siya an mahibog na kaburakan niya pwedeng lumangkaw nin m asin an kabuburakan na ini pwedeng magbilang sarong milyon an dahon kaini binabalad asin sinisirikmat sa paggibo nin mga bayong kayab basket o banig hamak hale sa tinanom na ini sa pala'pa' nakakapaluwas nin tolong klaseng awat an buri an raffia asin an buntal an ubod kaini natao nin arina na ginigibong kalamay sa filipinas an bunga kaini iyo an inaapod na sago dawa totoo igwang palmerang sago na an ubod kaini nakukuan man gawgaw na ginigibong pansalak sa pagkakan an sago sinasalak sa mga kakanon arog kan taho halo halo asin iba pa an tinanom na buri nasirbi man na ornamental sa natad an monkayo sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin davao de oro filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado igwa ining barangay asin an mt diwata diwalwal iyo an poinakadakulang barangay na may populasyon na katawo an monkayo sarong banwaan na agrikultural may mahiwason na pawa natatanom sa paroy asin batag an banwaan na ini iyo man an natutukawan kan mayaman sa bulawan na bukid nin diwata na popular sa pangaran na bukid nin diwalwal diwalwal sa bikol walwal na dila an bukid na ini may langkaw na m asin bantog nanggad sa deposito niya kan bita ore nin bulawan an sentro kan monkayo yaon sa barangay poblacion kilometro an rayo sa sentrong rehiyonal kan mindanao an davao city an monkayo namukna huli sa orden ehekutibo ni pres ramon magsaysay kan sep bago an ika gerang pangkinaban an mga namanwa igdi mga lumad na iyo an mandaya bihabawon mansaka asin an manobo sinda haros an nakakalakop sa bilog na monkayo an banwang ini nasa irarom dati kan gobyerno nin compostela nabunturan pakagera an paguswag kan munisipiyo nagrikas ta guminantad an negosyo kan abaka sa palibot kan salog agusan na nabaktas sa banwaan mga kristiyanong kag banwa harale pang bisaya asin luzon nagbulos pasiring igdi kaiba na an mga instik na nagburugtak nin mga negosyo sa ngangaan kan salog agusan sa tongod kan lugar na ngonyan barangay san jose na si pagpagibo kan daan maharlika na nagsumpay na kan agusan asin davao orog na nagpatibay asin nagpauswag kan ekonomiya kan banwaan dakul na negosyo nagralaog an biyahe haleng syudad nin butuan pasiring davao napalipot na maray huli sa mga tinampong nakaag asin madali na an byahe pasiring sa mga mayor na sentro kan mindanao an monkayo nababanga sa barangay si ferdinand magellan espanyol fernando de magallanes portuges ferno de magalhes abril sarong maritimong eksplorador na portuges na kan yaon sa serbisyo kan koronang espanyol naghingoa na makahanap nin pasolnopan na ruta pasiring sa malacca indonesia huli kaini siya an enot na persona na namoon nin ekspidsyon baktas sa kadagatan pacifico an ekspidsyon iyo man an enot na pagngata' na nakaantos sa paglikos kan kinaban na natala sa salaysay dawa ngane dai niya nakumpleto an enterong byahe nagadan siya sa sagupaan sa mactan filipinas enot pa kaidto nakadangtol na siya sa malacca paagi nin pasubangan na ruta kaya kumbaga nasumpay niya an saiyang paglikos sa duwang magkaibang panahon nin paglayag si antonio pigafetta c c sarong aristokrata na veneciano namundag sa vicenza siya nagbayad nin mahal ngane makaiba sana asin makatabang sa portuges na kapitan na si fernando de magallanes asin kan saiyang mga tripulanteng mga kastila sa saindang paglayag pasiring sa mga isla nin maluku daing gayo malinaw kun ano an agi agi sa buhay niya kan siya sadit pa alagad narekord na kan siya sarong konde na myembro sa order of st john of jerusalem na nakabase sa isla nin rhodes sa miditerraneano pwede ser daa na komo sarong soldados naagihan niya an pakikisagupa sa mga enkwentro laban sa mga turko kan siya nagpa espanya natongod man na gayo na pighahanda an ekspidisyon ni magellan pasiring solnopan sa pag'dangtol pa oriente ta an katuyohan maghanap nin mga rekado spices na minmawot na gayo sa europa naghagad siya nin permiso ki hadeng carlos kan espanya na maka iba sa sinabing ekspidisyon sa paglayag asin sa pagbyahe ninda aro aldaw sinusurat niya an gabos na namasdan niya asin nadumanan asin kun anong mga nangyayari huli sa pagtala niya naisihan kan bilog na kinaban an mga adbentura na magellan asin na elcano sa paglibot sa kinaban nakatala man sa saiyang sinurat na diario an pinaka enot na deskripsyon kan sarong tataramon igdi sa filipinas an cebuano hale sa pighuhuna na katawo asin bapor na naglayag kaiba si magellan kan si pigafetta saro sa na sana na nakabalik sa espanya kan taon na nahimo nanggad an paglikos sa kinaban pero sa irarom na kan pamamayo ni juan sebastian elcano ta si magellan nagadan abril duman sa sagupaan ka lapu lapu sa isla kan mactan filipinas an bapor na victoria na sana an nakapuli' sa espanya si pigafetta ipinalagda niya an saiyang diario kan sangkap kan mga mapa kan saindang nadumanan pero totoo sa tataramon na italyano asin man pinalis sa pranses kan ibang mga parasurat si lapulapu hade kan maktan sarong isla sa bisaya filipinas na bantog bilang pinaka enot na tinubo sa arkipelago na nagtumang sa pagkokolonya kan mga kastila siya ngonyan an hinihiling na enot na pilipinong heroe naroromdoman si lapulapu sa pagsogpo' kan pagsasakyada kan mga kastila sa saiyang islang kahadean asin iyo an ikinagadan kan portuges na eksplorador na si fernando de magallanes sa ralaban na inaapod ngonyan na sagupaan sa maktan si magellan enot nang napirit asin napaoyon an hade kan zubu si datu humabon na magpabonyag komo sarong kristiyano asin magsumpa nin lealtad sa espanya alagad si lapulapu nagngungutiil na gayo na magpasakop kaiba an dakulang pwersa linusob na magellan an maktan kan abril kaidto alagad sinabat sinda kan hokbo ni lapulapu na nagbibilang labing sangribo duman sa baybayon makuri an ralaban alagad dai nakatabang an mga kanyon na magellan ta dai makarani an saiyang mga bapor gibo kan magapoon sa harani sa kosa asin an paputok ninda dai makaabot sa kalaban nagpadara nin mga soldados siya ngane suroloon an mga kahaharongan pero ini logod an nagpalaad kan isog kan mga kabwan ni lapulapu asin daing takot dinaguso an mga kastila na patos sa barote' na metal alagad tinuyong garodon asin tigbason kan mga tauhan ni lapulapu an mga tabay ta daing tahob sa paagi kaini dakul nagkagaradan sa mga kastila kaiba na si magellan na pigsurorogan kan ini mapasungkab ta nalugad nin makuri sa walang tabay kan nahiling nindang daing herak na inutasan buhay an pamayo ninda na sabi ni antonio pigafetta saindang salming ilaw ranga asin tunay na giya an mga kastila nagkurutipas na pabalik sa saindang mga sasakyan susog sa lumang orosipon digdi sa sulu si lapulapu sarong muslim na datu an banwang bangsamoro na iyo an tubong kadagaan kan mga moslem sa habagatan kan filipinas kinokonsiderar siya sarong muslim asin kabuhan kan etnikong grupo na tausug saro pang pangaran ni lapulapu na natala ni carlos calao sarong ika ng siglo poeta na kastilang intsik sa saiyang rawitdawit que dios le perdone kastila na an diyos patawaron man logod siya iyo an cali pulacu an na pagpapahayag nin katalingkasan kan filipinas natomoyan si lapulapu komo hadeng kalipulako kan mactan an mga cebuano nagpatindog nin sarong monumento sa pag onra saiya sa isla kan mactan asin pigbago an pangaran kan opon pigngaranan nang lapu lapu saro man na estatuwa ni lapulapu ipigregalo kan south korea sa filipinas ini nakatindog na sa liwasan rizal si senador gordon sa ika kongreso nagsangat man nin bill na ideklara an abril bilang adlaw ni lapu lapu an pigura ni lapulapu yaon sa opisyal na selyo kan philippine national police an sentabo na takal igwang pigura ni lapulapu sa barayan niya ini totoo pigretiro na bilang kwarta sarong sira sa filipinas nagngangaran na lapu lapu alagad mas aram an sirang ini sa bisaya asin mindanao na pugapo na sa bikol boot sabihon sira sa kosa duwang pelikula sa filipinas inapod na lapu lapu pareho manongod sa buhay ni lapulapu an chief lapu lapu sarong cocktail ipigngaran sa pag onra saiya si barack hussein obama ii pagsayod brk husen obm namundag kan agosto an ika na presidente kan estados unidos siya an kaenot enoteng aprikano amerikano na nagtukaw sa pwesto si obama senador kan illinois kan estados unidos poon enero abot nobyembre kan siya magdimitr sa pwestong ini ta siya naelihir na komo presidente an sinundan niyang presidente iyo si george w bush siya gradwado sa columbia university asin harvard law school kun saen siya an pinak enot na aprikano amerikanong nagin presidente kan harvard law review nagin siyang sarong organisador sa komunidad sa chicago bago siya nagin abogado dangan nagpraktis siya sa pagka abogado niya sa chicago na tolod an isyu nin civil rights pakatapos kaini nagsirbi siya sa senado nin illinois sa tolong termino poon abot nagtokdo man siya nin constitutional law sa university of chicagoi law school poon abot nagkandidato kuta siya sa pagka representante kan taon sa kongreso alagad dai nanggana pero pagkandidato kan nobyembre para sa pwesto sa senado kan estados unidos siya nakaluwas sa pagtukaw niya siya yaon sa magkapirang komite sa foreign relations environment asin public works veteran's affairs health education labor pensions homeland security asin governmental affairs mainit asin gitgitan si laban sa nominasyon sa primarya presidensyal kan partido demokrata kun saen kalaban niya si hillary rodham clinton masabi pa siya an nakatakma kan nominasyon para sa pagkandidato para presidente kan mag eleksyon heneral na kan na si john mccain an kalaban asin kandidato kan partido republikano siya an guminana nagsumpa siya komo presidente kan estados unidos kan enero an sm city naga sarong shopping mall na pagsasadiri kan sm prime holdings na mabukas sa cbd ii brgy triangulo ciudad nin naga camarines sur filipinas ini an magiging enot na sm supermall sa rehiyon bikol bubukasan ini sa enot na quarto kan image smnaga jpg an sm city naga harani nang mabilog mabukas sa mayo image smnaga jpg an haros bilog nang sm city naga mahihilig pakalaog sa cbd ii hali sa national highway image smnaga wide jpg panoramikong tànawon kan haros bilog nang sm city naga image smnaga wide jpg sarô pang panoramikong tànawon kan haros bilog nang sm city naga image smnaga wide carpark jpg ini an haros bilog nang level parkingan na namomogtak sa gamping likudan kan bàgong sm city naga ining ladawan pigkua sa may st joseph school na gampi an mga tausug o suluk sarong etnikong grupo sa filipinas asin malaysia an arapodan na tausug naggikan sa tataramon na tau sug na boot sabihon mga tawo nin sulog ingles people of the current na nagtotomoy kan saindang dagang tinubuan sa an mga tausug inaapod na suluk sa malaysia an mga tausug kabtang kan mas dakulang etnikong grupo na an ika na pinakadakulang etnikong grupo sa filipinas igwa sinda kaidto nin na inapod na na dati sinasakop sa kapangyarihan kaini an rona' na sa ngonyan binibilog na kan mga probinsya nin basilan palawan sulu tawi tawi asin kan nin sabah malaysia si george walker bush namundag hulyo nagserbi komo ika na presidente kan estados unidos poon abot siya an ika gobernador kan texas poon sagkod bago siya nagin presidente kan magsumpa kan enero si bush iyo an pinaka matuang aki kan ika presidente kan estados unidos na iyo si george h w bush an saiyang ina iyo si barbara bush kan maka gradwar sa yale university si bush nagtrabaho sa negosyo sa asayti kan saiyang pamilya inagom niya si laura welch kan asin nagdalagan kuta para representante sa kongreso kan estados unidos alagad dai nakalusot kan nadaog niya sa eleksyon para gobernador kan texas si ann richards si bush nagkandidato sa irarom kan bandera kan partido republikano kan taon para presidente asin ginana niya an botong elektoral alagad nadaog sa botong popular kan si bise presidente al gore walong bulan pa sana sa saiyang pagtukaw kan setyembre an teroristang pag atake sa estados unidos mangirhat na nangyari huli kaini nagbungsod si bush nin lakopan asin pangkinaban na paglaban sa terorismo dangan pigboot an pagsakyada sa afganistan kan taon mansanang iyan asin an pagsakyada pa sa irak kan taon dagdag pa sa mga isyu sa seguridad nasyonal ipigtolod ni bush an polisya sa ekonomiya pag'ataman sa salud asin an reporma sa seguridad sosyal nagpirma siya na magin ley an pagtaras sa mga buhis an no child left behind act asin an ley sa pagtaong benepisyo para sa mga maedad na dapit sa pagbakal bulong an saiyang termino nag ukag na gayo nin debate manongod sa imigrasyon asin seguridad sosyal si bush guminana sa saiyang re eleksyon laban sa kandidato kan partido demokrata na si john kerry kan na nakua niya an kan botong popular baing sa kalaban niyang paka eleksyon naglolobo na an mga tuyaw sa saiyang administrasyon kan an saiyang administrasyon natuyawan na maray sa pagkapot kan probleman bunga kan si bagyong katrina kan desyembre nakalaog an estados unidos sa dai pighuhunang recession pagkupos kan aktibidad ekonomika na sinasabing iyo an ikaduwang pinakahaloy na nakita poon kan ika gerang pangkinaban resulta kaini napiritan an saiyang administrasyon na direktang kapotan asin pagbo'tan an ekonomiya na nagpapasar nin mga ley sa pagbuhat asin pagpakusog kan naglulupog na ekonomiya sinasabi na si bush popular man sa kalawigan kan enot niyang termino pagka presidente an saiyang popularidad nagsolnop na gayo kan patapos na si ika duwa niyang terminong pagtukaw si bush namundag sa new haven connecticut kan hulyo sa mag'agom na sinda george hubert walter bush asin barbara pierce pinadakula siya sa midsland asin sa houston texas kasararo niya an apat niyang tugang na sinda jeb neil marvin asin dorothy an lolohon niya na si prescott bush nagin senador kan estados unidos na gikan connecticut an ama niya si george hubert walter bush nagserbi komo presidente kan estados unidos kan abot si bush ika man na kapinsanan lima karayo ki franklin pierce na presidente kan abot an sapi an or sapian sarong ikaapat na klaseng kan probinsya nin capiz filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an sola' nin sapian na nabuka pasiring sa dagat ginigikanan nin pagbuhay kan mga taga sapian an mga nadadakop igdi iyo an tahong talaba banagan asin iba iba pang klaseng sira asin mga buskay harani sa dagat mga atamanan nin bangus mga osbon asin mga aniit saro pang hanapbuhay sa sapian iyo an pag'oma paroyan asin niyogan an mayor na pananom sa sapian an sapian nababanga sa barangay an ateneo de naga na unibersidad sa ingles ateneo de naga university adnu sarong pribadong unibersidad sa pamamayo asin pagsasadiri kan mga heswita sa syudad nin naga sa probinsya nin camarines sur filipinas iminukna ini kan taon asin nagin sarong unibersidad kan pebrero taon igwa ning labi sa an estudyanteng naka enrol ngunyan sa unibersidad an kolehiyo nin komersiyo an may pinakadakol na estudyante na minabilog sa halos porsiyento kan gabos na estudyante an iba pang mga kolehiyo sa unibersidad iyo an arte asin siyensiya pag adal sa kompyuter edukasyon engineering asin an pinakahuring namuknâ kan hunyo na narsing an thepillars na namukna kan iyo an opisyal na publikasyon sa kolehiyo mientras an blue and gold na namukna kan an sa hayskul kan sa imbitasyon kan obispo ngunyan inaapod na arsobispo kan caceres na si pedro p santos asin sa panginginot ni fr francis d burns s j bilang rector ipinundar an ateneo de naga kan mga pading heswita para sa mga kaakiaang lalaki ginibo an mga enot na eskwela sa edipisyo na dating ginagamit kan camarines sur catholic academy ngunyan an naga parochial school mientras pinunan an pagtugdok kan bagong edipisyong na may facade sa pamosong apod na four pillars kan bulan kan disyembre naglipat sa bago nindang residencia sa eskwelahan an sadit na grupo ning mga heswita asin pinagpreparan an paglipat kan mga klase sa ipinagtukdok na istruktura pagkatapos kan pasko kan bigla man nagkaigwang pacific war kan disyembre kan duminatong an mga japanese imperial forces sa naga ikinarsel an mga heswita apwera ki bro sergio adriatico s j na iyo sana an filipino sinakop an ateneo de naga asin ginibong lokal na fort santiago sa pagliwat kan independencia kan filipinas kan taong naliwat man ang klase sa high school minimidbid man kan departamento nin edukasyon an ateneo de naga na sarong kan hunyo an urog na pagtalubo kan ateneo nangaipo nin bagong istruktura nin padalagan kaya kan taong pig amiendahan an artikulo nin inkorporasyon asin by laws kan taong inilipat an pinakahalangkaw na autoridad kan pagpapadalagan sa board of trustees an mayorya iyo an mga heswita sa halos kabangang siglo nin pagkamukna dakol na importanteng nadiskubre asin dakol na katibaadan an inagihan kan ateneo an pagsakit sa ekonomiya kan panahon nin martial law nagdara ning pagbagsak kan enrolment sa kolehiyo alagad nabuhayan asin buminawi ini kasabay kan pagselebrar nin golden jubilee kan taong niliwat an graduate school kan taong na dai naghaloy kadtong dekada sitenta kan an kolehiyo asin high school an pinakainot sa camarines sur na ma accredit kan philippine accrediting association of schools colleges and universities paascu asin tig accredit na pantulong beses kan taon kan taon ibinugtak kan department of education culture and sports an ateneo sa listahan ning matitibay na unibersidad asin kolehiyo sa nasyon an s an dekada ning pagtalubo para sa eskwelahan pinaotob an corplan an programa para sa paghasa nin mga paratukdo tanganing magka igwa sinda ning graduate degrees nagkaigwang pondo hali sa mga donasyon para sa scholarships asin professorial chairs nilangkawan an standards nagmukna man nin mga centers asin institutes nagtugdok ning mga bagong edipisyo luminangkaw ang enrolment kan taong tigbaranga an kolehiyo sa apat na saradit na kolehiyo arts sciences commerce education asin information techonolgy asin engineering kan pebrero taon binistong sarong unibersidad kan commission on higher education an ateneo de naga sa pamamayo ni depuntong fr raul j bonoan s j agosto taon man nagin panduwang presidente kan unibersidad si fr joel e tabora s j kan hulyo nasanglean siya ni fr primitivo e viray s j asin sagkod ngonyan an huri iyo pa an namamayo sa unibersidad na ini sa ngunyan an adnu iyo an pinakainot sa bilog na nasyon na nagkaigwa ning institutional accreditation hali sa paascu ini apwera pa sa autonomous status na itinao kan commission on higher education ched asin kan philippine accrediting association of schools colleges and universities paascu level iii sa mga panginot kaining programa kan an ateneo nagbugtak nin sarong university press para sa mga pagimprenta kan mga obra nin mga researcher asin kan mga manuskrito maninigo ipublikar an mga operasyon kaini sa arop aldaw an nagmamato iyo an sarong direktor manta' an pagpapublikar kan mga obra an pinal na naaprobar iyo an presidente kan unibersidad sunod sa pagrekomendar kan university press board an lake sebu sarong ika duwang klaseng banwaan kan probinsya nin south cotabato filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an lake sebu nababanga sa barangay an ekonomiya nagsasarig sa akwakultura nin tilapya na pinapatalubo sa mga darakulang langoban sa danaw sobra sa kabanga kan daga sa palibot kan danaw okupado nin agrikultura an gobyerno pighihingoa ngonyan na mapakusog an ekoturismo sa lugar an pampang kan danaw nin sebu asin an nakapalibot na kadlagan niya erokan kan mga tinubo na t'boli tiruray ubo asin manobo an t'boli sarong mayor na tribu bantog sa saidang kabatiran sa paghabol asin paggibo nin mga kasangkapan na tanso' siring man mga mahusay sindang parasira pero an dakulang parte kan populasyon binibilog kan mga ilonggo bikolano asin ilocano an matoninong na danaw kan lake sebu yaon namumugtak sa alah valley harani sa surallah south cotabato ini napapalibotan nin mga bulod asin mga kadlagan may hiwas ining km asin may kataasan na m an opon babo damo asin usa nageestar sa palibot kan danaw sa mga kadlaganan alagad pawara na sinda dakul man na mga gamgam an mahihiling na nagpipirmi igdi arog kan balinsyawan talaod tuiwad tuwad asbp an gobyerno nagtagama nin kahiwasan na km na basta dai pwede paglaogon sa pagproteher sa kapalibotan sa habagatan kan abaga nin danw igwa man ipigkaag na pawa nin mga kawayan an polomolok sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan south cotabato filipinas namumugtak sa pagtangaan kan syudad nin general santos asin tupi masabi pa an banwaan na ini erokan kan dole philippines saro sa pinakadakulang pawa' nin pinyahan igdi sa nasyon an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an polomolok nababanga sa barangay an dole philippines incorporated iyo an pinhakadakula na kompanya na damay sa pagpatubo pagproseso asin pag eksportar nin presko asin de latang pinya kan taon an hiwas nin daga natatanoman nagt'abot nin ektarya ini nagproprodusir nin metro toneladang pinya sa lambang ektarya an industriyang ini na namumugtak sa bgy cannery site nagtaong trabaho sa katawo ini na an konsideradong pinakadakulang parabuhis sa munisipyo an mais an ika duwang dakulang produkto kan munisipyo an datos hale sa opisina municipal agriculturist nagbuyagyag na kan taon na ektarya o kan total na kultibadong daga na agrikultural natatanom sa mais an ektarya kaini natatanoman nin tradiysonal na mais sa kasyahan na produksyon nin mt ektarya asin ektarya sa hybrid na mais na may kasyahan na produksyon na mt ektarya an mayor na nagmamais iyo an mga barangay klinan glamang landan silway asin upper klinan an kan populasyon mais an aro aldaw nindang kinakakan an paroy saro man sa mayor na pananom asin produkto kan munisipyo sa total na populasyon kaini maluto sinapna an aro aldaw na kakanon an opisina ksn municipal agriculturist nagreport na kan taon ektarya an pinagtanoman nin paroy na sana kaini may patubig kaba'ban asin na ektarya langtad an may patubig na paroyan beses natanom sa taon asin an nasarig sana sa oran sarong beses sana sa laog kan taon alagad kulang an produksyoin asin dai makahipno sa pangangaipo kan mga residente kaya namamakal pa nin paroy sa ibang lugar an rekord kan departmento nin agrikultura nagpahiling na ektarya an may tanom na asparagus an mga pawa' nin asparagus yaon sa barangay sulit sumbakil crossing palkan bentung lapu pagalungan lumakil rubber asin sa magsaysay an mga paratanom nadadara an saindang produkto sa eksport gibo kan may mga kontrata sinda sa marsman drysdale agri ventures and tropifresh anoman na sobra sa eksport nadagos sa lokal na merkado asin ginagamit man ini padagos sa pagpataba kan mga baka sa barangay palkan kinilis maligo sumbakil asin sa koronadal proper yaon an mga gulayan huli kan malipot an klima asin bagbag an daga an mga paraoma ogaring dai makaprodusir nin dakul huli sa kakulangan nin puhunan asin dara kan nababa nataas na maray an presyo huli sa klima asin sa bugtak kan daga nababagay an pag'ataman nin mga manok orig asin baka sa agri livestock na produksyon nag'abot man na ektarya o kan total na kadagaan an napanongod sa pag ataman nin siring na mga hayop kan taon ipinagreport kan municipal agriculturist na na payo nin livestock an inaatman sa munisipyo an pinakadakul iyo an sa manokan na igwang payo kun saen mga gunakan ataman sana sa natad asin pang komersyal na pinag'aataman na nakakontrata sa mga iba ibang kompanyang agrikultural arog kan rfm vitarich asin swift an sunod iyo an origan na may na payo kun saen ataman sana sa natad asin na payo inaataman na pankomersyal siring man sa baka igwang ng payo kun saen kaini inaataman sana sa natad asin pigpapataba para sa komersyal na produksyon sa bakahan kan monterey asin dealco an suplay alagad kan livestock nagkukulang para sa lokal na merkado gibo kan kadakulan kan produksyon dinadara sa iba ibang parte kan nasyon kaya nasarig na sana sa mga lokal na paraataman sa paghipno kaini arog kan mga paraataman sa ibang parte kan probinsya an bukid na ini paboritong dumanan kan mga paratukad na turista may langkaw ining na metro lungib ining magayonon pagparasulok sulokan gibo kan mga tanawon sa laog na pano kan inaapod na stalactites mga nagtagas na turo nin depositong mineral asin stalagmites mga depositong mineral nagtubo sa salog kan lungib yaon man igdi an hoyop kan duros na malipot asin sa palibot an mga burabod asin busay na pwdeng parigosan an natures bounty and spring hill resort may mga busay na malipot maski panahon na nin tag init dinadayong gayo ini kan mga harale pa sa upper valley asin sa probinsya kan sarangani para sa turista dai kumpleto kun dai dalawon an mahiwas na patanoman asin pabrika kan dole cannery para sa mga masiri na parakakan yaon an dole kalsangi club house na nagtatangro nin mga western asin asian cusine asin inomon ini golf course sa kalsangi kun saen an mga aficionado magoogmang gayo sa pagkawat yaon man sa landan an monasteryo kan mga trappistine na mga madre lugar ini nin matoninong na paghorophorop asin pagpangadye dinadayo ini kan mga deboto harale pa sa iba ibang parte kan kinaban an mahiwason na esguerra farm sa kawit maligo sarong lugar na angay na gayo sa eko turismo an sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin surigao del sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado nubenta red mountain surigao del sur susog sa adal naaangay sa carrascal an magkaag nin wind farm ini mga elise na itinitindog sa pagkua nin pwersa sa duros na iyo an nagpapaitok kan mga turbine sa paggibo nin elektrisidad ini nin huli ta an lugar haros patag asin kulang an kakahoyan na mataong ribok sa pagosopos kan duros ini nakaatubang sa philippine sea batay sa sur subangan asin norte solnopan na direksyon sa indikasyon kan pagkatiriko kan mga kahoy nahihiling na parati an pagosopos kan duros direksyon na norte solnopan sa pagsukol kan rikas kan duros na naagi na nagaabot m s natatama sa estandarte kan industriya asin igwang marayrahay na potensyal sa pagmukna nin pwersa sa duros an carrascal nababanga sa barangay an bislig sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin surigao del sur filipinas igwa ining sukol na kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an bislig may sadit na palayogan na bagay sana sa saradit na eroplano arog kan fokker class an mayor na padagka sa turista kaini iyo idtong busay nin tinuy an na binansagan na niagara falls nin filipinas an busay nagthitsurang halakbang na puting kurtina sa saiyang pagbubulos na nabulos sa tolong alontaga na an langkaw asin paghulog metro huli sa saiyangt pambihirang gayon masabi na iyo ini an saro sa pinakamagayon na vbbusay sa filipinas mala ta itnampok ini sa sarong artikulo sa international travel magasin may lokal na dyalekto igdi na ginagamit pero ngane mas lakop igdi an lenggwaheng bisaya na cebuano kan an bislig nagin nang sarong syudad an pangaran kan bislig daa naggikan sa sarong balagon na apod bislig sarong aldaw daa nagbatong an hade kaiba an saiyang agom pagdakit sa nagtitignarakul na salog sinda inatong kan makusog na sulog malalamos na kuta kun dai sinda nakakurapot sa sarong balagon asin huli kaini nakahawas sinda sa pampang poon kaidto pigngaranan na an lugar kan hade na bislig sa historia an panmgaran huminale daa sa taramon na bizlin na boot sabihon sarong klaseng bulawan na an kantidad duwang pesos an sarong tael sa sarong report kan administrador kan mga rogaring kan kahadean na si andres mirandaola petsado sept na pinadara ki haden felipe kan espanya nagsabi siya tinutubod na an arog kaining klaseng bulawan dakul m akukua sa mgas bulod bulod asin mga bukid sa pinakaporo kan habagatan na parte kan bislig asin sa probinsya nin agusan si konkistador na si miguel lopez nasambit asin nasurat niya na beslin an pangaran sa saiyang osip na relacion de los yslas filipinas kan asin siring man sa confirmaciones de encomienda na kan an bislig nasa laog kan encomienda ni alferez juan delas marianas taon sa historia general de los religiosos descalzos del orden de san agustin ni fray andres de san nicolas kan sinurat niya ini na bislin siring man historia general del orden de san agustin ni fray luis de jesus pareho an pakasurat kan pangaran iba pang arapodan kaini kan mga kastila iyo an bislig o bisliq sa sarong detalyadong mapa ni francisco alegre mapa de la provincia de caraga taon nasurat man na bislig an ngaran poon kaidto natood na an mga tawo na aporon an lugar na bislig an syudad nin bislig nababanga sa barangay an lanuza sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin surigao del sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an total na hiwas kaini nag'abot km na tumbas sa kan enterong hiwas kan surigao del sur an lanuza bantog komo sarong destinasyon sa pag surfing orog na sa may beef breaks an panahon nin maray na pag surf iyo an mga bulan na nobyembre abot marso kan taon nagsasarig an lanuza sa agrikultura sa pagsisira asin sa eko turismo sa komunikasyon yaon an smart asin globe sa pagtaong serbisyo duwa man an operador nin cable tv igdi asin igwa naman nin mga internet cafe an lanuza nababanga sa barangay an mga arkanghel kas arcangel ing archangel kaapil sa ikaduwang koro nin mga anghel an mga arkanghel yaon sa magkapirang relihiyosong tradisyon kabali na diyan an kristianismo islam hudaismo asin soroastrianismo si miguel iyo sana an inapod na arkanghel sa bibliya siring sa binibisto pareho kan mga katoliko asin mga protestanteng denominasyon si gabriel nabanggit sa lucas konsideradong arkanghel siring man ki rafael na nabanggitan sa libro ni tobit asin si uriel na nasambitan sa libro ni enoch an libro ni tobit asin an libro ni enoch pareho kabali sa kanon kan katolikong bibliya alagad hinihiling ini kan mga protestante na apokripal makaduda kun siisay talaga an kagsurat an mga arkanghel na sinda miguel gabriel asin rafael tinatawan omaw na gayo sa simbahan katolika mala ta may kapiyestahan an tolong ini tuyong septyembre an katagang arkanghel guminikan sa griyegong tataramon na archangelos sa iba ibang kultura an mga pangaran kan mga arkanghel ginagamit parati komo kangaranan enot na pangaran nin mga lalake ginibong logo kan ginebra san miguel inc sarong kompanya sa filipinas an akto ni arkanghel san miguel sa saiyang pagtigbas ki lucifer ini nakata'pil sa boteng kwatro kantos kan gin na ginebra s miguel an quince martires o an kaglimang martir kan bikol iyo idtong kaglimang mga bikolano na itinampok na mga martir asin konsideradong heroe huli ta nagadan sinda sa makuring pasakit kan mga kastila komo pigsahotan sindang mga rebelde asin kadamay sa mga rebolusyonaryo na nagmamawot rumpagon an gobyernong kastila bilang pagromdom sa sainda ipinatindog an bantayog sa plaza quince martires kagsarô sa mga ini an nagadan huli ta ipinabadil sa luneta kan enero an apat sa kinseng martir dai man nabadil kundi nagadan sa preso o sa harayong lugar kun saen sinda pigdistierro sa kagsarong ini sa kargonan kan resolusyon kan hunta probinsyal kan camarines sur na sa pamamayo ni gob julian ocampo idinugang pa an apat na martir na dai totoo nabadil duman sa luneta pero nagtios man nin labilabi sa bilanggoan igdi sa filipinas asta nagadan o duman na nagadan sa tinapokan sainda sa fernando poo sarong isla na harani sa aprika an apat na ini iyo sinda an mga martir na bikolnon dinarakop kan septyembre asin ihinabla sa kasong rebelyon soboot si tomas prieto sa libreng boot nagpatotoo kan akusasyon kan gobyerno sibil na limang polong badil an idinoong nin baroto haleng bate kan katahawan nin agosto asin ta an kargang ini pinadara ni victoriano luciano na taga kabite asin itinaltag sa mga minasunod ki don manuel abella ki don florencio lerma ki cornelio mercado asin an natada' ki padre severino diaz kura paroko kan katedral sa naga hale daa ki p diaz an mga ini ipinanao man ki don camilo jacob na pinaghatod man daa sa mga rebeldeng nagtatago sa bukid isarog an pagboyboy daa ni prieto soboot ginibo sa atubangan ni manuel ayala sa presensya nin anom na testigo kan septyembre si don manuel abella asin si iba pang mga patriotang bikolnon ilinayag pasiring manila sa boque de vapor na isarog asin piniot sa bilibid an mga padi pigpugol sa kumbento kan simbahan nin san agustin duman sa intramuros kan desyembre pinagbista sinda sa kasong rebelyon kan korte militar na pinamayohan ni teniente moreno estellet na an sekretaryo iyo si teniente ramon despujol bilang pormalidad sindang mga akusadong patriota kan bikol pinag abugaduhan man ngaya ni kapitan diaz kan engineer corps asin ninda soura jose taviel de andrade salgado rivadulla asin ni lopez blanco gabos sinda mga teniente sa artilleria infanteria asin caballeria sinasabing kun ano ano na sana an katikasan an pig empleo kaidtong mga nagturukaw komo mga hokom sa pagkadog'kadog sainda an mga militar na awtoridad napatuga' sinda sa maski anong kaputikan na laban sa saindang boot hale sa pirit na pagkumpisal si piskal vallespinosa nagtubod na an mga akusado nagkomitir nin aktong rebelyon an piskal hinorot nanggad an pinakamakuring penalidad sa irarom kan kodigo penal kan espanyol kagadanan sa pagtaytay badil sainda masabi pa kan enero an orden kan hokom ipinagibo na asin sindang minasunod pinukan sa bala nin mga riple don manuel abella don domingo abella p inocencio herrera p gabriel prieto p severeno diaz camilo jacob tomas prieto florencio lerma macario valentin cornelio mercado asin si mariano melgarejo an sabi ni don mariano goyena del prado dakul pa dapat ideklara na mga heroe na bikolnon ta sinda an dinarakop kan mga kastila piniot nag aging labilabing pagsakit man sa bilanggoan o ipigtarapok sa hararayong lugar asta nagadan siring kan su mga pinag destierro sa fernando poo sa isla nin carolinas asin marianas sa may dagat pacifico asin sa jolo mindanao segun saiya enot na semana kan septyembre si mga nabilanggo sa naga ipiglunad sa bapor isarog pasiring sa doro'ngan kan cabusao pag'abot sa cabusao ipighubo sa bapor na montañes na iyo an nagdara sainda sa manila si mga nabilanggo sa albay kabali na diyan si padre gabriel prieto ipiglunad sa bapor na acolus kan oktobre pakalihis aldaw nagdantol na sa manila naabala sa byahe ta naghapit pang batangas pinurot pa an bilanggo apat kaidto mga taga mindoro sinasabi ni del prado na dapat kuta an martir na ikinaag sa sinabing monumentong inaapod ngonyan quince martires ta an duwang ini na mga taga albay nagadan man sa fernando poo iyo sinda agustino samson asin si bonifacio villareal an mga rogaring kan mga abella manuel mariano domingo asin na ordenanza valentin asin lerma tolos sinamsam kan mga kastila kan nobyembre amay pa kaidto mga bulan na oktobre sinamsam man an mga rogaring ni tomas prieto siring man sa daing pakundangan pig'embargo man an pagrorogaring na mercado asin melgarejo pero sa gabos kaini an mga nabilanggo nagsapo nin labilabing kulog sa saindang hawak pagkakadog sainda na dai masaho sinisipa hinihumbalan sinasampaling sinasapoyong linalamasa nin matagas na pangba'bol binibitay saka biglang bubutsan na mahulog sa matagas na paril pinapadlos sagkod na magdugo saka magbaklas an kublit gabos ini giniribo sa mga martir sa paghuba sainda nin dignidad asin pagsupog asin pagpatumpi' sainda nin makuri mala ta an osipon ni vicente ursua saro man sa lampas katawo na pigdarakop kan mga kastila kaiba na diyan an martir sinda ni leon hernandez asin an saiyang bayaw na si pablo perpetua nagsapo nin na hapolas manta an mga takyag ninda nagagapos sa barandilya kan hagyanan duman sa kumbento kan simbahan nin libmanan dangan pinirit sindang maglakaw sana haleng libmanan pasiring nueva caceres pag'abot igdi kinadogkadog naman sinda sa kumbento kan san francisco dai natagalan ni leon hernandez an kastigo kaya duman na siya na'otsan sa sobrang kulog sa hawak idto man pigbiyahe sa manila asin an iba ngane natapok sa fernando poo bako sanang kadog an inabot kundi pagkakan pang hale sa orinolang inihian pa sana kan mga kastilang bantay ini an osipon man kan saro sa preso si eusebio ocampo sampolo sa mga martir na nasambit pigta'wan na nin onra kan syudad nin naga paagi sa pagngaran nin mga kalye sainda sampolo kun ipapamugtak na an kalye abella para sa mag'amang manuel asin domingo abella sa dai masabotan na rason nalingawan na tawan onrang indibidwal an mga martir na sa leon hernandez m melgarejo c mercado i herrera asin si m ordenanza an sorsogon pigbago an pangaran kan sarong lugar duman na dati apod bontugan apod kan kastila montufar asin orihinalmente parte kan bacon na prieto diaz na ini sa pag'onra ki padre severino diaz asin ki padre gabriel prieto an monumento para sa kaglimang martir napatindog sa paghingoa ni gobernador julian ocampo kan taon kadungan kan paghaman man kan monumento ni rizal sa plasa rizal paagi nin pagkondukta nin sarong beauty pageant sa pageant na ini an guminanang miss bicolandia iyo si ms socorro abella na naagom nin soriano opisyal na inaguraran ini kan sa martir tolo sana nanggad an nasusog kun saen nalubong an restos ninda na padre gabriel prieto asin padre severino diaz nadukayan sa laog mismo kan katedral nin naga kan mga taon an ikatolo si padre inocencio herrera nakua an lapida niya sa laog kan simbahan ni san francisco sa sariaya quezon kan sarong nagngangaran doroteo danilo de luna kan taon an syudad nin baguio ilokano ciudad ti baguio sarong primera klaseng urbanisadong ciudad sa gamping amihanan luzon filipinas asin iyo an kabesera kan administratibong rehiyon kordilyera ini itinogdas kan mga amerikano kan taon sa lugar na kun saen nakabugtak an sarong sadit na baryo kan ibaloi an apod kafagway kan hunyo an baguio pigpili na magin summer capital kan komisyon filipino ini binilog na sarong tunay na syudad kan asambliya nin filipinas kan septyembre igwa igdi kan mansyon kan presidente mga opisina lehislatibo asin kan korte suprema an pangaran kan baguio gikan sa katagang bagiw sarong taramon na ibaloi na boot sabihon lomot an ibaloi iyo an tubong lenggwahe igdi sa rona' nin benguet an syudad yaon sa altitud na mga metro pie na nakamugtak sa sarong tropikal na kadlagan nin mga pino na pirming maalumahad kaya nababagay sa pagtubo nin mga lomot asin mga orkid an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an baguio marokyaw na kan saiyang centennial sa sept ini pagtanda kan sanggatos na taon niyang kamundagan bilang sarong ciudad nababanga an baguio sa barangay si obispo sofio guinto balce nob hunyo sarong pading katoliko na namundag sa vinzons camarines norte siya naordenan padi kan hulyo nanombrahan komo obispo auxiliar kan caceres bicol kan mayo sabay na nagtukaw siya bilang obispo titular kan lamphua kan hulyo nagin siyang obispo sa caceres haros walong taon siya sa kargong ini igdi sa caceres ibinalyo siya sa cabanatuan asin duman nanombrahan siyang co adjutor na obispo kan mayo kan nov pinatukaw na siya bilang obispo kan cabanatuan si balce nagkuang elementarya sa vinzons elementary school kan saiyang sekundarya sa camarines norte high school asin natapos sa holy rosary minor seminary dangan nagkua siyang batsilyer en artes teolohiya sa parehong seminaryo nagkua siyang graduate studies sa teolohiya sa ust central seminary dangan sa parehong seminaryo kuminua siyang licentiate in sacred theology asin doktorado sa teolohiya biblikal na tinapos sa roma si obispo balce iyo an natokahan kan simbahan na ipadagos an proyekto sa pagtogdok kan penafrancia basilica minore diyan sa barangay balatas ciudad kan naga enot na toka niya igdi iyo komo kura paroko asin rektor kan paroko kan nuestra senora de penafrancia pigbungsod niya an operation penafrancia basilica asin si patogdok nagin pugapuga sagkod na nahaman ini kan septyembre nagadan siya sa edad na huli sa brain cancer an manila metropolitan cathedral basilica o basilica menor kan immaculada concepcion sarong simbahan kan katoliko romano namomogtak sa parte kan intramuros sa manila filipinas ini an harong kan arsobispado kan manila pirang beses na ini nagaba asin narumpag huli sa mga kasulo asin linog sa saiyang agi agi nin lampas nang apat na gatos na taon an presenteng estruktura natapos nahaman kan taon na masabing ika anom nang mayor na pahirahay idinulot siya ki santa maria sa titulong nuestra señora de inmaculada concepcion huli sa papel niyang patrona kan enterong filipinas an enot na katedral simple sanang gibo sa tiklad asin kawayan nagaba ini kan bagyo kan asin natomtom sa kalayo kan an sumonod na pinatogdok taon gibo na sa gapo ini man narogba' huli sa linog kan taon an ika tolong katedral na pinatindog pino'nan kan an bagong estruktura na may tolong nave asin pitong kapilya pinagbendito kan ini naman narogba kan linog kan taon an ika apat na katedral na engrandeng gayo pino'nan matogdok kan asin natapos kan taon alagad naraot na grabe kan taon huli sa makusogon na linog pati an palasyo kan gobernador heneral nakadamay kan saro naman na abang kusog na linog nagtanyog kan katedral mala ta napukan asin naputol an kampanaryo nasulit sana ini kan taon an ika limang katedral nahaman sa laog kan mga taon nabendito ini sa solemneng seremonya kan desyembre masabi pa narogba' giraray ini ta pigbomba kan kan mangyari an batalya sa manila laban sa mga hapon an presenteng katedral tinogdok poon abot kan nakatukaw si arsobispo kan manila na si rufino jiao cardinal santos ini ginibo sa direksyon ni arkitekto fernando ocampo sarong national artist nin arkitektura kan filipinas an simbahan iginantad sa ranggo nin sarong basilica minore kan taon ni santo papa paul ii an lanao del norte sarong probinsya filipinas an kabesera kaini iyo an tubod kadolon kaini an lanao del sur sa habagatan an zamboanga del sur sa solnopan an misamis oriental sa norte subangan an bukidnon sa subangan ini nakasuhay sa misamis occidental ta sa tahaw ninda nagtanga' an sola' nin iligan sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo saralak an populasyon igdi mga maranaw asin mga cebuano an mga imigranteng kristiyano na harale pang bisaya asin luzon asin mindanao man nagtitiripon kadakulan sa amihanan na parte kan lanao manta' an mga maranaw nagtitiripon sa habagatan na parte igwa man dikit na higaonon an nageestar sa kabubuldan kan ciudad nin iligan mayoria kan residente igdi mga kristiyano an natatada mga muslim an mga maranaw gikan sa lahing malayo arabo nagbanwa sinda igdi amay pang maray kan dai pa naarabot an mga kastila igdi sa filipinas igwa sindang sadiring kultura lenggwahe an mga kinaugalean asin tradisyon relihiyon kostumbre musika asin sa iba pang bagay malinaw naiiba sa mga siring na bagay sa ibang grupo igdi sa filipinas an ekonomiya kan lanao del norte sarig nanggad sa agrikultura sin pagsisira' an kadaklan kan mga pabrika kaini natitipon sa ciudad kan iligan ini man an nagtatao nin enerhiya sa magkapirang parte kan mindanao an turismo nagdadakula man na sektor sa ekonomiya kan probinsya an lanao del norte nababanga sa banwaan asin ciudad an baloi sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ini man ini an namomogtakan kan agus iv hydroelectric powerplant yaon sa barangay nangka kilometro an rayo sa iligan city ini an pinaka enot na hydroelectric plant na nakalubong sa daga igdi sa mindanao asin iyo an ikatolo sa bilog na filipinas ini mga metro na nakairarom sa daga an plantang ini igo na makataong ilaw sa beses kadakula sa ciudad kan iligan o magpadalagan nin pabrika sa semento an baloi nababanga sa barangay an linamon sarong ikalimang klaseng banwaan kan lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an linamon iyo an yaon sa nagangaan na gayo sa may subangan kan lanao del norte an rayo niya sa ciudad kan iligan mga km sa parteng sur subangan kaini ini pagdolonan an salog linamon sa subangan an banwaan nin kauswagan sa solnopan an banwaan nin marungao sa habagatan asin nagaatubang sa sola' kan iligan sa may amihanan na parte saro ining banwaan hanggilid sa kosa asin konsideradong beach capital of lanao del norte na kun saen igwang nakataytay na na beach resort an linamon nababanga sa barangay an bacolod sarong ikalimang klaseng sa provincia kan lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado dati an bacolod parte sana kan banwaan na kolambugan an terminong bacolod naghale sa taramon na bobolotoa na boot sabihon sarong magapo na boro boklod an bacolod nababanga sa barangay huli ta nasa gilid kan sola nin iligan may mga beach resort makukua igdi sa bacolod partikularmente ining mga resort makukua sa rupagan bacolod asin kun hale sa ciudad kan iligan mga kilometro an rayo nin pagbyahe an el nido sarong primera klase na sa provincia kan palawan sa republika kan filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an el nido bantogan na destinasyon nin mga turista orog na sa mga pararorip huli sa yaman dagat sa irarom kan mga lagoon asin mga katubigan harani sa pampang kaini mga sira mga gasang asin mga manlaenlaen na buskay nageestar sa irarom asin abang gayon pagparamasdan kun an pararorip nag'iisnorkel o nag'iiscuba diving man an el nido man dakul sa mga saradit na isla mga lagoon mga baybayon asin iba pang mga dadalawon arog kan inapod na secret beach hidden beach collasa beach commando beach matinloc shrine helicopter island snake island entalula island inabuyutan island simizu island codugnon cave small lagoon big lagoon asin an inapod na secret lagoon nababanga an el nido sa barangay an kapatagan sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an kapatagan igwang hiwas na ektarya kaiba igdi an ektarya na sinasabi kan banwwan nin lala na parte pa daa kan saiyang teritoryo sa parteng habagatan asin subangan may mga kabukidan na naserbing kalasag kan banwaan sa lamasa nin mga bagyo igwa man ining mga kapatagan asin mga nag alon'alon na kadagaan inagihan ini nin limang salog na gabos nabulos sa sola' nin panguil an maranding panoloon butadon kidalos asin balili alagad an mga salog orog kun maoran kun minsan nasu'pay sa lugar na mga kaba'ban asin naresulta sa grabeng danyos sa mga tinanom asin sa mga ataman na hayop igwa man igdi nin magkapirang busay na pwedeng gibohon panturistang destinasyon an cathedral falls sta cruz waterfalls asin an spring waterfalls an huri iyo an hinahalean kan pan inom na tubig kan poblasyon asin kataraed na barangay an klima igdi tropikal an tig init yaon sa bulan na oktobre abot hunyo an tag oran napoon hulyo abot desyembre an kapatagan nababanga sa barangay an kolambugan sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin lanao del norte filipinas an kolambugan kinua sa pangaran nin sarong kahoy kolambug na dagyang nagtutubo sa palibot kan lugar an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an banwaan nin kolambugan namomogtak sa may harani kan sola' kan panguil asin nagaatubang sa ozamis city kan probinsya nin misamis occidental ini kilometro an rayo' sa habagatan kan kabeserang banwaan nin tubod an kolambugan kadolon sa amihanan an sola' kan pangui sa habagatan an tangcal sa subangan an banwaan nin maigo asin sa solnopan an banwaan nin tubod kaamayan kan ika ng siglo mga migranteng amerikano an nagkaag nin sarong kompanya sa lumber na iyo an nagpatalubo nin husto sa dati sadit sadit na munisipyo iyo ini an kolambugan luimber development na ngonyan nag ngangaran nang findlay millar timber company kan hulyo huli sa kari'gonan kan orden ehekutibo nu ni pres manuel quezon an kolambugan nagin sarong banwaan kan probinsya nin lanao an probinsyang ini nabanga sa norte asin sur an kolambugan napasakop sa lanao del norte an kolambugan nababanga sa barangay an sultan naga dimaporo karomatan sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an sultan naga dimaporo namomogtak sa sur solnopan na parte kan probinsya nin lanao del norte kadolon kaini sa norte solnopan an banwaan nin picong sultan gumander kan lanao del sur sa solnopan an kadolon niya iyo an tukuran asin an aurora pareho sakop kan zamboanga del sur sa harayong parte kan habagatan kan katubigan munisipal iyo an iswil kan iillana bay na naentra sa dagat celebes an sultan naga dimaporo nababanga sa barangay an ekonomiya kan sultan naga dimaporo sarig na gayo sa agrikultura asin pagsisira mayor na produkto sa agrikultura iyo an paroy mais asin niyog an pagsisira iyo an panhipno kan hanapbuhay kan mayoria kan populasyon igdi anopaman na sekundryang aktibidad sa paghanapbuhay limitadong maray ini yaon mansana sa pagmolino kan bagas asin mais an pagtindang sari sari na patingi tingi iyo an kadaklan na tindahan igdi manongod sa pangangaipo sa puhunan an solamenteng bangko igdi na nagtataong serbisyo pinansyal iyo an rural bank of karomatan na nakakaag sa bauyan an baroy sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin lanao del norte filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado dati an pangaran kan baroy kaamayan pa kan taon baloy ini daa sarong tinanom na ginigibong hamak banig na posible iyo an inaapod sa bikol na bariw saro man talagang tinanom na an dahon sinisirikmat sa paghaman nin mga banig asin ba'yong ini dati parte kan kolambugan asin nasuway igdi huli sa kari'gonan kan orden ehekutibo nu na pinagboot ni pres elpidio quirino kan hunyo an baroy namomogtak kilometro sa sur solnopan kan syudad nin iligan nakalugar man ini sa amihanan kan sola' nin panguil sa subangan kan banwaan nin tubod sa habagatan kan salvador asin sa solnopan kan lala an hiwas kan baroy naabot sa metro kwadrado asin basado sa populasyon niya kan taon an surusuan densidad niya katawo lambang ektarya o katawo lambang metro kwadrado alagad sa urbanisadong lugar naabot katawo lambang erktarya o katawo sa sarong metro kwadrado sa total na ektaryang hiwas an mga na ektarya kaini nakatanom sa niyog asin an tada na ng ektarya nakatanom sa paroy sa paroyan ektarya may patubig asin ektarya sarig sa oran an baroy nababanga sa barangay si abdelaziz bouteflika arabiko namundag kan marso sa oujda morocco presidente kan algeria poon sagkod ngonyan dati siya an ministro sa foreign affairs poon abot bilang presidente siya an nakapaontok kan gera sibil sa algeria kan ini nagbungkaras kan asin siya an nagpa'ontok man kan pamomoon panremalaso kan pebrero kan mga panahon na maribok sa tangang subangan huli sa inaapod na arab spring siya nagsirbe man bilang presidente sa asamblea kan pigsararong nasyon sa pag'oltan kan taon asin makuring mga protesta an nagbutwa sa algeria na naghuhurot nin pagsangle kan rehimen asin sa paghanap nin mga remedyo sa mga problema sa pagkawarang trabaho korupsyon pag'ipit sa talingkas na pagboses asin man sa tios na kamugtakan nin pagbuhay kan nobyembre nalampasan niya sa rekord si houari boumdienne bilang pinakahalawig na nagtukaw presidente kan algeria siya enot na aki kan saiyang ina asin ikaduwang aki kan saiyang ama an saiyang ama ahmed bouteflika asin ina mansouria ghezlaoui guminikan sa rona nin tlemcen algeria si bourelflika may tolong tugang na babae sa ama asin apat na tugang na lalake abdelghani mustapha abderahim asin sad sarong tugang na babae latifa an saiyang tugang na si said doktor na personal niya saka sinasabing importanteng pigura sa ubod na tiripon kan saiyang mga tagasuporta mga kolor arok o dokot an mga arok sinasabing may primaryang mga kolor na iyo an pula asul asin giyaw an sekundaryang mga kolor iyo an lila o gitling gadila o berde asin narangha an sekondarya resulta kan pagsoro saralak kan mga nangengenot na arok dangan naman an sinasabing tersyarya nin mga arok o tertiary apod sa ingles iyo pagsoro saralak kan primarya asin sekundaryang mga kolor igwa man na inaapod na mga magkakatugma magkakatambal magkakaparehas o magkakaternong kolor ingles complementary color o an mga kolor na dai naglalaban bagkus nagtatabngan lalo na kun ini magkakataid an mga ini kung hihilingon an rida nin mga kolor an mga magkakaternong kolor na ini iyo tong mga tuwirang nasa atubangan kan lambang saro ini an mga nagtatarabangn o magkakaaramiguhan pares nin mga kolor nin huli ta ini kapwa parehas an kusog o dating ninda pag nahiling kan mga mata magkaka akma an mga kolor na ini halimbawa kun hihlingon an sarong rida nin mga kolor dai kinokontra kan pula an katumbas kaining berde an kakambal kan giyaw iyo an lila mantang katerno naman kan sinabilaw an kahel ipinapahiling kan mga minasunod na paglaladawan an ugnayan kan mga magkakatugmang kolor an totôpan o tôpan sarong kasangkapan na mayormente pada'tolan sa paghaman nin mga bagay siring kan pagsinsel pagtoltog sa aktong paglukas o pagporma kan batbat lansang o aserong gamit an totôpan haloy nang ginagamit poon pa kan sinasabing panahon nin bronse in bronze age kan mga panday sa batbat kan mga panahon mas amay pa igdi nagagamit man ini sa pagtapyas asin pagtiltig nin gapo kadakul mga pag'onabi manongod sa totôpan sa mga antigong griyego asin ehiptong kasuratan ini napakarhay na maray an desenyo asin pakagibo kan maglaog na an sinasabing tangang panahon in middle ages kan an pagpanday sa batbat nagin nang lakoplakop sa pag isog kan panahon luwayluway nawawara na an importansya kan totopan ta an produksyon mekanikal nangangaipo na nin mas espesyal na piyesa sa paghorma totoo ginagamit pa man ini kan mga panday sa mga pasadyang trabaho asin kan mga para tsapa an tangcong vaca guerilla unit siring man tancong vaca guerilla unit tvgu sarong gerilyang grupo laban sa mga hapon na pigtogdas ni elias madrid kan marso sa san nicolas canaman camarines sur pigpamayohan ini ninda major juan q miranda pamangkin ni madrid asin leon aureus na taga libmanan camarines sur an tvgu iyo an pinakamakusog sa mga gerilyang grupo laban sa mga hapon sa laog nin tolong taon na mayong suporta hal sa mga amerikano asin filipino sundalo nabaw kan grupo an kapitolyo kan camarines sur sa pakikipagtabangan kan iba pang gerilyang grupo asin mga agta an pinakamatriyumpong operasyon kan grupo iyo an an pagsakyada sa taguilid pass sa pamplona camarines sur kan nobyembre na na mga hapon an nagadan kaiba si heneral takano sarong monumento na nagtataong onra asin pagromdom an mahihiling sa requejo park sa canaman camarines sur sa san nicolas parehong banwaan sarong tandâ an ibinugtak kun sain namundag an gerilyang grupo sa sarong makahulogan na akto an gobyerno lokal kan barangay nin san nicolas canaman nagpatindog nin sarong monumento kan marso para sa tolong mga gerilya na iyo sinda elias madrid juan q miranda asin leon aureus sa pagtala' sa historya bilang sinda an kagmukna kan tangkong vaca guerilla unit na mismo tinogdas sa laog kan nasabing barangay an mt bernacci sarong bulod sa libmanan camarines sur inaapod na tangcong vaca huli sa hitsura niya na kun tatanawon sa harayo garo na nakakaagid sa tangkong kan baka si marcelo hilario del pilar y gatmaitan agosto hulyo sarong pilipinong lider rebolusyonario siya an nguhod sa sampolong aki kan mag agom na don julian del pilar asin blasa gatmaitan an naagom niya iyo mansana an saiyang pinsan na si marciana del pilar nagkaigwa sinda nin pitong aki an colegio de san jose iyo an enot na piglaogan niyang eskwelahan sa manila nakua niya igdi an saiyang batsilyer de artes kan nagsunod na taon siya nagkuang abogasya sa unibersidad kan santo tomas asin natapos niya an kurso kan taon kan nagporma siya nin sarong pahayagan an diariong tagalog si del pilar matalento maray maggitgit nin biyulin magpiyano asin magplawta maray man siya sa eskrima sa panahon nin flores de mayo asin sa mga harana magagayon an mga kinakanta niya asin mga tinutogtog niya sa biyulin mahusay siya magsurat asin bakong arog ki rizal na nagparasurat sa taramon na kastila siya ginamit an tagalog sa pagsurat asin nasabotan na gayo an mga panunuya' niya kan mga karara'tan kan mga kastilang administrador sa bangketa sa mga bulangan madaling naintindihan an mga dinadara niyang propaganda kan siya pig initan na kan mga kastila duminulag siya asin nagpasiring sa espanya duman nagin siyang maigot na taga ambag nin mga artikulo sa peryodikong la solidaridad sarong peryodikong ibinongsad kan mga repormistang pilipino sa madrid espanya sa katuyohan na magkampanya para sa ikakarahay kan kamugtakan kan pilipinas si del pilar nagsurat duman gamit an bansag na plaridel nabisto siya nin husto duman sa espanya komo sarong parasurat asin sabi ngane kan peryodikong kastila na la politica de españa en filipinas sarong pahayagan kan mga prayle si marcelo h del pilar iyo na an pinakadakula na peryodista na guminikan sa lahing pilipino nagadan siya sa tuberkulosis sa sarong publikong ospital sa barcelona espanya kan taon sa edad na si del pilar sa totoo lang bakong rebolusyonaryo na maghorot nin katalingkasan siya sarong repormista na boot man lang maparahay an makuring sitwasyon pulitikal asin sosyal igdi sa pilipinas kasaro kan mga kapwa niya repormista sa espanya minamawot ninda an mga minasunod an ayam canis lupus familiaris sarong klase kan inaapod na canine na sarong klaseng mammal sa orden kan carnivora an terminong ini sinasakop an gabos na hayop na mga layas feral asin idtong mga pina garo' domestikado alagad dai sakop igdi an mga inaapod na canids arog kan mga lobo an ayam saro sa kadakul na hayop na inaataman kan tawo sa lawig nin panahon nagin kontrobersyal an ayam ta manta ini pinapadangat na ataman kan tawo ginigibo man kakanon somsoman asin uso an kinaugalean na ini sa magkapirang kultura bagay na kinkontra kan mga aktibistang grupo na may pagmakulog sa mga kahayopan na an saindang pananaw an mga ini dapat tratohon nin maboot asin dai pagringisan sa bikol inaapod man an ayam na dayo ido tito' parati kun sadit pa damayo' gamadya' o gadya' kun anggot pero an huring kataga' na ini susog ki lisboa p boot sabihon elepante an simbahan kan quiapo sarong simbahan kan romano katoliko na nakalugar sa quiapo manila sa filipinas inaapod man ini na basilika menor nin nazareno bantogan an simbahan na ini huli kan saiyang estatuwa na itom na nazareno na iyo an sentro kan debosyon kan mga katoliko tuyong enero taon taon naitindog an simbahan na ini kan asin makangalas na dai narumpag kan ika gerang pangkinaban apesar an palibot kaining mga edipisyo biyo nagkarurunot resulta kan gera pininturahan gatason ini pakatapos masulo an orihinal na edipisyo sa arkitekturang baroque mehikano kan taon sa presente an simbahan na ini sakop kan arkeodiosesis nin manila asin an rektor ngonyan iyo si rev msgr jose clemente ignacio na nagsangle' ki msgr josefino ramirez kan an huri natokahan na rektor sa arkeodiosesis na santuario kan divina misericordia sa maysilo syudad kan mandaluyong kan si gobernador heneral santiago de vera tinogdas an distrito nin quiapo kan agosto an mga misionerong pransiskano tinogdok an pinaka enot na simbahan sa quiapo gibo sana sa kawayan asin tiklad nasulo ini kan taon naitindog liwat ini asin pahoro hirahay asin pagpagayon kaini nagin pusog an edipisyo na parte narumpag naman kan paglinog kan sa superbisyon kan mga pading eusebio de leon asin manuel roxas an ika simbahan natindog naman kan taon na si p roxas ngane naka amot nin kontribusyon nag'abot php sa kasulo kan oktubre natomtom na gayo ini asin natada na sana an mga pader saka kampanaryo si doña encarnacion nakpil de orense na namayo kan komite kan paroko naghingoa makadamot nin kwarta ngane mapatindog liwat an simbahan si arkitekto juan nakpil iyo an nagin responsable sa pagtogdok kaini milagrosong gayo na ini dai narumpagt asin narunot kan ika gerang pangkinaban dawa ngane an mga naka palibot saiyang mga edipisyo nagkarurunot an mga prayleng agustinos recoletos dinara an estatuwa ni itom na nazareno sa simbahan ni san juan de bautista sa bagumbayan na ngonyan parte na kan parke ni rizal luneta kan mayo an imahen na ini idinakit naman sa simbahan recoleto kan san nicolas de tolentino kan taon dangan kan si bsilio sancho de santas junta y rufina s p na iyo kaidto an arsobispo kan manila pinag boot na ihubo an imahen sa simbahan kan quiapo an simbahan kan quiapo tuyong soro semana igwang panobena pagbibyernes asin may prusisyon taon taon tuyong ika nin enero para sa pagdedebosyon kan ginatos na ribong mga katoliko roborobo an mga deboto nadulok asin napangadye sa atubangan kan imahen ni itom na nazareno sa paglaom na mararahay sinda asin magigianan sa mga problema kun ini idulok ninda igdi sa tinutubod na milagrosong imahen ni hesukristo an amamanggi saro sa ehemplo kan inaapod na mga beetle kun sa ingles asin an mga ini iyo an may pinakadakul na bilang nin specie napipisan sinda sa order nin coleoptera sinasayod koliptr hale sa griyego koleos sarongan asin pteron pakpak kaya nakasarong na pakpak an mga ini igwang dakul na nabistong hayop sa siring na mga specie sa bilog na kahadean kan mga kahayopan na naabot kan gabos na hayop kan nabisto nang mga specie nin insekto mga na specie asin ta dakul pa an nadudukayan ginagaom na naabot an total na bilang kan mga specie kaini nin pag'oltan abot milyon an pinakadakul kaining pamilya yaon sa order na ini an mga weevils o snout beetles curculionidae an dong hoi airport byetnam cng hàng không ng hi or sân bay ng hi sarong palayugan sa dong hoi quang binh vietnam an palayugan na ini namomogtak sa loc ninh commune na kilometro an rayo sa amihanan kan syudad nin dong hoi na kabesera kan probinsya nin quang binh an palayugan nagookupar nin na ektarya sa baybayon na lugar na naghahanggilid sa kosa kan south china sea an padalaganan nagrarani sa kosa na mismo asin haros nag aabay sa highway a dati ini ginibo kan mga nagkolonyang pranses dai pa aspaltado kan mga taon ta nagsirbe sa enot na gerang indotsina pinakarhay ini kan mga byetnamo komo base ninda kan gerang byetnam kan agosto pino'nan an pagmoderno kaini asin nakatalaan kuta na mabuksan kan alagad natapos nanggad asin nainaguraran kan mayo kan mayo pigdeklara na ining opisyalmente bukas na asin an enot na palayug komersyal naghale sa internasyonal na palayugan kan noi bai kan hanoi an palayugan kan dong hoi iyo an ikatolong palayugan internasyonal an duwa pa iyo an palayugan kan phu bai sa hue milya an rayo sa habagatan kan dong hoi asin an palayugan kan vinh sa probinsya nin nghe an milya an rayo sa amihanan kan dong hoi an padalaganan kaini nagsusukol na m x m enterong aspaltado an san remigio sarong ikatolong klaseng banwaan kan antique filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado ini kilometro an rayo sa san jose de buenaventura an kabesera kan antique an munisipyo kan san remigio nag'ani nin tonelada metriko nin paroy sa hiwas na tanoman na km an porsyento kaini may patubig asin an kadakulan nagsasarig sana sa oran an trasportasyon igdi sinserbihan kan may prankesa asin mga dyip na nagbyabyahi sa rutang san remigio san jose an banwaan na ini igwang katitinampohan nagbibilang nin kilometro an kilometro mga sa munisipyong tinampo asin an na kilometro mga tinampong barangay igwa igdi nin mga tulay na may total na laba na kilometro an san remigio nababanga sa barangay an san remigio may total na hiwas na km an haros kaini bukid bukidon asin an natatadang kapatagan asin mga nagaalon alon na kabubuldan an agrikultura nakalaklak sa km na kadagaan an km kaini natatanom sa mga pananom na pangkakan km para sa permanenteng mga pangkakan na tinanom asin an km para sa pagkultibar nin mga pananom na pangkomersyo an san remigio may mga atraksyon na natural arog kan igbaclag na lungib an bato cueva an magpungay cave an busay kan pula busay kan timbaban asin an busay kan batuan igwa man ini kan danaw nin maylumboy asin danaw kan danaw an gapo ni datu sumakwel an bato bintana asin white castle stone asin an kanap na kabubuldan nin san remigio sa mga langtad kan bgy tubudan asin la unio makukua an poinakadakula na flower nin rafflesia cueva an manok gallus gallus may beses g gallus domesticus sarong napagaro' na gamgam an bagong nadukayan na adal ini palan nang taon kadto pa pigpapagaro asin pigaataman sa byetnam an pagtubod dati ini an pagaataman kaini asin pagpagaro nagpoon sa indya hale sa india an inaataman asin garong gamgam na ini nakaabot man ini sa persya sa lugar kan lydia sarong lugar sa habagatan kan menor na asya na yaon sa irarom kan pagsakop an persya dangan an mga manok na pinagaro naglakop man sa gresya mga ika siglo bce an nakaagi sa ehipto poon pa kan ika dinastiya an gamgam na aro aldaw nagsosogok nagdatong sa nasyon na ini komo sarong tributo haleng babylonia ini susog sa kasuratan ni tutmose iii mayo nasambitan an manok sa daan na tipan an mga bagong pagaadal sa genes kan manok nagpapahiling na ini pwedeng guminikan pareho sa inaapod na red junglefowl asin sa grey junglefowl g sonneratii an manok iyo an saro sa pinakalakop na inaataman na hayop ini may populasyon na bilyon kan taon na mangyari pa an manok iyo na an gamgam na pinakadakul nabubuhay igdi sa kinaban an mga tawo inaataman ini ta kinakakan ninda an laman asin sugok kaini sa estados unidos kanada asin australya an may edad nang manok na lalake inaapod na cocks na kun sa bikol an apod kaini lalong an huben pang manok na lalake dai ma lampas sa edad na sarong taon inaapod man sa mga lugar na ini na cockerels sa bikol man inaapod na sulog an hinalean na nin kakayahan na maka semilya inaapod man na capons siring man sa bikol inaapod na kinapon an manok na sobra sa sarong taon an edad inaapod na hens na kun sa bikol an apod gonâ asin an inaapod ninda na pullets apod man kaini sa bikol dumaraga sinasabi daa na sa australia new zealand asin britanya may termino para sa arin man na manok na anoman na edad o babae man o lalake chook na simpleng inaapod sa bikol na manok asin an mga omboy pang manok an apod sa mga lugar na iyan chicks na siring man sa bikol inaapod na siyô o siwô an mga manok daa mga omnivores na boot sabihon daing pili an tinutuka na pwedeng dahon pisog nin tinanom o pwede man kumakan nin mga hayop sa layas an manok nagkakayas naghahanap nin mga pisog kan mga tinanom nagtutuka kan mga layoglayog o mga insekto asin nakakan man ngane kan mga saradit na hayop arog kan lokton tabili buru buaya o saradit na kinô sa natural na kamugtakan an manok natagal an buhay nin lima abot onseng taon alagad sa ataman na kamugtakan na pangkomersyo an manok binubuno na pag edad pa sanang anom na semana an mga gonang parasugok pwede sumugok nin mga na sugok bunay sa sarong taon pakalihis nin kagduwang bulan napoon nang pagluya an pagsusugok kaini asin an mga ini binubuno sa pagproseso nin mga kakanon na pang omboy para sa mga ayam asin iba pang kakanon natatala sa rekord kan guinness book of world records na an naggurang nanggad na manok nag'edad nin kag'anom na taon tapos nagadan na ini atake sa puso an lalong maririsa man huli sa saiyang mga balukag na mararaborab an kolor may haralabang loyloy na lawi saka buntot na makikilyab mga balukag sa liog na natorangkig kun nakikipurok bistong maray an lalong sa gona ta siya mas darakula asin haralaba an saka mas dakula asin giringgiting an palong papatlongon na parati makilyab na pula saka sa liog sa irarom kan tuka niya igwang kayat na malogyat na laman an kolor pula man na an apod kaini lambi lambi an saka kan pam purok na lalong iyo an tinatambodan kan bulang sarong mataromon asin mapanason na aserong kawit porma kan gapas an ibang kasta nin manok tinutuboan nin pinong balukag na nahitsurang may bigote o bongot sa palibot kan tuka an mga manok na inaataman dai kayang maglayog nin harayo alagad an mga saradit na kasta nakakalupad lampaw sa mga kudal asin nakatotogdon sa halangkaw na sanga kan kahoy kun saen nahapon sinda nakaluyap ini sa harayo parati kun nagdudulag sa kinakatakotan an mga manok makiramason sa kapwa niya asin nagbubuhay buhay komo sarong gipaw nagsasaro asin nagtatarabang sinda sa paghilomlom sa mga sogok asin pagpadakula kan mga siyo siyo an mga manok may sinsabing padaraogan asin uso sainda an turusikan sa pagpahiling kun isay an kagdaog sainda an dominante iyo an may enot na lugar sa kakanan asin sa mga magayon na lugar paggigibong tataghan nadidisturbo an relasyon na ini kun isay an kagdaog asin kun isay an pahonod kun may hinahale sa grupo o may isinasalak sa grupo kun minsan naabot sa punto na nagdudurugoan sa turusikan asin may nagagadan an galimuyod sarong ikaapat na klaseng kan probinsya nin ilocos sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an galimuyod nababanga sa barangay an banwaan na ini dati inaapod na cabisilan iyo ini an pinakadakulang baryo kan candon kan panahon nin kastila an iriwal sa daga sa mga habitante kan gimuyod asin kan kadolon na baryo sapang nangyari pinag areglo paagi nin pagbognotan pisi gin nuyod ilokano kan duwang lado sarong klaseng kawat na uso kaidtong panahon an mga taga cabisilan iyo an nanggana kaya an mga gurang pigngaranan ini na galimuyod hale sa ilokanong katagang tali pisi asin ginuyod binutong ginuyod an magsingal sarong ikatolong klaseng sa probinsya kan ilocos sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an magsingal nababanga sa barangay sinasabi na an pangaran kan magsingal naghale sa tataramon na ilokanong mayisingal na boot sabihon hiroon pinanongod an pangaran na ini kan an kampanaryo kan munisipyo pinag isog sa presenting nalulugaran niya si kapitan juan de salcedo saro daa sa nagtogdas kan munisipyo an mga orihinal na kagbanwa igdi iyo an mga itnegs na iyo an inabotan ni salcedo kan siya napa agi igdi naghingoa siyang maalok an gabos na magkugos na sa pagtubod nin kristianismo alagad bako gabos nagsunod asin an mga ini nagdurulag nagbanwa na logod duman sa bandang sirangan kan bantay bul lagaw bukid nin bul lagaw an saint william's institute na pinapadalagan kan mga madre kan sisters of saint paul of charities iyo an mayor na eskwelahan sa banwaan yaon man igdi an magsingal institute sarong haiskul na pribado an batanes iyo an yaon sa pinakanorteng asin pinakasadit na mga provincia kan republika kan filipinas pareho pag abot sa populasyon asin hiwas nin kadagaan an kapitolyo provincial kaani iyo an basco kompwesto nin sampulong isla na namomogtak km norte kan islang luzon sa luzon strait asin parte kan rehiyon cagayan sa luzon sa grupo kan mga islang ini an pinakadakula asin pinaka importante iyo an itbayat batan sagkod sabtang sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo nababangâ an batanes sa banwaan narvacan sarong ikaduwang klaseng kan probinsya nin ilocos sur filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an narvacan nababanga sa barangay an narvacan nadukayan nin sarong pwersang ekspidisyon hale sa vigan na isinobol ni juan de salcedo sarong militar asin nabigador na kastila tinutubod na an pangaran na narvacan naghale sa ilokanong tataramon na nalbakan na boot sabihon naraotan kan panmdagat na sasakyan an mga augstinong prayle iyo an nagtogdas nin sarong parokong romano katoliko kan abril igdi kan taon si gob santiago de vera na iyo an presidente kan audencia royal pinagtokahan si nicolas de figueroa komo pinaka enot na encomdendero de narvacan an ekonomiya kan narvacan nagsasarig sa produksyon kan mais cotton indigo paroy tubo asin tabako an narvacan nakalatag sa sarong wadi valley napapalibotan nin mga kabukiran bagbag an daga asin malipot an klima niya kadakulan kan tawo digdi mga romano katoliko pero igwa man nin darodakula na grupo nin mga kristiyanong methodist an lokal na tataramon ilokano an baybayon kan sulvec saro sa paboritong lingaan kan mga turista an mga turista binibisita man an sulvec watchtower sarong torreng ladrilyo na tinogdok kan mga kastila na tanawan kun may nagdadangadang na mga pirata haleng dagat an narvacan school of fisheries sarong sanga kan ilocos sur polytechnic state college ispsc yaon namogtak poon pa kan igdi base man ini kan mga operasyon kan ika na infantry brigade kan philippine army na namamahala kan citizen armed forces geographical units si casimiro ferrer perfecto sarong edukador parasurat asin tagapalagdâ kan sanghiran nin bikol napangagóm ni perfecto si nicolasa ponte perfecto asín igwa sinda nin walong aki an matuáng si angustia na nagpaagóm ki francisco celebrado josefa concejo na nagpaagóm ki gabriel prieto jos monserrat na nagpaagóm ki ignacio salgado sr josefina casimiro jr milagros na nagpaagóm ki salvador sanchez nicolasita na nagpaagóm ki efrain opinion lamprea sr na yaon nakaestar sa mandurriao iloilo sarô sa matimbáng na isinrat niyá asín nagin toltólan kan mga historyador ngonyán iyó an artikulong mga pagkagiromdom ninsi aldaw na tigdorolagan digdi sa naga ipinalagdâ iní sa sanghiran nin bikol kan digdí madetalye niyáng ipinagladáwan an mangirhát na pangyári kan mag alsa an duwáng kab sa gwardya sibil na sindá felix plazo asín elias angeles pina istorya niyá digdí an saróng empleyado sa imprenta nindá na nakasaksíng gayó kaibá an saíyang mga pagmasíd kan si mga nangyáring purutókan asín baradílan sa haraníng tongód kan paimprentahan iní huli ta pirá sanáng dupá an rayô kan paimprentahan sa simbahan nin san francisco kun saen dumán nagpaíli si mga kastila dakól pa siyáng isinrat na regular na nagruluwás sa sanghiran kan iní piráng taón na napalagdâ kan saíyang paimprentahan alágad an paimprentahan niyá nadámay sa natomtóm kan tuyong binomba kan mga amerikano an palasyo arsobispado nin caceres huli sa paghunà na ginagámit iníng pailíhan kan mga soldados na hapon totoo binuhay pa niya an saiyang negosyo na an pigdara nang pangaran imprenta libreria y encuadernacion de casimiro f perfecto pakatapos kan gera alagad pagkahaloyhaloy kaidto naghubo na siya sa mandurriao iloilo kan si casimiro perfecto nanombrahan saro sa kaapil kan instituto de lenguaje nacional na minukna sa ri'gon kan ca nu s na iyo an may mandato sa pagpatalubo asin pagpagantad kan sarong lenggwahe nasyonal sa filipinas siya an kasalihid pigrerepresentar an tataramon na bicol si felix de huerta sarong kastilang franciscanong prayle iskolar asin misionero sa filipinas na bantog sa saiyang sinurat na libro manongod sa mga agi agi kan mga katolikong parokya igdi sa filipinas panahon kan mga kastila an libro niya saro sa importanteng toltolan kan mga historyador sa pagsusog kan mga kalakawan asin istorya dapit sa baro banwaan asin orog na kan mga gibo gibo kan simbahan katoliko an sinurat niyang libro iyo an estado geográfico topográfico estadístico histórico religioso de la santa y apostólica provincia de san gregorio magno na napalagda kan nagdedetalye na gayo kan mga parokya kasuarin ini natogdas sairisay na mga prayleng franciscano an nadesignar asin anong mga taon natogdok an mga simbahan igdi siya man instrumental na gayo sa pagtogdas kan sarong bangko na ngonyan inaapod nang monte de piedad savings and mortgage bank huli sa saiyang maigot na paghimoyaot na mahorot an arsobispo kan manila na'ikaag an siring na bangko para sa mga tios na nagtangro' nin mga pasubli sa hababaon na intees siya man nagin administrador kan taon kan sarong ospital para sa mga leproso daoton an ospital na ini saiyang pinapakarhay siya man nalakaw na maikaag an sarong water system sa manila mala ta sa saiyang maigot na paghimoyaot natogdas ini asin inaguraran kan agosto si luis taruc hunyo mayo sarong personang pulitikal asin komunistang rebolusyonaryo sa filipinas siya an pamayo kan hokbong banwaan laban sa hapon o hukbong bayan laban sa hapon hinayokong hukbalahap sa mga taon na abot an pagkadamay niya igdi sa agrupasyon na ini nagpoon kan mabuklat an mata niya sa mga problemang agraryo kan siya estudyante pa kan ika gerang pangkinaban nagbilog siya asin pinamayohan niya an hukbalahap na maisog nakipagpulpogan sa mga mananakop na hapon an bagay na ini alagad dai haros binisto asin tinawan onra kan estados unidos pakagera an grupo niya nagtumang na sa gobyerno ni manuel roxas na suportado kan amerika kan mag eleksyon kaidto sa lindong kan demokratikong pagkasararo democratiuc alliance siya kaiba an pito niyang kaapil sa grupo ginana an pwesto sa kamara de representante pero dai sinda tinugotan na makatukaw sa pwesto pinagdesisyon kan komisyon sa eleksyon ini sa rason na nakamit ninda an kapangganahan huli sa terorismo dahel kaini nagbalik sinda sa bukid bitbit ulit an armas sa pakilaban sa gobyerno an grupo ni taruc pinaglabanan an kamawotan kan estados unidos na matawan an mga amerikano kan inaapod na parity rights igdi sa filipinas sa laog nin limang taon si taruc asin saiyang kairiba binayaan an parlyamentaryong pakikitrato kundi naglaban pwersahan paagi nin armas sa kagasgasan kan saindang popularidad an hukbalahap nakatipon nin hokbo nagbibilang abot si luis poblete taruc namundag sa mga daing sukat na pamilya sa san luis pampanga nagklase siya sa unibersidad kan manila alagad dai sa sya nagtapos asin nag ule sa saiyang lugar nagbugtak nin tindahan kan panahon na iyan nadara siyang marhay kan mga kaisipan kan duwang sosyalista na iyo si pedro abad santos sarong intelektwal na mayaman asin si juan feleo sarong militanteng lider na paraoma an duwang ini iyo an mga namomoon sa hiron nin komunismo na nagpopoon nang magbutwa kan mga taon kan taon an mga sosyalista asin mga komunista nagkaoyon na magsararo sa irarom nin saro sanang partido sa edad na nagin na siyang opisyalmente kaapil sa partido komunista kan filipinas na iyo na sa laog nin duwang dekada saiyang pigkasibotan asin pig'ubosan kan haros bilog niyang buhay kaamayan kan sinobol si benigno aquino jr kadto hubinon pang reporter ni pres ramon magsaysay duman ki luis taruc ngane saiyang makumbinsi na magsuko na pakatapos nin apat na bulan na negosasyon si taruc nagsuko sa gobyerno sa mayong kundisyon na orolay an akto niyang ini malinaw na nag ontok sa ngonyan inaapod na sa historya kan filipinas na rebelyon kan huk ipighabla siya sa korte asin nasapawan nin silot na taon sa preso kan siya mapaluwas na pinadagos niya an paglapigot para sa agraryong reporma an saiyang pakikibaka para sa hustisya kan mga tios asin mga naaaping paraoma iyo an makusog na nagtolod sa mga lider kan nasyon na atubangon an problema sa daga asin sa relasyon pag'oltan kan mga paraoma asin mga kagsadiri kan mga omahan saindang pinasar an mga ley na maitaltag an mga inoomang daga ngane makaptan asin magin rogaring naman an mga omang inaarado kan mga paraoma nagadan si luis taruc kan mayo huli sa atake sa puso sa st luke's hosptial ciudad nin quezon sa edad na masabi pa dakul kan mga isyu na nagtolod ki taruc asin saiyang pag'iriba na magrebelde yaon pa man giraray nagdadasnay sa dakul na parte kan filipinas an internasyunal na federasyon nin basketbol ingles international basketball federation pranses fdration internationale de basketball orog na bisto sa hinayokong fiba sarong kasararoan nin mga nasyunal na kaburonyogan na nagpapadalagan kan internasyunal na kompetisyon sa basketbol dati ining bisto komo fdration internationale de basketball amateur kayâ man fiba kan pighal an amateur sa oficial na ngaran kaini alagad pigpadanay an initialismo huli kan enot na duwang letra kan tataramon na basketbol an kasararoan ipigmuknâ sa geneva kan duwang taon antes kan opisyal na pigbisto kan internasyunal na olimpikong komite ioc an kawat walong naciones an nagmuknang miembros kaini argentina tsekoslobakya gresya italya latbya portugal romanya asin suisa durante kan olimpikong tig init na piggibo sa berlin pigngaranan kan federasyon si james naismith an kagmuknâ kan basketbol komo honorary president kaini para sa mga nasyunal na koponan mga komisyon an wayaway o bandera kan subangan na timor bisto man na timor leste pigadaptar kan siring ini si kan sosog sa sec parte i kan konstitusyon kan demokratikong republika ka subangan na timor an nasyunal na bandera kaini palabà asin kompwesto nin duwang triangulong isosceles na igwang parehong base an sarong triangulo itom asin an sukol kaini parehas sa saro katulo kan labà na pigsapnayan kan amarilyong triangulo na an sukol kabangâ kan labà kan bandera sa tahaw kan itom na triangulo igwang sarong puting bituon na igwang limang puró nangangahulugan na tingraw an sarong puró kan puting bituon nakatukdo sa walang kanto kan bandera an natatadang parte kan bandera kolor pula an kampeonatong fiba asya nin kalalakihan dating kampeonato nin asyanong konfederasyon nin basketbol sarong torneo na piggigibo lambang duwang taon sa lambang mga koponan sa kontinente ini an torneo nin kwalifikasyon sa asya para sa kampeonatong fiba pankinaban asin an torneong basketbol sa olimpiko an torneo bisto man na asyanong kampeonato an kampeonato nin asyanong konfederasyon nin basketbol piginaguraran sa manila kan an kampeonato piggibo tangarig mahanap an pinakamatibay sa asya asin para sa kwalifikasyon para sa pankinaban na kampeonato sagkod an olimpiko sa sunod na apat na mga torneo nanggana an filipinas kun sain kan pigdaog an mga filipino kan hapon an korea hapon asin an filipinas pigbarangâ an sunod na kampeonato hanggan nagbali an tsina kan sa bangkok poon kaidto ini na an nagdominar digdi an kampeonatong fiba pankinaban ingles fiba world championship sarong pankinaban na torneo nin basketbol nin kalalakihan kan mga nasyunal na koponan piggigibo ini lambang ikaapat na taon kan internasyunal na federasyon nin basketbol fiba siring kan katampad kaining kampeonatong fiba pankinaban nin kababaihan alagad piggigibo sa ibang nacion an rekord kan sfr yugoslavia asin kan unyon sobiet iba man rekord kan sa fr yugoslavia serbya asin montenegro serbya asin sa rusya susog sa fiba an republika kan serbya dai pa nakakapwesto an serbya nin ikaapat o mas halangkaw pa sa saindang bàgong ngaran iyo an legal na nagsangl kan koponan na serbya asin montenegro fr yugoslavia ipinapahiling sa itaas na kun an mga medalya kan sfr yugoslavia fr yugoslavia serbya asin montenegro serbia sararoon an deklarasyon nin katalingkasan kan filipinas nangyari kan hunyo sa cavite el viejo ngonian kawit cavite filipinas sa pagbasa sa publiko kan acta kan deklarasyon nin katalingkasan pigproklamar kan pwersa kan rebolusyonaryong filipino sa irarom nin heneral emilio aguinaldo an soberanyo asin katalingkasan kan islas filipinas sa kolonya kan espanya na nadadaog pa sana sa guerra kan manila kan guerrang espanyol amerikano an deklarasyon dai pigbisto kan estados unidos o espanya sa atubang kan dakol na tawo pigproklamar an katalingkasan kan hunyo magtigbabayong hapon sa cavite sa harong nin heneral emilio aguinaldo may kilometros sa sur kan manila nahiling digdi an pagbiklad kan nasyunal na bandera kan filipinas na gibo sa hong kong ni marcela agoncillo lorenza agoncillo sagkod delfina herboza asin pagpatogtog kan marcha filipina magdalo komo nasyunal na awit kan nacion na lupang hinirang ngonian ini komposisyon ni julian felipe asin pagtogtog kan bada san francisco de malabon an acta kan deklarasyon nin katalingkasan pig andam pigsurat asin pigbasa ni senior ambrosio rianzares bautista sa tataramon na espanyol an estados unidos nin amerika o sararóng estados mas inaapod na estados unidos amerika an u s o an usa sarong nasyon na kompwesto nin estados asin sarong distrito federal sa norteng amerika an nasyon namumugtak haros sa tahaw kan kontinenteng norteng amerika kun sain an na estados asin washington d c an distrito kapitolyo yaon ini sa pag ultanan kan kadagatan pacifico asin atlantiko pigtatangà ini kan kanada sa norte asin mehiko sa sur an estado kan alaska nyaon sa norte sulnopan kan kontinente kun sain an kanada nyaon sa subangan kaini asin rusya sa sulnopan sa balyo kan itiot kan bering an estado kan hawaii sarong arkipelago sa tahaw kan pacifico an asyanong karawat inaapod man na asyad sarong karawat na piggigibo lambang ikaapat na taon kan mga atleta sa enterong asya an karawat pigpapadalagan kan olimpikong konseho kan asya oca sa irarom kan superbisyon kan internasyunal na olimpikong komite ioc mga medalya an pigtatao sa lambang event bulawan para sa enot na pwesto pirak sa ikaduwa asin bintig sa ikatolo tradisyon ini na nagpoon kan ipiglalaog kan nasyunal na olimpikong komite noc an maralaban tangarig irepresentar an saindang nacion an enot na asyanong karawat piggibo sa delhi indya kan na naging host man kan nagpoon an asyanong karawat sa sarong sadit an asyanong kompetisyon pigbilog an kampeonatong karawat nin harayong subangan tangarig ipahiling an pagkasararo asin pagtarabang tabangan sa tolong nacion na imperyo kan hapon islas filipinas asin republika kan tsina an enot na karawat piggibo sa manila kan iba pang asyanong nacion an nagbali antes kan naorganisar ini pigpundo ini kan kan pigsakop kan hapon an tsina na nagdagos sa paglakop kan ikaduwang guerrang pankinaban sa pacifico antes kan ikaduwang guerrang pankinaban nagkapirang asyanong nacion an naging independiente dakol na mga asyanong nacion an nagmawot na gamiton an sarong bàgong tipo nin kompetisyon kun sain an kusog kan asya pigpapahiling bakong sa violensya kundi sa pagpakusog kan pagkairintidihan sa lambang sarô kan agosto durante kan ika karawat olimpiko sa londres an representante nin ioc indya na si guru dutt sondhi nagpropose kan ideya sa mga lider pakurusogan kan mga asyanong koponan na mag orolay manonongod sa pagkakaigwa nin asyanong karawat an olimpikong konseho kan asya sa ingles olympic council of asia oca iyo an nagpapadalagan kan mga karawat sa asya ngunyan igwa ini nin nasyunal na olimpikong komite noc na myembro an presenteng pamayo kaini iyo si sheikh fahad al sabah an pinakagurangan na noc iyo an sa hapon na pigbisto kan internasyunal na olimpikong komite ioc kan kun sain an subangan na timor iyo man an pinakabàgo kan an headquarters kan oca yaon sa syudad nin kuwait sa minasunod na table iyo an taon na pigbisto an noc kan internasyunal na olimpikong komite ioc pigtao man kun iba man ini sa taon kun suarin pigbilog an noc an noc kan macau tsina pigbisto kan oca alagad dai pigbisto kan ioc asin dai nagbabali sa olimpikong karawat an israel pighal sa olimpikong konseho kan asya kan liwat na inkorporasyon kaini kan myembro na an israel kan europeanong olimpikong mga komite eoc an mga nasyunal na olimpikong komite ingles national olympic committee noc pranses comit national olympique iyo an mga nasyunal na konstituentes kan hirong olimpiko sa enterong kinàban poon kan igwang mga noc na pigrerepresentar an mga soberanong nacion asin iba pang sakop gabos na miembro estados kan naciones unidas igwang mga nasyunal na olimpikong komitiba siring kan iba pang mga sakop kaapil an gabos na mga noc kan asosasyon nin mga nasyunal na olimpikong komite anoc na nababangà sa limang kasararoan kontinental pakurusogan asin olimpikong komite kan macau pigmuknà kan asin nagprobar na makalaog sa ioc poon kan pagkamuknà kaini alagad dai pa nanggad oficial na pigbibisto huli kaiyan mayong atleta an nakabali sa olimpikong karawat sa irarom kan pangaran na macau tsina an bulos inaapod man na anahaw livistona rotundifolia lam sarong palma na may matabilog asin giringgitingon na dahon na lakop sa sur subangan na asya sa ingles inaapod man ining footstool palm ini pambanwang dahon kan filipinas an species na ini nagtatalubo sa hababa asin bakong gayong halangkaw na altitud asin natural natubo sa mga karo kadlaganon na lugar nalangkaw ini nin abot metro kun minsan ginagamit man ini na ornamental an saiyang kahawakan na naabot sentimetro an diametro parati inuusar na harigi asin kun sinasari'si' pwedeng isalog sa harong sa mga sinari'si' an mga agta' igdi nakua kan ginigibo nindang togod sa pana asin bawog sa pana' an ubod kan bulos saro man na kakanon an bunga kinakakan kan mga hayop kan mga gamgam asin kan mga aki asin tinuturusok ginigibong necklace an mga dahon pwede gibohon kapote pwedeng gibohon kupya' asin sa ibang lugar ginigibong abaniko ginagamit man ini pang atop pinopormang kinikero kun inaatop ta magayon an hitsura asin pamatos nin kakanon sabi ni delgado kadtong panahon an tinarahi na dahon kaini ginibong layag nagpaparasadit an sukol kan mga dahon kaini kun parati piggugusihan kan dahon maski ngane marikas an saiyang pagdadahon na an nipa nypa fruticans sarong palma na bisto sa mga pangaran na attap palm singapore nipa palm philippines asin mangrove palm o nipah palm indonesia malaysia da nc vietnam gol pata bangladesh dani burma ini sana man an kinokonsiderar palma na nabibilang sa mangrove mga tinanom na nabubuhay sa mga katangyanan na boot sabihon lugar na matubig na piglalaog nin askad huli ta harani sa dagat o sola' na katakod kan dagat an species na ini natural natubo sa habagatan na asya asin sa amihanan na australya may mga indikasyon asin ebidensya na kadto pang milyon na taon nakaagi may nabuhay nang nipa an nipa nagtutubo sa malapok na lugar na inaabot kan dagsa kan tubig dagat asin katubigan kan salog na sagkod saen nadadara kan sulog an mga bunga niya lakop na maray ini sa mga kosa asin mga salog na nabulos pasiring sa dagat pacifico asin dagat indiano poon bangladesh sagkod sa mga isla kan pacifico an tinanom na ini kaya mabuhay sa halipot na panahon na nag alang an palibot niya sa singapur namimilgro na mapuho an tinanom na ini an nipa dakula an pakinabang sa filipinas asin sa dakul na parte kan asya orog na sa pwera pwera primeramente an dahon kaini ginigibo na pan atop o panlanob sa mga harong o sa mga payag payag sa pagtiklad kaini mas magayon kun an mga dahon na dagongdongan an pilion ta haralakbang an napapaluwas na tiklad palibhasa an mga langkoy kaini haralaba asin haralakbang ta mga gurang na an saiyang pala'pa' an ogbos dahon sinisikmat sa paghaman nin kupya sildok kapote asin pamatos man sa ibos o pamatos sa tabako an gosok kan dahon ginigibong sighid na gihoy asin an ibang parte nagigin pang amak o songo sa pagbulong bulong an gina'ga' kan ogbos dahon gamit sa ulcer an tagok kan ogbos kaini na sinalakan kan guta' nin niyog maray man daa sa herpes an abo kan gamot asin dahon ginagammit sa kulog payo asin kulog ngipon an pinahaloy na saray kan digta tinimpla sa tubig ginigibong panlahid sa matang naggagatok an bunga kaini kinakakan man sa nipa pwede man makagibo nin alkohol tuba o suka an rakoy kaini pongot nin kaburakan bago magbu'kad pwedeng kagoton ngane mapaturo an tagok na mahamis na iyo an ginigibong inomon an tuba an sinasalod igdi inaapod na darikon an tuba sinasaray man nin pirang semana sa mga tapayan o damawana sa paghaman man nin suka siring kan praktis igdi sa filipinas igdi igwang inaapod na sukang paombong suka na ginigibo sa paombong bulacan attap chee chee boot sabihon pisog sa ibang dyalektong intsik pangaran kan mga hubal pang bunga kaini mahamot ini silag na mapulot pulot sarong ingredienteng panhamis sa malaysia asin singapore sa isla kan roti asin savu an dagta' kan nipa hinahalo sa bahog orig ini daa pigtutubod na nataong mahamot na parong sa karne kan orig sa burma ginagamit man na palataw sa pag adal paglangoy an darakulang pala'pa' kaini an nipa matagok mala ta kun ini kinokonberter sa paghaman nin ethanol pwede makapaluwas nin abot na litro na panggatong an sarong ektaryang nipa kun ibabaing an sarong ektaryang tubo nakakaprodusir sana nin abot na litrong ethanol asin an sarong ektaryang mais sanang litro an mahahaman an nasyunal na koponan nin basketbol kan filipinas ingles philippines men's national basketball team pinamamahalaan kan samahang basketbol ng pilipinas basketball federation of the philippines o sbp sarô sa mga pinakamatitibay na asyanong koponan sa mga internasyunal na torneo nanggana na ini nin medalyang bronse sa kampeonatong fiba pankinaban nin kalalakihan an pinakamarhay na nagun nin sarong koponan sa luwas kan amerika asin europa siring man nag ikalima ini sa karawat olimpiko sa tig init an pinakamarhay na nagun nin sarong koponan sa luwas kan amerika europa asin osyanya an filipinas man an igwang pinakadakol na gana sa olimpiko sa mga koponan sa luwas kan amerika europa asin osyanya apwera kan medalyang bronse sa kupang pankinaban nin fiba asin an ikalimang pwesto sa olimpiko nanggana na an filipinas nin limang kampeonatong fiba asya para sa kalalakihan apat na medalyang bulawan sa basketbol para sa kalalakihan sa asyanong karawat walong kampeonato sa sur subangan na asyanong karawat seaba asin gabos maliban sa sarong medalyang bulawan sa asosasyon nin basketbol kan sur subangan na asya huli kaini minimidbid na na pinakamapwersang koponan sa sur subangan na asya asin saro sa pinakamatitibay sa asya nagpartisipar na man an nasyon sa limang kupang pangkinaban nin fiba asin pitong torneong olimpikong basketbol an gilas pilipinas men minarepresentar sa presenteng nasyunal na koponan nin kalalakihan inot na nagpartisipar sa insternasyunal na laban an filipinas sa far eastern championship games kan dinaog kan filipinas an tsina sa pinakainot na internasyunal na kawat sa asya ginana kan filipinas an gabos maliban sa sarô na kampeonato sagkod kan an karawat may sa irarom kan pamamahala kan fiba huli ta an organisasyon namuknâ kan sana an basketball association of the philippines bap namuknâ kan dangan nagin parte kan fiba kan sa huring mga bulan kan taon na idto binasagan na the islanders an koponan na ipinadara kan bap sa pinakainot na torneong olimpiko nin basketbol sa berlin sa format na single elimination round ginana kan filipinas an inot na tulong karawat sagkod na makatampad an estados unidos sa ikaapat na kawat kun sain doble an puntos na estados unidos sa nakua kan filipinas daing daog ini na iyong nakakua kan kampeonato natapos an torneo na nag ikalima an filipinas an pinakamarhay na tapos nin sarong asyanong koponan sa kasaysayan kan basketbol sa olimpiko maliban sa kanada na iyo an nakagun kan medalyang pirak an filipinas siring man kaini na igwa sanang sarong daog sa toreong ini nagbalik an filipinas sa olympics sa london nag ikaapat an nasyunal na koponan sa anom na koponan sa saindang grupo tanganing matanggal natapos an karawat kun sain nagun kaini an ika kagduwang lugar dekada an filipinas sarô sa mga matitibay sa kinaban kun sain yaon an world class na parakawat na si carlos loyzaga lauro mumar mariano tolentino francisco rabat asin edgardo ocampo kan an koponan guminana kan pinakainot na torneong basketbol nin asyanong karawat sa new delhi indya an koponan nagtapos na inot sa hapon asin apat pang koponan tanganing makua an medalyang bulawan kan suminunod na asyanong karawat kan sa manila na nagserbeng pilian para sa pangkinaban na kampeonato sa masunod na taon nanginot giraray an nasyunal na koponan dinaog kaini an republika kan tsina taiwan hapon asin sur na korea sa final sa fiba world championship sa brasil nagin parte kan mythical team si loyzaga kun sain naguno kan filipinas an medalyang bronse nagtapos ini na ikaduwa sa saindang grupo kun sain inot an brasil sagkod sinundan kan paraguay tanganing makalaog sa final round nadaog kan estados unidos an nasyunal na koponan nin puntos an kadaogan sa estados unidos asin brasil sana nanggad an kadaogan kan filipinas sa kampeonatong ini sagkod sa ngunyan an pangyayaring ini iyo an pinakamarahay na nagibo nin sarong asyanong koponan sa pangkinaban na kampeonato sa olympics nagtapos na ikapito an filipinas an koponan nakalaog sa kwartofinal na igwa sanang daog laban sa estados unidos alagad nadaog na ini sa gabos na karawat laban pransya uruguay asin tsile dinaog kaini an tsile sa ikapitong pwesto tanganing matapos na igwang na rekord duwang taon matapos ini sa asian games sa tokyo an filipinas nanggana kan ikatulong surunod na medalyang bulawan na nanginginotan sa final round nakagrupo an filipinas kaiba an bulgaria puerto rico asin uruguay sa fiba world championship an koponan natapos na ikatulo dinaog kan bulgaria asin puerto rico tanganing dai maka abante sa final round ginana man kan koponan an gabos na karawat sa classification round laban sa united arab republic egypt asin kanada tanganing makatampad an uruguay para sa ikawalong pwestong kawat dinaog kaini an uruguay tanganing makua an ikawalong lugar iyo na ini an huring torneo ni loyzaga asin pag iriba an bingkay iyo an tibulaka kan mollusk orog na kun ini mayo nang laog ta nagadan na an kagharong igdi iyo ini an tibulaka exoskeleton kan buhay na mollusk asin ini magkatakopan nagbubukabuka napipisan an mollusk komo marinong hayop na inaapod sa ingles na bivalves igdi klasipikado an mga inaapod sa bikol na punaw takal talaba o sisi tahong asin tiniktik mga marinong hayop nageestar sa maaskad na tubig pero nakukua man sa mga malapok na tubig na ta'bang an mga bingkay komun nahihiling sa mga baybayon parati urutas na asin an mga tibulaka kan mga species sa ta'bang nagkukuriyat sa mga patag na gilid kan mga salog na inabot abot kan tubig pag tignarakul an bingkay iyo an saro sa materyal sa pagtogdok nin gapong estruktura kaidto arog kan mga simbahan kan panahon nin espanyol igdi sa filipinas sa pagigibo nin pamulot sa mga sinusuruknong na gapo o radrilyo an bingkay binabaga na magin runot na pulbos apod na apog asin ini rinaramas sa tinuktok na bandala nin abaka kaputian kan sugok saka galagala na mapuloton na maray alagad ngonyan ta naimbento na an semento bako naman ramas na siring garamiton sa konstruksyon an siring na pulot inuusar man sa pagkalapati sa mga baroto o mga sasakyan dagat ngani ini dai laogon tubig an olimpikong karawat sa tig init o an karawat nin olimpiyada mga internasyunal na okasyon nin pakurusogan na pandakulan na piggigibo lambang apat na taon na pigpapadalagan kan internasyunal na olimpikong komite ioc mga medalya an iginagawad sa lambang okasyon na mga medalyang bulawan an para sa enot na pwesto pirak sa ikaduwa asin bronse sa ikatolo ini sarong tradisyon na nagpoon pa kan an olimpiko sa tig lipot pigbilog man huli kan matriumpong olimpiko sa tig init an karawat pigpadakula poon sa kompetisyon na igwa nin hababâ sa lalaking atleta hanggan sa kompetisyon na igwa nin labi sa parakawat kan parehong tawoha hal sa nacion nag asa an organizers para sa olimpiko sa tig init sa peking nin haros atleta na maging parte sa kompetisyon kan karawat an estados unidos nag host na nin apat na karawat olimpiko sa tig init dakol sa arin man na nacion an reino unida makaka host nin tolong karawat na olimpiko sa tig init pag ini nagbalik sa britanikong kapitolyo sa gabos kan mga ini piggibo asin gigibuhon sa londres magigin enot na ciudad ini na makapot kan olimpikong kawarat sa tig init nin tolong bese an alemanya australya gresya asin pransya gabos nang nagkapot kan olimpiko sa tig init nin duwang beses an ipa pang nacion na nagkapot na kan olimpiko sa tig init iyo an belhika espanya finlanda hapon italya kanada korea nin sur mehiko nederlands swesa asin an unyon sobiet an republikan popular kan tsina nagkapot kan olimpiko sa tig init sa peking kan apat na ciudad an nagkapot nin duwang olimpikong karawat sa tig init los angeles londres paris asin atenas an modernong olimpikong karawat ipigmuknâ kan kan pigmawot ni pierre fredi baron de coubertin na ibariwas an pagkakairitindihan kan gabos na nacion sa paagi nin kompetisyon nin pakurusogan ipigbase niya an saiyang olimpiko sa taon taon na karawat kan olimpyanong sociedad nin wenlock na pigralabanan sa much wenlock poon an enot na edisyon kan karawat ni de couberti piggibo sa atenas kan na nagalok nin parakawat kaini greko asin nacion sana an representado anupaman mayong siring na internasyunal na kompetisyon an nabilog bàgo kaini dai pigtotogotan an kababaihan na atleta na magbali alagad sarô si stamata revithi an nagdalagan sa kurso nin maraton na nagsabing i f the committee doesnt let me compete i will go after them regardless an olimpiko sa tig init oficial na bisto na karawat kan i olimpyada sarong internasyunal na kompetisyon na pigselebrar sa atenas gresya poon abril hanggan abril ini an enot na olimpikong karawat na piggibo sa modernong panahon an suanoy na gresya iyo an pigmundagan kan olimpikong karawat huli kaiyan an atenas an angay na gibuhan kan modernong karawat pig uyonan an ciudad na magkapot kan sarong kongreso na pigbilog ni pierre de coubertin sarong pranses pedagogo asin historiador sa paris kan hunyo an internasyunal na olimpikong komitiba ioc pigbilog man kaidto an olimpikong pakurusogan sa tig init o federasyon piggugrupo sa irarom nin sarong parehong organisasyon na inaapod na asosasyon nin federasyon olimpiko sa tig init asoif an sur subangan na asyanong karawat ingles southeast asian games o bisto man bilang sea games karawat kan nasyoon sa sur subangan na asya an karawat yaon sa irarom kan pamamahala kan federasyon kan sur subangan na asyanong karawat southeast asian games federation na may superbisyon kan internasyunal na olimpikong komite ioc asin kan olimpikong konseho kan asya oca an sur subangan na asyanong karawat nagpoon sa sur subangan na asyanong peninsular na karawat o seap games kan mayo an mga delegado gikan sa mga nasyon sa rawis nin sur subangan na asya na yaon partisipante sa asyanong karawat sa tokyo hapon nagkaigwa nin urulay asin nagkauruyon na magbilog nin sarong organisasyon nabilog an seap games sa kaisipan ni luang sukhum nayaoradit bise presidente kan olimpikong komite nin tailandya kaidto susog sa lakdang an sarong rehiyonal na karawat makakatabang sa pagpabalangibog nin pagtarabangan pagkasirinabotan asin marhay na relasyon kan mga nasyon sa rehiyon anom na nasyon kabali an burma ngunyan myanmar kampuchea ngunyan kambodya laos malaya ngunyan malasya tailandya asin bietnam an nagin kagtugdas na mga myembro an mga nasyon na ini nagkauruyon na gibohon an karawat lambang duwang taon kan hunyo dangan nabilog an komite nin pederasyon nin seap ginibo an pinakainot na seap games sa bangkok poon desyembre kan lampas ng atleta asin mga opisyal gikan sa tailandya burma ngunyan myanmar malaya ngunyan malaysia singapura sur bietnam asin laos nagpartisipar sa ng kawat an hapon o hapón hpn hapones nihon o nippon inaapod na nippon koku o nihon koku na boot sabihun estado kan hapon sarong nasyon na mahihiling sa subangan na asya nabibilog an nasyong hapon nin mga pulo na an apat sa pinakadakula honsh kysh shikoku asin hokkaid saro sa mga pinakamayamang nasyon an hapon sa kinaban na bistado sa mga produktong pang transportasyon asin elektroniks an kabisera kaining tokyo an pinakadakulang syudad sa bilog na kinaban an hapon nabibilog nin mga pulo o isla kadaklan kan mga pulo idgi puro kabukidan asin an iba mga bulkan kaiba an pinakahalangkaw na parte kan saindang nasyon ang bukid kan fuji pang sampulo an nasyon na hapon sa may pinakadakol na populasyon na igwang milyong katawo an kagabsang tokyo kaiba an tokyo sagkod an iba pang nakapalibot na prepektura an pinakadakulang metropolitanong lugar na iniistaran o ini erokan nin milyong katawo igwa man mga pag'aadal na nagsasabi na may mga tawong nakaistar na sa mga kapuluan nin hapon puon panahon pa nin paleolitiko an nasyon hapon an ika pinakadakulang ekonomiya sa kinaban puon pa kan base ini sa nominal gdp asin an ika sa pinakadakulang naaangkat asin tagapag angkat ini man kabali sa mga nagkakasararong nasyon g asin kan apec an pan amerikanong karawat sarong okasyon pakurusogan na piggigibo lambang apat na taon sa pag ultanan kan mga parakawat hal sa gabos na nacion sa amerika an huring edisyon piggibo sa rio de janeiro brasil asin an sunod gigibohon sa guadalajara mehiko an ideya kan pagkaigwa nin sarong pan amerikanong karawat nagpoon sa sentral na amerikanong karawat kan mga kan sarong propwesto an ginibo para sa pan amerikanong karawat dangan namuknà an pan amerikanong kaburonyogan nin pakurusogan an enot na karawat nakatalaan na gibuhon sa buenos aires kan alagad ipigoktaba ini kan huli kan guerrang pankinaban ii poon kaidto piggigibo na an karawat lambang apat na taon na pigbabalihan nin labi sa atleta hal sa nacion sa pinakahuring okasyon an ika na sur subangan na asyanong karawat piggibo sa filipinas poon nobyembre hanggan desyembre kan an karawat pigbalihan nin onseng nasyon kan sur subangan na asya ini an ikatulong pagkakataon na an filipinas iyo an nagin kagsibot sa karawat asin ini an inot na pagkakataon poon kan bago kaini ginibo sa filipinas sa inot na pagkakataon kan maabot sa mga atleta gikan sa ng partisipanteng nasyon an nagkarawat sa na patiribayan sa kawat an karawat nagbukas nobyembre alagad nagkapira an nagpoon petsa nobyembre binuksan asin isinara an karawat ni gloria macapagal arroyo an presidente kan filipinas sa quirino grandstand rizal park igwa nin total na ng medalya kabali an na bulawan na medalya na pirak na medalya asin na bronseng medalya an iginawad sa mga atleta iyo ini an pinakamarahay na naginibohan kan filipinas sa kasaysayan kan karawat huli kan pagiging pangkagabsan na kampeon si jose t fuentebella hunyo hulyo dating gobernador kan camarines sur sarong abogado estadista asin saro sa myembrong kagtogdas kan partido nacionalista siya nagin opisyal sa gobyerno na mahigos nagsirbi nin halawig na panahon bilang gobernador representante senador asin embahador kan filipinas siya naapod asin nabansagan komo grand old man of bicol politics si jose aki ni mariano fuentebella na may dugong kastila an ginikanan nasusog pa na haleng segovia espanya an saiyang ama sarong mayaman asin madagang komprador nagin gobernadorcillo kan sagnay camarines sur dangan gobernador kan ambos camarines an ina niya iyo si perpetua tria na pareho kan ama' niya namundag sa sangay nagadal siya asin nagkua nin artes batsilyer summa cum laude sa ateneo de manila nakatapus nin abogasya summa cum laude sa escuela de derecho kan nakapasar sa bar kan taon may duwa siyang ngohod na tugang si manuel sarong doktor asin si felix sarong inhenyero an duwa niyang tugang na ini pareho man nagin pulitiko asin nagsirbi komo mga representante kan camarines sur asin ta si felix nagin man gobernador kan sinabing probinsya sa saindang sadiring panahon si jose nagin representante kan ambos camarines sa ika asin ika asambliya nasyonal nin pitong taon na sa laog kan turno niya nagin siyang speaker pro tempore kan magadan an ama niyang si don mariano siya an nagsalida komo gobernador pakatapos kan turno niyang ini nag'ubos siya nin panahon sa pag'asikaso sa mga negosyo kan pamilya asin pagpraktis kan saiyang abogasya alagad an kamawotan niya na magsirbi naman sa banwaan dai natios nagdalagan siya uli sa eleksyon komo senador representado an ika na distrito bicol kan filipinas asin siya nakaluwas pitong taon siyang nsgtukaw bilang senador kan eleksyon nin nagkandidato siya asin nanggana bilang representante kan ika distrito kan camarines sur an kargo niyang ini nag'abot sa taon pagsakyada kan hapon sa filipinas nagin siyang miembro sa asamblea nasyunal sa irarom kan administrasyon ni pres jose laurel kan si laurel pigpatukaw siya bilang commissioner kan ika distrito militar para sa anom na probinsya kan bicol dai igdi nagtapos an karera niya sa serbisyo publiko ta si presidente ramon magsaysay pignombrahan siyang ambassador estraordinary plenipotentiary para sa republika kan indonesya kan marso masabi pa siya purong dugong agit agitan na nacionalista huli gayod ta saro siya sa kagmukna' kan partidong ini katuwang ni pres manuel quezon asin ni bise pres sergio osmeña sr poon abot siya an presidente kan partido nacionalista sa camarines sur an kampeonatong fiba pankinaban nin kababaihan pig aapod man na pankinaban na kampeonato nin basketbol nin kababaihan sarong pankinaban na torneo nin basketbol nin mga nasyunal na koponan nin kababaihan lambang apat na tao piggigibo ini sa parehong siklo asin sa parehong taon kan sa kampeonatong fiba pankinaban nin kalalakihan alagad sa ibang nacion siring kan sa kalalakihan an kampeonatong fiba pankinaban piggibo kan internasyunal na federasyon nin basketbol fiba nagpoon ini kan tolong taon antes kan enot na kompetisyon kan sa kalalakihan asin enot na piggibo sa tsile sa kaamayan ka historya kaini dai ini piggigibo sa parehong taon kan sa kampeonato sa kalalakihan asin bakong lambang apat na taon sagkod antes kan kompetisyon kan pigsanglian kan fiba an iskedyul tangarig an torneo kan sa kababaihan tangarig makasabay sa torneo kan sa kalalakihan kan an kalesa sa bikol inaapod man karetela sarong pampasaherong lunadan na goyod nin kabayo o kun minsan damulag na nauso sa filipinas orog na kan panahon nin kastila asin kaamayan kan tyempo amerikano an taramon na ini na mas amay pang ginagamit sa panahon nin kastila naggikan sa pranses na kataga caleche na sa iningles calash pinauso ini kan mga kastila kan ika siglo sa filipinas komo sarong espesyal na modo nin trasportasyon na an mga kastilang opisyales asin mga hiyanta principales sana an nakakayang maggamit huli sa kamahalan kan plete ngonyan talagsad bihira nang gamiton sa mga tinampo kan mga syudad liban sa mga panturistang lugar asin sa mga baryo an kalesa garo tuwal na kariton kun dai nakasakbit sa kabayo may duwang patoloy sa duwang gilid na iyo an tinatakodan kan sakal nin kabayo magian ining goyodon ta may duwang ruweda magka ibong saka may duwang halabang tukawan na pwede matukawan nin apat katawo o kun sorosoan pwede anom sa ibang desenyo an tukawan naka kana' oyon sa kaha niya sa iba pabalagbag ini sa enotan na tukawan na pabalagbag nakatukaw an kutsero sa may lubotan kan kabayo nakaag salod ngarig dai magwarakay an odo' sa tinampo dawa ngane totoo dai mapugolan na an ihi magkuriyat sa kalye o an atot kan hayop maglakop sa ayre kun an mga pasahero naroso' paenotan sinasabing sobsob an dalagan kun naroso' sa hurihan sinasabing tuwal an dalagan asin magabat goyodon kan kabayo kun sobra an gabat ngane naaalsa pa an kabayo sa ayre kan an kalesa nauso kan ika siglo igdi sa filipinas panahon na kolonyal nagin ini sarong popular na modo nin transportasyon orog na bilang gamit na pankomersyo mga mayayaman asin mga ginoo arog kan mga ilustrado inuusar an kalesa sa pagbyahe asin paghakot nin paninda o bagahe sa mga hararaning lugar dawa ngani nagin nang maipo an kalesa mahihiling pa ini sa magkapirang lugar sa vigan asin sa laoag na an mga hitsura arog pa kan lumang desensyo panahon nin kastila sa intramuros asin binondo kan manila medyo dakuldakul pa man an nagbabaraybasay siring man sa syudad kan iligan an kalesa may mga samno pa na pwedeng arkilahon sa pagpasyar sa syudad kan naga igdi sa bicol an kalesa makukua na sana sa banwaan kan camaligan na mayo na ngane an bilang asin an ruta pasiring sa kanto kan barangay abella asin barangay igualdad an pakagibo kaini simple na sana alagad dakul pa man an pasahero ta sobra kabarato an plete dos pesos kada byahe dai na tinutugotan na maglaog an kalesa sa mismong sentro bakong arog kan panahon na igwa pang mga kalesa sa barangay dayangdang barangay tinago asin sa barangay kan sabang alagad sa syudad kan tuguegarao an kalesa tinutugot pang makiramas sa trapik nin mga awtong pampasahero pribadong kotse bisikleta dyipni mga motorsiklo asin mga trak sarong poetang bikolnon pinasabngan magtokda' nin rawitdawit manongod sa kalesa sinapi' sa an olimpiko sa tig init oficialmente an karawat kan i olimpyada sarong internasyunal nin pakurusogan na pigselebrar in atenas gresya poon abril hanggan abril ini an enot an olimpikong karawat na piggibosa modernong panahon an suanoy na gresya iyo an pigmundagan kan olimpikong karawat huli kaiyan an atenas an angay na gibuhan kan modernong karawat pig uyonan an ciudad na magkapot kan sarong kongreso na pigbilog ni pierre de coubertin sarong pranses pedagogo asin historiador sa paris kan hunyo an internasyunal na olimpikong komite ioc pigbilog man kaidto an konsepto kan mga nasyunal na koponan dai parte kan hirong olimpiko sagkod kan interkalatadong karawat taon an nakaagi dawa dakol na mga toltolan an naglista kan nasyunalidad kan mga parakawat kan asin nagtao nin bilang nin medalya igwang signipikanteng nagkokontrahan na pahayag manonongod sa mga nacion na nagbali ang internasyunal na olimpikong komitiba nagtao nin bilang na alagad dai ini pigsaro saro an minasunod na iyo an pinakaharani sa pigbibisto kan ioc an ibang toltolan naglista nin dai kabali an tsile asin bulgarya an iba naglista nin kabali idtong duwa alagad mayong italya minsan kabali an ehipto huli kan partisipasyon ni dionysios kasdaglis an belhika asin rusya piglaog an mga pangaran kan parakawat alagad naghabô si konrad an imprenta de la sagrada familia iyo an pinakainot na imprentahan tinugdas sa nueva caceres ngunyan syudad nin naga filipinas kan taon daing gayong kalinawan an kamugtakan kan imprentahan na ini alagad si prof maria lilia realubit komo kontributor sa ensayklopidya na pinaluwas kan cultural center of the philippines ccp encyclopedia of philippine art vol ix p nagsabi sa parehong tomo kan ensayklopidya p alagad sa ibang artikulo ini an dinagdag pa ni realubit alagad may dikit na karibongan ta sa vol pahina kan parehong ensayklopidya ini an nasambit ni realubit arin man igdi o pareho mansanang imprentahan an tinotomoy dai pang ebidensya alagad may mga imprentadong materyal na nagruluwas kan mga taon na idto na nagpapatotoo kan imprenta la sagrada familia an imprentahan na ini iyo an nagpoon magpadakula asin magpalakop kan kanoodan igdi sa ronang bicol asin huli kaini dakul na an nagbabarasa sa mga bikolano si dr maria lilia fuentebella realubit oktobre agosto sarong bikolanang parasurat retiradong propesor kan kolehiyo nin edukasyon kan unibersidad kan pilipinas asin resipyente kan alagad ni balagtas gikan sa unyon ng mga manunulat sa pilipinas umpil asin masirang na bituon kan kabikolan lifetime achievement award sa inot na premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon kan siya an kagmuknâ kan kabulig bikol asin bikol heritage society inc kabali sa mga naisurat niya iyo an pagpalis niya sa ingles kan obra kultural ni mariano goyena del prado an ibalon ethnohistory of the bikol region ibalon monografia historica de la region bicolana bikol dramatic tradition bikols of the philippines philippine drama twelve plays in six regional languages journal of bikol writing bikol literary history haliya anthology of bikol poets and poems asin jose t fuentebella nationalist and statesman kan pebrero ipigbungsod niya an saiyang sarong kritika sa mga bagong rawitdawit resipyente si realubit kan national book award para sa saiyang librong philippine drama twelve plays in six regional languages siya nagtapos nin master in literature sa unibersidad kan pilipinas diliman kan asin master in linguistics sa unibersidad kan california sa los angeles bilang sarong iskolar nin fullbright hays asin nagkua nin doctor in philippine studies sa unibersidad kan pilipinas diliman nagin siyang representante kan bikol sa arteng panliteratura sa irarom kan nasyunal na komisyon sa kultura asin arte ncca nagadan si realubit huli sa helang na kanser sa halanohan an inaatáman na kanding capra aegagrus hircus saróng pinagaro' na sub espesyo kan layas na kanding sa sur sulnopan na asya asín subangan na europa kabáli iní sa pamilya bovidae asín haraníng pinsán sa obeha pareho yaon sindá sa lindóng kan sub pamilya na caprinae labí sa tolóng gatós an manlaenlaen na kasta nin kanding an kanding sarô sa halóy nang marháy na pig aatáman na espesyo pira nang ribong taón nang inaatáman an kanding huli ta pigkukuanán iní nin gatas karne kublít asín buhok sa ika ng siglo nauuso na an kanding komo alag sa ingles an babaeng kanding inaapód na does o nannies an lalaki bucks o billies asín an saindáng mga ogbón kids an apód an mga kapón na kanding inaapód man sa ingles na wethers an karne nin huben pang kanding inaapód na kid o cabrito asín an sa guráng na inaapód na chevon o mutton sa filipinas nauso an magkapirang luto sa kanding kalderetang kanding adobong kanding kanding na sisig karneng kanding na sinabawan inasal na kanding an mga ini popular na marhay sa mga inoman asin mga restoran sa ibang lugar an kanding ginagamit man sa paggoyod nin kariton an taramon na sibulyas allium cepa l aplikable sa magkapirang tinanom na nasa lindong kan genus na allum pero sa komun na arapodan sibulyas sinda asin iyo ini an klasipikado komo allum cepa bantog man ini na apodon na sibulyas na panggarden garden onion o butil nin sibulyas an sibulyas esp cebolla iyo an komun na sibulyas na gamit sa pagluto komo gulayon o pansalak na mga iba iba pang luto sa pagtaong kagat sa namit an specie na ini an kultibadong maray asin ini nakakapinsan sa bawang shallot leek chive asin sa chinese onion an tinanom na sibulyas allium cepa iyo an kultibadong maray na species kan genus na allium enot na gayong binisto ini ni carl linnaeus sa saiyang obra tituladong species plantarum publikado kan taon magkapirang nagbutewas nasinonimo kan pangaran kaini sa historya kan saiyang taksonomiya magkapira pa man mga layas na species nagruluwas kan a cepa mna an huri iyo an kinukultibar na gayo an mga ini makukua sa asya sentral kabarali igdi an mga nakakabaing na mga specie na kaiba igdi an a vavilovii popov vved asin a asarense r m fritsch matin haleng iran an genus allium igwa man igding sakop na mga iba pang species na inaapod man sibulyas asin kinukultibar na kakanon arong kan japanese bunching onion a fistulosum an egyptian onion a proliferum asin an canada onion a canadense an cepa kumon na aram na ini latin na katagang boot sabihon sibulyas ingles onion asin may relasyon sa antigong griyegong kápia asin sa albanong qep asin orog nang sa lumang aromaniano tseap katalan ceba occitan ceba espanyol cebolla italyano cipolla asin sa romaniano ceap an katagang ingles na chive sinapi man sa old french na cive na hale mansana sa cepa si armenta sabas enero sept sarong bikolanong parasurat asin an kagsurat kan comedia ni hadeng grimaldo sa reinong irlanda nagadal sa seminario conciliar de nueva caceres asin haros magin padi na kundi nagluwas ta susog sa aki niyang si florencia iirikan na sanang gayo maray magsurat sa bikol asin kastila man binikol niya an noli me tangere el filibusterismo asin mi ultimo adios gabos mga tokda' ni jose rizal apisyon an magsurat siya nagtokda' man nin mga rawitdawit mga drama asin mga plusa nagin siyang sekretaryo ki padre feliciano puertollano an kura paroko kan magarao camarines sur kan mga panahon na idto sarong abilidad pa niya romdom kan aki niya iyo an pagbabahon sarong soanoy na kaugalean sa magarao kun namamalahi an pamilyang kaglalaki sa pamilya kan babae an parabahon iyo an kwenta parataram kan kaglalaki na katampad man an parabahon kan kagbabae sindang duwa iyo an enot na nagoolay olay sa pagsabatan kan duwang pamilya asin an gabos na ingi'nu'nguso anas inaagi sa rawitdawit igdi sa bagay na ini mahusay an ama niya sabi ni florencia sabi kan aki niyang si florencia siya aktibo sa mga aktibidades sa banwaan asin hilig magtokdo' sa mga aki asin sa mga gurang pa ngane na gustong makanood madonong asin maki amigohon siya midbid kan mga prominenteng tawo sa magarao saka sa naga kan idinapit siya sa paglubong kadakulon an nakilubong ta siya binibisto na saro sa lataw na tawo asin apresyadong gayo kan banwaan an komedya o moro moro hale sa gryegong kmidía sarong drama sa pormang berso na nagpapahiling kan buhay buhay pagkamoot asin ralaban pulitika kan mga moro na iyo an usong apod sa moslem sa filipinas asin tangina yawa jud kaayo gudkristiano gikan ini sa kastilang comedia na uso kan ika na siglo sa teatro nin gryegong komedya an pinapasale iyo an pagdingkilan nin duwang grupo o sosyedad sa paaging makangisi o makahadit alagad an komedya sa paglakop kaini nasentro parati sa dai pagkasinarabotan kan mga muslim sa mga kristyanong kahadean sa europa sa panahon na antigo totoo may elementong personal an istorya ta naitok ini sa buhay nin duwang personahe parati mga prinsipe o ginoo an komedya pwede nagtotomoy kan modernong drama na nagtataong buhay sa entablado kan dingkilan kan duwang persona dapit sa pagkamoot o siplingan kan mga personahe sa sarong istorya piglaladawan an dai pagkanuruto o dai pagkakuruanan huli sa iba iba an mga intereses na pigtutulod sa filipinas an komedya iyo an naserbing lingaan kan banwaan tuyong piyesta asin an entablado na ginagamit bakong permanente gibo sa kawayan asin mga pala'pa nin niyog ini tinutugdok kun nagdadangadang na an piyesta an istorya nasentro sa relasyon kan mga moslem sa mga kristiyano saka saro sa popular na tema igdi iyo an pagkamoot nin sarong kristiyanong lalake sa sarong daragang moslem kun bako man an istorya manongod sa pagbawe kan hokbong kristiyano sa mga lugar na nasasakop kan mga moslem sa kawa'ran pa nin radyo o telebisyon an komedya popular pa sa mga pwera o mga baro banwaan kun piyesta mala ta mga lampas nang apat na dekada nagharale na an mga espanyol asin mga amerikano na an kagsakop an komedya sinusurat asin dinadalan pa nagkapira sa mga midbid na parasurat nin komedya iyo sinda sabas armenta na kagsurat kan comedia ni hadeng grimaldo sa reinong irlanda juan miraflor kan drama en comedia de la vida conde urbano asin vicente ramirez kan comedia qui constantino si leonor rojano dy liacco des nob sarong bikolanang edukador poeta iskolar asin parasurat nag'adal nin mahiwas dapit sa kultura asin historia kan bikol kagsurat nin mga librong pang kultura asin sarô sa kagmukna kan kabikolan cultural association siya namundag sa minalabac camarines sur siya an pinaka ngohod na aki ni juan rojano asin hilaria granada naagom niya si abogado william e dy liacco kan enero asin an pagsasaro ninda nagbunga nin duwang aki si gil asin si becky nabalo siya kan hunyo produkto kan eskwelas publikas siya nagtapos hayskul sa camarines sur high school klase na valedictorian nagkua siya kan batsilyer artes na grado sa unibersidad kan pilipinas dangan nin graduate studies sa university of nueva caceres sa lindong ni dean bienvenido santos nag apat na polong taon siyang paratukdo sa irarom kan departamento nin edukasyon asin kultura nagin superbisor sa filipino sa probinsya kan camarines sur asin siring man general education supervisor an pagkamoot niya sa kulturang bikolnon dai matawaran asin bilog na buhay niya nagparasurat siya nin mga adal dapit sa anoman na bikolnon na bagay magin sa lenggwaheng bikol dapit sa kalakawan kan rona dapit sa mga paguugale mga tradisyon asin huli ta harani sa puso niya an mga kaakian nagsurat man siya nin mga libro na pwedeng basahon kan mga aki sa mawot na mapakusog asin mapalakop an pagkamoot sa kultura nin bikol sarô siya sa nagtogdas kan kabikolan cultural association asin kinaptan niya ini bilang pamayo nin na taon sa kasararoan na iyan kairiba niya sa atty luis general jr fr james o'brien s j fr eduardo lucero jaime malanyaon atty alfredo tria asin iba pang mga prominenteng mga parasurat sa rehiyon bikol si jose castaño namundag des nagadan sarong franciscanong prayle na namundag sa hiniesta zamora kan espanya nagsumpa siya komo sarong pading franciscano kan mayo asin nakaabot igdi sa manila kan hunyo siya nagin administrador sa halipot na panahon sa kamalig asin kan taon nagin ministro kan banwaan nin lupi ligmanan dangan sa ligaw nag siyang taon igdi sa bicol asin pakatapos kan toka niya sa ronang bikol nagbalik sa espanya asin nagin rektor siya kan colegio de misiones de almagro duman sa burgos espanya sa panahon na iyan tuyong naalok siyang magin taga ambag sa archivo del bibliofilo filipino vol na an nagpalagda' man iyo si wenceslao retana an saiyang ambag na sinurat na doon na gayong pigtratar an manongod sa mga soanoy na kaugalean kan mga bikolnon iyo idtong obra niyang tituladong breve noticieas acerca del origin religion creencias y superticiones de los antiguos indios del bicol sa manuskritong ini pig'istorya niya an mga paliyon mga ugaleng soanoy mga pagtubod asin mga mitolohiyang pigura kan mga gugurang na bikolnon igdi sa sinurat niyang ini man ipig ikog niya sa katapusan an sarong anom na polo na estansang rawitdawit sa kastila na ini daa kaputol sana kan sarong dai pa napalagda na manuskrito na sinasabi niya nadukayan niya igdi sa kabikolan kan siya nakatoka igdi sa pagministro an estansang rawitdawit na ini pigsalaysay na gayo kan sarong kadungung na para susuman na pig oosip niya an mga kalakawan kan antigo pang panahon sa ronang bicol kun pano nabilog an rona sa irisay nag enot na nag'erok igdi ano an mga nasabatan na kapawotan sa pagbanwa igdi asin kun sairisay an piglabanan kan mga heroeng sa handyong baltog asin bantong na iyo ngane an nasambitan sa istorya na mga parasurog kan banwaan huli ta naka ikog an inaapod na ngonyan kan mga historyador na epikong ibalong o handyong tinutubod kan dakul na siya castaño an kagsurat kan napidasong epiko an iba man nagtutubod na si fray bernardino melendreras an kagsurat kaini asin sinapi' lang ni castaño sa sinurat na obra ni melendreras na tituladong ibal na totoo mayo pang nakukuang kopya alagad nabanggitan man ini sa ibang mga kasuratan si alejo guadalupe arce hulyo mayo sarong bikolanong edukador asin parasurat kan nueva caceres asin iriga ambos camarines namundag siya sa mga magurang na sinda agaton arce asin isabel guadalupe an naagom niya iyo si soledad florenda asin an pagsasaro ninda nagbunga nin pitong aki nagtapos si arce nin batsilyer sa edukasyon sekondarya sa southern luzon college asin masterado sa university of nueva caceres sa ciudad nin naga kun saen nagsurat siya kan taon kan tesis na dai napublikar titulado an approach to the standardization of writing bicol nagin siya prinsipal asin superintendente siya nagin man sarong district supervisor sa departamento nin edukasyon asin ultimong toka niya nadestino siya sa siring na katongdan sa minalabac camarines sur bago siya nagretiro ginawadan siya kan premio zobel kan huli sa saiyang librong el bicolano y su ambiemte an bikolano asin saiyang kapalibotan ini sarong obra niya sa espanyol na nagguno nin pinakahalangkaw na premyo sa bilog na filipinas saro man siyang tagaambag sa sanghiran nin bikol magkapira man an sinurat niyang mga artikulo sa syensia arog kan detalyadong pag'oogid niya sa mga buskay asin mga sira sa dagat alagad dai nasaray ta napabayaan mati'mos kan mga taon siya nagin adviser auditor kan parents teachers association kan naga central school sa naga ngonyan syudad nin naga camarines sur na iyo an nagpagibo kan pinaka amay na rebulto ni jose maria panganiban taon si alfredo r tria oktobre agosto sarong bikolanong abogado peryodista komentarista sa radyo kolumnista asin kagmuknâ asin kaglagdâ kan magasin na an bicolnon saka kan peryodikong handiong pirang beses man siyang nagdalagan sa eleksyon enot sa pwestong alkalde sa sangay sunod sa pwestong assemblyman komo kandidato kan bicol saro asin sa katongdan komo kongresista sa ika ng distrito kan camarines sur asin liwat sa parehong pwesto alagad sa ika nd distrito sa gabos na pagkandidato niyang ini dai siya sinuwerte nagtapos siyang sekondarya sa ateneo de naga ngunyan ateneo de naga university na nagkuang kursong journalism sa far east university asin nin abogasiya sa unibersidad nin nueva caceres nagtapos siya sa kursong ini kan alagad nagkua siyang bar exam kan pakatapos nin maigot na pagrebyu na inonoy niya sana asin nakalusot namundag sa sangay camarines sur siya nakaagom ki zenaida rey desyembre na namundag sa syudad kan naga asin nagtaong tolong aki saiya si zuyen empleada sa land bank legazpi zayla sarong nars gadan na asin si adon alfredo alagad si tria nabalo tolos ta nagadan an agom niyang si zenaida kan taon manta' na siya nagprapraktis asin nag'aako nin mga kaso bilang abogado na an saiyang bufete yaon sa edipisyo kan philippine national bank enot niyang pagkamoot iyo an pagsurat bilang peryodista asin kolumnista y komentarista sa radyo may pusong matanos asin sa labis na pagtindog para sa malinig na palakaw sa gobyerno siya maisog na natuyaw sa programa niya sa radyo enot sa dzge boses ni handiong asin kairiba niya an duwa pang abogado na sinda luis general jr asin antonio carpio na binansagan na trio los panchos sindang tolo may pigmantener na programa sa radyo lrv kun saen makukusog an mga boses na nadenunsya kan mga korupsyon sa gobyerno asin nataong komento sa mga aro aldaw na panyayari sa banwaan sa panindogan niyang mahira an pana'naw kan mga botante siya nagdalagan bilang kandidato sa magkapirang pwesto asin kalaban parati an incumbent o nakatukaw sa poder mala ta kan nagkandidato siya para alkalde sa sangay kalaban niya iyo si roberto briones na nagin bise ki alkalde san felipe narawrawan an kandidatura niya ta may saro pa man na tria nicolas an pangaran an duminalagan sa parehong pwesto kan nagdalagan siya bilang assemblyman asin saro sa doseng kandidato kan bicol saro tyempo nin ley militar martial law taon asin kalaban ninda an mga kandidato ni presidente ferdinand marcos siya asin an kairiba naradas dawa ngane daa guminana an saro sainda si eddie alanis dai nakatukaw ta minakis makis an resulta sa eleksyon an bicol saro kinaptan niya bilang presidente pakatapos kan turno ni monico imperial sr duwang beses man siyang nagkandidato bilang kongresista asin pero palibhasa mayong makinarya asin kwartang pantostos maski bantog an pangaran niya dai man giraray siya nakalusot sa ultimong pagkandidato niya an duwang kalaban niya iyo si celso baguio asin si pol san buenaventura kun saen si baguio an guminana kan mga enot na taon siya nagin man provincial administrator ni gobernador apolonio maleniza kan an balalong matogdas siya an pinakaenot na kinua ni juan triviño na iyo an kagsadiri kaini bilang editor hanggan taon dangan kan taon siya nagbutas na bilang editor asin nagsalida nang editor saiya iyo si nonong triviño aki ni juan triviño alagad siya nakaisip magpundar man kan peryodikong handiong oktobre asin pinakaenot na luwas kaini pinaimprenta sa superprint na pagsasadiri kan naga college foundation pero an nagsurunod na luwas hanggan ini nagtiklop kan desyembre pinapaimprenta na niya ini sa imprenta bicolana gibo kan an imprentahan na ini kontratado na saiya asin siya na mismo an nagpapadalan kan negosyo kaini sa rentang php an bulan siya nagkapot kan imprentahan poon sundo' siya nagin man provincial administrator asin konsultant ni luis villafuerte kan ini gobernador sa duwa niyang huring termino masabi pa saro siya sa pinakulong tolos ni marcos sa kampo canuto sa pili camarines sur kan nobyembre asin kairiba niya duman sa abogado antonio carpio ramon tolaram luis general jr asin iba pang peryodista kan ibinaba an ley militar ni marcos mala ta an mga kliyente niya duman na nagkokonsulta saiya sa preso sa pag'oltan kan saiyang mga kasibotan nakua niya pang magtokdo nin ingles sa unibersidad kan nueva caceres siya nagadan sa edad na huli sa colon caner asin ilinubong sa kamposanto kan eternal gardens sa bgy balatas syudad kan naga si gregorio labayan aglipay mayo sept sarong dating pading katoliko asin siya an enot na obispo supremo kan iglesia filipina independiente si aglipay namundag sa batac ilocos norte asin ilong nagdakula sa katatamnan nin tabako sa panahon na maribok na an pagkokolonya kan mga espanyol sa filipinas hararom an kulog boot asin dismente sa gobyerno kolonyal huli kan mga pag'aabuso nangyayari sa sistema agrikultural asin huli man kan tinotolod niyang mga repormang radikal sa simbahan katoliko katorse anyos pa sana siya pig'aresto ta dai naka'entrega kan tamang quota sa tabako dangan kadto siya nagpasiring sa manila duman nagkua siyang kurso sa ley sa pribadong pagpatokdo ki julian carpio pakalihis duwang taon nag'entra sa colegio de san juan de ledtran asin sa unibersidad kan santo tomas kan matapos niya an kurso siya naglaog sa seminaryo sa ilocos norte kan taon asin kan naordenan bilang sarong pading katoliko nadestino siya sa iba ibang parokya sa palibot nin luzon apesar siya sarong padi si aglipay nag'ayon sa mason siring kan dakul na mga filipinong rebolusyonaryo kan taon an katipunan pinamamayohan nin duwang lider si andres bonifacio asin emilio aguinaldo si arsobispo bernardino nozaleda dinulok si aglipay asin sinugo na kaulayon an duwang lider na ini sa pagtangro sainda nin autonomiya para sa filipinas kun oontokon an rebelyon si aguinaldo man sinubol si koronel luciano san miguel ki aglipay ngane maalok na magbali sa rebelyon alagad kan si aglipay nagbkiyahe panorte tyempong nagputok na an gerang filipino amerikano kan bumalik na siya sa manila an mga amerikano palan inatake asin linaog na ini si aglipay nagbali na logod sa rebolusyon mala ta kan oktobre siya nanombrahan na vicar heneral militar kan mga rebolusyonaryo sumunod na aldaw si aglipay nagpawarak nin sarong surat sa mga clerigo na hinohorot niya an mga ini na hagaron ki santo papa na magnombra na nin mga pading filipino sa gabos na mga katongdan sa simbahan kan mayo si arsobispo bernardino nozaleda pig'ekskomonikar si aglipay sa simbahan katoliko kan kan an filipinas teritoryo na kan estados unidos si isabelo de los reyes piglalakaw na an pagbilog nin sarong filipinong simbahan kan agosto nagswestyon si de los reyes na sarong simbahan suway asin independiente sa simbahan katoliko romano dapat matogdas na asin pigsonson niya sa kairiba na si aglipay an gibohon na obidpo supremo kan enot nangutiil si aglipay sa alok ni de los reyes ta saro siyang katolikong deboto dinulok siya kan duwang pading heswita si francisco foradada asin joaquin villalonga ta gusto siyang mapapirma sa sarong dokumento na pinapanindogan niya an lealtad niya sa simbahan katoliko romano an sabi niya mapirma siya kun an simbahan lakawon an kagustohan niyang madugangan na madugangan an pagnombra sa mga importanteng pwest an mga filipinong padi nahapot ni foradada kun ano man daa ta gusto madagdagan an may mga katongdan na pading filipino ta orog nang mga aliwalas sa trabaho daa an mga filipinong padi asin daing kapinohan an komentong ini naka'arat na gayo ki aglipay asin sinasarabi na binuntol daa kani idtong si foradada nangyari logod si aglipay pinutol na niya an relasyon sa simbahan katoliko asin inako an alok ni de los reyes na siya an mamayo sa naglitik na simbahan filipino kan enero si aglipay pignombrahan bilang obispo supremo kan iglesia filipina independiente kan mga obispo sa manila cavite nueva ecija isabela cagayan pangasinan asin abra bago siya nanombrahan obispo supremo totoo an katongdan na ini pig'alok ki jorge barlin sarong katolikong padi alagad an huri nagsayuma kan si aglipay nagparabyahe asin nagparalibot sa iba ibang nasyon nadara siyang magsikwal kan doktrinang trinidad asin nagin siyang unitaryo alagad an simbahan aglipayano habo mag'ako kan nahirang teolohiya niya an pagka unitaryo niya sa pagtubod orog na naririraw sa saiyang sinurat na nobenaryo an pagsisiyam sa birhen sa balintawak asin an palis kaini sa ingles novenary of the motherland aglipay si aglipay nagdalagan para presidente sa komunwelt na filipinas kaiba si norberto nabong kan partido komunista nin filipinas sa lpinagsarong tiket kan republikano komunistang partido kan alagad pareho sinda ilinampaso asin nadaog sinda ni manuel l quezon asin sergio osmena kan partido nacionalista si aglipay napangagom si d pilar jamias y ver kan ta tinutugot an pag'agom nin padi pero siya nagadan pagsunod na taon septyembre si aglipay tinata'wan onra sa pagdulot saiya nin kapiyestahan na aldaw na septyembre sa kalendaryo liturhiko kan simbahan episkopal e u an inaako kan kadaklan na an dahelan kan pagkagadan ni hitler kan abril iyo an paghugot sa pagbadil sa sadiri kadungan nin pag'inom nin kapsulang cyanide na mararang gayong hilo huli sa kakulangan nin pakaisi kan publiko kun napasaen an bangkay niya na nakaribong pa an bareta na duwang paagi si paghugot niya asin huli pa sa mga ibang sirkuntansyas naggatong sa mga huringhuding na si hitler daa nakaligtas asin buhay pakatapos kan ikaduwang gerang pankinaban kan binuksan kan mga ruso an mga rekord orog na idtong kapot kan kgbng sobyet asin kan rusong fsb iyo an nagpatotoo na si lakop na bersyon kan kagadanan ni hitler tama mananggad sosog man ngane sa pigladawan ni hugh trevor roper sa saiyang librong the last days of hitler na pinalagda' kan taon sa archivo kan mga ruso napatotoanan padagos kun anong nangyari sa saiyang bangkay si gregorio milian perfecto nobyembre agosto sarong filipinong peryodista abogado asin huwes nagsirbe siya komo associate justice sa korte suprema kan filipinas poon taon songdô kan panahon ni presidente sergio osmeña masasabing siya sarong pigura na bistong gayo sa mga kaisipan niyang liberal sa mga makolor asin pororopot na estilo nin pagsurat asin sa parating dai pag'oyon sa opinyon mayoria kan siya nakatukaw sa korte suprema namundag siya sa mandurriao iloilo an mga magurang niya iyo sinda mariano perfecto asin juliana millian an naagom niya iyo si paz bravo an saindang pagsasaro nagbunga nin anom na aki romeo elena ariel carlos eden asin azucena nag'adal nin elementarya si perfecto sa ligao albay kan saiyang segundarya sa san beda college asin nakua niya an batsilyer en artes sa san juan de letran nagtapos siya kan saiyang abogasya sa unibersidad kan santo tomas nakua niya asin nakapasar sa eksamen sa bar kan taon si perfecto nagpraktis ngna kan saiyang pagka'abogado nin halipot na panahon dangan naglaog komo peryodista sa la vanguardia asin sa consolidacion nacional ini mga peryodiko paglaog nagin na siyang editor kan la nacion sarong aldawan na diaryo an saiyasng pwesto sa la nacion nagin na maray kontrobersyal ta naglabto siya sa mga kampanya laban sa korupsyon asin laban sa baluktot na mga opisyal an hiro niyang ini nagbunga nin mga kaso libel na isina'ngat kontra saiya pati senado nagkaso na ngane saiya an gabos na ini napawa'ran sala asin saysay kan mismong korte suprema sa mga desisyon na pigpromulgar sa mga taon na asin kan taon naelihir siya bilang representante kan enot na distrito nin manila sa lehislatura kan filipinas nagsirbe siya igdi abot kan si perfecto napadad huli sa polio nakakalakaw siya nagamit nin saklay pero nagrayray man an kamugtakan niya mala ta kaya pa man magkawat nin golf kan hunyo si perfecto pignombrahan ni presidente sergio osmeña sa korte suprema ini pigbago asin pigreorganisar pakatapos kan pananakop kan hapon igdi sa filipinas nagserbi siya igdi hanggan magadan siya kan taon sa apat na taon na yaon siya sa korte si perfecto nag ama' nin opinyon mayoria asin sobra sa na suway na opinyon kaiba diyan an ng dai oyon na opinyon sinasabi na sa agi agi kan historya kan korte suprema siya sana an nagguhit nin mas dakul na dai oyon na opinyon dissenting opinion kisa sa mga opinyon mayoria sa kagabosan si perfecto nakikipagngutiil kan panahon na yaon siya sa korte basado sa estadistika na desisyon an hinaman kan periodong idto sa kongreso pigsampaan siya nin prosedimyento nin impeachment huli ta ginibo na niyang estaran an saiyang opisina dawa ngane totoo may pakaisi asin pag'oyon an poon kan korte suprema na si manuel moran sa rason kan saiyang kakundian pisikal sinabi ni perfecto na an mga pagiipit saiya dawa ngane dai man nin nangyari anas sana huli sa pulitika nagadan si perfecto kan agosto pakatapos nin madaling paghelang saro siyang mason alagad nagbalik sa simbahan katolika bago nagadan bago siya nagadan si perfectro nagsangat nin kaso sa korte suprema na sinasabi niya libre sa income tax an mga sweldo kan mga hokom asin mga huwes susog sa konstitusyon an kaso nadesisyonan oyon sa saiyang pighohorot kan an ciudad nin manila ipigngaran saiya an sarong eskwelahan segundarya sa tondo manila an gregorio perfecto high school si merlinda carullo bobis nobyembre sarong premyadong kagubay na bikolana australyang parasurat parabayle artistang biswal asin paratukdô namundág siya sa mga magurang niyang sindá nicolas bobis asín amparo carullo asin nagdakulà siyá sa tabaco albay an saiyang mga dulâ naipahilíng na sa entablado siring man sa radyo sa filipinas pransya tsina tailandya slobakya asin australya kun sain siya ngunyan nag eerok nanggana si bobis kan christina stead prize for fiction sa nsw premier's literary awards para sa saiyang librong locust girl a lovesong nag adal si bobis nin elementarya sa kolehiyo nin divine world asin akademiya nin san rafael nin sekondarya sa unibersidad nin bikol asin nagtápos na summa cum laude sa aquinas na unibersidad kan legazpi ngunyan unibersidad kan santo tomas legazpi nin batsilyer nin artes sa administrasyon nin publika kan nagtápos man siya na meritissimus sa unibersidad kan santo tomas sa manila nin master nin artes sa literatura kan asin nin doktorado sa artes sa unibersidad kan wollongong sa australya kan kun sain siya ngunyan nagtutukdô tulong pagkakataon na tinàwan an saíyang mga tukdâ sa gawad pagromdom ki carlos palanca para sa literatura an enot iyo kan para sa peopleness sarong katiriponán nin mga rawitdáwit sa ingles na isinurat niyá asin kaibahan samâ na ganador enot na premyo sinundán ini kan para sa lupang di hinirang kuwento at sikreto dagáng daí padaba usipón asin rirong land not dearest story and secret saróng katiriponán nin mga rawitdáwit sa pilipino ikaduwang premyo asin kan para sa ms serena serenata sarong halpot na dulâ na ginawádan nin kagalanggalang na sambít an saiyang duláng rita's lullaby nanggana sa australian writers' guild awards para sa pinakamarháy na panradyong dulâ asin an pangkinàban na prix italia sa parehong taon kan taon an saiyang white turtle nanggana kan steele rudd award para sa pinakamarháy na katiriponán nin australyanong mga halpot na usipon siring man kaini duman sa philippine national book award kaidtong nagkamít siyá kan librong bulawan award gintong aklat award golden book award philippines gikan sa book development association of the philippines para sa saiyang pinakahuring nobelang banana heart summer nagtukdô nin taon si bobis nin literatura humanidades asin ingles sa de la salle na unibersidad unibersidad kan santo tomas asin colegio de san juan de letran antes na natàwan nin grant nin pampag adal sa unibersidad kan wollongong kan mga rawitdawit mga halpot na usipon mga nobela si michael joe jackson gary indiana agosto los angeles hunyo sarong amerikanong recording artist entertainer asin negosyante siya an ikapitong ak sa pamilyang jackson nagpoon siyang magkanta sa edad na komo sarong kaapil kan the jackson kan asin nagpoon nin solong karera kan mantang miembro pa kan grupo kan masurunod na taon nabansagan na siyang hade kan musikang pop an saiyang na album na thriller hanggan ngonyan iyo pa giraray an pinakamasulong sa bilog na kinaban apat kan mga solo niyang estudyo album kaiba sa mga plaka na pinakamabenta sa bilog na kinaban an off the wall bad dangerous asin an history an shabu ingles methamphetamine linipot kan tataramon na n methylamphetamine iyo an popular na pangaran sa asya kan bulong na 'methamphetamine' na may direktang epekto sa central nervous system asin ini ginagamit mansana bilang sarong droga na pang'aling'aling asin komo pagbulong sa kahelangan na inapod 'attention deficit hyperactivity disorder' adhd asin man sa sobrang pagtataba kan hawak an methamphetamine nadiskubre kan asin an produksyon pagpawarak pagbebenta asin paggamit kan drogang ini higot na kontrolado huli kan malaen na epekto kaini sa sistema nerbyos kan hawak kun pangana' asin inaabuso na an paggamit kan nasabing bulong hitsura kan shabu an methamphetamine sarong droga na maisog asin marara na stimulant ta ini apektado an sistema nerbyos kan tawo sa ingles inapod pa man ining meth chalk ice asin crystal asin nakukua sa pormang pulbos maputi mayong parong mapait pait asin madaling matunaw sa tubig o sa alkohol ini guminikan sa drogang amphetamine na dati ginagamit bilang paghale kan bara sa dungo o pampaluwag sa hinangos kun masipon alagad an duwang drogang ini pareho na paaktikbo sa tawo nagigin matabil pampababa apetito alagad garo nakakapataas nin marhay na pagmate asin nakakagian sa kamugtakan alagad an methamphetamine medyo iba sa amphetamine ta sa parehong doses mas dakul an nasakat kaini sa hutok na orog kapeligrong pampapukaw sa isip ini pati mas halawig an epekto mawara asin mas nakakaraot na gayo sa sistema nyerbos sentral an siring na mga dinudulot kani dakula an oportunidad na maabuso ini an filipinas iyo an may pinakahalangkaw na rata nin pag'aabuso sa paggamit kan methamphetamine hydrochloride o shabu igdi sa subangan asya susog sa pinakanghuring pabalangibog pinaluwas kan united nations world drug report sinasabi man sa state department kan estados unidos na porsyento kan filipino edad abot nagsisinghot nin shabu asin an paggamit kaini asin kan marijuana iyo na daa an pinakadakulang peligro sa droga sa filipinas kampanya laban sa droga an presenteng presidente kan filipinas si rodrigo duterte makuri an kampanya laban sa abusong paggamit asin pagbenta kan methamphetamine o shabu mala ta sinasabing nag'aabot nang an nagkagaradan resulta kan kampanyang ini dakul nagtataboga sa presidente ta an siring na mga panggagadan sarungat asin paglapas sa deretso pantawo asin sinasabing mga 'extrajudicial killings' akta republika nu dangerous drugs act of sa filipinas higot nanggad an pagkastigo sa kiisayman man madakopan maykapot na methamphetamine hydrochloride o shabu mala ta an madakop may saray saray nin dai mababa sa gramos o lumabi pa kan drogang ini sasapawan na nin kastigong pagkakulong nin lawig buhay o kagadanan asin multang poon limang gatos na ribong pesos php abot sampolong milyon pesos phjpo an methamphetamine prohibidong bulong sa australya asin dawa pwedeng ibenta ini sarong bulong na kontolado nanggad an paggibo pagsuplay pagdistribuir pagkapot asin paggamit kan siring sa tuyong malikayan an pag'abuso o an salang paggamit na makaratak sa hawak kan tawo orog na an magin toriyok na sa paggamit kaini mala sa ipinagboboot kan misuse of drugs act sa nasyon na ini g nin methamphetamine iyo na pwedeng kasohan an maykapot kaini an g kaini iyo an tinutubod nang an maykapot kaini may intensyon magpabakal asin magsuplay asin an g na pagkatimbang kaini husto nang masabi na an maykapot kaini sayod na imbwelto sa drug trafficking si randy david sarong profesor sa unibersidad kan pilipinas nagtotokdo siya nin sosyolohiya poon pa kan nakua niya an saiya degree sa parehong unibersidad kan si randy david pinangaki sa pampanga asin gradwado nin bachelor of arts major in sociology sa university of the philippines diliman kan pinagpadagos nya an saiyangdoctoral sa unibersidad kan manchester alagad dai nya man ini ipigpadagos asin mas pinili na sana magin sosyalistang liberal sa filipinas sa gobyrerno marsyal ni presidente ferdinand marcos sarong haluyan nang propesor sa departmento kan sosyolohiya sa unibersidad kan filipinis diliman nabantog sya kan kan pig akseptar nya an pagkakataon na magin host sa intercontinental broadcasting corporation para sa public affairs talk show kan ibc an palabas igwang ngaran na truth forum midbid bilang solamenteng public affairs talk show kan mga panahon na idto asin ini pigkonduktar pa nin sarong filipino bakong ingles si david aban aban nag ayon man sa bago asin pighaman liwat na associated broadcasting company bilang tagapamareta asin tagapagtaram man sa bagong talk show na public life with randy david pakalihis na bayaan an istasyon kan si david nagkapot man kan programang public life para sa gma network hasta sa taon na off the record kaiba si katrina legarda magpoon kan an saiyang kolum sa dyaryo na public lives nagluluwas kada dominggo sa mga pahina kanphilippine daily inquirer kan pebrero si david pig arestar sa santolan quezon city mantang pigseselebrar an ika benteng anibersaryo kan inot na people power revolution an rason sa saiyang pagkakadakop iyo an kawaran nya nin permiso sa pagrally na pigpawaran man talagang kapangyarihan kan presidente gloria macapagal arroyo kan aldaw na idto huli sa pagdeklarar nya nin nasyunal na emerhensiya makalihis sana an pirang oras pakatapos kaidto dai man kinahaluyan ipigbaba man sana an mga kaso sa saiya kan mayo ipinagdeklarar kan korte suprema na an pag arestar ki david asin sa mga kairiba nya inbalido si david namuya man na dumalagan para congressman sa pampangga kun mabuyo daang dumalagan man si gloria macapagal arroyo sa eleksyon kan asin ini ngani pig ngaranan man kan mga senador asin media bilang david vs gloriath dai man sana nahaloy dai man nagdalagan si david asin ginana ni arroyo an pwesto kan mayo si estelito esting baylon jacob setyembre sarong kagubay na bikolanong parasurat paratukdô pintor asin kagsurat kan librong mga nirukitdukit ncca siya an presenteng pamayo kan kabulig bikol nagtapos si jacob nin batsilyer sa edukasyon sekondarya sa ateneo de naga asin nakamtan an titulong master sa arte sa ingles sa unibersidad kan nueva caceres nagtukdô siya nin halawig na panahon sa sekondarya sa unibersidad kan nueva caceres asin ngunyan nagtutukdô sa camarines sur national high school sa syudad nin naga resipyente si jacob nin special achievement award in creative writing hal sa unibersidad kan nueva caceres ikaduwang premyo sa bikol poetry writing contest mga tula para ki ina gikan sa lokal na gobyerno kan syudad nin naga pinalista sa inot na premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon fiction and poetry categories asin kabilang sa home life poetry writing contest asin nagin siyang partisipante sa ika ng university of the philippines national writers workshop na ginibo sa syudad nin baguio tagapadalagan kan pagsurat bikolnon sa syudad nin legazpi partisipante sa inot na juliana arejola fajardo workshop for bikol writing workshop director sa ikaduwang juliana arejola fajardo workshop for bikol writing asin panelista sa saringsing writers workshop asin an taonan na hunglonan sa pagsurat kan parasurat bikolnon kan asin kan naipublikar an saiyang ikatulong libro sa titulong pinagrok asin iba pang rawitdawit kan ateneo de naga university press an minasunod na lista nin mga titulo gikan sa blog ni jacob sarô siya sa mga tagapakarhay kan bangraw kan arte literatura asin kultura kaiba sinda jun pesimo sagkod marissa reorizo redburn asin nagluwas man an nagkapira sa saiyang mga rawitdawit sa an tambobong nin literaturang bikolnon si abdon jun m balde jr kamundagan septyembre saróng premyadong kontemporaneong bikolanong parasurát sa mga tatarámon na bikol filipino asín ingles ginawádan siya kan outstanding bikolano artists for sa kategoryang literary arts sa ciudad nin naga asín southeast asian writers awards for the philippines sa tailandya ngonyán na taón siyá saróng direktor kan unyon ng mga manunulat sa pilipinas umpil kan taon pinangaranan siya bilang pinaka enot na kan albay namundág siyá sa busac oas albay nagtápos si balde nin inhinyera sa aquinas na unibersidad kan legazpi kun saín nagin tagapangatáman na tagapakarháy siyá kan the aquinian labí sa tolóng dekadang nagtrabaho sa lado nin konstruksyon bàgo nagbuntóg sa literatura siyá nagin kagáwad kan lupon sa wika at salin kan nasyunal na komisyon para sa kultura asin kan arte ncca opisyal kan unyon ng mga manunulat sa pilipinas asín representante kan mga parasurát sa filipinas copyright licensing society kaapil man siya kan kabulig bikol writer's association kabáli sa mga librong ipinalagdâ niyá iyó an pangarap at pangitain mâyong hunyangong bato asín calvary road kan septyembre ipigbungsód an awit ni kadunung durante kan manila international book fair sa smx convention center sm mall of asia ciudad nin pasay an saiyang rawitdawit na panunlog napublikar sa librong sagurong na kontemporanyong rawitdawit sa manlain lain na tataramon bikol dlsu kaibá sa mga pagbisto na inak ni balde iyó an minasunód si antonio toling bufete salazar mayo pebrero sarong bikolanong peryodista parasurát asín kolumnista siyá namundág sa malinao albay siyá nagpapadión kutâ asín nagklase man sa seminario conciliar de nueva caceres alágad daí na tinápos huli ta nag agóm huli sa adal niyáng iní marháy siyáng magtarám asín magsrat sa kastila dawà ngan magián man siyáng sumrat sa tataramon na bikol bantóg sa arapodan na pay toling haros bilog na buhay niyá nag erok siyá sa ciudad nin legazpi asín dumán piníli niyá an karera bilang peryodista nagin siyáng editor dumán kan bicol herald asin taga ambág man sa ibá pang mga publikasyon kaamayi kaini kan taon siya nagtogdas asin mismo siya an editor kan magasin na bikolnon na nasusurat sa lenggwaheng bikol an amâ niyá iyó si ambrosio busoy salazar saróng kastilaon bulagáw an matá lampyagáw asín marháy na pintor asín eskultor an amâ niyá namundág sa san agustin pili alágad nag estar na sa malinao huli ta dumán nakapangagóm an enot na agóm ni antonio iyó si ester mejillano asín an pagsasarô nindá nagbnga nin anom aki sindá teresita anita gregorio sr barazel santos asín rafael sa ikaduwáng agóm niyá kan nabálo may sindáng nagin ak magsingak sindá ni manuel salazar huli ta magtgang an mga amâ nindá alagad osipón kan ak ni manuel na si milagros inatáman ni ambrosio si manuel poón kan sadít pa iní huli ta naílong lubós mantâ naghuhnà si milagros na primo talaga ni manuel si antonio an bikol region directory nagsasábi na an tunay na magrang ni manuel iyó sinda angel bufete asín ciriaca bufete totóo bakóng malínaw kun anóng relasyon ni angel ki lutgarda bufete palibhásâ marháy sa espanyol kinuá siyá kan comision nin centenario ni jose rizal katuwáng si mariano goyena del prado sa pag bikol kan mga tokdâ ni jose rizal an noli me tangere asín el filibusterismo sa saindáng paghingówa napalagdâ kan comision kan taón kadungán man digdí an mga rawitdawit ni jose rizal na tinostosán man kan comision na mapalagdâ sa pagromdom kan sentenaryo kan heroe kan filipinas an sarong naiibá digdí sa paglapígot nindá na ma bikol an mga obra ni rizal pinagbhay nindá an mga lumang tatarámon kan bikol na saindáng ginuno' sa mga napalamán sa vocabulario de la lengua bicol na hinamán ni p marcos de lisboa si huang xianfan nobiembre enero iyo an historiador kan china pigaapod si huang na ama nin aghamtao na zhuang etniko asin an ama nin kasaysayan zhuang etniko si huang namundag kan nobiembre sa fusui guangxi nag adal siya kan saiyang primariya sa fusui dangan naghaiskul sa guangxi provincial high school nagklase siya sa normal university kan pekín o pekín sana an kapitolyo kan china kan taon dangan naghaiskul sa university kan tokio o tokio sana an kapitolyo kan hapon si huang iyo an profesor sa historia sa university kan guangxi sa university kan sun jatsen sa normal university kan guangxi si antonio mercado abad mayo abril sarong pilipinong parasurat sa espanyol namundag siya sa barili cebu asin nagkalase sa colegio de san carlos siya an ama kan poeta asin kritikong si gemino abad nanggana si abad nin premio zobel huli sa saiyang mga nobelang el ltimo romántico asin la oveja de nathán kaiba si flaviano zaragoza asin premio concurso literario de la mancomunidad filipina para sa dagohoy asin el campeón saro man siya sa mga resipyente kan commonwealth literary awards editor man siya kan la revolution el precursor el espectador the cebu advertiser asin el debate asin kan nagin siyang presidente kan la opinion kabali sa mga naisurat niyang nobela si tomas pinpin binibisto na pinakaenot na pilipino intsik na parasurat asin nabansagan siyang prinsipe nin paralalagdang filipino dai aram kun soarin siya namundag ta daing rekord magpapatotoo alagad ginagaom na siya namundag sa pag'oltan kan taon abot sa abucay bataan nag'adal siya sa paglalagda' kan mga taon sa sarong imprentahan na pagsasadiri kan mga pading dominiko an imprentahan na ini nababaro balyo mala ta ini enot yaon namugtak sa calle san gabriel na dangan nangaranan man na calle juan luna idtong pintor kun saen yaon duman an simbahan asin kumbento kan mga prayleng dominiko igdi sa imprentahan na ini saiyang nalagda' kan taon an kaenot enoteng libro dapit sa tataramon na tagalog an arte y reglas de lengua tagala obra ni fray francisco blancas de san jose kan nalagda' niya man an libro ni padre san buenaventura an vocabulario de lengua tagala an magkapira pang nalagda' niya iyo an mga minasonod dai aram kun kasuarin man siya nagadan bilang siya an enot na pilipino na may adal sa pag'imprenta saiya ipinagaran an kalye ngonyan na t pinpin sa sarong distrito kan manila asin sarong monumento man an ipintindog diyan sa plaza cervantes sa mapadangat na pagromdom saiya si mariano isaac abella septyembre iyó an ika na gobernador kan ambos camarines panahón kan administrasyon kan mga amerikano sa filipinas siyá nagtkaw sa pwesto poón kan taón abót an mga magrang niyá iyó sindá manuel p abella asín bibiana isaac naaresto siyá kan mga kastila kan septyembre sa salang rebelyon alágad pinawàran salà asín pinalibre huli sa desisyon kan korte sa saróng pagbista kan desyembre sarô man siyá kan nagin representante kan bikol dumán sa tirípon sa simbahan kan barasoain malolos bulacan kan an inaapód na konstitusyon nin malolos pinagpandáy susog sa historyador na si jose barrameda jr siyá nagtkaw bilang gobernador kan ambos camarines nin tolóng beses kan taón asín si britney jean spears amerikanang parakanta asin artista nagdakula sa kentwood louusiana siya enot na nagluwas sa telebisyon nasyunal kan bilang sarong kasali sa kontes kan star search na programa dangan nagluwas man siya sa serie kan telebisyon nin disney channel an new mickey mouse club poon abot kan siya nagpirma nin kontrata sa rekording sa jive na iyo an nagbungsod kan enot na gayong album niya an baby one more time paglaog kan taon na an album na ini suminakat sa numero uno sa billboard na iyo an nagtoon saiya komo sarong pop icon asin sarong penomeno sa lantad nin musikang pop asin siya an sinasabing nagbuhay liwat kan interes sa teen pop kan kahurihan kan mga taon na an surunod sunod na tolong album niya siring man nagpako sa numero uno sa bentahan kan ini ipigbungsod kan desyembre an ika niyang studio album an circus pinagbungsod sa lantad nin musika susog sa zomba label group asin sony bmg si spears nakapabakal nin sobra sa na milyon na plaka sa bilog na kinaban dagdag pa ngane siya an pinag ranggo na ika ng pinakamasulong na babaeng artista sa rekording sa amerika na sa saiyang kredito nakapabakal nin na milyon na album siring sa pagpatotoo kan riaa asin ngonyan siya an ika ng pinakamabentang artista sa dekadang ini sa amerika asin siring man an pinakamabentang babaeng artistang parakanta an forbes na luwas pinagsambit si spears bilang ika ng makapangyaring poderoso celebrity na ikim an milyon dolyar na kita' ngonyan na taon si merito b espinas sarong bikolanong parasurat iskolar asin edukador siya an kaggibo kan librong ibalong siya tapos sa kolehiyo a b sa pilosopiya m a sa ingles meritissimus asin ph d siya an bipradas palchaudhuri fellow kan unibersidad kan calcutta sa india nagin man siyang profesor nin pilosopiya comparative religion literatura speech asin ingles sa humanidades asin sa syensya sosyal nagtokdo siya nin oriental philosophy sa graduate school kan unibersidad kan sto tomas asin nagin sarong beses paratokdo sa unibersidad kan nueva caceres sa syudad kan naga sa aquinas na unibersidad kan legazpi kinaptan niya bilang pamayo sa magkairibang panahon an departamento sa ingles literatura asin speech sa departamento kan syensya sosyal kan humanidades asin behavioral sciences asin nagin man siyang assistant dean kan graduate school sa bicol university nagin siyang dean kan college of arts and sciences dakulon pa man siyang mga sinurat na nalagda' sa mga magasin msa pang iskolar na journal sa mga peryodiko asin mga libro na an tinotokar iyo an sa pilosopiya literatura relihiyon kultura asin ingles kan nagin siyang editor kan bikol voices anthology na an mga napapalaman mga artikulo tinokda' kan mga bikolanong parasurat komo dakul an saiyang pinagkakainteresan nag'adal man siya sa mga bagay bagay na supernormal mga istoryang banwaan sa historya asin kultura sa arkeolohiya asin siring man sa kapalibutan asin sa mga isyung ekolohiko si jose maria panganiban pebrero agosto sarong propagandistang pilipino katuwang an ibang propagandista pighingoa niya na mapukawan an mga kahimanwâ niya sa mga pang aabuso asin pang aapi kan mga kastila sa pilipinas mahusay magsurat asin magdiskurso madunong nanggad siya taga ambag sa peryodikong la solidaridad na kun saen pigtutulod niya an dapat na mga reporma sa mga palakaw kan mga kastila sa pag administrar kan pilipinas siya namundag sa mambulao na iyo an jose panganiban camarines norte ngunyan kan septyembre an naga parents teachers association sa pamamayo ni casimiro perfecto sa simpleng programa binuksan an saklob sa hinaman pa sanang monumento ni jose ma panganiban sa sarong akto nin pagtaong onra sa heroe ini itinindog asin namumugtak sa natad kan naga central school i sa syudad nin naga an rebultong ini na ginibo kan iskultor na si tomas zamora iyo an pigtutubod na pinakaenot na rebulto na hinaman sa pag'onra ki panganiban mala ta idtong monumento na itinindog para saiya mismo sa banwaan kan jose panganiban camarines norte nagibo mansana kan taon an kalye na pasiring asin nasumpay sa concepcion pequena na dati inapod kalye legazpi kan panahon kastila saiya man ipigngaran na an kalye na ini kalye panganiban saro sa pinakahalaba na tinampo sa siyudad an noli me tangere tataramon na bikol bikol hare sakô pagdutâ iyo an nobelang sinurat ni jose rizal inot ining nalagdâ kan sa berlin alemanya sa tabang ni dr maximo viola ini ay nakasurat sa espanyol an padis kaini sa ingles dati tituladong social cancer alagad an mga bagong iningles kaini piggamit na an orihinal na titulo sa latin an literal na kahulogan kan titulo boot sabihon hare sako pagdota na sinasabing sinipi' sa ebanghelyo ni juan sa bibliya pigtutukoy ini sa pangyari kan si hesus nabuhay liwat hal sa kagadanan asin sinabi niya ki maria magdalena na hare siya pag dtan ta dai pa siya nasakat sa saiyang ama alagad an sudetanong aleman na doktor na amigo ni rizal si ferdinand blumentritt nagsabi na an noli me tangere iyo an garamiton na termino kan mga optalmologo pagtukoy kan kanser sa takob takob maroromdoman si rizal na sarô man na optalmologo an el filibusterismo bik an subersibo na sa ingles bisto man sa titulong reign of greed iyo an ikaduwang nobelang sinurat ni jose rizal ini an pahinapos sa noli me tangere asin siring man kan enot nakasurat ini sa kastila pino'nan ni rizal an pagsurat kaini sa calamba kan siya nagpraktis medisina duman sa londres taon pinaghira niya an istorya asin pigbago an magkapirang kapitulo pinadagos ni rizal an pagsurat kan manuskrito kan siya nagbyaheng paris madrid asin brussels natapos niya an libro kan marso sa biarritz asin napalagda' duman sa gante belhika sa tabang ni don valentin ventura ta pinasubli' siya nin pesos ngani mapublikar ini an sarong taon sa gregoryanong kalendaryo bikol central lartnec lokib nickeparo orapekcin hej jag heter sofia nilsson jag lovade min klass kladdkaka och sa till och med vilket recept jag skulle anvnda men sen s blev jag trtt och sjuk och sa att jag inte kunde baka kladdkakan fr att jag var fr dlig men aja snt r livet peace hr r en bjrn 'o' tja tja bloggen felicia capslock hr idag har jag pluggat kemi med gruppen de r s jvla sta allihopa aja ska sova nu pusspussss natti natti hej ville bara att alla skulle veta att det inte r kul med kemi nr alla rage ar p mig soren sadegibenab an la solidaridad iyo an kasararoan na itinogdas kan mga ilustradong filipino duman sa barcelona espanya gabos pilipino an mga kaapil ini iminuknâ kan desyembre asin saro sa kamawotan kaini iyo an magkaigwa nin representasyon an filipinas sa parlamento kan espanya iyo man ini an pangaran kan opisyal na publikasyon kan kasararoan enot na nagin editor kaini iyo si graciano lopez jaena na sinundan man ni marcelo h del pilar kagduwang pahina an hbog kaini asin regular na naluwas sa katangaan asin katapusan kan bulan sa espanyol nakasurat igdi pinalalagdâ an mga hinanakit mga reklamo asin mga pigtotolod na reporma na dapat ipasunod sa pag'administrar kan filipinas an la solidaridad may tolong kabtang an norteng korea opisyalmente an pangaran demokratikong republika kan banwaan na korea democratic people's republic of korea kun sa ingles hangul hanja chosn minjujui inmin konghwaguk sarong estado sa subangan na asya na nalalaklakan an kabangang sulnopan na palna' kan peninsulang koreano an saiyang kabisera na iyo man pati an pinakadakulang syudad sa bilog na korea iyo an syudad nin pyongyang an inaapod na korean demilitarized zone nagseserbi na pag'oltan asin ulang sa pagkabangaan kan north korea sa south korea an duwang salog nin amnok asin tumen nagseserbi kwenta pagdolonan kan north korea asin tsina an sarong parte kan salog tumen sa porong maray kan norte subangan iyo an pagdolonan kaini sa rusya an angola opisyalmente republika kan angola portuges republica de angola sinasayod publik d la kikongo kimbundu umbundu repubilika ya ngola sarong nasyon namomogtak sa sur sentral nin aprika asin an mga kadolon kaini iyo an namibia sa habagatan an demokratikong republika nin kongo sa amnayan asin an zambia sa subangan an kosang solnopan niya yaon sa dagat atlantiko an luanda iyo an saiyang syudad na kabisera manta na an probinsya nin cabinda na napasuway sa mayor na teritoryo kan angola kadolon an republika kan kongo asin an demokratikong republika kan kongo an mga portuges nagsakop sa mga magkapirang lugar kan angola kadaklan sa mga parteng kosa poon ika sungdo ika ng siglo asin nakikitrato sa mga nagbabanwa sa mga lugar na ini sa negosyo asin sa iba pang mga bagay paglaog kan ika siglo luwayluway asin padikitdikit na nansakop sinda sa mga interior na parte kan angola bilang sarong tunay na kolonya kan portuges ini nangyari sana kan mga kan makamit an katalingkasan an angola nag'agi sa makuring gera sibil poon abot an nasyon na ini may mahiwas asin hararom na deposito nin mga mineral asin petrolyo alagad an lawig kan buhay igdi asin an mortalidad kan mga aki tinataya bilang iyo an pinakagrabe sa kinaban an aserbayhan pagtaram ázrbayhán azerbaijani azrbaycan opisyal na inaapod na republika kan aserbayhan azerbaijani azrbaycan respublikas ini sarong transkontinental na nasyon sa caucasus mahahanap ini kun sain minatagboan an subangan na europa asin sulnopan na asya sa sulnopan kaini mahihiling an dagat caspian rusya sa norte georgia armenya sa sulnopan asin iran an eksklabe man kan nakhchivan iyo an napalilibutan kan armenya sa norte asin subangan iran sa sur asin sulnopan asin turkiya sa norteng sulnopan an aserbayhan nababanga sa sampulong rehiyong pang ekonomika na distrito o rayon asin na syudad kun sain an nasa direktang pamamahala kan republika dugang pa kaini kabali an aserbayhan sa awtonomong republika muxtar respublika nin awtonomong republika kan nakhichevan an butan sa ingles bhutan sarong nasyon sa asya ining kahadian nin butan sarong nasyon na mayo nin pampang ta ini nasa bukid kan himalaya sa pag ultanan nin indya sagkod tsina sa sur nin asya druk yul an lokal na ngaran kan saindang nasyon inaapod man ining druk tsendhen kadagaan kan dragon na daguldol kun siring pigsasabing katanog nin bura kan mga dragon an mga daguldol duman sa historya bistado an butan sa kadakul na pangaran arog kan lho mon sur na kadagaan nin kadikloman lho tsendenjong katimogang kadagaan nin cypress asin lhomen khazhi sur na kadagaan nin apat ng mga pagdulok bako pang malinaw kun sain talaga an pangaran na bhutan pigsasabi kan mga paraadal sa kasaysayan na kadakul pinagpuonan an bersyon kan mga tataramon sa sanskrit na bhota ant sa puro kan bhot an ibang tataramon sa tibet o bhu uttan halangkaw na kadagaan pigsasabing ginagamit na an tataramon na bhutan bilang pangaran puon pa kan huring panahon kan ika na siglo bc an bolibya listeni blvi spanish bolija na opisyalmente inaapod estado plurinacional de bolivia quechua bulivya mamallaqta aymara wuliwya suyu sarong nasyon napapalibotan nin anas kadagaan sa sentral amerikang habagatan kadolon kaini an brasil sa amnayan asin subangan kan paraguay asin argentina sa solnopan kan tsile sa sur solonopan asin kan peru sa solonpan bago nagdatong an pagkolonyang europeo an rona nin andes parte kan imperiong inca an pinakadakulang estado kan pre columbus na amerika an imperyo kan espanyol sinakop ini kan ika na siglo na kan panahon nin kastelang pagkolonya mas nabibisto sa apod na upper peru asin yaon sa administrasyon kan viceroyalty kan peru na ini nganeng huri haros sinasakop asin inaadministrar an enterong mga kolonya kan espanyol sa habagatan amerika pakaproklama kan saiyang katalingkasan kan pang taon an nag'ayaw bago matogdas an republika na inginaran ki simon bolivar asin ini napangyare kan agosto masabi pa an bolibya makuri an pakipagtusay sa mga panahon na inagihan niya an kariribokan sa pulitika an mga diktadurya asin mga magabat na problema sa ekonomiya an bolibya sarong republikang demokratiko nababanga sa mga departamento an geograpiya niya iba iba na napoon sa alitoktok kan andes sa solnopan abot sa kapatagan kan inaapod na eastern lowlands na yaon namomogtak sa amazon basin an nasyon na ini nagtatalubong nasyon na an lebel sa pagkapobre naabot sa an mayor na aktibidad sa ekonomiya iyo an agrikultura pagsisira pagmimina asin pagproproseso nin mga produkto arog kan tela mga gubing refinadong metal asin refinadong petroleo an bolibya mayaman sa mga mineral orog na sa tin an populasyon kan bolibya na tinataya naabot sa sampolong milyon multi etnikong gayo kairiba na diyan an amerindian mga mestiso mga europeo asin mga aprikano an mayor na tataramon ginagamit iyo an espanyol totoo an aymara asin an lenggwaheng quecha lakop man asin an tolong ini pati na an mga lenggwaheng tubo igdi ipinagdeklara sa konstitusyon na gabos mga lenggwaheng opisyal an namomorangot na manlaenlaen na kultura sa laog kan bolibya nagbunga nin grabeng diversidad sa arte sa pagluto sa literatura asin sa musika an brunei sarong nasyon sa asya na namumugtak sa isla kan borneo sa sur subangan na asya maliban sa baybayon kaini sa south china sea napapalibotan an nasyon kan sarawak sarong estado kan malasya nababanga ini sa duwa kan distrito nin limbang an brunei nababanga sa apat na distrito daerahs asin subdistrito mukims an daerah kan temburong nakasuhay sa kadaklan kan brunei huli kan estado nin sarawak an daerah kan brunei muara sakop an kabisera kan brunei bandar seri begawan kun sain an suburbs sakop an sa mukims sa daerah na ini lampas kan kabilogan na populasyon kan brunei nag iistar sa sa na mukims an kuba sa ingles cuba sarong islang nasyon sa karibe sa amerika nin norte an kuba konsistido kan mayor na isla nin kuba an isla de la juventud asin magkapirang arkipelago an habana iyo an pinakadakulang siyudad sa kuba asin an kabesera kaini an santiago de cuba an ikaduwang pinakadakulang siyudad sa amnayan niya yaon an estados unidos asin an bahamas sa solnopan namomogtak an mehiko sa habagatan an isla nin cayman asin jamaica sa may sur solnopan na parte kaini yaon makukua an haiti asin an republika dominikana sa senso kan pigtataya' na an populasyon kan kuba naabot katawo ang ehipto arabe ehiptong arabe ms coptic kmi sahidic coptic kme opisyalmente republikang arabo nin ehipto arabe sarong nasyon na namomogtak haros sa aprikang amnayan kun saen an peninsulang sinai nagigin dagang tulay pasiring sa sur solnopan nin asya an ehiptio sarong transkontinental na nasyon asin mayor na poder sa aprika sa mediterraneong basin sa tangang subangan asin sa moslem na kinaban an hiwas niya naglalaklak nin kilometro kwadrado sq mi an ehipto kadolon an dagat mediteraneo sa amnayan an gaza strip asin israel sa norte subangan an pulang dagat sa subangan asin sudan sa habagatan asin an libya sa solnopan an ehipto saro sa pinakamatawong nasyon sa aprika asin tangang subangan an dakulang mayoriya kan sobrang milyon katawo igdi nag'eerok harani sa mga pampang kan salog nilo sa hiwas niyang mga kilometro kwadrado m kw kun saen an dagang mga pwedeng tanoman makukua an dakulang kahiwasan kan disiertong sahara purakputak sana an populasyon mga kabanga kan residente kan ehipto nag'eestar sa mga urban na lugar asin kadaklan ngane kaini yaon sa mga dusok na sentro kan kadakulaan nin cairo alexandria asin sa iba pang mga syudad sa deltang nilo an mga monumento arog kan mga pyramid sa giza an great sphinx natogdok kan mga soanoy na sibilisasyon kan ehipto asin mga rogba' niya arog kan sa memphis thebes asin karnak saka an inapod na valley of the kings sa luwas kan luxor anas mga pigkakasibotan na adal sa arkeolohiko an industriya sa turismo asin an red sea riviera iyo an nagtataong trabaho sa kan mga trahabador kan ehipto an ekonomiya kan ehipto sinasabing saro sa pinakawarak sa tangang subangan na may sektor sa turismo sa agrikultura industriya asin serbisyo sa haros parehas na lebel nin produksyon kan an ehipto nagsapo' nin makuring rebolusyon asin ini nagresulta sa pagkapatalsik sa pwesto ni presidente hosni mubarak na kasi anyos nagtukaw sa poder kan hunyo pakalihis nin pagkapot poder kan militar si mohamed morsi iyo nas an napili sa sarong eleksyon na magtukaw presidente kan agosto an primer ministro kan ehipto na si hisham qandil pigbuyagyag an kabilogan kan saiyang gabinete na inaapilan nin myembro an kaini mga ba'gohan kabali an apat hale sa katugangan muslim an eritreya sa ingles eritrea sarong nacion sa norteng subangan kan aprika play rtre or rtri ge'ez ertr arabe iritry estado nin eritreya iyo an opisyal na pangaran kaining banwa na nakabugtak sa sungay nin aprika an eritrea iyo an pormang italiano kan pangaran na griegong erythraí na an kaisihan iyo an pula na daga' asmara an kapital niya kataid kaini an sudan sa sulnopan an etiopia sa sur buda an djibouti sa sur sirangan sa norte sirangan asin sirangan kan banwa igwang halabang baybay sa kataid nin pulang dagat direktong kahampang nin arabia saudita buda yemen an arkipelagong dahlak asin nagkakapira kan mga islang hanish sakop man sinda kan territoryong eritreya mga km mas o menos an sukat kan banwa buda igwa ining milyon na katawo an gresya greyigo elláda antigong greyigo hellás inaapod man na hellas asin opisyalmente republikang heleniko ellnik dmokratía elinici imokratia sarong nasyon sa sur subangan kan europa namogtak sa bandang habagatan na poro kan peninsulang balkan an gresya katakod asin kadolon sa daga an albanya an republika kan macedonia asin bulgaria sa amnayan an turkey sa subangan an dagat aegean namogtak sa bandang subangan kani an dagat ionian sa bandang solnopan an dagat mediterraneo sa habagatan an gresya iyo an ika kagduwang ika nasyon na may halabaon na linyada nin kosa sa kinaban km mi an laba na igwang paayaw ayaw na bilang nin mga isla ginagaom mga an kani ineerokan asin kabali diyan an crete an dodecanese an cyclades asin an mga islang ionian otsenta porsyento kan gresya kumponido nin mga bukid na an pinakahalangkaw kaini iyo an bukid olympus sa m piye an indonesya sa ingles indonesia sarong nasyon sa sur subangan na asya sa tahaw kan indian asin kadagatan pasipiko binibilog ini ning mga isla asin ini an pinadakulang estado sa bilog na kinàban na binibilog nin sarong kaiislahan pigtatantiya na nasa milyong katawo an populasyon kan indonesya na pan apat sa mga pinakamatawong nacion sa kinàban asin an pinakamatawong nacion na muslim alagad mayong opisyal na pananampalataya an itinakda sa saligang batas kan indonesya sarong republika an indonesya na igwang inihahalal na paragibong batas lehislatura asin presidente an kapitolyo kan nasyon iyo an jakarta an java an pinakamatawong isla sobra sa kabanga nin populasyon kan nasyon pinapalibutan an indonesya kan papua new guinea subangan na timor asin malaysia asin kinababalihan man an singapura filipinas australya asin an kaiislahan na andaman asin nicobar kan indiya bilang mga harani na nasyon asin teritoryo an indya sa ingles india opisyal na republika nin indya bharat gaarjya sarong banwa sa habagatan asya ini an ikapitong pinakadakulang banwa kun sa hiwas an ikaduwang pinakamatawong banwa na may lampas sa bilyon tawo asin an pinakadakulang demokrasya sa kinaban ini napapagdolonan kan indian ocean sa habagatan an arabian sea sa sur solnopan asin an sola' nin bengal sa sur subangan ini kadolon an pakistan sa solnopan tsina nepal asin bhutan sa norte subangan asin myanmar burma saka bangladesh sa subangan sa indian ocean an indya harani sa tongod kan sri lanka asin kan maldives an andaman asin nicobar islands na sakop kan indya kadolon an maritimong kasagkoran kan tailandiya asin indonesya an subkontinenteng indyan binabanwa kan sibilisasyon indus valley kan ika ng millennium bce sunod na millennium nasurat an mga pinakasoanoy na iskritura nin hinduismo an pagkabaranga' susog sa kasta nagbutwa kan enot na millennium bce asin man an budhismo jainismo nagpoon nang magtunga siring man an pulitikal na pagsasararo' nangyari sa irarom kan imperyo nin maurya asin gupta an mga inapod na middle kingdom naimpluwensiyang gayo an mga kultura sa palibot asin nakaabot na gayo sa sur subangan na asya sa medieval era an judaismo zoroastrianismo kristiandad asin islam uminabot dangan an sikhismo nagtunga bagay na nakadugang manlaenlaen asin raramas na kultutra sa nasabing rona' an bandang amnayan haros nasakop kan sultanatong delhi asin an habagatan napairarom sa impluwensiya kan imperyong vijayanagara an ekonomiya tuminalubo kan ika siglo sa imperyo mughal sa tanga kan ika ng siglo an subkontinente napairarom sa kapangyarihan kan british east india company asin sa tanga kan ika ng siglo an lugar na ini napasakop sa korona briton sarong makabanwang hiron an nagbutwa sa kahurihan kan ika ng siglo na ngapit sa pamamayo ni mahatma gandhi orog na guminantad huli sa paaging matoninong an lakopan na hiron na ini nagresulta sa pagkamit kan indya kan saiyang katalingkasan kan taon an italya ingles italy italyano italia opisyal sa ngaran na italyanong republika ingles italian republic italyano repubblica italiana sarong nasyon na namumugtak sa italyanong peninsula sa sur na europa sa duwang pinakamahiwas na isla sa dagat mediterraneo an sicily asin an sardinia nasa norte kan italya and kabukidan nin alpine pransya suisa austriya asin slobinya an mga independienteng estado kan san marino asin ciudad nin vaticano mga enclave sa italyanong peninsula asin an campione d'italia sarong italyanong exclave sa suisa nababanga an italya sa ng rehiyon regioni pandakulan regione lima kaining rehiyon igwang sarong espesyal na awtonomong katindogan na nagtatao saida nin kapanyarihan na maggibo nin lehislasyon namamarkahan an mga ini nin asterisko sa ibaba an nacion nababanga pa man sa ng provincia province asin ng banwaan comuni an kahadean hasyemito kan yordan sa arabo al mamlaka al urduniyya al hshimiyya ingles hashemite kingdom of jordan sarong nasyon sa sur sulnopan kan asya napapalibotan ini kan sirya sa norte iraq sa norteng subangan israel sa sulnopan asin saudi arabia poon subangan sagkod sur an pinakabantog na pagkakan nin yordan iyo an mansaf na iyo an saindang pambansang pagkakan simbolo ini kan pagigin maboboot kan mga taga yordan inaandam an mansaf sa manlainlain na okasyon siring kan lubong kasal asin iba pang relihiyosong aldaw igwa ining maluto na may karne na pinakalaga kagaan sa mapulok na yogurt binudbodan nin pine nuts asin minsan herbs siring sa lumang kinaugalian kamot an ginagamit sa pagkakan kaini an libya arabiko lbiy nafusi libya sarong nasyon sa ronang maghreb kan norte aprika napapagdolonan ini kan dagat mediterraneo sa amnayan nag'aatubang sa ehipto sa subangan kan sudan sa solnopan subangan kan tsad asin niger sa habagatan kan algeria saka tunisia sa solnopan an kabesera kaini iyo an tripoli resulta kan libyanong pag'aalsa igwa ngonyan nin duwang pwersa na pareho naghihinako na iyo siya an opisyal na gobyerno kan libya an rehimen ni muammar gaddafi na inaapod an libya bilang great socialist people's libyan arab jamahiriya nagkokontrol kan tripoli asin kadakulan kan parteng solnopan kan banwang libya an national transitional council of the libyan republic na pinamamayohan ni mustafa abdul jalil na nagkukuta sa benghazi asin kontrolado an haros enterong parte kan subangan na kabtang kan banwang libya an pransya asin portugal pinagbisto na an council na ini komo iyo an solong lehitimong representante kan libya an libya na may hiwas na haros kilometro kwadrado mi kw igwang populasyon na milyon katawo huli sa hiwas kaini ini na an ika na pinakadakulang banwa sa aprika asin ika pinakadakula sa bilog na kinaban an saiyang kabesara an tripoli eenerokan nin milyon katawo nababanga an libya sa tolong tradisyonal na kabtang an tripolitania fezzan asin cyrenaica ini an ika sa reserba nin asayti asin ika sa produksyon nin petrolyo sa kinaban pakalihis nin walong bulan na pakikilaban sa pwersa ni gaddafi an mga rebelde katapostaposi iyo an nanaog asin nasakop an ultimong banwang nakipagnosnosan na husto sa mga rebelde an sirte an sirte iyo an banwang namundagan ni gaddafi na kumbaga balwarte niya asin igdi naghuros nagtipon an mga tauhan niya sa ultimong pagtindog asin pagsabat sa naglusob na mga rebelde mala ta an duwa niyang aki kadamay niya sa pakilaban si mutassim asin si saif al islam si mutassim nagadan na si saif al islam dai nakukua asin si gaddafi na nagdulag hinulbot sa kanal nin imburnal lugadan pero buhay dai pa maisihan kun siya tuyong binadil kan mga nagdurusmog saiya o nahagop nin bala kan sarabayan nagpapurotokan daa an duwang magkalaban na pwersa kan oktobre idineklara ni mustafa abdul jalil lider kan national transitional council ntc an pagkakatalingkas kan bilog na libya sa diktadura an malta mlt opisyalmente republika kan malta maltes repubblika ta' malta sarong europeong habagatnon na nasyon na binibilog nin sarong arkipelago namomogtak sa tahaw kan dagat mediterraneo km an rayo sa habagatan kan sicily km an rayo sa bandang subangan kan tunisya man an distansya sa bandang solnopan kan itiot kan gibraltar asin km an rayo sa solnopan kan alexandria an malta may hiwas na sobra sa km asin kunsiring ini na an pinakasadit alagad pinakadusok sa populasyon sa bilog na kinaban an kabesera niya iyo an valleta asin an pinakadakulang banwaan iyo an birkirkara an mayor na isla binibilog nin dakul na saradit na mga banwaan na kun bibiriyoon iyo na an inapod nindang dakulang urbanisadong sona larger urban zone luz na may populasyon na katawo an bilang na ini nagkukumponer na kan mayoriya kan populasyon kan bilog na nasyon susog sa eurostat an nasyon na ini may duwang opisyal na tataramon an maltes asin an ingles alagad an enot iyo an konsideradong lenggwahe nasyunal an agi agi kan malta determinadong marhay kan saiyang kinamomogtakan ta yaon siya sa tangang gayo kan mga iba ibang impluensya pulitika mala ta manlaen laen na mga poder militar an nagsakop saiya sa lawig nin panahon an fenicio greyigo romano fatimi siciliano caballero ni san juan an pranses asin mga briton nakalungkas lang an malta asin nakamit an katalingkasan kan binutasan na kan reyno unido kan dangan nagin republika kan manta na retenido niya an pag'apil niya sa kumonwelt nin mga nasyon an malta kaapil man sa mga nasyon unido poon pa kan miyembro man kan unido europeo poon pa kan an malta man rapot sa kasundoan schengen asin myembro man sa eurozone an malta may halawig na impluensyang kristiyano mala ta sa gibo nin mga apostoles sa bibliyang kristiyano si san pablo nasasambit na narugbaan nin sakayan sa melite na iyo an apod kan mga greyigo sa islang ini asin siya nagministro igdi mala ngane ngonyan an katolisismo iyo pa an dominanteng relihiyon sa malta an malta bantogan sa lantad nin turismo asin araram na ini dakul nin mga resort asin mga linga lingaan mga monumentong historiko kabali na diyan an siyam na mga heritage sites na pinili kan unesco mala ta an saro kaini asin iyo an pinakaprominente iyo an inapod na mga templong megalitiko an mga ini sinasabing mga lumaon nang gayong estrukturang nakatindog pa sa lawig nin apanahon an mali opisyalmente republika nin mali pranses rpublique du mali sarong daing dagat na nasyon sa aprikang habagatan an mali kadolon an algerya sa amnayan an niger sa subangan an burkina faso asin an côte d'ivoire sa habagatan an guinea sa sur solnopan asin an senegal saka an mauritanya sa solnopan an sukol kaini sobra sa km may populasyon na milyon an kabisera kaini iyo an bamako an mali binibilog nin walong rehiyon asin an mga pagdolonan kaini sa amnayan hararom na nasoksok sa katahawan kan sahara manta an rona kaini sa habagatan kun saen an mayoriya kan habitante nag'eerok nadalahay igdi an duwang salog kan niger asin senegal an estruktura ekonomika kan mali nasarig na gayo sa agrikultura asin pagsisira an yaon pang rekursos naturales kan nasyon iyo an bulawan uranium paghahayopan saka an asin an presenteng msli dati kabtang kan tolong imperyo sa aprikang habagatan na nagkontrol kan komersyo sa kahiwasan nin sahara an imperyo gana an imperyo mali asin an imperyo songhai kan kahurihi kan ika siglo durante kan su pag'alamosa sa aprika an mga pranses sinakop an mali asin ginibong parte kan sudan na pranses an sudan na pranses na bisto sa pangaran na republikang sudano nakisaro sa senegal kan asin nakamit kaini an katalingkasan kan komo sarong pederaasyon nin mali pakahaloyhaloy kasunod kan pag'litik kan senegal sa pederasyon an republikang sudano nagdeklara sa sadiri bilang independienteng republika nin mali pakatapos kan halawig na sarong partidong pamomoon sarong kudeta kan an napangyari na nagresulta sa pagpanday nin bagong konstitusyon asin an pagtogdas nin saro nang demokratiko multi partidong estado alagad sobra sa kabanga kan populasyon nabubuhay sa kapobrehan hababa pa sa internasyonal na lebel nin pagkapobre na an aldaw an kinikita sana an maldibas sa ingles maldives sarong nasyon sa osyano indiko sa parteng sur solnopan kan sri lanka na binibilang nin atoll na an mga siring binibilog man nin na islang koral an mga ini pinagbanwa nin mga tawo haleng habagatan kan asya kan taon nadara igdi an relihiyon na islam nagin kolonya ini kan mga portuges kan olandes asin kan mga ingles kan taon nakamit niya an saiyang katalingkasan komo sarong sultanato alagad nagin sarong republika kan an mga atoll kaini toro tarapok sa teritoryo na lakop sa na kilometro kwadrado mala ta huli kaini ini na an warak na maray na nasyon ini may populasyon na an kabesera niya iyo an male inaapod man ini na mga isla nin maldiba ingles maldive islands an monako sa ingles monaco opisyalmente inaapod na prinsipalia nin monako pranses principaut de monaco mongasque principatu de mnegu italyano principato di monaco occitan principat de mónegue sarong soberanong estadong siyudad sa côte d'azur kadolon kaini sa tolong banda niya an pransya mansana asin an sentro niya km mi an rayo' sa italya may hiwas siyang km sq mi asin may populasyon na katawo sa taon na ining an monako may pinakahalangkaw na gdp sa asin iyo an pinakadusok sa tawo sa bilog na kinaban ini man an may pinakahalawig na rekord sa pag'edad na naabot ng taon asin an may pinakahababang rata sa mayo nin trabaho kan an pwerto hercule pinalakbang an total na hiwas kan monako nagin km sq mi asin igwa pa nganeng plano na palakbangon an distrito nin fontvieille maghahale an dagang itatambak sa dagat mediterrraneo an monako sarong prinsipado na may gobyernong sa pormang monarkiyang konsitusyonal asin si prinsipe alberto ii an pamayo kan estado an harong nin grimaldi namoon sa monako poon pa kan an soberaniya niya opisyalmente pinagbisto sa tratadong franco monako kan dawa ngane an monako sarong independienteng estado asin may sadiring sinusunod na pulitika eksteryor responsibilidad man giraray kan pransya an magpangataman kan depensa nasyunal kan monako an monako iyo an ikaduwang pinakasadit na estado sa kinaban an vatican an mas sadit totoo ini man an pinakasadit na monarkiya an estado saro sana an munisipalidad o komyun mayong pagkaiba sa geograpiya an estado asin an siyudad kan monako pero an responsibilidad sa gobyerno sa lebel nin estado iba man sa lebel nin siyudad susog sa konstitusyon kan an prinsipado binabanga sa tolong komyun an namibya sa afrikaans republiek van namibi aleman republik namibia sarong nacion sa aprikang solnopan na opisyalmente inaapod republika nin namibia an saiyang pagdolonan sa solnopan iyo na an kadagatan atlantiko sa amnayan kadolon niya angola asin zambia sa subangan kadolon niya an botswana sa solnopan asin subangan kadolon niya an aprika sur nakamit niya an katalingkasan kan marso sa aprika sur pakatapos kan si inapod na gerang namibia para sa katalingkasan an kabesera kaini asin an pinakadakula siyudad iyo an windhoek an namibia kaapil sa sararong mga banwa un sa southern african development community sadc sa sararong aprika au asin sa commonwealth of nations an mga kalantadan kan namibia poon pa soanoy na panahon binabanwa na kan mga bushmen damara asin namagua dangan paglaog kan ika ng siglo mga bantu an nagdarayo sa saindang pagwarak sa kahiwasan kani kan ini nagin sakop kan imperyal aleman asin sundo enot na gerang pangkinaban ini nagdanay na kolonya kan aleman kan an liga nin mga nasyon pigboot na an nasyon na ini mapairarom sa administrasyon kan sur aprika asin an huri pinangimbabaw saiyang mga leyes igdi masabi pa pati polisya kani sa apartheid nangimbabaw sa namibia mga kariribokan mga pag'alsa asin mga paghorot kan mga lider aprikano iyo an nagpirit sa mga sararong nasyon na kapotan direktamente an teritoryo nin namibya binisto kan nagsasararong nasyon an south west africa people's organization swap bilang iyo an lehitimong representante kan banwang namibyano kan taon alagad sa panahon na ini an nag'aadministrar kan teritoryo iyo pa an sur aprika huli sa makuring kariribokan an sur aprika nagkaag nin gobyernong interim sa namibya kan pero kan nakamit kan nasyon na ini an lubos na katalingkasan sa sur aprika dai sana kabali igdi an walvis bay asin mga isla penguin na kontrolado pa kan sur aprika abot may populasyon an namibia na kan tinatayang sobra sa katawo an sistema de gobyerno niya sarong demokrasyang mult partidong parlamentaryo mayor na nasuporta asin nabuhay sa ekonomiya kan namibya iyo an agrikultura pagpapasto turismo asin pagmimina sa pagmina kabali diyan an pagminang diamante uranium bulawan pirak asin mga base metal huli kan panggang na desyerto namib purakputak an populasyon asin iyo ini an saro sa bakong dusok na binabanwa sa kinaban haros kabanga kan populasyon yaon sa ibaba kan sukol nin internasyonal na linea nin kapobrehan nag'aaroroy man na gayo an nasyon na ini sa epekto kan hiv aids ta gayo kan populasyon nin mga may tamang edad legal an naduktan na nin hiv kan an mga rehiyonal na lenggwahe igding binibisto iyo an mga minasunod herero rukwangali silozi setswana damara nama afrikaans aleman asin oshiwambo an nigerya sa ingles nigeria sarong nacion sa aprika opisyalmente ini inaapod na republikang federal kan nigeryladawan nigeria pnga sa ingles federal republic of nigeria kompwesto ini nin na estado asin an saiyang kabesera an abuja an banwang ini namomogtak sa aprikang solnopan asin kataraid an mga minasunod sa solnopan an republika nin benin sa subangan an chad asion cameroon sa amnayan an niger an kusa sa habagatan kaini naghahanggilid sa gulpo nin guinea sa may kadagatan atlantiko an pinakadakula asin maimpluensyang mga etnikong grupo igdi iyo an hausa igbo asin an yoruba sa relihiyon an nigerya nagbabanga banga sa mga muslim asin mga kristiyano may dikit man na nagprapraktis kan tradisyonal na relihiyon an nigerya iyo an pinakamatawong nasyon sa aprika an ikapitong matawo sa kinaban asin an pinakadakul na tawo sa kinaban na kun saen an mayoriya binibilang nin mga itom nakalista ini bilang iyo an masunod na onseng ekonomiya asin siya kaapil sa commonwealth of nations an ekonomiya kan nigerya iyo an saro sa pinakamarikas na magtalubo sa kinaban asin an international monetary fund piggaom an pagtatalubo kaini sa sa asin sa pakistan an opisyal na ngaran islamic republic of pakistan sarong bansa sa timog asya ini saro sa anom na pinakamataong bansa sa bilog na kinaban igwa nin malampas sa milyon katawo an nakaistar digdi sa kadagaan ini ika sa pinakadarakulang mga bansa igwa nin kilometro kwadrado o milya kwadrado an pakistan igwa nin kilometro o milyang linya sa gilid kan dagat arabia asin gulpo kan oman sa sur asin nababagatan kan indya sa sirangan apganistan sa sulnopan iran sa timog kanluran asin tsina sa hilagang silangan an ngaran na literal na nangangahulugan na land of the pure sa urdu asin persia sunod sa tataramon na pk boot sabihon pure sa persia asin pashto an sufixo stn sarong sufixong persian na boot sabihon the place of an pransya sa ingles france sarong nacion sa europa an ngaran na france gikan sa latin francia o nasyon kan mga franks an modernong pransya igwa man nanggad nin ngaran na francia sa italyano asin español dangan frankreich man sa aleman frankrijk sa dutch asin frankrike sa swedish an boot sabihon kan gabos na ini daga teritoryo kan mga franks igwa nin manlain lain na teorya kun sain nag gikan an ngaran na frank hali naman kina edward gibbon asin jacob grimm an ngaran na franks pinagkokonektar sa tataramon na frank free sa ingles pinagsuhestyon na an boot sabihon kan free pinag adaptar huli ta makalihis kan pananakop kan gaul mga franks sana an talingkas sa pagkakaigwa nin buwis an saro pang teorya na ini daa pinag guno sa proto germanic na tataramon na frankon na an boot sabihon javelin o lanseta huli ta an pinagpapandaklag man na patok kan mga franks midbid sa apod na francisca alagad pinagsasabi man na an mga armas na ini nagkaigwa nin siring na ngaran huli ta ini ginagamit kan mga franks bako an kabaliktadan sa ingles an 'france' sinasambit man bilang frns franss sa amerikanong ingles dangan frns frahnss o frns franss sa ingles briton an pagsambit na igwa nin nakukulong sa mga gawi nin pagtaram na igwa nin trap bath split halimbawa an received pronounciation dawa pa ini madadangog man sa ibang mga dialekto arog kan cardiff english na an frns igwang talingkas na baryasyon sa frns an somalya ingles somalia somali soomaaliya arabe a ml opisyalmente republika nin somali somali jamhuuriyadda soomaaliya arabie jumhriyyat a ml asin dati bisto sa pangaran na republikang demokratiko nin somali kan ini yaon sa irarom nin komunistang pamomoon ini sarong nasyon namomogtak sa horn of africa poon kan magputok an gera sibil nin somali kan mayo na nin toltol na gobyerno sentral an nagkokontrol sa kadakulaan kan hiwas kan nasabing nasyon an binibisto man kan komunidad internasyonal an inapod na transitional federal government kapot sana an sadit na parte kan nasyon an somalya sinasabing bagsak na estado failed state asin saro sa mga pinakadukha asin pinakamaribok na estado kan kinaban an populasyon kan somalya taon nag'aabot milyon ika sa kinaban asin an mogadishu iyo an kabisera kaini an somalya namomogtak sa pinakabandang subangan na parte kan aprika napapagdolonan kan djibouti sa norte solnopan kan kenya sa sur subangan kan golpo nin aden sa yemen sa may amnayan kan dagat indiano sa subangan asin kan etopya sa solnopan ini an may pinakahalabang taytay nin kosa sa kontinente asin an terreno niya haros kapatagan mga lantad mga kundisyon na kainitan parati iyo an nadanay na may duros habagat asin purakputak na pag'uran an republika nin sudan sudn arabe jumhryat al sdn sarong nasyon sa norte subangan kan afrika ehipto an kadolon niya sa amnayan an pulang dagat sa norte subangan an eritrea asin etopya sa subangan an kenya saka uganda sa sur subangan an demokratikong republika nin congo asin kan republika nin aprikanong sentral sa sur solnopan an chad sa solnopan asin kan libya sa norte solnopan an dagat nile binabanga' na gayo an sudan sa pag'oltan kan parteng subangan asin kan parteng solnopan an gera sibil napondo sa piririmahan kan inapod na komprehensibong pag'oroyon sa katoninongan na nagtatao nin autonomiya sa ronang habagatan kan nasyon mala ta resulta kan reperendum kan enero an habagatan sudan masuway na sa hulyo an demokratikong sosyalistang republika nin sri lanka internasyunal democratic socialist republic of sri lanka sa sinhala sa tamil bisto sa pangaran ceylon bago an taon sarong tropikal na islang banwa sa bandang habagatan na kosa kan subkontinenteng indyan ini napapalibotan kan dagat indyano kan golpo nin mannar asin kan itiot nin palk namomogtak na gayo ini harani sa indya asin maldive kan antigong panahon ini midbid sa apod na sinhale lanka lankadeepa sanskrit para sa nagkikilyab na kadagaan simoundou taprobane hale sa sanskrit tmaraparn serendib hale sa sanskrit sinhala dweepa asin selan sa panahon nin kolonisasyon nabantog an isla bilang ceylon hale sa selon sa tataramon na portuges na ceilo an hitsura asin huli na gayod sa pagkarani kaini sa indya ini binabansagan na luha nin indya kan tinataya' na igwa ini nin populasyon na katawo an sri lanka sarong republika asin unitaryong estado na an gobyerno semi presidensyal an saiyang sentro nin gobyerno yaon sa sri jayawardenapura kotte an kabesera gibo kan an lokasyon niya sa tahaw na gayo kan kasarapongan nin mga ruta sa dagat an sri lanka sarong estratehikong takod sa pag'oltan kan solnopan asya asin sur subangan na asya ini man an sentro kan relihiyon na budismo asin kultura gikan pa sa mga lumang panahon masabi pa ini an saro sa magkapira na sanang erokan kan budismo sa habagatan asya kairiba an ladakh bhutan asin an kadagaan nin chittagong an komunidad nin mga sinhalese iyo an mayoria sa populasyon an mga tamil na natitipon na maray sa norte asin subangan kan kapuroan iyo man an pinakadakulang minoriyang etniko an iba pang mga etnikong grupo iyo an moor burgher kaffir malayu asin an mga vedda an popular na republika kan tsina sarong nasyon sa subangan na asya asin iyo an pinakamatawong nasyon sa bilog na kinaban sa populasyon kaining dae mababa sa bilyon sa hiwas kaining minaabot sa poko mas o menos milyong kilometro kwadrado ini an ikaduwang pinakadakulang nasyon segun sa kadagaan asin ikatulo o ikaapat man sa enterong hiwas pinamamahalaan an tsina kan partido komunista kan tsina na igwang sakop sa ng probinsya limang awtonomong rehiyon apat na banwaan na direktang pinamamahalaan beijing tianjin shanghai dangan chongqing asin an mga espesyal na rehiyon administratibo kan hong kong asin macau dangan sinasadiri man kaini an soberanya kan taiwan an republika kan usbekistan sa ingles uzbekistan sarong nasyon sa asya asin dating republikang sobyet makaduwang ulit ining nahahanganan asin dai nin baybayon sa sentral na asya igwa ini ng probinsay sarong awtonomong republika asin sarong syudad na kabisera napapalibotan an usbekistan nin limang nasyon kasahistan sa norte kirgistan sa norteng subangan tahikistan sa sur subangan apganistan sa sur asin turkmenistan sa sur sulnopan siring kan liechtenstein saro ini sa duwang nasyon sa kinaban na makaduwang ulit na nahahangganan nin mga nasyon dai mababa sa kan pwersang obrero kan usbekista an yaon sa luwas kan nasyon kadaklan yaon sa rusya asin kasahistan siring man sa iba pang nasyon igwang markang sa literasi an mga nag eedad pataas estimasyon kan huli kan libreng edukasyon sa sistemang pan edukasyon kan unyon sobyet minagurang sagkod taon an kalalakihan mantang anyos an kababaihan digdi an republika kan yemen arabo al jumhriyyah al yamaniyyah sarong nasyon na namumugtak sa tangang subangan napapalibotan ini kan saudi arabia sa norte an pulang dagat sa sulnopan asin an oman sa subangan an yemen may hiwas na kilometro kwadrado asin populasyon na mga milyon katawo an kabesera kaini asin pinakadakula man na siyudd iyo an sana'a an teritoryo kan yemen binibilog nin labi sa na mga isla pinakadakula sa mga ini iyo an socotra na kilometro an rayo sa kadagaan kan yemen sa gamping habagatan harani na sa kosa kan somalya an yemen sana an estado sa arabong peninsula na igwang purong republikanong porma nin gobyerno an sur nin korea sa ingles south korea iyo sarong nasyon sa subangan asya an ngaran na korea hale sa goguryeo na saro sa mga makapangyarihan kan panahon pigtatantiya na nasa milyon an populasyon kan sur nin korea na nasa lampas km sq mi nasasakupan nin kadagaan an seoul an kapitolyo kan nasyun asin an pinakadakulang siyudad na igwang populasyon na milyon an historya nin korea ngpuon kan pagkakamukna nin gojoseon kan bc sa panginginot ni hadeng dangun an giyera sa korea nagpuon kan kan pigsakop kan norte an sur an giyera naghaloy nin tulong taon kaiba an estados unidos tsina soviet union asin iba pang bansa an papua bagong guineya na opisyal na minatukoy na talingkas na estado kan papua bagong guineya ingles independent state of papua new guinea sarong nasyon sa osyanya pigsasakop an kabanga na subangan kan isla nin bagong guineya asin pirang mga panluwas na isla an mga probinsiya kan indonesya nin papua asin sulnupang irian jaya irian jaya barat an nagsasakop kan natatadang kabanga kan bagong guinea madudugangan ini sa kadagatang pasipiko sa sarong rehiyon na ikinaboot sabihon kadtong ika siglo bilang melanesya an kapitolyo kan nasyon iyo an port moresby asin in i an saro sa mga pirang pangenot na mga syudad kaini vatican city i vtkn sti italian iningeklesiyastikal osacerdotal monarchicalna estado pinamamahalaan kan obispo kanroma anpapa an pinakaharalangkaw na katungdan pang estado gabos mga klerigongkatolikohale' sa man iba ibang nasyon poon kan pagbalik kan mga santo papa halengavignon kan halos kagabsan nag ererok saapostolic palace sa laog kan vatican city sa ngunyan lain pang minsan sinda minaistar sapalacio quirinal sa roma asin sa ibang lugar an ciudad kan vaticano iba saholy see latin sakop kan ciudad kan vaticano an mga relihiyoso asin kultural na mga kamogtakan arog kanbasilika ni san pedro ansistine chapel asinmuseos vaticano yaon sa mga ini an pinta asin iskulturas na sikat sa bilog na kina'ban an kakaibangekonomiya kan ciudad vaticanosuportadofinancial kan pagpabakal nin postage stamps asin tourist mementos bayad sa admisyon sa museos asin pagpabakal nin mga publikasyon si mariano c garchitorena dating gobernador kan camarines sur nagserbe siyá sa pwesto nin saróng taón saná kan siyá namundág sa tigaon camarines sur sa mga magrang niyáng sindá don andres garchitorena asín margarite chereau saróng pranses an enot na napangagom niya iyo si caridad pamintuan kan pampanga aki an famosong si don florentino pamintuan asin sunod iyo si dona brigida villanueva vda de manley pinsan niya idtong gerilya na si major don tomas garchitorena y topacio asin tugang niya an aktor na si salvador garchitorena y aran an lolohon ni anjo yllana saka ni jomari yllana siya tata man ni justice francis garchitorena asin kan aktor na si andres centenera si presidente sergio osmeña pignombrahan siyang gobernador kan camarines sur alagad huli sa mga intriga nagdemitir siya tolos sa pwesto sunod kaidto nagdalagan siya sa pagkasenador sa irarom kan partido liberal dai man siya guminana pero siya an nakakua nin pinakahalangkaw na boto sa ronang bicol dangan si pres manuel roxas pignombrahan siyang sekretaryo kan agrikultura asin rekursos naturales si andres garchitorena saro sa nagin gobernador kan ambos camarines siya nagtukaw sa pwesto nin sarong taon kan namundag siya sa tigaon camarines sur aki siya ninda don mariano garchitorena y basa asin ni donya maria veronica del buenviaje de la estrada y sauza makoapo siya ni don santiago sauza kan mexico asin ni gobernador heneral sr don felix berenguer de marquina an napangagom niya iyo si margarite chereau saróng pranses siya myembro kan hunta rebolusyonaryo na pinagbilog ni emilio aguinaldo huli sa sarong dekreto kan gobyerno rebolusyonaryo kan hunyo na nakikipagnegosyar kuta sa mga amerikano kan an mga ini nakikipagtrato na sa espanya manongod sa disposisyon kan filipinas siya an ama ni mariano garchitorena na nagin man gobernador kan camarines sur asin lolohon ni andres centenera sarong aktor manila p i oriental commercial company inc c p si julian o ocampo peb sarong madunong na abogado asin saro sa nagin gobernador kan camarines sur nagtukaw siya sa pwesto nin duwang beses enot kan taon abot an ikaduwang tukaw niya poon songdô kaamayan pa kaini siya nagkapot kan kargo komo diputado kan ambos camarines kan taon asta siya namundag sa nabua camarines sur asin an saiyang mga magurang iyo sinda eugenio ocampo asin juliana oleta an naagom niya iyo si amparo enrile nag'adal siya asin naggraduar sa liceo de manila na nakamit an bachiller en leyes nin huli sa serbisyo niya an sarong banwaan an banwaan nin matobato camarines sur ipigpangaran saiya kan agosto siring man komo sarong prominenteng mason na nagtaong maray na serbisyo sa banwaan kan panahon niya an binilog na grupo nin mga mason sa iriga kan pebrero ipinagpangaran man saiya an julian ocampo memorial lodge no f a m iriga city si luis raymund l ray villafuerte jr pili camarines sur june dating gobernador kan camarines sur nin tulong termino siya nagtukaw kan hulyo sagkod maantos an termino kan hunyo siya an ak kan dating gobernador asin dating kongresista kan ikatulong distrito kan camarines sur na si luis villafuerte sr an saiyang matuang ak na si miguel luis r villafuerte iyo an presenteng gobernador si luis raymund f villafuerte jr iyo an presenteng kongresista kan ikaduwang distrito kan camarines sur an mga magurang niya iyo sinda luis r villafuerte sr asin nelly a favis villafuerte nakamit niya an kurso sa political science sa de la salle university asin kinua niya an executive education sa stanford graduate school of business si kim il sung abril hulyo sarong pulitikong koreanong komunista na namoon sa north korea poon kan ini natogdas kan taon sagkod na siya nagadan kapot niya an pwesto bilang primer ministro dangan komo presidente poon hanggan siya nagadan siya pa man an sekretaryo heneral kan worker's party of korea na masabing may pugol na poder na awtokratiko kan siya an lider kan north korea tinotolod niya an saiyang pigmukna na juche ng kaisipan na boot sabihon nagsasarig sa sadiring kakayahan pina gamot niyang gayo an kulto nin personalidad na masabing pagsoro samba sa saiyang pagkatao kan saiyang mga parasunod asin alipores kan siya magadan kan pigsundan siya kan akin niyang si kim jong il an north korea opisyalmente naoonabi na si il sung iyo an dakulang lider asin inaapod siya sa tala' kan saiyang konstitusyon komo iyo an eternal na presidente an saiyang kamundagan asin kagadanan pigrokyaw nanggad sa nasyon na ini bilang mga pyestang pampubliko an mga tomasitos ingles thomasites iyo idtong naglilimang gatos na mga amerikanong maestro asin maestra na sinobol sa filipinas kan gobyerno amerikano kan ngan magtokdô sa mga filipino sinda nagarabot sa nacion kan agosto sainda nagpoon an sistemang edukasyon na pampubliko orog na sa katuyohan na matàwan halakbang na adal an mga pilipinong paratokdô kun pâno an paggamit kan tataramon na ingles bilang iyo an medium sa pagtokdô masabi na poon nakaag na an pampublikong edukasyon elementarya kan mga kastila huli sa sarong dekreto alagad orog na pinalakbang asin pinagantad an sistemang edukasyon pampubliko kan mga tomasitos asin ginagamit nang tataramon sa pagtokdo an ingles an taramon na tomasitos hal sa pigsakayan kan mga ini sarong sasakyan pandagat an pangaran uss thomas apod dati minnewaska an nagdara sainda sa pampang kan solâ nin manila igwa na totoo nin duwang grupo nin mga amerikanong mga maestro nag'arabot bago an mga lunad sa uss thomas alagad nabansagan na an gabos na ining amay nagarabot huli ta an bapor na ini iyo an may dara kan pinakadakulang aripompon nin mga maestro na nag'abot sa filipinas si mga nag'arabot pa nganeng huri inaapod man na mga tomasitos si mga tomasitos lalaki asin mga babae naglayag sa pier kan san francisco kan hulyo na nag'agi sa kadagatan pacifico pasiring sur subangan na asya an gobyerno kan amerika naggastos nin mga para sa ekspidisyon dakul pang nagsurunod kaining mga maestrong amerikano kan kaya nag'abot na an bilang na kan mga paratokdong amerikanong nagpasiring sa filipinas bago pa nag'arabot an mga sakay sa bapor na uss thomas an mga soldados kan estados unidos nagporoon nang tokdoan an mga pilipino kan tataramon na ingles kaya sinda kumbaga an enot na nagkaag kan tugmadan kan sistemang eskwelahan pampubliko sa filipinas an mga amerikanong soldados enot nagbukas nin eskwelahan pampubliko sa isla kan corregidor pakarogbâ ni almirante george dewey kan flota armada kan espanyol sa solâ nin manila kan mayo mga amay pa nin pirang semana bago an mga tomasitos sarong grupo man nin mga paratokdong amerikano an nagdatong sa filipinas sakay sa bapor na sheridan kan manombrahan ni pres william mckinley si william taft komo pamayo kan komisyon na responsable sa pagpadagos kan pino'nan na trabaho edukasyonal kan mga soldados an komisyon ni taft tolostolos pinasar an akto edukasyon nu kan enero na iyo an nagtogdas kan departamento nin pampublikong instruksyon an departamentong ini an natokahan na magmuknâ kan sistema eskwelahan pampubliko sa bilog na filipinas an komisyon ni taft nagboot pa man nin dagdag na pagtaltag kan sangribong edukador haleng e u pasiring filipinas kan sinda duwang aldaw nakwarantin pagdatong nindang agosto an mga tomasito pinalogsad na sa bapor nag'estar ngona sinda sa linikosan na intramuros kan manila dangan itinaltag para sa kun anong mga lokoy ninda sa mga minasunod na probinsya albay catanduanes camarines norte camarines sur sorsogon masbate samar batangas zambales aparri jolo negros cebu dumaguete bataan batangas pangasinan asin tarlac an mga tomasitos nagtorokdô kan mga siring na subject ingles pagbasa gramatika heograpiya matematiks mga kurso heneral kurso sa paghanapbuhay paghaharong asin arte sa paghaharong pagtahi pagborda asin pagluto manual trading pagdrowing mekanikal pagdrowing sa kamot asin atletiks besbol track and field panlaog na besbol asin basketbol an mga tomasitos nagin libyano sa pagpoon huli sa mga ambag na trabaho kan hokbong amerikano dangan sinda iyo na an nagtorogdok kan eskwelahan elementarya asin mga institusyon edukasyonal arog kan philippine normal school asin kan philippine school of arts and trades psat kan kan tarlac high school kan septyember asin kan quezon national high school ngonyan tayabas high school kan taon man sinda man an nagbukas liwat kan philippine nautical school na tinogdas kan taon kan mga espanyol labi sa sanggatos kan mga tomasitos an nagpirirmi na igdi sa filipinas pakatapos kan saindang lokoy nin pagtokdô sinda an naghira kan filipinas na magin iyo an ikatolong pinakadakulang nasyon sa bilog na kinâban na tataong magtaram ingles masabi na sinda an sinundan kan nagdatong na mga bolunter na peace corps kan huring mga aldaw huli sa matagom na ambag ninda sa lantad nin edukasyon pilipino an thomasites centennial project minuknâ sa sanggawad kan american studies associations in the philippines kan philippine american educational foundation kan embahada kan estados unidos igdi sa manila asin kan iba pang mga kultural asin edukasyonal na kaburunyogan igdi sa filipinas duwang bagay an importanteng maray na natanom sa agimadmad kan mga pilipino kaining mga paratokdong amerikano na an edukasyon bakô sana para sa mga ilustrado asin mayayaman na an tataramon na ingles mahalagang maray na dila sa pag'adal kan kabatiran nin kinâban an peñafrancia regional military parade competition sarong pagpapatiribayan sa pagparada nin mga estudyanteng nagkukua nin training sa cat asin rotc o watc kan mga pampubliko asin pribadong eskwelahan sa hayskul asin kolehiyo sa rehiyon bikol piggigibo ini tuyong septyembre kun kapiyestahan kan peñafrancia sa ciudad nin naga nagpoon military parade bàgo magputok an ikaduwang guerra mundial pirang taon antes kan guerra nagburukasan an mga eskwelahan asin liwat na gibo an parada sa partisipasyon kan mga estudyante gikan sa camarines sur national highschool camarines sur trade school colegio de sta isabel asin ateneo de naga an mga miembro kan asosasyon nin bikol kan mga katolikong eskwelahan bacs asin iba pan eskwelan dai mabali ngonyan na taon huli sa pagromdom kan ika taon kan devocion ki nuestra señora de peñafrancia an kabali sa mga dai mapartisipar patin mga bakong myembro kan bacs iyo an universidad de santa isabel sta monica academy kan baao la consolacion college kan daet la consolacion college kan ciudad nin iriga st andrew academy kan sagñay dominican school of calabanga pili parochial school st louise de marillac kan pili asin unibersidad kan norte esteng pilipinas kan ciudad nin iriga si padre luis dimarumba agosto sarong pading sekular sa naga camarines sur sarong edukador asin parasurat siya kaiba sa pagtogdas kan academia bicolana asin kan sanghiran nin bikol siya man an nagin enot na direktor kan camarines sur catholic academy na iyo na ang ateneo de naga university kan ini pinagmuknà kan simbahan katoliko sa naga an mga magurang niya iyo sinda pedro dimarumba asin frisca aytona nag'adal siya sa seminario colegio de nueva caceres na kinua an bachiller en artes asin sagrada teologia dangan nag'adal pa sa unibersidad kan sto tomas sa kursong derecho canonigo si dimarumba nagin man kura paroko sa bacacay albay fiscal eclesiastico kan diocesis asin vicario foraneo kan tabaco albay siya nagin direktor man kan catholic central school eskwelahan kan simbahan katoliko na namomogtak asin nagooperar sa tabaco albay kan panahon na idto si nelson rolihlahla mandela hulyo desyembre tubong transkei sur na aprika an dating presidente kan sur na aprika asin iyo an pinaka enot na na elihir sa sarong demokratikong eleksyon siya nagkapot kan pwesto sa laog nin limang taon poon abot bago siya nagin presidente saro siyang maisog na aktibista laban sa apartheid o an pagsusuway kan puti sa itom ngane daing pagraramas sosyal siya man an lider kan umkhonto we sizwe an armadong sanga kan aprikanong kongreso nasyunal ingles african national congress an hokom kan sur na aprika pigsentensyahan siya nin pagkapiot nin ng taon huli sa salang pagsabotahe saka kun anoano pang krimen manta na sige namomoon sya sa paglaban sa apartheid an saiyang pagkapreso haros naubos duman sa pagkakulong niya sa isla kan robben ngonyan pinaghihiling siya komo sarong respetadong estadistang nakakagurang sa sur na aprika inaapod na gayo siyang madiba sarong pagrespetong pangapodan saiya kan saiyang tribu an negros occidental sarong provincia kan republika kan filipinas sa rehiyon sulnopan na visayas sa visayas an kabesera kaini iyo an siyudad kan bacolod na namomogtak sa kabangaan sa norte solnopan nin islang negros asin an negros oriental yaon man sa sur subangan kan nasabing isla sa pagkamugtak ini yaon sa ibong kan golpo nin panay asin guimaras strait sa norte solnopan kan islang probinsya nin guimaras asin kan probinsya nin iloilo sa panay bistong gayo komo mangko nin asukar sa filipinas an probinsyang ini naprodusir sobra sa kabanga kan produksyon sa asukar igdi sa filipinas sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo dati pa naabot an mga espanyol ini inapod na buglas kan saiyang mga tinubo kan nadukayan ini kan mga kastila kan abril inapod nindang negros ta an mga kagbanwa nakita nindang sobrang maiitom an kublit an davao oriental sarong provincia kan republika kan filipinas sa rehiyon davao sa mindanao an kabesera kaini iyo an mati asin ini kadolon an compostela valley sa solnopan agusan del sur asin surigao del sur sa amnayan an davao oriental iyo an pinakabandang subangan na parte kan filipinas asin partikular an pusan point iyo an pinakaporo kaini an dagat filipinas parte kan dagat pasipiko nag'aatubang sa davao oriental sa subangan kaini sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an designadong area code kaini iyo saro sa mayor na produkto kan davao oriental iyo an kopra dakul man ining mga alingan para sa mga turista an mga minasunod durumanan na gayo kan mga bisita tagtalisay beach masao beach resort botona beach resort dahican beach people's park capitol hills buso hot spring pujada bay pujada island sleeping dinosaur dao beach club waniban island gregorio masao beach resort philippine eagle sanctuary deo beach an davao oriental nababanga sa banwaan si paz cea de conde sarong bikolanang parasurat sa espanyol asin an pinakaenot na babaing gobernador sa camarines sur asin sa bilog na filipinas tolong beses siya nanombrahan bilang gobernador enot kan taon nagsalida ki gerardo fuentebella cea pakatapos kan turno kaini sumunod nagsangle ki manuel del gallego kan an huri biglang nagadan kan na nasundan siya ni mariano garchitorena kan parehong taon asin kan taon nanombrahan naman siyang gobernador an nagin agom niya iyo si dalmacio namoro' sarong taga iriga alagad sa saiyang kaisipan na pagayonon an apelyido imbes na darahon an apelyidong namoro' saiyang pinahira an apelyido kan saiyang agom sa de conde an pambihirang pidasong impormasyon na ini hale mansana ki manlagnit na an ina amparo cea tugang na gayo ni paz cea bantog siyang gayo kan panahon komo parasurat sa espanyol asin an saiyang mga osipon mga diskurso asin mga artikulo nalalagda sa mga publikasyon sa rehiyon bikol asin sa mga nasyunal na pahayagan saro siyang hacendera sa tigaon camarines sur siya nagtapos pag adal sa centro escolar na unibersidad na sobrasaliente si william jefferson bill clinton namundag william jefferson blythe iii agosto iyo an ika na presidente kan estados unidos poon abot siya an ikatolong pinakahubin na nagtukaw komo presidente si theodore roosevelt asin si john f kennedy an mas hubin saiya kan naglaog sa pwesto siya nagtukaw pagtapos na gayo kan sinasabing malipot na gera ing cold war an agom niya si hillary rodham clinton iyo ngonyan an sekretarya kan estado sa irarom kan presenteng administrasyon ni barack obama siya asin an agom niya pareho gradwado sa yale law school an nagsunod saiyang presidente iyo si george w bush si monica lewinsky namundag hulyo iyo an nahuringhuding na nagin piday piday ni presidente kan estados unidos na si bill clinton kan ini si monica nagtrabaho bilang sarong interna sa white house kan mga taon asin si bill clinton napiritan na akoon na siya may sala asin marigsok na relasyon siya igdi an relasyon kan duwa asin an kinaabtan kaini orog na si impeachment ni bill clinton nabantog asin naapod na eskandalong lewinsky si monica lewinskty namundfag sa san francisco california asin nagdakula sa southern california sa solnopan na ibong kan los angeles asin sa beverly hills gikan sa dugong ruso hudyo an ama niya iyo si dr bernhard lewinsky sarong onkolohista an ina niya si marcia lewis sarong parasurat dibursyado an mga magurang niya an saiyang padrasto si r peter strauss sarong media esecutive para sa saiyang primaryang edukasyon nag'entra siya sa john thomas dye school sa bel air dangan nagklase na siya sa beverly hills high school pero nagbalyo asin nakatapos siya kan sa pacific hills school na dati inaapod na bel air prep sa pagtongtong kolehiyo naglaog siya sa taon na community college an santa monica college asin natapos niya an adal sa lewis clark college duman sa portland oregon na ikim an kurso sa sikolohiya kan si lewinsky nagdakit sa washington d c kaidto asin nagtrabaho na sa white house komo sarong daing bayad na interna kan hulyo na ngapit nakamit an pwesto na may bayad na kan desyembre an simbahan ni kristo ingles church of christ kan naghaloy inapod na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw the church of jesus christ of latter day saints an orihinal na relihiyosong kongregasyon na pigtugdas ni joseph smith jr pinagbilog ini kan asin pinagtugdas kan abril sa norteng sulnopan nin new york asin ini an enot na simbahan na nagpapautob nin mga pagtubod na uyon sa libro ni mormon book of mormon na pigsalin mismo ni joseph smith jr sa tabang nin kapangyarihan nin espiritu santo na gikan sa orihinal na lingguwaheng konsistido nin kaaraman kan mga hudiyo asin ehipsiyano asin iyo ngonyan an minarepresentar sa pormal na kapinunan kan kahiroan nin mga banal sa mga huring aldaw an libro ni mormon iyo an panulok gapo kan simbahan na naglalaman kan mga historya nin mga katawohan nephita asin lamanita asin mga lumang propeta na nagpaduman sa lumang amerika matapos na destrosohon an jerusalem sa panahon ni hadeng zedekiah hade nin judah mga b c mababasa man an ministeryo nin kagurangnang jesukristo sa mga katadaang katawohan matapos na siya nagsakat sa langit asin nagbaba sa lugar nin lumang amerika asin nagtukdo man sainda kan plano nin kaligtasan bilang pag utob sa saiyang sinambit sa atubangan kan mga hudiyo sa jerusalem juan an mga miyembro kan simbahan nagtutubod man na may kasegurohan na an pagluwas kan libro ni mormon iyo an bilog na kautuban kan propesiya ni ezekiel na nanunungod sa mga huring aldaw ezekiel si joseph smith jr asin an saiyang mga kairibahan nagmawot na an simbahan ni kristo iyo an magigin sarong restorasyon restoration kan enot na siglong kristiyanong simbahan na si smith nagtukdo na nahulog gikan sa pabor asin awtoridad nin diyos nin huli sa sarong dakulaong apostasya great apostasy kasunod sa pagkagadan ni smith kan nagkaigwa nin sarong krisis nin awtoridad na an mayor sa kadaklan kan mga miyembro nagsurunod ki brigham young pasiring sa teritoryo nin utah asin nagkapirang saraditon na mga denominasyon na nagkatarada sa kapalibutan nin mga estado an gabos na mga simbahan na nagresulta kaining kabarangaan schism nakonsidera kan saindang mga sadire na magin maninigong tagapagpadagos kan orihinal na simbahan ni kristo church of christ mayo pa nin sarong bantog na rekord nin kaidto pang konsepto nin mga mormons para sa sarong simbahan ni kristo bago pa man an pagsalin ni joseph smith jr kan libro ni mormon magpoon abril hanggan hunyo sa panahon kaidtong pagsalin an panluwasang desinyo luhay luhay na nagigin malinaw para sa sarong komunidad nin mga paratubod na may awtoridad gikan sa diyos mga ordinansa siring baga sa pagbubunyag asin pag ordina nin mga klerigo kan panahon nin abril si smith nagsalin kan sarong estorya ni alma an gurang an dating pade nin sarong maraot na hade na nagbunyag kan saiyang mga parasunod sa paagi nin paglubog na igwang awtoridad gikan sa makapangyarihang diyos asin nag apod kan saiyang komunidad nin mga paratubod na simbahan nin diyos o an simbahan ni kristo mosias an libro pinagladawan an klerigo kan simbahang nasambit na konsistido nin mga kapadian na dae pinagbabayadan asin iyo an mayong ibang ipagbabalangibog kundi pagsosolsol asin pagtubod sa kagurangnan mosias si alma sa kahaluyan pinag establisa an kadakul na mga simbahan na pinagkonsiderang sarong simbahan nin huli ta mayong ibang pinagbabalangibog sa gabos na mga simbahan laen ining pagsosolsol asin pagtubod sa diyos mosias sa kadagdagan sa mga kapadean an libro nagsambit na an klerigo kaining mga simbahan man may kaayon na mga paratukdo mosias sa kahaluyan an libro nagsambit na an mga simbahan igwa nin mga gurang elders alma daeng pagkukulang kan mayo sarong kapahayagan ki joseph smith jr na nagladawan sa simbahan sa impormal na mga termino hilnga iyo ini an sakuyang doktrina na an siisay man na nagsosolsol asin nagdudulok sa sako iyo man sana an sakuyang simbahan an siisay man na nagdedeklara nin mas o kulang kaini iyo man sana an bakong sako kundi iyo an laban sako kun kaya siya bakong kaayon sa sakuyang simbahan libro nin mga kasugoan an padagos na diktasyon ni joseph smith kan libro ni mormon nagsambit man na igwa nin duwang simbahan sana an saro iyo an simbahan kan kordero ni diyos asin an saro iyo an simbahan kan diyablo nephi bilang sarong kasimbagan sa mga ideya kan libro mapanungod sa pagbubunyag asin sa organisasyon kan mga simbahan si joseph smith jr asin si oliver cowdery nagbunyag sa lambang saro sa paagi nin paglubog kan mayo na uyon sa pinagboot kan anghel na pinag apod na juan bautista sinda man nagpoon na magburunyag nin dosenang mga katawohan sa amay kaidtong hunyo historiya kan simbahan p kaya lang ining mga kombertido converts dae pa kaayon sa sarong aktuwal asin pormal na organisasyon nin simbahan daeng pagkukulang ining komunidad nin mga paratubod nag aapod kan saindang mga sadire bilang an simbahan ni kristo asin kaayon an mga kombertido na yaon sa tolong banwaan nin new york fayette manchester asin colesville kan hunyo kasimbagan sa mga kalingkagan concerns ni oliver cowdery si joseph smith jr nagdikta nin sarong kapahayagan na nagsasabi na sa libro ni mormon an gabos na mga bagay iyo an pinagsurat mapanungod sa sakuyang simbahan sakuyang ebanghelyo asin sa sakuyang gapo kumbaya kun ika magtutugdok kan sakuyang simbahah asin kan sakuyang ebanghelyo asin kan sakuyang gapo an mga pintuan nin impiyerno dae makakapagtagal laban saimo libro nin mga kasugoan p bersikulo kan mga panahon sa katahawan nin hunyo asin disyembre si oliver cowdery nagsabi na siya nagresibe nin sarong kapahayagan manunungod sa kun paano siya dapat na magtutugdok kan saiyang simbahan asin manera kaini ining kapahayagan iyo an pinag apod na mga artikulo kan simbahan ni kristo asin ini nag indikar na an simbahan dapat na mag oordina ni mga kapadean asin mga paratukdo uyon sa mga regalo asin kapangapudan nin diyos sa mga tawo an simbahan kaipuhan na regular na maghihirilingan sa pakipagbahagi kan tinapay asin arak si cowdery pinagladawan bilang sarong apostol ni jesukristo uyon ki david whitmer kan abril ining impormal na simbahan ni kristo nagkaigwa nin anom na mga gurang elders asin sitentang mga miyembro whitmer address to all believers p kan abril si joseph smith jr oliver cowdery asin sarong grupo na bana banang may mga paratubod naghirilingan tanganing pormal na organisaron an simbahan ni kristo pasiring sa pagin sarong ligal na institusyon sa tradisyon ini pinagsasabi na nangyari sa harong ni peter whitmer sr sa fayette new york pero may mga amay na katalaan man na nagsambit kaini sa manchester dae naghaloy pagkatapos kaining pormal na organisasyon saradit na mga sanga kaini an pormal na pinag establisa sa fayette manchester asin colesville mga testigo na nagsasabi na an simbahan pinag organisa sa harong ni joseph smith kaayon sinda joseph smith jr smith william smith smith p asin joseph knight sr jessee asin nagkapirang bakong paratubod na mga residente kan palmyra tucker p ining mga testigo kagabsan na nagtutubod na an harong ni joseph smith yaon sa manchester pero ini teknikal na nakapamugtak sa norteng kasagkoran nin manchester sa palmyra berge sa saiyang na manuskritong historiya baya si joseph smith jr pinagkontradiksyon an saiyang ibang pinagpublikar na mga pinagsasabi asin pinagpamugtak an lugar nin pag organisasyon sa harong ni whitmer sa fayette kan an testigong si david whitmer man nakagiromdom na an bagay na ini nangyari sa harong kan saiyang ama sa fayette whitmer p kaya lang mga taong nakalipas kan si whitmer nakapagsabi na sa sarong tagapagbareta na an pangyayari nangyari sa manchester whitmer sa paagi ni mga huring mga talaan an abril na pan organisasyong pagtiripon tipon iyo an sarong karismatikong pangyayari na kun saen an mga miyembro nin kongregasyon nagkaigwa nin mga bisyon nagpropesiya nagtaram nin mga dila maogmang nagkukururahawan nin mga kaomawan sa kagurangnan asin pinanluyahan joseph smith history draft siring man an simbahan pormal na nag ordina nin sarong ministro na may pagkasaserdoteng mga opisina nin diyakuno paratukdo padi asin elder si smith asin cowdery uyon sa saindang na katalaanan lambang saro pinag ordinahan bilang sarong apostol ni jesukristo asin sarong elder kan simbahan mga artikulo asin tipan kan simbahan ni kristo painesville telegraph abril an katalaanan na ini pinagbago kan na magsasabi na si joseph smith pinag ordinahan na iyo enot na elder asin si oliver cowdery pinag ordinahan na iyo ikaduwang elder lds dc sa kaamayan nin s si alexander campbell asin iba pa nagpoon sa pagpapabantog kan ideya sa pag iriba nin mga kristiyano sa estados unidos na an pagkakabaranga sa pag iriba nin mga kristiyanong mga sekta pinagkausa sa paagi nin sarong dakulang apostasya great apostasy gikan sa orihinal na mga katukdoan ni jesus na pinaggigibo kan primitibong kristiyanong simbahan si campbell asin an saiyang mga kaibahan nagpundar kan kahiroan nin restorasyon restoration movement sa pakipagbangilan na an totoong mga gibo nin kristiyanidad mapuwedeng mangyari sa paagi nin restorasyong paggigibo na pinagladawan sa bagong tipan an mga restorasyonista restorationist man nagmawot na paghalion an sektaryanismo sectarianism sa pakipagbangilan na dapat magkakaigwa in saro sanang kristiyanong simbahan and na ini dapat na pagngangaranan na an simbahan ni kristo an ibang mga historiyano kan relihiyon kategorikong pinag ayon an mga banal sa huring aldaw na grupo bilang parte kan o an bunga kan pandakulaang kahiroan nin restorasyon pero nagkaigwa nin mga signipikanteng pagkakaiba habang an amay na mga banal sa huring aldaw naniniwala na kinakaipo an restorasyon kan tunay na simbahan ni jesukristo sinda man nagtutubod na an direktang awtoridad na gikan sa diyos sarong esensiyal para sa restorasyon na magin balido si joseph smith jr an pundador kahiroan nin mga banal sa huring aldaw nag ako na maykapot kan awtoridad na iyan bilang sarong propeta sa mga kapahayagan ni joseph smith pinag awtorisaran asin pinagsusugo an organisasyon kan an simbahan ni kristo kan asin sa kadakul na mga kapahayagan na pinag akong naresibe ni joseph smith an diyos pinag apod an simbahan sa iyong gayong kapangaranan si joseph smith nagtukdo na ining simbahan iyo an sarong restorasyon kan primitibong kristiyanong simbahan na pinag establisa ni jesus sa enot na siglo a d bilang kadagdagan si joseph smith nagtukdo na ining restorasyon nangyari sa mga huring mga aldaw nin mundo i e an panahon na minasunod bago pa an ikaduwang pag abot ni jesus sa katunayan na an mga simbahan kan ibang kristiyanong restoriyanista christian restorationist kabali na an mga campbelitas campbellites an pinagngaranan man na an simbahan ni kristo nagkausa ini nin sarong konsiderableng antas nin karibongan sa mga enot na taon kan kahiroan nin mga banal sa mga huring aldaw nin huli sa maigot na paniniwala sa libro ni mormon sa pag iriba kan mga parasunod ni joseph smith jr an mga katawohan na yaon sa luwas kan simbahan pinag aapod sindang mga mormonitas mormonites o mormons si joseph smith asin ibang mga elder kan simbahan pinagkonsidera na an pangaran na mormon sarong panlalait kan mayo an simbahan pinag adaptar an sarong resolusyon na an simbahan magigin bantugan bilang an simbahan nin mga banal sa mga huring aldaw sa kadakul na mga pagkakataon an simbahan pinag aapod man na an simbahan ni jesukristo asin an simbahan nin diyos kan ika huring parte nin s si joseph smith asin idtong nagin matapat sa saiya nagpundar nin sarong bagong pamayuhang opisina sa far west missouri sa far west kan siya nagbalangibog nin sarong kapahayagan na minabago sa pangaran kan organisasyon na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw sagkod sa panahon kan asasinasyon ni joseph smith jr an simbahan binantog sa alternatibong pangaran na an simbahan ni jesukristo nin mga banal o an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw pagkatapos kan saiyang kagadanan nagkumpetensiyahan an mga banal sa huring aldaw na mga denominasyon nag organisa sa irarom kan pamamahala nin sarong numero nin mga parasalida an pinakadakula sa mga ini pinapamayuhan ni brigham young asin ngonyan nakabase na sa salt lake city utah na pinagpadagos ang paggamit kan simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw sagkod sa inkorporasyon kaini kan kunsoarin an simbahan pinahayag an estandarteng pangaran kaini na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw an mga parasunod ni james j strang naggagamit nin pampublikong pagsadireng pangaran simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw bilang iyo an pangaran kan saindang simbahan an pangaran na simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw iyo man an pinagngaran kan mga miyembro na pinag aako an akeng lalake ni joseph smith jr na si joseph smith iii na iyo an parasalida kan saiyang ama si smith iii nagin propeta president kaining grupo kan abril kaya lang an simbahan nagin inkorporado kan bilang iyo an reorganisadong simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw tanganing maipagpalaen ini gikan sa mas dakulang simbahan sa utah kaidtong panahon sa tahaw nin kadakul na isyung pederal na minapanungod sa poligamiya kan an simbahan pinagbago kaini an pangaran giraray na nagin komunidad nin kristo may pagmangno na buhayon an orihinal na simbahan ni kristo na pangaran an grupo ni sidney rigdon nagparadikit na sana sagkod na an sarong sa mga elder si william bickerton na re organisa kan sa irarom kan pangaran na an simbahan ni jesukristo an ibang mga banal sa huring aldaw na mga denominasyon nagbaralik sa orihinal na pangaran o sarong kinalaenan kaini na minabale sa simbahan ni kristo templong lote an simbahan ni jesukristo cutlerita asin an ngonyan na naparang simbahan ni kristo whitmerita sa katotohanan an lambang denominasyon kan mga banal sa huring aldaw nag aako na iyo an karapat dapat na kasalidahan kan orihinal na simbahan ni kristo asin nag aako na si joseph smith jr bilang iyo an nagpundar na propeta o enot na presidente halimbawa an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw komunidad ni kristo simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw strangita simbahan ni kristo templong lote asin simbahan ni kristo na may mensahe ni elijah gabos minaako na pinag organisa ni joseph smith kan abril an petsa kunsoarin an simbahan ni kristo pinag organisa an ibang denominasyon arog kan an simbahan ni jesukristo bickertonita minaako na an saindang mga organisasyon pinagmukna pagkatapos kan petsang ini pero daeng pagkukulang na minaako na ini sarong re establisamento kan orihinal na simbahan kan sa sarong kaso ligal an korte nin ohio nagdeklara na an re organisadong simbahan ni jesukristo kan mga banal sa huring aldaw reorganized church of jesus christ of latter day saints na magpoon kaidto pinagngaranan na komunidad ni kristo iyo an ligal na kasalidahan sa orihinal na simbahan ni kristo ni joseph smith jr an korte man nanindugan na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw the church of jesus christ of latter day saints bako an ligal na kasalidahan nin huli ta ini materyal asin dakulang minabaya gikan sa pagtubod mga doktrina batas mga ordinansa asin mga kagamitan kan nasabing orihinal na simbahan kan sarong pederal na korte kan estados unidos sa missouri pinanindugan giraray na an rlds na simbahan iyo an ligal na kasalidahan sa orihinal na simbahan kaya lang sa apila an bilog na kaso pinagbale wala na kan united states court of appeals for the eight circuit na mayong anuman na diskusyon kan korte mapanungod sa isyu kan ligal na kasalidahan si joseph smith jr disyembre hunyo iyo an kagtugdas kan an simbahan ni jesucristo nin mga banal sa mga huring aldaw ingles the church of jesus christ of latter day saints na sarong mahalagang relihiyosong kongregasyon na bantog man komo mormonismo siya man saro sa mga nabantog na pulitiko kan asin si joseph smith jr iyo man an nagsalin kan libro ni mormon na gikan sa orihinal na pagkasurat sa lingguwaheng konsistido nin kaaraman kan mga hudiyo asin ehipsiyano nephi iyo an panulok gapo kan an simbahan ni jesucristo nin mga banal sa mga huring aldaw asin iyo an nagin nagsirbeng sandigan nin pagtubod kan gabos na mga miyembro kan simbahan si ludwid van beethoven des marso sarong aleman na kompositor asin pianista nagtunga siya sa lantad nin musika sa pag'oltan kan periodong klasikal na panahon asin romantikong panahon sa inaapod na klasikal na musikang solnopan ingles western classical music hanggan ngonyan siya an binibisto na saro sa inoomaw asin maimpluensyang kompositor nin panahon hale sa tios na pamilya siya namundag sa bonn na dati parte kan elektorado kan cologne sa solnopan kan alemanya kaamayan kan buhay niya an ama niya na si johann beethoven na pusog an pagtubod na may talento siyang arog ki wolfgang mozart dai na inontokan na matais siya sa pagpraktis sa pyano asin organo asin haros dai na siyang oras makikawat sa kagurubay niya alagad huli ta an musika an enot niyang pagkamoot nag'adal siyang husto sumunod na maestro niya iyo si tobias pfieffer sarong nakidagos sa harong ninda poon edad na siyam manta nagaadal pagpyano nag'adal man siya nin latin pranses italyano asin lohika hakanood naman siyang husto na magkawat sa organo asin onrang dakula niya kan siya natokahan magkapot kan organo kasalida ni christian neefe sa saindang simbahan paghubo niya sa vienna kaamayan kan edad niyang nagin niyang maestro si joseph hadyn asin duman nakakatokda' na siyang mga sonata asin nababantog na komo sarong mahusay na pianista kahurihan kan an pagdangog niya nagpoon nang magwara alagad pasige siyang pagtokda' pagkondukta asin pagpasali sa publiko maski ngane hanggan nabungog na siyang entero si james madison marso hunyo sarong amerikanong pulitiko asin pulitikal na filosofo na nagserbi bilang ikaapat na presidente kan estados unidos siya saro man sa sinasabing mga amang kagtogdas kan estados unidos siya konsiderado man na ama kan konstitusyon nin huli ta siya an pangenot na kagmuknà kan dokumentong ini haros siya an kagsurat kan papeles na federalista kun saen naghinguto kan mga probisyon kan si konstitusyon siya man an nagin presidente na gikan sa kongreso asin sarong lider pa ngane kaini asin nagpapasar nin mga leyes na mahalagang gayo saka pundamental na gayo siya man an nagtolod kan enot na sampolong enmyenda sa konstitusyon na huli kaini naapod siyang ama kan leyes nin mga deretso komo sarong teorista pulitikal maigot an pagtubod niya na dapat an indibidwal masurog sa tiraniya kan mayoria an bawang allium sativum ing garlic sarong klaseng tinanom na panrekado na nagtataong namit sa pigluluto kun sa klasipikasyon sarong species ini na yaon sa pamilyang sibulyas na inapod alliaceae haraning kapinsanan kaini iyo an sibulyas mismo sa lawig nin panahon dati na ining ginagamit sa pagluto asin sa pagbulong may namit ining maharang harang nangangagat o maramismis asin may makusog na parong ini nagkakabaraak baak sa mga magkapirang butil an mga butl ginagamit bilang pisog pagkakan hilaw man o bako o komo panbulong kinakakan man an mga dahon mga sanga sanga o paklang asin burak kaini orog na kun lombod asin ogbos pa an mga mahimpis na ubak asin gamotgamot kan bunga nin bawang an dai lang kinakakan an maisog na parong kaini naghahale sa dara niyang kompound na asupre pasil sana an pagpatubo kan bawang ini natubo bilog na taon sa klimang banayad sa malipot na klima an mga butil dapat itanom anom na semana bago mag lipot asin tumagas an daga asin ini maaani sa hurng periodo kan tigburakan spring an bawang bakong perestehon pwede sinda totoo atakihon kan inaapod na pink root sarong helang na nasokro' sa pagtalubo kan mga gamot kaini asin nagigin ini kolor pula o rosa rosa an tinanom na bawang pwede rintok itanom na tadaan sana nin lugar makadakula an mga laman saka ini madale man patuboon sa mga kaka'gan na may hustong kararoman an bawang pigtatanom sa bilog na kinaban alagad an tsina iyo an may pinakahalangkaw na ani kan bawang mala ta bilyon na kilo bilyon na libra an nagugusi taontaon na narepresentar kan kan naaani sa bilog na kinaban an limang nasurunod sa tsina iyo an indya south korea rusya asin an estados unidos an tadang na produksyon katiponan kan iba pang mga nasyon na an lambang saro may ani na hababa pa sa sa amerika nasesentro an produksyon kan bawang sa gilroy california huli kaini an estadong ini nag'apod sa sadiri niya na kapital kan bawang sa kinaban si abraham lincoln peb abril an ika na presidente kan estados unidos siya nagsirbe poon hanggan kan kan pasolnop na an gera sibil kan mga amerikano binadil siya asin nagadan ni john wilkes booth si lincoln minamata bilang iyo an dakulang lider na nagbugkos kan kaburunyogan kan mga amerikano sa panahon na nagaagi sinda sa makuring krisis ta nagbungkaras an amerikanong gerang sibil siya man an presidente na nagtapos kan kaoripnan ing slavery sa amerika bago siya napili komo sarong presidenteng republikano siya sarong nagprapraktis na abogado sarong lehislador sa estadong illinois kaapil sa kamara de representante kan estados unidos asin magkaduwang beses nagin daing swerteng kandidato para sa senado bilang sarong hayagan na tumang sa paglakop kan kaoripnan sa amerika siya an nominado kan partido republikano kan asin sunod na taon naelihir na presidente sa pagtukaw niya sa pwesto maigot niyang sinupil an nagsususuway na mga estadong confederato kan amerika durante kan amerikanong gera sibil nagpasunod siya nin mga lakdang na nagresulta sa pagkabungkal kan kaoripnan huli sa pagpaluwas niya kan kapahayagan nin paglungkas emancipation proclamation kan asin saiya man na ipigtolod na maaprobaran an inaapod na ika enmyenda sa konstitusyon kan patapos na an gera si lincoln an pinaka enot na presidenteng amerikano na naasisinar binadil siya sa likod kan payo niya ni john wilkes booth kan siya nagdadalan sa ford's theater sa washington d c nagkaigwa na nin ng bise presidente kan estados unidos poon ki john adams sagkod ki joe biden arriving in new york city before president elect george washington adams was sworn as vice president nine days before the president died in office resigned from office succeeded to the presidency upon death or resignation of president the only vice president to be sworn in outside of the united states of america in havana cuba with special dispensation from congress elected on the national union party ticket with republican abraham lincoln office of vice president filled under provisions of th amendment invoked the presidential provision of the th amendment on july a m until p m a resident of texas at the time of his nomination for vice president mr cheney changed his voter registration back to wyoming where he had served in congress to avoid violating the th amendment which would have prevented the texas presidential electors from casting their electoral votes for both bush and cheney an senado kan filipinas iyo an halangkaw na kamara kan lehislaturang bikameral kan filipinas an kongreso kan filipinas an pilipinong senado binibilog nin senador an pinipili kan bilog na paraboto an mga senador igwa nin terminong na taon an kabangâ kan mga ini pinipil lambang tulong taon tanganing mapadanay na dagosdagos ini kan an senado ipigbalik kan konstitusyon an senador na nagkapiril nagtukaw sagkod kan an mga kandidato para senador na nakagun kan pinakahalangkaw na bilang nin boto nagtukaw sagkod mantang an sunod na nagtukaw sagkod kan sagkod kaini lambang senador nagtutukaw nin nang taon an mga kwalipikasyon sa pagigin myembro kan senado nakakaag sa ika ng seksyon artikulo vi kan konstitusyon siring kan minasunod an big ben bkl dakulang ben iyo an arapodan kan dakulang kampana sa relong nakakaag sa itaas kan tore na pinatindog sa may norte sulnopan na parte kan palasyo nin westminster sa london an inapod na dakulang ben apat an atubangan na mabasahan nin oras asin nabagting lambang minutos an tore mismo iyo an ikatolong pinakalangkaw na toreng relo sa bilog na kinaban na nagsosolong nakatindog natapos mahaman kan ini naselebrar pa sana kan saiyang anibersaryo kan mayo opisyalmente an tore mismo inaapod na toreng relo palasyo kan westminster alagad kadaklan kan mga tao kaiba na an yaon sa palibot kan london simpleng inaapod an tore na dakulang ben an kampana mismo nagtitimbang na tonelada an relo sana may gabat na mga tonelada an mga numerong pigura sa lalawgon kan relo may laba na duwang pie asin nag'ooltan nin pie sa mga gurit kan minuto an mga takyag kan minuto kaini naglalaba na pie nag'abot taon si paghaman kaini asin natapos kan taon an langkaw kan tore na pie an dakulang ben na kampana ikaduwa na ta su enot naraot kan huli sa salang kalkulasyon an dakulang ben saro sa bantogan na bistohan kan london an iba nagtutubod na nakua an pangaran niya ki sir benjamin hall si enot na natokahan kan patrabaho kaini an kampanang ini orihinalmente hale sa lumang palasyo kan westminster asin ini kun susosogon tinao sa dekano ni san paul ni william iii asin bago ibinalik sa westminster ngane ibitay sa harong niya ngonyan pinagpadagopdopan sa whitechapel kan an british broadcasting company enot pinabalangibog an malagong na bagting kaini kan des ta igwang ikinaag na mikropono sa alitoktok kan tore na konektado sa broadcasting house kan bbc an premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon ptalb o premyo dating rehiyonal na patiribayán sa pagsurat nin literatura sa mga tataramon na bikol na tinugdas kan anom na taon ipiggawad an mga premyo sagkod kan ini nagpahingal nin duwang taon liwat na ipiglansar liwat an patiribayan kan alagad dai na naipadagos pa igwa nin manlainlain na kategorya an premyo kabali an rawitdawit saysay usipón usipón pan ak dulâ na may sarong tagbô dulâ pan aki na may sarong tagbô asin nobela ipiggagawad man an parasurat kan taon asin masirang na bitoon kan kabikolan lambang edisyon kan patiribayán ipiggawad sa huring tulong edisyon an premio bibiano sabino para sa pinakamarahay na publikasyon pinadalagan ini kan arejola foundation for social progress katabang an naga city junior chamber of commerce and industry ncjcci sa nainot na limang edisyon mantang kan pinadrinohan an patiribayan kan nasyunal na komisyon para sa kultura asin kan arte ncca asin nagin katuwang an lokal na gobyerno kan syudad nin naga ipinangaran an patiribayán sa bikolanong propagandistang si tomas arejola sa maugmang pagromdom asin pag onra kan saiyang mga naginibohan asin serbisyo sa banwaan nabilog an ideya nin sarong panrehiyon na patiribayan sa pagsurat nin literaturang bikolnon ni carlos arejola kan matapos an ikaduwang pagsurat bikolnon sarong rehiyonal na tiripon nin mga parasurat asin paratukdô na ginibo sa unibersidad nin aquinas ngunyan unibersidad kan santo tomas legazpi an premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon iyó an ikalimáng taón kan patiribayán an paggáwad nin premio kan patiribayán piggíbo kan septyembre sa st vincent de paul auditorium kan holy rosary minor seminary sa ciudad nin naga sarô sa mga nagtkaw na mga hurado si jazmin lllana pangenot na bisita si kgwd bernadette roco chairperson kan committee on culture and the arts kan sangguniang panglungsod kan naga an minasunód iyó an nanggarána sa manlenlaen na kategorya daí nin igináwad na premio para sa kategoryang saysáy sa taón na iní ginawádan kan premiong iní an burak ni godofredo calleja an pinakamarháy na bikolanong librong ipinalagdâ sa nakaáging taón an premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon iyo an enot na taon kan patiribayan an paggawad nin premio kan patiribayan piggibo kan septyembre sa st vincent de paul auditorium kan holy rosary minor seminary sa ciudad nin naga filipinas igwang duwang kategorya asin espesyal na premio sa enot na edisyon nagserbeng mga hurado sa rawitdawit sinda fr wilmer tria carlos briones asin frank peñones jr asin sa osipon sinda danilo gerona jose fernando obias asin rudy alano an minasunod iyo an nanggarana sa kategoryang ini iyo man ini an mga nanggarana sa kategoryang ini an pinakaenot na ginawadan kan espesyal na pagmidmid na ini iyo si maria lilia f realubit sarong bikolanang parasurat asin propesor emiritus kan unibersidad kan pilipinas an fernando poo apod man fernando po o bioko iyo an pinakadakulang purô na sakop kan guineyang ekwatoryal na namumugtak sa aprika sentral ingles republic of equatorial guinea kan an republikang ini nagin talingkas sa espanya kan oktobre ini pinagpangaranan nang bioko ini nakalugar sa golpo nin guinea sa may sulnopan kan kosa nin aprika an fernando po igwang kahiwasan na km m k an laba kaini nag abot km asin an pabalagbag na lakbang nag abot na km sa ngunyan igwa ini nin populasyon na katawo na binibilog nin mga bubi mga fernandino mga kastila asin mga imigrante haleng muni nigerya asin kameron an islang fernado po nadukayan kan taon kan eksplorador na si ferno do pó sarong portuges asin saiyang pigbunyagan asin inapod na formosa magayon alagad an duminokot na pangaran igdi iyo an pangaran kan portuges na ini an kabisera kan republika yaon igdi sa islang ini namumugtak an malabo an islang ini asin an isla annobon nagin kolonya kan portugal alagad kan taon ipiglito kan portugal an mga ini kairiba pa an saradit na mga purô sa palibot asin gabos na deretso komersyal sa espanya karibay man an teritoryo sa kontinente kan amerika an paglilito napalaman sa kasundoan sa el prado na pinagpirmahan na reyna maria i kan portugal asin kan hadeng carlos iii kan espanya nabantog na maray an islang ini igdi sa filipinas asin pigkakatakotan na gayo kan mga pilipinong naglaban sa gobyerno espanyol ta ini an inaaponan kan mga pilipinong rebelde asin mga pigtutubodan na mga kalaban kan espanya siring kan quince martires kan bikol an bubi iyo an pangaran ka mga tawo na klasipikado komo sarong grupong etnikong aprikano na dati iyo an mayoria na nageerok sa isla kan bioko fernando poo sinda midbid man sa apod na nalli elumbu bube na myembro kan tribung bantu tubo sindang bioko guineyang ekwatoryal alagad poon kan nagtapos na an pagkakolonya ninda kan espanya luwayluway nagparadikit sinda huli sa genocide asin paghubo nin lakopan sa ibang lugar gibo kan grabeng kariribokan asin iriwal kan mga tribu tribu resulta kaini sinda minoriya na sa isla kan bioko an mas dakul na sa bioko iyo an mga fernandino an mga kapagaraki kan mga binutsan na mga oripon na nakiramas sa mga nagbanwa igding mga dayo haleng british west afreica asin man kan mga myembro kan etnikong grupong fang na ini man naghururos igdi hale sa kadagaan kan guineyang ekwatoryal an banwang bubi haloy nang dai nagkakapot nin poder pulitikal totoo man igwang nagtutukaw ngonyan na mga opisyal na bubi sa gobyerno arog kan si dating primer ministro miguel abia biteo borico pero maski siring kadakulan sainda mayo nin masyadong poder magin man sa pulitika o sa ekomoniya kan saindang tinubuan na banwaan kadaklan kan mga natatadang bubi sa islang bioko tinataram pa man an lenggwaheng bubi asin dakul man tinataram komo panduwang tataramon an espanyol si idi amin dada mga agosto sarong ugandanong militar na nagin diktador asin presidente kan uganda poon sagkod namundag siya sa koboko harani sa probinsya kan west nile na ngonyan iyo na an lugar kan uganda si amin nag'ayon sa rehimyento kolonyal kan britanya an inaapod na king's african rifles kan asin nagin nang major general dangan kumander kan enterong hokbong uganda naagaw niya an poder sa sarong coup de etat kan enero ki milton obote si nakatukaw na presidente an saiyang administrasyon notado sa lakopan na abuso kan katanosan pantao pang'iipit pulitikal etnikong pamumuho panggagadan na luwas sa proseso nin ley asin an pagpapatalsik basta kan mga asyanong nakaestar sa uganda dai aram nanggad kun pira an ipinagadan bunga kan saiyang maringis na rehimen pero an mga paramasid asin kagbantay kan humano derecho tinataya na ini nag'kakawat poon abot si jaime jesus jimple uy borlagdan namundag kan marso sa syudad nin tabaco albay sarong kagubay na bikolanong parasurat paratogtog paratukdô asin premiado kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon sa kategoryang rawitdawit asin usipon siya man an pinangaranan na parasurat kan taon kan kagsurat siya nin tulong libro an maynila libro ng pobya que lugar este kan dayo sa sadiring banwa asin suralista an usipon niyang daramlagon natàwan nin ikaduwang premio sa gawad komisyon ng wikang filipino kan an saiyang rawitdawit na karangahan asin an istorya ninda an osipon ta napublikar sa librong sagurong na kontemporanyong rawitdawit sa manlain lain na tataramon bikol dlsu kagtugdas si borlagdan kan kaapil siya kan grupong asin kan duwang bandang krear bathala budâ jimple borlagdan sarô siya sa mga fellow sa ika ng ateneo national writing workshop kan nakua kan saiyang karangahan asin ini an mga buhay ta an inot na premio para sa kategoryang rawitdawit kan sagkód kasabay an pagmidbid man sa antisipasyon na sinurat ni victor dennis nierva bàgo kaini nagawadan komo pinalista kan an saíyang rawitdawit na que lugar este kan dayo sa sadiring banwa asin kan an saíyang osipon na pan aki na duwang pagsadiri kan parehong finalista man an rawitdawit niyang kanta kan dai nagtutunong na uran asin osipon na duwang bangging kugos sa ika na edisyon kan patiribayan napil bilang pinakamarhay na koleksiyon nin rawitdawit an hamot kan narumdom asín pinakamarhay na usipon an pagsarado nagluwas an nagkapira sa saiyang mga rawitdawit sa burak asin an tambobong nin literaturang bikolnon ibinungsod kan kabulig bikol an sarong premyo sa pagsurat nin literatura kan na inapod bilang kabulig writers prize ginana ini ni emmanuel barrameda kan virac catanduanes an premyo sa erotikang rawitdawit sa ikaduwang edisyon kaini kun sain pagsurat nin usipon pan aki an patiribayan ginana ni jaime jesus borlagdan kan syudad nin tabaco an inot na premyo si jose jason llagas chancoco sarong kagubay na bikolanong parasurat premyado siya kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon sa kategoryang osipon na pan aki kan asin kan premio bibiano sabino kan para sa saiyang librong sarô siya sa mga panelista sa juliana arejola fajardo workshop sa pagsurat bikol kan asin siring man sa saringsing writers workshop kan asin siya nagsusurat sa ingles filipino asin iriganon siya paratukdô sa literatura asin lenggwahe editor tagapalis pr practitioner asin cultural events organizer kan kabali an saiyang halpot na usipon na tatsian sa antolohiyang hagong mga osipon na pinakarhay ninda paz verdades santos asin francisco peñones jr kabali sa nagkapirang onra na an nakamtan ni chancoco sa lado nin pagsurat iyo an juliana arejola fajardo workshop for bikol writing fellow's achievement award gawad soc rodrigo asin achievement award for literature kan ateneo de naga university an saiyang mga rawitdawit asin usipon sa iba ibang tataramon nakaguno nin onra sa manlaen laen na patiribayan siring kaini iyo sa transition literary contest kan pahayagang philippine star ika premio maningning miclat award for poetry sarô sa nakapiril talaang ginto gawad surian sa tula kan gantimpalang collantes ika premyo asin kagalanggalang na sambit premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon finalista dobleng ika premio finalista homelife poetry contest ika premyo asin iba pa si kristian sendon cordero kamundagan abril sarong kagubay na bikolanong parasurat direktor nin pelikula asin premiado kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon sa kategoryang rawitdawit kan kagsurat siya nin nagkapirang mga libro kan saiyang mga panurat na rawitdawit sa ipinublikar kan asin dangan pusánon mga bersong bikol igwang piling dakitaramon na marne l kilates sagkod francisco v peñones jr direktor asin kagsurat siya kan pelikulang angustia sarô siya sa mga nagin panelista asin tagapadalagan kan juliana arejola fajardo workshop sa pagsurat bikol bàgo kaini siya nagin partisipante sa ika na university of the philippines national creative writing workshop na ginibo kan sa syudad nin baguio saro man siyang editor kang librong sagurong na kontemporanyong rawitdawit sa manlain lain na tataramon bikol nakamtan niya sa homelife poetry contest an nagkapirang premyo ikaduwa kan asin mayor na premyo kan nagkapirang premyo gikan sa gawad pagromdom ki carlos palanca para sa literatura para sa halipot na usipon saysay asin rawitdawit asin an madrigal gonzales best first book award in igwa man siyang nakuang pagmidbid gikan sa unibersidad kan san antonio sa lokal na gobyerno kan syudad nin iriga siring man kan syudad nin naga dating nagtutukdô si cordero nin humanidades sa ateneo de naga na unibersidad naging kaapil man siya kan kabulig bikol sagkod na mareorganisar ini kan sarô siya sa mga kagmuknâ kan organisasyon pangkultura na sumaro bikolnon asin kan grupo nin mga parakurit na burikbutikan artists collective nagtutukaw siya ngunyan bilang myembro kan hunta nin direktor kan philippine pen international si cordero dating may kolum na santigwar sa peryodikong bicol mail si higino francisco frank v peñones jr sarong premyadong kagubay na bikolanong parasurat asin dating representante kan sur nin luzon para sa mga arteng panliteratura kan nasyunal na komisyon para sa kultura asin kan arte ncca kagsurat siyang kaapil kan ragang rinaranga sarong katiripon kan na mga rawitdawit sa rinconada bikol na igwang pagpalis sa ingles asin sarô sa mga awtor kan sinaraysay kaiba si paz verdades santos saindang pinakarhay an librong hagong mga osipon sarong antolohiya nin mga usipon sarô siya sa mga nairinot na kaapil kan kabulig bikol saro man siya kan organisasyon pangkultura na sumaro bikolnon kun sain siya nagin direktor kaini kan asin kan grupong nin mga parakurit na burikbutikan artists collective natàwan si peñones kan nin ccp creative writing grant for poetry bicol ginawadan man siya kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon para sa saiyang usipon na pan ak na kan magutom si buchok kan siya napil man bilang sarô sa outstanding bikolano artists for literary arts asin sumagang award literary arts sarô siya sa mga panelista sa juliana arejola fajardo workshop sa pagsurat bikol siring man sa saringsing writers workshop an taonan na hunglonan sa pagsurat kan parasurat bikolnon nagluwas an nagkapira sa saiyang mga rawitdawit sa burak asin an tambobong nin literaturang bikolnon nagtapos si peñones nin bachelor of arts sa political science sa ateneo de naga kan asin nagkua an titulong m a t l asin m f a kan dangan an saiyang pang akademyang saligsig na p i poetry and the imagination naipublikar bilang libro sa titulong p i and cancion nin tawong lipod kan ateneo de naga university press si peñones dating aktor sa senakulo sarong dulâ sa tinampo tuyong semana santa sa syudad nin iriga bàgo nagin aktor sa pelikula nagluwas siya sa manlainlain na pelikulang independyenteng iprinodusir siring kan pelikulang angustia ni kristian cordero asin posporo ni bernardo miguel aguay jr ipinaluwas sa teatro emily sa syudad nin naga an posporo sa tabang kan apolonio b sto tomas foundation inc si juan f triviño mayo iyo an ika na gobernador kan camarines sur an katungdan niya komo gobernador nagpoon hanggan siya an kagtugdas kan si peryodikong balalong kan taon asin kan academiang bicol siya man an saro sa mga nagporoon matindog an nueva caceres colleges ngonyan university of nueva caceres si juan triviño namundag sa san juan batangas filipinas an mga magurang niya na sinda numeriano triviño asin juana goitis naghubo igdi sa probinsya kan camarines sur kan siya aki pang marhay kaya siya naggrade i abot haiskul sa camarines sur high school nagkua siya nin abogasya sa unibersidad kan pilipinas kun saen nakaklase niya si ferdinand marcos asin nagtapos sa kursong ini asta nakapasar sa bar kan taon maray kuta an praktis niya sa pagka'abogasya alagad naputol pagputok kan ikaduwang gerang pankinaban bagay na nagtolod saiya na magbali sa gerilya sa lindong kan inaapod na pqog president quezon's own guerilla sinasabi na siya sana an nagsayuma na magkua kan saiyang backpay kan magtapos an gera nagtukdo siya sa nueva caceres colleges ngonyan university of nueva caceres sa college of law natapsok siya sa politika kan pinakapot saiya an padalagan kan administrasyon kan probinsya ta nagkaigwa nin kumbensyon probinsyal kan taon enero nagtukaw siyang bilang gobernador na elehido nanggana siya sa lindong kan partido nacionalista alagad an administrasyon naabtan niya iyo an ki pres elpidio quirino na sarong liberal bagay na masabi bakong surumpay an tubo paglaog niya an probinsya nagsasapo nin dakulang deficit sa badyet alagad napara niya an deficit sa laog lang nin sarong taon pagtukaw niya manlainlain an saiyang magin ambag sa probinsya huli ta surumpay na an tubo asin maray an pag'iribanan ninda na trivino asin kan mga ibang opisyales kan probinsya arog ki finance secretary jaime hernandez senador edmundo cea kongresista emilio tible asin felix fuentebella dakula an nagbulos na mehoras sa probinsya arog kan minasunod alagad igwa pang mga nahaman siya na lingaw na an mga namamanwaan arog kan kan siya may imprentahan para sa balalong tinugdas niya an academiang bicol asin pighingowa kan kaayonan na ining minukna niya na mapakarhay asin mapatalubo an literaturang bikolnon mala ta siya mismo may kolum sa balalong na bicolon ta sana sa maugmang pakiramas niya sa kapwa nagueño nagbilog siya nin sarong klab an jardin club na binabalihan nin mga lataw na personalidad sa siyudad si miguel lukban septyembre oktubre naka pag agom siya ng sarong taga vinzons camarines norte si rosario rayos balce asin nag ka na aki sina anita justo luz francisco miguel salvador antonio julian manuel domingo asin rosario namundag siya sa daet camarines norte nagkua siya nin edukasyon sa mga minasunod na eskwelahan manila college of pharmacy unibersidad kan filipinas kolehiyo nin medisina unibersidad kan california kolehiyo nin engineering nagin siyang residenteng doktor sa st paul's hospital nagpraktis pribado sa tayabas nagin doktor kan manila railroad company asin nagpraktis man pribado sa camarines norte pakatapos kaini nagtapsok na siya sa pulitika sinasabi na dakula an tabang na gayo niya sa saiyang tugang na si hen vicente lukban sa pagtipon nin mga armas asin tauhan sa nagdadangadang na rebolusyon sa ronang bikol kan an libro ni mormon sarong katiriponan kan banal na mga kasuratan na komparable sa bibliya saro ining rekord manungod sa pakikipagrelasyon nin diyos sa mga suanoy na mga tawo na nabubuhay sa mga kadagaan nin amerika asin arog man kan bibliya nagpapahayag nin kapanoan kan daeng kasagkoran na ebanghelyo ang libro sinurat kan dakul na mga suanoy na propeta na may pag antabay kan espiritu nin propesiya asin kapahayagan an saindang mga tataramon na isinurat sa mga laminang bulawan sinambit asin pinahalipot nin sarong mangestoryang propeta na an pangaran mormon an rekord nagpapatotoo kan estorya nin duwang bantog na banwaan na an saro kaini gikan mismo sa jerusalem sa taon b c asin ini nabanga asin nagin duwang nasyon na inaapod na nephita asin an saro lamanita an saro man na naenot na nag abot sa kadagaan nin amerika kan mga panahon na binaranga banga nin diyos an lingguwahe kan tawo sa tore nin babel gen ini man nabistong mga jaredita pagkalipas nin rinibo ribong taon an gabos na banwaan na nasambit nagkagaradan asin nagkawarara asin mismong nagkatarada iyo na sana an mga lamanita asin sinda an mga pangenot na ninuno kan mga amerikanong indiyan an pinaka importanteng rekord na yaon sa libro ni mormon iyo mismo an personal na ministeryo nin kagurangnan na si jesucristo sa mga nephita sa panahon pagkatapos kan saiyang pagkabuhay liwat ini nagtatao nin kapahayagan manungod sa mga doktrina nin ebanghelyo ipinapahiling an plano nin kaligtasan asin nagtutukdo sa mga tawo kun ano an saindang gigibohon tanganing makamtan an katuninongan sa buhay na ini asin an daeng kasagkoran na kaligtasan sa maabot pang buhay pagkatapos na makumpleto ni mormon an pagsurat saiyang ipinamana an kasaysayan sa saiyang ake na si moroni na iyo na an nagsurat nin mga kadagdagang estoryang aram niya asin pinagtago an mga lamina sa burobukid na pinag apod na cumorah kan septiyembre an parehong persona ni moroni na yaon na sa estado nin kamurawayan asin saro nang tawo na nabuhay liwat nagpahiling sa propetang si joseph smith jr asin nagtao nin instruksiyon mapanungod sa suanoy na libro asin ang nakatalaan na pagsurat kaini sa lingguwaheng ingles sa nakatalaang panahon an mga lamina ipinagkatiwalang itinao ki joseph smith na iyo mismo an nagsalin kaini sa paagi nin regalo asin kapangyarihan nin diyos an libro ngonyan naipublisa na sa kadakul na mga lingguwahe bilang sarong bag o asin kadagdagang patotoo na si jesucristo iyo an ake nin nabubuhay na diyos asin an gabos na magtutubod asin magdulok sa saiya asin magsusunod sa gabos niyang kasugoan asin ordinansa nin ebanghelyo maliligtas mapanungod sa rekord na ini si joseph smith nagsabi ako nagsabi sa mga katugangan na ang libro ni mormon iyo an pinakatamang libro na nalalaen sa gabos na mga libro nin mundo asin iyo ini an pinakapundasyon kan satuyang relihiyon asin an sarong tawo magigin harani sa diyos sa paagi nin pagsunod sa mga kaisipan kaini na mas labi pa sa paagi nin arin man na libro bilang kadagdagan ki joseph smith an kagurangnan nagpahayag pa sa onseng tawo tanganing para sa saindang mga sadire mahiling man an mga laminang bulawan asin magin mga espesyal na mga testigo sa katotooohan asin kabanalan kan libro ni mormon an mga isinurat nindang testimonya kabilang sa librong ini bilang an patotoo nin tolong saks asin ang patotoo nin walong saksi iniimbitaran niyamo an gabos na tawo sa gabos na mga lugar na basahon an libro ni mormon paghorop horopan sa laog kan saindang mga puso an mga mensaheng kalamanan kaini asin hapoton an diyos an daeng kasagkoran na ama sa pangaran ni cristo kun an librong ini nanggad totoo an mga tawong nag utob sa paaging ini asin naghapot na may pagtubod makakamtan niya an testimonya nin katotoohan asin kabanalan sa paagi nin kapangyarihan kan banal na espiritu basahon an moroni an mga tawong nagkamit nin banal na patotoong ini gikan sa banal na espiritu makakaaram man sa paagi nin parehong kapangyarihan na si jesucristo iyo an paraligtas nin kinaban na si joseph smith iyo an saiyang parapahayag asin propeta sa mga huring aldaw na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw iyo an kahadean nin kagurangnan na tinugdas liwat sa ibabaw nin kinaban bilang sarong dusay na preparasyon para sa ikaduwang pag abot kan mesiyas an premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon iyó an ikaanóm na taón kan patiribayán nag ak nin p asín tropeo gikan sa naga city jaycees bilang parasurat kan taon si jaime jesus borlagdan an pinakamatíbay na parasurat sa edisyon na ini kagsaróng katiriponán nin mga rawitdawit tolong saysay duwáng osipon na pan aki apát na osipon asín saróng dula an nagpatiribayán sa limáng regular na kategorya ngonyán na taón an hamot kan narumdon ni jaime jesus u borlagdan kan ciudad nin tabaco an tinàwan kan enot na premio sa kagsarong katiriponan nin mga rawitdawit na napili para sa kategoryang ini mga finalista mga finalista mga finalista an espesyal na kategoryang ini para sa mga estudyante sa elementarya asin sekundarya pitong rawitdawit na finalista ngonyan na taon kaiba an minasunod makakakuang p asin medalya an mapipiling magana sa kategoryang ini ginawádann kan premiong iní an pagsasatubuanan poetikang bikolnon ni jose jason chancoco an pinakamarháy na bikolanong librong ipinalagdâ sa nakaáging duwáng taón poón septyembre sagkód septyembre daí nin pinangarán na ptalb lifetime achievement award an mormonismo komponido nin mga elemento na relihiyoso institusyunal asin pankultura kan mga naenot na mga kahiroan nin mga banal sa mga huring aldaw asin kan modernong denominasyon kaini na minagikan pa sa pamamayo ni brigham young lalo na an mormonismo nakatakod sa an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw lds church asin pundamentalismong mormon an termino bakong pankagabsan na minapanungod sa iba man na mga sanga kan grupo nin lds siring sa komunidad ni kristo community of christ an terminong mormonismo minagikan sa libro ni mormon saro sa mga relihiyosong teksto nin pagtubod kaini base sa kapangaranan kan librong ini an mga naenot na mga tagasunod kan pundador na si joseph smith jr iyo an pinag apod na mga mormons asin an saindang pagtubod pinag apod na mormonismo an termino inisyal na pinagkonsidera na may panlait na kahulugan pero bako na sa ngonyan an teolohikong mormonismo theological mormonism iyo an sarong porma nin restorasyonismo restorationism na minahiras nin sarong komon na kamugtakan nin mga pagtubod sa iba pa man na mga grupo nin mga banal sa mga huring aldaw na minabale sa paggamit kan bibliya siring sa iba pang mga relihiyosong mga teksto na minabale sa libro ni mormon asin doktrina asin mga tipan ini minapalaen sa iba pang mga grupo nin mga banal sa huring aldaw sa tradisyon nin huli ta ini man minaako kan perlas nin dakulang kahalagahan bilang parte nin saindang kanoniko asin ini igwang historya sa katukdoan nin kadakul na pag agom poligamiya maski na ngani na an lds na simbahan pinaghale na an gibong ini magpoon pa kan ika siglo an pankulturang mormonismo cultural mormonism minabale nin sarong klase nin pamumuhay na ipinagpasunod kan mormon na mga institusyon asin minabale sa kultura nin mga mormon na nabibisto sa kulturang ini pero bako man gayong uyon sa teolohiya an mormonismo naggikan sa mga huring panahon nin siring na si joseph smith jr pundador kan grupo nin mga banal sa huring aldaw nagsabi sa saiyang mga kairibahan asin pamilya na saiyang nanagboan an lugar kan pinaglubungan nin sarong libro nin bulawang lamina golden plates na pinagsurat nin suanoy na amerikanong mga propeta si smith nagsabi na an anghel na si moroni na iyo ang tagapagbantay kaining mga lamina an nagtukdo saiya kaining mga kasuratan asin ta an saiyang misyon iyo na ipublikar an sarong sinalin kaining libro na saiyang pinaghunang makapagpakusog kan kristiyanong kaisipan an gibong ini pinagpublisa kan bilang an libro ni mormon na nagsirbeng sarong pundasyon para sa simbahan ni kristo church of christ na pinagtugdas ni smith an simbahan nagpadagos sa pagdakula sagkod na siya nagadan kan na nakapagdulot nin sarong krisis nin pagsangli succession crisis an kadaklan kan mga banal sa mga huring aldaw pinagpili si brigham young na saindang magin lider asin iyo nagpangenot na magpaduman sa sarong lugar sa mexico na sa dae nahaloy na panahon nagin teritoryo nin utah utah territory sa panahon na ini an simbahan pinag apod nang an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw lds church duman saindang publikong pinagbalangibog an kadakul na pag agom sarong porma nin poligamiya na si smith iyo an sikretong nagpasunod kan mga enot pang mga taon an kadakul na pag agom plural marriage iyo an nagin mas bantugan sa pagtubod na ini asin iyo an nagtaong kahulugan sa karakteristikong panahon kan ika siglo kaya lang an gibong ini makusog na pinagbarangilan sa ibang mga lugar ka estados unidos na minapatakot sa simbahan kan lds sa danay kaining pagkatugdas bilang sarong ligal na institusyon naka atubang sa sarong madoon na pagsubok an lds lider na si wilford woodruff nakapagmati na siya mayong ibang pagpipilian kundi an pag isyu kan manifesto na opisyal na pinagpapangalad na sa simbahan an pag aagom nin kadakol sa mga nagsurunod na mga taon nagkapirang saraditon na mga grupo nin mormons nagsuhay na sa simbahan nin huli sa isyu kan kadakol na pag agom nakahirong magporma nin nagkapirang mga denominasyon nin pundamentalismong mormon mormon fundamentalism an lds na simbahan nagdistansiya na gikan sa mga grupong ini asin naghimong maipagbalangibog an sarong pinakadanay na amerikanong pananaw nin monogamiyang mga pamilya monogamous family magpoon sa panahon na idto an lds na simbahan na tatak nin mormonismo an dakulaon na naghalo sa pinakakultura nin mga amerikano an mga lider kan lds na simbahan pinaghingohang mabawasan an mga pagkakaiba kaini sa amerikanong kristiyanidad american christianity an pinakatugmad na teolohiya kan mormonismo naggigikan sa kanonikong mga kasuratan kaini na minabale sa bibliya asin tolo pang ibang mga libro ini man naggigikan sa mga pinagsasabi kan mga lider nin mormons asin sa pamanang regalo endowment sa seremonyang mormon sa pagsunod kan desinyo na ipinagpamugtak ni joseph smith jr asin brigham young an lds na simbahan minabisto sa sarong tawo an pirmeng pinag aapod na an propeta bilang bugtong na ultimong tagapagtaram nin diyos sa lds na simbahan asin sa kadakul na mormons na mga pundamentalistang mga organisasyon an propeta iyo ang nagkakapot kan titulo na presidente kan simbahan sa hababang pananaw an teolohiya kan mormons minagikan man sa mga pinagtataram sa paagi nin hababang pankagabsan na mga awtoridad nin relihiyon na pinagbibisto man na mga propeta asin mga apostoles an pinaka awtoridad na pinaggigikanan nin teolohiya kan mormons iyo an mga kanonikong mga kasuratan na kinabibilangan kan bibliya an libro ni mormon an doktrina asin mga tipan asin an perlas nin dakulang kahalagahan sa mga librong ini an mga mormons nangangaputan na an libro ni mormon iyo an pinakatama kesa ibang libro sa ibabaw nin kinaban asin iyo an panulok gapo keystone kan saindang relihiyon an bibliya pinagtatanggap bilang an tataramon nin diyos basta ini pinagsalin nin tama an hararom asin dikit na bistadong mga doktrina kan mormons mapuwedeng mananagboan sa mga natatadang duwa pang mga libro an doktrina asin mga tipan asin perlas nin dakulang kahalagahan siring man an mga pinagtataram kan mga lider kan mga mormons asin gikan sa pamanang regalo endowment na seremonya kan mga mormons minsan an mga parte kan bersiyon kan bibliya sa paagi ni joseph smith jr iyo an pinagkokonsiderang mas ma awtoridad asin sa iba pang mga talaan pinagbale na an perlas nin dakulang kahalagahan kaya an teolohiya kan mormonismo konsistido kan sarong pinaghalong ugat kan kristiyanidad asin kadagdagan na mga kapahayagan lantadan na mga pagsasalin kan ibang pinaniniwalaan na mga suanoy na mga kasuratan asin komentaryo ni joseph smith asin iba pang mormons na lider bilang kadagdagan sa sarong pankagabsan na paniniwala sa bibliya asin sa pagbabayad sala ni jesus kadakul na mga katukdoan sa mormons an nagkahiriras kan ibang paksyon sa pinaka ugat nin kristiyanidad halimbawa an teolohiyang mormons pinag aayon an restorasyonismo sarong paniniwala sa sarong dakulaon na apostasya na sinundan sa paagi nin sarong restorasyon mileniyalismo paniniwala sa sarong ribong taon na pamamahala nin katuninongan sa ibabaw nin kinaban pagkatapos kan ikaduwang pag abot asin pagbubunyag sa paagi nin paglubog an pagsikwal sa doktrina nin orihinal na kasalan apostolikong pagsangli sa paagi nin sarong bisyon nin apostoles pasiring ki joseph smith asin kapagpadagusan continuationism kaya lang an mga pundasyon kan teolohiyang mormons iyo na ini tunay na nalalaen sa kadakul na paagi gikan sa pinakatradisyunal na kristiyanidad sa historikong talaan an mormonismo pinagsusunsay sa doktrina nin kadakul na pag aagom plural marriage na pinaggigibo pa man sagkod ngonyan kan mga pundamentalismong mormons maski na ngani na haloyon na ining pinagtalikudan kan lds na simbahan an teolohiya kan mormons dae nagsusunod sa kredo nin nicene nicene creed sa arog kaini pinaghihiling an trinidad trinity bilang tolong persona na may kaniya kaniyang pisikal o sa kaso kan banal na espiritu espiritu na mga kahawakan an mormonismo minabale kan sarong tunay na kosmolohiya nin mormons mormon cosmology sarong pambihirang plano nin kaligtasan plan of salvation na minaayon sa tolong mga kalangitan three heavens an selestiyal celestial na an kaluwalhatian kaini kaagid sa liwanag nin saldang terestriyal terrestrial na an kuluwalhatian kaini kaagid sa liwanag nin bulan asin telestiyal telestial na an kaluwalhatian kaini kaagid sa liwanag nin mga bitoon iyo ini an sarong doktrina nin eksultasyon exaltation na minaayon sa abilidad kan mga tawo na magigin mga diyos asin mga diyosa sa pagkatapos kan mortal na buhay an ugat na pagkakaiba sa tahaw kan pinakaugat na mormonismo kan lds na simbahan asin mga pundamentalistang mormons iyo an doktrina nin kadakul na pag aagom plural marriage sa lds na simbahan an doktrinang ini pinagtalikudan na sa kapinunan pa sana kan ika siglo pero ipinagpadagos kan mga pundamentalistang mga grupo na naniniwala na sa paggigibo iyo ini an sarong kaipuhanan para sa eksultasyon an pinakahalangkaw na antas nin kaligtasan na magtutugot sainda na magigin mga diyos asin mga diyosa pagkatapos kan mortal na buhay an pinakaugat na mga mormons sa kabaliktaran naniniwala na an sarong solong selestiyal na pag agom celestial marriage iyo lang an kinakaipuhan para sa eksultasyon exaltation an mga mormons naniniwala sa poligamiya arog sa ki abraham asin kadakul pang ibang mga biblikong mga propeta an pagkakaiba sa lds na simbahan an mga pundamentalistang mga mormons dagos na naniniwala man sa sarong bilang nin mga ibang doktrinang pinagtutukdo asin pinaggigibo ni brigham young kan ika siglo na an lds na simbahan puwedeng pinagtalikudan na ini pinagsikwal na o temporaryong pinaghale kabali kaini an mga pundamentalistang mga mormons naniniwala na ining mga prinsipyo napasalaang pinagtalikudan o pinagbago kan lds na simbahan na sa dakulang parte nin huli sa pagmawot kan mga pamayo kaini asin mga miyembro na makiayon na sa pinakaugat kan amerikanong sosyedad asin paglikay sa mga persekusyon asin pakipag iwalan na iyo ngani an nakapagpakusog sa kabilugan kaini sa naenot na mga taon an iba man nagtutubod na ini kinakaipuhanan sa ibang punto para sa sarong restorasyon kan gabos na mga bagay na magigin tunay na sarong pinanumbalik na simbahan ni jesukristo nin huli sa pagkasaralak nin kadakul na lumang tipan na mga ideya sa teolohiya kaini an mormonismo nag aako nin sarong historikong pakikipagrelasyon sa hudaismo an mga paniniwala kan mga mormons kun minsan may kapantayan sa mga hudaismo asin mga nagkapirang mga elemento sa kultura nin mga hudiyo iyo ini an primerong pinaggigikan kun ano an historiko asin doktrinang koneksyon sa hudaismo si joseph smith jr iyo an nagngaran sa pinakadakulang pinag eerokan kan mga mormons na saiyang pinagpundar na nauvoo na nangangahulugan magigin magayonon sa hebreo si brigham young an nagngaran nin sarong tributaryo kan great salt lake na iyo an jordan river an lds na simbahan nagmukna nin sarong panurat na eskima na pinag apod na alpabetikong deseret deseret alphabet na pinagbase sa parte sa hebreo sa panahon ngonyan an lds na simbahan igwa nin sarong jerusalem center sa israel na kun saen an nagkapirang mga nasa kolehiyong edad na mga hobenes na nag aaradal asin nakakanood nin pag omaw asin pagrespeto sa rehiyon an lds na simbahan man nagtutukdo na an mga tagapagsunod kaini mga miyembro kan harong nin israel an patriarkal na bendisyon patriarchal blessings pinagreresibe kan haros gabos na mga indibidwal sa saindang kahobenan laen pa sa ibang bagay an katuyuhan kan bendisyon na ini iyo na ipagdeklara an saindang kapag arakianan lineage sa ibang tataramon sa arin sa doseng mga tribu kan israel na an indibidwal kaayon sa kabaliktaran nagkaigwa nin kadakul na kontrobersiya na imbuwelto an grupo nin mga hudiyo na naghihiling sa ibang mga gibo kan nagkapirang mga elemento nin mormonismo bilang nakakaanggot sa mga panahon kan an mga hudiyong grupo balangibog na pinagkokontra an kaugalian kan lds na pagbubunyag para sa mga gadan para sa mga biktima kan madestrosong panggadanan holocaust asin sa mga hudiyo sa pankagabsan uyon pa sa lds na simbahan na pankagabsang awtoridad monte j brough an mga mormons na nakapagbunyag nin biktima kan madestrosong panggadanan na hilom na nagkaigwa nin motibasyon sa paagi nin pagkamoot asin pagkaherak asin daeng gayo naintindihan na an saindang mga kahiroan nakakaanggot sa mga hudiyo sinda dae nakapag isip na kun ano baya an saindang intensiyon bilang sarong kristiyanong kahiroan nin pagsisirbe na ini mayong giya asin insensitibo an misyonaryong trabaho iyo an saro sa mga susing aspeto kan lds na simbahan asin sa pinakaenot na taon kan organisasyon an simbahan nagpadara kan enot kaining misyonaryo si samuel smith tugang ni joseph smith jr sa kinapondohan kan nagkaigwa na nin na mga misyonaryo na nagsisirbe sa na mga lugar sa misyon an mission pinagbuksan sa kabilugan nin libreng lugar sa mundo laen lang sa mga lugar na an mga gobyerno dae nagtutugot sa mga misyonero na magbalangibog sa ngonyan ining mga lugar na komponido nin middle east sa ibang mga aprikanong bansa siring man sa tsina laen lang sa hong kong and lds na misyonaryong trabaho pinaggigibo sa paagi nin manduwa duwa an lambang hoben na may marahayon na gawi asin pisikal na kapable sa misyonaryong trabaho an pinaglalaoman na makipag ayon sa sarong misyon an solong hoben na babaye man puwedeng magsirbe bilang sarong misyonero an minimum na mga edad para sa mga misyonerong lalake desinuwebe asin beynte uno para sa mga babaye an mga gurang na mag agom puwede man magsirbe sa misyonaryong trabaho sa bilog na mundo bago an sarong misyonaryo ipagpadara sa saindang kaniya kaniyang mga misyon sinda kaipong mag atendir sa sarong missionary training center mtc sa ngonyan igwa nin desisyeteng mtc sa bilog na kinaban na tangani baya masegurong nakasentro para ki jesucristo asin sa pagbabalangibog kan saiyang ebanghelyo an mga misyonero pinagpapapundong mag atendir sa ibang mga aktibidades siring baga sa mga party pakipag ilusyunan asin iba pang mga porma nin kalingaan an buhay sa misyon sarong panahon nin pagpapangadye pag aadal nin mga kasuratan pagtutukdo asin paghahanap sainda na nagmamawot na magin makusog an pakipagrelasyon sa diyos an katamtaman na panahon para sa sarong misyon para sa sarong hoben na lalake duwang taon an katamtaman na panahon para sa misyon nin sarong hoben na babaye desiotsong bulan si luis n de leon agosto sarong abogado asin pulitikong bikolano siya nagin diputado kan ika ng lehislatiba kan filipinas pigrepresentar niya an ika ng distrito kan probinsya nin camarines sur namundag siya sa iriga camarines sur asin an saiyang mga magurang iyo sinda alberto de leon asin teodora naldo an saiyang naagom iyo si jovita manaog sarong socxial worker an mga magurang kan agom iyo sinda eleuterio manaog asin ignacia caayao nagkua siyang elementarya sa iriga elementary school segundarya sa camrines sur high school asin kan saiyang abogasya sa philippine law school nakapasar siya sa bar kan marso mga iba pang kargong kinaptan provincial fiscal cadastral judge car judge okt enero an mga amang kagtogdas kan estados unidos iyo idtong mga lider pulitikal na nagpirirma sa pamamahayag nin katalingkasan kan o nakadamay man sa rebolusyon amerikano sa pag'agaw nin katalingkasan sa kapangyarihan nin gran britanya o siring man idtong mga ka rapot sa pagpanday asin pag'ama' kan konstitusyon nin estados unidos kan mga taon sa mga tataramon na ini kabali man diyan idtong mga tawong nagpatindog kan bagong gobyerno na sakop kan nasabing konstitusyon alagad sa laog kan dakulang aripompon na tinotomoy na mga amang kagtogdas igwang duwang mayor na grupo an mga kagpirma sa pamamahayag nin katalingkasan kan asin idtong kagpanday mga delegado sa kumbensyon federal kan pinaghihimong konstitusyon kan estados unidos dakul man mga historyador tinatawan kahulogan an terminong mga amang kagtogdas bilang mas dakulang ripondipon kairiba na diyan bako sana idtong kagpirma asin kagpanday kan konstitusyon kundi idtong mga naimbwelto sa kampanya sa pag'agaw nin katalingkasan o sa pagmukna asin pagpatindog kan estados unidos nin amerika magin ini mga pulitiko mga hurista mga estadista mga diplomatiko mga soldados o mga ordinaryong namamanwaan an eminenteng historyador na amerikano si richard b morris sa saiyang na libro tituladong seven who shaped our destiny the founding fathers as revolutionaries pinagpili an pitong ini komo mayor na mga amang kagtogdas benjamin franklin george washington john adams thomas jefferson john jay james madison asin si alexander hamilton an sarong banal sa huring aldaw iyo an parasunod kan kahiroan nin mga banal sa huring aldaw na sarong grupo kan mga denominasyon na minasumpay ugat kan saindang pinaggikanan sa mga katukdoan ni joseph smith jr asin kan simbahan ni kristo na saiyang pinag organisa kan ining artikulo minapanungod sa paggamit kan terminong mga banal sa huring aldaw asin kan saiyang kaibahan sa mga banal sa huring aldaw na iyo ang pinaggagamit mismong gayo kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw an lds na simbahan an enot na bantog na paggamit kan terminong mga banal sa huring aldaw nagpoon kaidtong na dae naghaloy bago pa man an simbahan ni kristo na tinugdas ni joseph smith jr inpormal na pinagbaguhan nin pangaran na iyo an simbahan nin mga banal sa huring aldaw tanganing maipagpalaen ini gikan sa ibang mga simbahan ni kristo na pinag establisa kaidtong panahon an termino naggikan sa mga katukdoan ni joseph smith na an mga parasunod kan relihiyon na an diyos an nag establisa inaapod na mga banal sa kaparehong kaapudan na si paul kan tarsus an naggamit sa termino na nangangahulugan na sinda mga parasunod ni kristo sinda an terminadong mga banal sa huring aldaw na tanganing maipagpalaen sinda gikan sa mga banal kan amay na kristiyanong simbahan dating mga banal an simbahan pinag akong opisyal an termino kan abril sa paagi nin sarong kapahayagan na pinagtao ki joseph smith jr na nagsasabi nin huli kaya an sakuyang simbahan pag aapudon sa mga huring aldaw na iyo ngani an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw an britanikong estilo na mga banal sa huring aldaw latter day saints nagin kumon an paggamit kan kunsoarin na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw nagin inkorporado na sa pangaran na iyan sa salt lake city utah an pormang ini iyo an pinaggamit sana kan denominasyon man sanang ini asin an kagamitan kaini asin an daglat na lds pankagabsan na minapanunogd sana sa mga miyembro kan simbahan na iyan nin huli ta an lds na simbahan sa kaharayoan iyo an pinakadakula asin mas bantog kesa kadakul na iba pang mga denominasyon nin mga banal sa huring aldaw an bilang kan mga simbahan na pinagkonsidera an saindang mga sadire bilang mga banal sa huring aldaw igwa nin impormal na mga termino na pinag aapod sa saindang mga miyembro tanganing malikayan ang karibongan halimbawa an denominasyon na opisyal na pinagngaranan na simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw minapanungod sa saiya man sanang impormal na kaapudan bilang an strangitas strangites sa kaparehasan an mga miyembro kan an simbahan ni kristo templong lote pirmeng pinag aapod bilang hedrickitas hedrickites asin mga miyembro kan an simbahan ni jesukristo minsan pinag aapod na bickertonitas bickertonites kan an komunidad ni kristo an ikaduwang pinakadakulang mga banal sa huring aldaw na denominasyon pinagbago an pangaran kaini gikan sa an reorganisadong simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw habang pinagtatada an dating halabaon na pangaran para sa ligal na mga katuyuhan bilang parte sa paglikay kaining mga tipong mga karibongan maski na ngani sainda pirmeng pinag aapod an mga miyembro bilang mga banal asin an simbahan impormal na pinag apod bilang simbahan nin mga banal daeng pagkukulang an terminong banal sa huring aldaw mapupuwedeng maipag apod sa gabos sa mga denominasyon na kaayon sa kahiroan nin mga banal sa huring aldaw latter day saints movement an mga banal sa huring aldaw kumon na pinag aapod bilang mga mormons sarong gaha na naggikan sa titulo kan an libro ni mormon kaya lang an kadakulaan asin prominensiya kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw the church of jesus christ of latter day saints iyo an nakapagpamangno sa mga terminong mormon asin mormonismo na kagabsang naintindihan na mai aplikar sana sa simbahan asin mga miyembro kaini na iyo an mga banal sa huring aldaw an pagmamawot kan simbahan na matawan doon an mga pandoktrinang mga katukdoan ni jesukristo iyo an nagpamangno sa mga mahigos na mga parasurat kaini na gamiton ang mga terminong mga banal sa huring aldaw asin mormons na minaapod sana sa mga miyembro kan simbahan o bilang sarong panultol na kaapudan siring baga sa mormon pioneers habang minapanungod ini sa maski arinman na simbahan na iyo an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw o an pinahalipot na porma kaini na an simbahan ni jesukristo an associated press stylebook nagsabi sa mga minasunod na tataramon na mapanungod sa paggamit kan terminong mormon an terminong mormon bakong manigong ipag apod sa ibang mga banal sa huring aldaw na mga simbahan na nagresulta gikan sa pagkabaranga kaini pagkatapos na si joseph smith nagadan daeng pagkukulang an terminong ini minsan pinaggagamit na minapanungod sa mga parasunod kan pundamentalismong mormon mormon fundamentalist na naniniwala sa pag agom nin kadakul sarong kaugalian na an lds na simbahan opisyal na pinagtalikudan ini kan uyon sa mga banal sa huring aldaw mormons an mormonismo iyo an litiral na restorasyon kan orihinal na simbahan ni jesus na igwa nin kapanoan kan saiyang ebanghelyo kaya lang gikan sa pananaw kan trinitariyanismo trinitarianism an mormonismo signipikanteng minaharayo gikan sa kristiyanidad sa sarong na survey na pinaggibo sa paagi kan pew research center napag araman na haros duwa sa tulong parte kan mga amerikano na pinaghapot minakonsidera sa mga mormons na mga kristiyano si bruce r mcconkie sarong apostol kan simbahan nagsabi kan lds na pananaw kunsoarin siya nagsurat an mormonismo kristiyanidad an kristiyanidad mormonismo sinda saro asin pareho sinda dae dapat na paghilngon na laen sa lambang saro sa pinakasadit na detalye magpoon pa sa kapinunan kan s enot na bisyon ni joseph smith an kahiroan kan mga banal sa huring aldaw minaproklama sa sadire kaini na magigin kristiyanidad na pinagbalik sa orihinal kaining awtoridad estruktura asin kapangyarihan minatukdo na an mga eksistidong mga denominasyon naniniwala sa bakong tamang mga doktrina asin na mayo sainda an pinagmangno nin diyos bilang an saiyang simbahan asin kahadaean asin gabos nindang mga kredo sarong karigsokan sa saiyang panhiling an mga nag iiriwal iwal na mga doktrina asin mga pag ako nin awtoridad kan mormonismo asin an pinaka ugat na kristiyanidad iyo an nagin kausa nin makangorongirhat na iriwalan nin mga nakaagi asin iyo pa an nakakapagpaigot sa mga panlalait na kritisismo gikan sa parehong magbalyong mga lado ngonyan an mga banal sa huring aldaw naniniwala sa luma asin bagong mga tipan ki jesukristo bilang ake nin diyos asin tagapagligtas an pagpako sa krus bilang sarong ultimong dulot asin an saiyang pagkabuhay liwat kaya lang an mga banal sa huring aldaw minasikwal sa ekumenikong mga kredo asin pagtataong kahulugan sa trinidad na pinagtutukdo kan roman catholic church eastern orthodox church anglican communion asin trinitarian protestantism asin nangangaputan na an bagong tipan pinagpropesiya pareho an apostasya gikan sa mga katukdoan ni kristo asin kan saiyang mga apostoles siring man an restorasyon kan gabos na mga bagay bago pa man an ikaduwang pag abot ni kristo an lds man nangangaputan na an libro ni mormon sarong banal na kasuratan kapantay sa awtoridad kan bibliya sa lds na pananaw maski na ngani an tradisyunal na mga kristiyano nagpapahayag nin paniniwala ki kristo asin nagtutukdong gayo nin bagay na totoo dae ninda naintindihan an importanteng mga doktrina asin nagkukulang kan mga susi nin kahadean nin langit na sarong tugmadang parte kan primitibong kristiyanidad an lds nagtutukdo na an mga susing ini pinagkua gikan sa kinaban kaiba sa kagadanan kan mga orihinal na mga apostoles asin ini pinagbalik giraray sa paagi ki joseph smith jr ninda na nagkakapot kaini kan suanoy pa na minaresulta nin sarong kabilugan nin restorasyon kan primitibong kristiyanidad an mormonismo iyo an saro sa mga nabibilang na mga denominasyon na nagsirang sa panahon kan ika siglo minsan pinagladawan sa paagi nin terminong restorasyonismo na kaagid kan iba kaidto asin magpoon kaidto nagsikwal na sa tradisyunal na kristiyanidad asin sa mga denominasyon na minarepresentar kaini para sa saindang parte an mga protestants eastern orthodox asin roman catholics an lambang saro kaiba an saindang kanya kanyang pagkakaiba sa katukdoan nagtutukdo na an kristiyanong pagtubod pinagpasa na sa laog kan simbahan magpoon pa sa panahon kan doseng apostoles an mga tradisyunal na kristiyanong mga simbahan nagtutukdo na an mga kasuratang kanoniko pinagsara na sa mga bagong kapahayagan na nag untok ini na kaiba sa katapusan kan apostolikong kapanahunan an mga kredo kan mga tradisyunal na mga kristiyanong mga simbahan arog baga kan kredo nin nicene a d naglaladawan sa pagtubod na pinagpreserba an tradisyunal na mga kristiyano nagtutukdo na ining pinagpamanang pagtubod iyo an biblikong doktrina preserbado sa paagi kan paggiya nin banal na espiritu lalo na an eastern orthodox asin roman catholicism na nagtutukdo na an pagtubod na ini sarong kinakaipong kaantabay kan bibliya sa paagi ni lohikong kaisipan an siisay na nagrayo gikan sa pagtubod na preserbado sa paagi ni banal na espiritu dae dapat tunay na makapagproklama kan ebanghelyo nin pakipag olian sa paagi ni kristo an tradisyunal na paniniwala lalo na an paniniwala sa trinitariyanismo asin an maigot na panindugan na an bagong publikong kapahayagan nagtapos na kaiba sa kagadanan kan mga huring apostoles minakahulugan na an mga kadagdagan na mga kasuratan nin mga banal sa huring aldaw latter day saints or mormons asin iba pang kapahayagan minapalaen sainda gikan sa kristiyanong tradisyon nin pagtubod an atok sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya nin benguet filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an atok may dagang kahiwasan na na ektarya dakulang palna' kan daga bukidbukidon yaon sa banwaan na ini an pinakahalangkaw na parte kan sistemang tinampo kan filipinas sa na pie lampas sa lebel kan dagat an atok natatanga nanggad sa pinakapuso kan probinsya nin benguet sa amnayan napagdolonan ini kan kibungan asin bugulas sa subangan napapagdolonan ini kan kabayan asin kan bokod sa solnopan natataidan ini kan kapangan asin sa habagatan natataidan kan tublay huli ta ini an saro sa bukidnon na mga banwaan kan benguet parati tinatamaan kan sobrang malipot na panahon na nagratak nin grabe sa mga gulayon na pananom an pangaran kan banwaan naggikan mansana sa may patok shi chontog na boot sabihon sa alitoktok kan umaboton an mga amerikano pinagmarhay kan komisyonado kan filipinas sa pagboot nu na ibaranga an sub probinsya nin benguet sa banwaan baguio la trinidad galiano itogon tublay atok kapangan balakbak palina ampusongon loo kabayan bugulas adaoay bokod daklan sablan kibangan asin ambuklao kan an banwaan kan baguio ginibo nang sarong chartered city asin an bilang kan mga banwaan kan benguet nagdikit pero an atok dai man nahira an estado kan ika ng gerang pangkinaban am atok nagin lugar nin makuring pagsagupaan kan mga hokbo nin komunwelt kakampi kan mga gerliyang pilipino asin kan hokbong imperyal nin hapon huli kan dagang kamugtakan kaini sa tinampong halsema na magayon tambangan sa nagaaraging mga tropang hapon an lugar na ini ngonyan inapod nang guerilla saddle sa may km sa caliking atok an atok nababanga sa barangay an bakun sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin benguet filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an bakun napagdolonan sa amnayan kan banwaan nin cervantes ilocos sur asin kan banwaan nin mankayan sa habagatan kan banwaan nin kibunagan sa subangan kan bugulas asin mankayan dangan sa solnopan kan sugpon saka kan alilem kan probinsya nin ilocos sur harayo ini nin km sa manila asin harayo man nin km sa baguio an bakun sarong rancherioa sadit na banwaan kan panahon nin kastila parte kan commandancia politico militar de amburayan an ampusongan naman ngonyan barangay na lang sarong rancheria kan commandancia politico militar kan tiagan distrito nin benguet kan lumaog na an amerikano sa pwersa kan akta nu taon an komisyonado kan filipinas ikinaag an bakun sa lindong kan probinsya nin amburayan asin an ampusongan sa probinsya kan benguet kan agosto an munisipyo kan bakun asin ampusongan nagin parte na kan benguet na sub probinsya kan mt province huli sa pwersa kan akta nu an bakun nababanga sa barangay an buguias sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin benguet filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an pangaran kaini naghale sa tataramon na bogey as sarong lugar na binabanwaanan kan mga igorot kan panahon na dai pa naarabot an mga kastila siring man an mga lugar na ini loo tucucan tinoc abatan ambuse ngonyan kabayan lucab karao bokkod acupan kafangway ngonyan syudad na nin baguio benguet ngonyan la trinidad mankayan asin lepanto dati mga popular na erokan kan mga igorot kan mga enot na panahon an buguias nababanga sa barangay an kahiroan nin mga banal sa huring aldaw nagkaigwa nin sarong tagaytayan nin mga palisiya asin mga doktrina na minapanungod sa rasa kan aprikanong lahi nin mga katawohan an mga panultulan sa mga itom na mga katawohan an saindang sosyal na mga kondisyon sa panahon kan ika siglo asin an saindang espirituwal na lugar sa sulnupang kristiyanidad western christianity siring man sa mga kasuratan ning mga mormons na kumplikado na may kadakul na grado nin tratamento na naiiba kesa tratamento na ipinapahiling kan mga puting tawo kunsoarin na an mga mormons nagrilipat pasiring sa missouri sinda nakapag engkuwentro nin mga kataraid na mga tawong uyon an sentimiyento sa pangongoripon slavery sa kaenoti si joseph smith jr nagsuporta sa mga batas manunungod sa mga uripon asin mga among bilang sarong parteng bagay para sa katalingkasan asin kaayusan pero kahaluyi nagsikwal sa institusyon asin nagsuporta sa pagpapondo kaini kasunod sa pagkagadan ni joseph smith jr asin sa krisis nin pagsasalida an mga pamayo kan mayor na kahiroan nin mga banal sa huring aldaw na denominasyon an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw nagpadagos sa pagtanggap sa gabos na mga katawohan na dae pinaghihiling an kulay na magigin mga miyembro alagad sinda nagpoon na dae ipagbali an maiitom haros na mga katawohan na aprikano an lahi o maski anong aktuwal na kulay nin kublit na pag ordinahan sa pagkasaserdote priesthood asin sa partisipasyon sa mga seremonyas nin templo an arog kaining mga gibo nagpadagos sagkod kan septiyembre kunsoarin an presidente kan simbahan na si spencer w kimball habang naggigibo sa laog kan saiyang opisina bilang buhay na propeta nagdeklara na sa kaamayan nin hunyo siya nagkapagresibe nin sarong kapahayagan gikan sa diyos na ipagtao man an pagkasaserdote asin an mga ordinansa sa templo sa gabos na maninigong lalake na mga miyembro kan simbahan an ibang donominasyon kan mga banal sa huring aldaw pinag atubang ang isyung ini sa ibang pananaw an komunidad ni kristo an simbahan ni jesuskristo bickertonitas asin an stranghitas pirmeng pinagpasunod sa mga itom na aprikanong lahi na magkapot nin pagkasaserdote asin bilog na partisipasyon sa relihiyon an pundamentalistang simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw asin an iba pang pundamentalistang mormons na mga grupo nagpadagos sa paggibo na dae pagpapabali base sa rasa an enot na panultulan sa mga banal sa huring aldaw na mga panurat na naglaladawan sa itom na kublit bilang sarong sumpa asin marka gikan sa diyos na nagpapanungod sa mga lamanita an libro ni mormon na pinagpublikar sa huring parte kan s nagsambit sa mga minasunod manungod sa sarong grupo nin mga katawohan na nagrebelde kontra sa diyos an marka nin kadikloman ipinagkaag sa mga lamanita tanganing an mga nephita dae maisalak asin dae maniniwala sa mga saltong mga tradisyon na iyo an mapagprobar kan saindang kadestrosohan alma an libro ni mormon nagtatala sa kagurangnan na pinagbabawal na mag aragoman sa tahaw kan mga lamanita asin mga nephita nephi asin nagsasabi na sinda magrayong separado gikan saimo asin sa saimong mga banhi nephites magpoon ngonyan na panahon asin sa paabuton asin sa daeng kasagkoran laen lang kun sinda magsosolsol kan saindang mga karigsokan asin magbalik sakuya na tangani na ako magkaigwa nin pagkaherak sa sainda alma sa kabilugan na pinagsasabi kan libro ni mormon nagkapirang mga grupo kan lamanita an nagsorolsol asin nawaraan kan sumpa an ante nephi lehies or ammonitas nagbukas nin sarong pakipagsuratan sainda nephites asin an sumpa nin diyos dae na gayo nagsusunod sa sainda alma mayong ipinagpanultol sa saindang kublit kung pinagbag o na bandang huri an libro ni mormon nagtatala na an kadagdagan na grupo kan mga lamanita na kombertido asin ta an saindang kasumpaan pinaghale na sa sainda asin an saindang kublit nagin puti na siring sa mga nephitaasin sinda pinagbilang na sa kairiba kan mga nephita asin pinag apod na mga nephita nephi an sumpa man ipinagpamugtak sa mga iba na nagrebelde sarong grupo nin mga nephita na pinag aapod na mga amlisitas na nagruluwas para sa sarong bukas na rebelyon kontra sa diyos kun kaya ini kapakinabangan na an sumpa dapat na maghugpa sa sainda alma an mga amlisitas kasunod nagbugtak nin sarong marka sa saindang mga sadire sa puntong ini an parasurat nagpundo sa naratibong pinagsasabi ako magboboot na kamo dapat makapaghiling na sinda an nagdara sa saindang mga sadire an sumpa asin sa arog kaini na maggibo daw nin lambang tawo na pinagsumpa magdara sa saindang mga sadire an saiyang kondenasyon alma sa pangyayaring ini an mga lamanita nagin iyo an kadakolon pa sa sainda sarong matatanos na mga katawohan na tangani baya na an saindang pagkamatanos naglampas pa sa mga nephita nin huli kan saindang paninindugan asin kan saindang katatagan sa pagtubod helaman an libro ni mormon dae nakapagpapahiling nin anuman na porma nin nakabaseng sumpa nin diskriminasyon ini nagsasabi na an kagurangnan dae naninikwal sainda na nagdurulok sa saiya maitom o maputi uripon asin libre lalake asin babaye asin siya nakapaggiromdom sa mga pagano asin an gabos kaagid para sa diyos pareho an hudiyo asin hentil nephi sa katunayan an kaoyitan kontra sa mga katawohan na may maitom na kublit pinagkokondena nin sobra sa saro uya bilang sarong halimbawa an maitomon na kublit man pinagsayon na kaiba sa sarong sumpa nin mainiton na klima sa pagsalin ni joseph smith kan bibliya sirka na minaladawan sa sarong mga katawohan kan bago pa an pagbahang dakula na pinag aapod na mga katawohan nin canaan dae maipagribong ki canaan na akeng lalake ni ham o an biblikong canaanitas canaanites na pinagsumpa nin huli ta sinda nakipaglaban kontra sa mga katawohan ni shum an libro ni abraham parte kan perlas nin dakulang kahalagahan na pinag akong kasuratan kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw nagpahiling na an hade kan ehipto iyo an saro sa kapag arakianan ni ham asin sarong kaparte kan dugo nin mga canaaanitas sa paagi ni pagkamundag sa paagi ni ham sa pakisumaro niya sa babaye na si ehiptos an kasabihan nagpasiring dagos sa estado asin kaya an dugo kan mga canaanitas pinagpreserba sa kadagaan kan tag init nin w w phelps nagpublisa nin sarong artikulo sa dyaryo kan simbahan na garo baga nag iimbitar sa mga libreng itom na tawo na yaon sa estado tanganing magigin mga mormons asin sa paghohorop horop sa koneksyon kan mga magagayon na mga pangyayari sa panahon na ini na grabeng nagkaginibohan pasiring sa kauntokan kan pangunguripon asin kolonisasyon kan mga itom sa africa free people of color kariribokan ang nagsunod sa mga komentaryo ni phelps roberts p asin siya pinagpuwersang birikon an saiyang posisyon na siya nag ako na dae naintindihan pero an kabirikan na ini dae nakapagtapos kan kontrobersiya asin an mga mormons biolenteng pinagpaharali gikan sa jackson county missouri limang bulan paglipas kan disyembre bush mauss p sa kaparehong pangyayari kan disyembre si joseph smith jr nagdikta nin sarong sitas sa doktrina asin mga tipan na nagsasabi na ini bakong tama na an siisay na tawo dapat na magigin yaon sa kauripnan kan iba tipan kan an simbahan nag isyu nin sarong opisyal testamento na nin huli ta an estados unidos na gobyerno nagtutugod nin pangunguripon an simbahan dae makikiaram sa mga uripon ni magbalangibog nin ebanghelyo sa ni magbunyag sainda na kontraryo sa kagustuhan asin kamawotan kan saindang mga amo ni makihalobilo sa o mag impluwensiya sainda sa sadit na bagay na tanganing magkausa sainda na magigin diskontento sa saindang situwasyon sa buhay na ini na kun saen magigin delikado ang mga buhay nin mga tawo lds dc covenant kan pebrero sarong prominenteng lider kan mga mormons w w phelps nagsurat nin sarong surat teoretikong pinagsasabi na an sumpa ni cain curse of cain nakaligtas sa dakulang baha sa paagi kan agom na babaye ni ham akeng lalake ni noah na uyon ki phelps sarong kapag arakianan ni cain messenger and advocate sa kadagdagan si phelps iyo an nagpoon sa ideya kan ikatulong sumpa ki ham sa sadire niya nin huli sa pag aagom nin sarong maitom na babaye ining maitom na agom na babaye uyon ki phelps bako sanang kapag arakian ni cain kundi saro sa mga enot na mga tawo bago pa ang dakulang baha na mga katawohan ni canaan bakong direktang karelasyon sa biblikong mga canaanitas pagkatapos kan baha kan an mga patakaran na pinag establisa kan simbahan para sa pagpapamahala nin mga asembliya sa templo nin kirtland na kaayon sinda na mga may gapos o libre maitom o maputi historiya kan simbahan vol ch p nagsusurat para sa messenger and advocate abril na dyaryo sa tema kan pangunguripon joseph smith nagsasabi kurita an historya kan mundo gikan kaining notableng pangyayari sagkod ngunyan na panahon asin saindang mananagboan an kautuban kaining solong propesiya kun ano man ang pinagdesinyo nin makapangyarihan sa magayunon na pangyayari iyo an bako kong pagsasabihon pero ako makakapagsabi na an sumpa dae pa pinaghahali sa mga akeng lalake ni canaan ni ini mangyayari sagkod na ini apektado kan siring sa dakulang kapangyarihan na pinagkausa kaini na maabot asin an mga katawohan na nakiaram sa kadikit kaining mga dikreto asin mga katuyuhan nin diyos sa bagay na ini maabot na yaon sa irarom nin kadikit na kondenasyon sa atubangan niya asin idtong determinadong pagpadanayon an dalan na ini na magpapahiling nin sarong kakontrahan asin sarong masugid na daeng kapahingaloan laban sa mga desinyo nin kagurangnan makakanood kunsoaring baya ini huri na para sa saindang sadireng karahayan na an diyos makakagibo kan saiyang sadireng trabaho na mayong tabang sainda na bakong diktado kan saiyang paghuhulit joseph smith jr messenger and advocate vol ii no april p history of the church vol ch pp kan abril sa messenger and advocate pg vol no kirtland ohio si smith nagsabi kan mga minasunod sa pag iisip baya na an tingog puwedeng magluwas na an sarong abolisiyonista nakipagpugulan nin kadakol na beses sa komunidad na ini asin na an pampublikong kamatean dae pinagpa alsa tanganing muknaon an mga mandarambong o mga kabingkilan na nagwawalat nin impresyon na an gabos na saiyang pinagsabi dae pinagka uruyunan asin nagresibe bilang ebanghelyo asin an tataramon nin kaligtasan ako maogmang masabi na mayong biolensiya o kalapasan nin publikong katuninongan an pinagkabtang na harayo sa bagay na ini na an gabos laeng lang sa nagkapira na pinag atendiran an sadire nindang mga gibohon asin bayaan an sarong mabootong tayo na mangaputan kan saiyang sadireng argumento na haranihon sa hubang mga pader kan si warren parrish sekretaryo ni smith nagsurat manunungod sa mga sentimiyento kan mga katawohan sa kirtland bakong pang haloy na an may sarong mabooton na tawo kan presbiteryong pagtubod nag abot sa banwaan na ini kirtland asin nagpahayag na magtataram manungod sa kahaputan sa abolisyon nakakaaram na igwa nin sarong dakulaon na sanga kan simbahan nin mga banal sa huring aldaw sa lugar na ini na bilang sarong katawohan liberal sa samuyang mga sentimiyento siya mayong pagdududa nag antisipar nin dakulang trayumpo sa pag eestablisa kan saiyang doktrina sa pag iriba nyamo pero sa bagay na ini siya napasala an doktrina ni kristo asin an mga sistema nin mga tawo iyo an yaon sa isyu asin konsekuwensiyang bakong maharmoniya gabos messenger and advocate vol no an simbahan dae naninikwal nin mga miyembro base sa rasa maski na an mga uripon kaipong igwa nin permiso kan saindang amo tanganing pagbunyagan asin nagkapirang mga maitom na tawo an pinag ordinahan sa pagkasaserdote sa bilog na kapanahunan ni joseph smith an pinaka enot na bantugang itom na banal sa huring aldaw iyo si black pete na nag ayon sa simbahan sa kirtland ohio asin igwa nin nagkapirang ebidensiya na siya nagkapot nin lds na pagkasaserdote an ibang aprikano amerikanong kabali si elijah abel kan joseph t ball kan or na iyo an nagpangenot sa boston branch poon asin walker lewis kan asin siring an saiyang akeng lalake si enoch lovejoy lewis na pinag ordinahan sa pagkasaserdote sa bilog na kapanahunan ni joseph smith si william mccary pinag ordinahan sa nauvoo kan ni apostol orson hyde duwa sa mga kapag arakian ni elijah abel pinag ordinahan man na mga elders asin duwa pang ibang maitom na tawo si samuel chambers asin edward leggroan pinag ordinahan na mga diyakono an mga amay na mga miyembro kan simbahan pinagpalaog sa templo sa kirtland ohio na kun saen si elijah abel nagresibe kan ritwal nin paghuhugas asin paglalahid hilngon sa journal of zebedee coltrin si abel man nagpartisipar sa duwang pagbubunyag para sa mga gadan sa nauvoo illinois siring sa ginibo ni elder joseph t ball kan si joseph smith nagsimbag sa mga minasunod na mga kahaputan habang nagbibiyahe gikan sa kirtland pasiringon sa missouri siring sa minasunod mga abolisyonista an mga mormons bakokami dae naniniwala sa pagpapabuhi sa mga negro smith p sa panahon nin nagkaigwa nin mas or menos na sarong dosenang mga maitom na miyembro sa simbahan an nauvoo illinois pinagbareta na igwa nin na maitom na mga miyembro kabali an buhi asin oripon sa katahawan kan late persecution of the church of latter day saints sa kapinunan nin si joseph smith nagpabantog kan saiyang naglalangkaw na kusog sa kontra pangongoripon na posisyon niya kan marso siya nagpoon sa pag aadal kan nagkapirang mga literatura mapanungod sa abolisyonista asin nagtaram ini nakakahimong magkulo an sakuyang dugo sa kairaroman ko sa pagmangno sa mga inhustisya kalupitan asin pagdadaog daog kan mga tagapagpamahala nin mga katawohan noarin daw an mga bagay na puwedeng mag untok asin an konstitusyon asin an mga batas iyo an magpapangibabaw history of the church kan pebrero si joseph smith nagsurat kan saiyang pananaw bilang sarong kandidato para presidente kan estados unidos an kontra pangongoripon na planketa kan saiyang plataporma nangangapudan para sa sarong paghinay hinay na pagtapos kan pangongoripon sa pag abot kan taon an saiyang plano nangangapudan sa gobyerno na bakalon an kalayaan nin mga uripon na gagamiton an kuwarta gikan sa pagpapabakal kan mga pampublikong kadagaan an mga pananaw ni joseph smith sa tunay na natura kan aprikanong amerikano uyon sa modernong pananay mapuwedeng paghilingon sa kasunod na pag oorolay olay siring an pagkatala sa history of the church volume p si elder hyde naghapot mapanungod sa sitwasyon kan mga negro ako nagsimbag sinda nag abot digde sa mundo na mga uripon sa isip asin hawak liwaton mo an saindang sitwasyon kaiba ang mga puti asin sinda magigin kapareho man ninda sinda igwa nin mga kalag asin mga pinanungdan nin kaligtasan magduman ka sa cincinnati o sa ibang siyudad asin maghanap ka nin edukadong negro na nakasakay sa saiyang karwahe asin saimong mahihiling an sarong tawo na pinagpa angat sa mga kapangyarihan kan saiyang sadiring isip pasiring sa saiyang pinagpalangkaw na estado nin kagalangan an mga uripon sa washington iyo an mas pinagpino kesa sa yaon sa haralangkaw na mga lugar asin an mga maiton na mga lalakeng ake iyo an magpapasirang sa kadaklan ninda na saindang pinaghirogan asin pinaghahalat si elder hyde nagsabi ipagpamugtak mo sinda panungtungan asin sinda magbubuhat na mas halangkaw sako ako nagsimbag kun ako an magpapalangkaw saimo na magin kalangkaw ko asin pagkatapos pinag igot kong daog daogon taka bako daw na maanggot ka asin mahingohang makapangibabaw ka sako siring kan ginibo ni oliver cowdery peter whitmer asin kadakol pang iba na nagsabi na ako daa sarong hulog na propeta asin sinda kapable nang magpapamahala sa mga katawohan maski na ngani ako dae nag isip na dadaog daogon sinda kundi pirmeng iyong gayo an mipagpapalangkaw sainda kun ako igwa sanang magiginibo sa mga negro ako an magpapamugtak sainda sa paagi nin estriktong batas sa saindang sadireng mga kalahi asin ipagpamugtak sinda sa sarong nasyonal na kapantayan pagkatapos sa kagadanan ni joseph smith jr kan an kahiroan nag agi nin inaapod na sarong krisis sa pagsasalida kan ini nagkabaranga sa nagkapirang mga grupo na iyo an nakapagtulak tanganing magkaigwa nin mga denosinang mga separadong denominasyon an lambing saro kaining mga denominasyon pinagmansayan an isyu nin rase asin espisipiko an ideya kan sarong itom na rasa na manlaen laen sa ibaba an sarong kalipotan kun paano na an nagkakapirang mga denominasyon pinag asikaso ining mga isyu pagkatapos na pagkagadan ni joseph smith jr an propetang si brigham young sr nagtukdo na an mga negro nagin maitom nin huli sa marka ni cain na an boot man sabihon na sinda mga canaanitas asin yaon sa irarom kan sumpa ni ham nin huli kaining rason an kadaklan sa mga itom na naggikan sa aprikanong kapag arakianan kaiba an sarong kadikiton na numero kan bakong maitom na an simbahan man pinaghuna na magigin mga canaanitas mapupuwede nang pag oordinahan sa pagkasaserdote sinda man pinagbarahan na makiayon sa pamanang regalo endowment asin selestiyal na pag aagom pero pinagtugutan na maglaog sa mga templo kan simbahan tanganing gibohon an pagbubunyag para sa mga gadan habang ining palisiya eksistido sa sobra nin sarong siglo ini pirme kaiba an promise na an panahon maabot kunsoarin sinda magkakaigwa nin pribilihiyo kan gabos na igwa kitang pribilihiyo asin kadakol pa kan an mga pamayo kan simbahan nagsabi na sinda nakaresibe nin sarong kapahayagan na an panahon kaining haloyon na promise nag abot na an komunidad ni kristo nag aako sa doktrina sa kahalagahan nin tawo o kahalagahan kan gabos na mga persona asin nagsabi na an diyos namomoot sa lambang saro sa satuya na parehas asin mayong kondisyon an gabos na mga persona igwa nin dakulaon na kahalagahan asin dapat na pagrespetohon na siring sa mga nilalang kan diyos na igwa nin tugmaad na mga karapatan an bulanos na pagkamoot asin an pag ako kan iba iyo an sarong esentiyal para sa katapatan sa ebanghelyo ni kristo sarong kapahayagan na ipinagtao sa paagi ki joseph smith iii kan mayo espisipikong ipinagpanungod sa ordinasyon kan mga maitom na mga tawo ini ipinagdagdag sa edisyon kan komunidad ni kristo na doktrina asin mga tipan bilang seksyon maski na ngani na an opisyal na palisiya iyo an bilog na suporta sa ordinasyon kan maitom na mga persona an komunidad ni kristo bako sana pirmeng libre gikan sa panrehiyon na mga kalaenan asin sa mga balakid na nagdadanay sa kultura kan sarong intelihensiyang bareta nagpublisa kan minasunod na mga tataramon na pinaghimo ni warren jeffs presidente kan pundamentalistang simbahan ni jesuskristo nin mga banal sa huring aldaw sa simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw stranghita si james strang nagpangenot sa sarong heneral na kumperensiyang resolusyon na pagtugutan an mga aprikano amerikano na magkapot nin halanghaw na pagkasaserdote kan ini konsistido ni joseph smith na bantugang ordinasyon nin sarong maitom na tawo na nagngangaran na si elijah abel para sa halangkaw na pagkasaserdoteng opisina nin sitenta kan an libro ni mormon nagsasabi na an itom asin puti gabos pinag imbitahan asin an gabos kaagid sa diyos nagkaigwa nin duwang signipikanteng maitom na mga elders sa simbahan sa irarom ni james strang habang siya buhay pa sinda samuel chambers asin samuel walker an simbahan ni jesukristo bickertonita pinagbalangibog an bilog na integrasyon kan rasa sa kabilugan kan gabos na mga aspeto nin simbahan magpoon pa kaidtong organisasyon kan kan an simbahan pinagsuspende an sarong elder nin huli ta pinagkontra niya an integrasyon kan gabos na mga rasa an historiyanong si dale morgan nagsurat kan an sarong maka interes na hitsura nin doktrina kan simbahan iyo na ini minapagpalaen sa anumang paagi laban sa mga miyembro kan manlaen laen na rasyal na mga grupo na bilog na pinag ako an gabos na mga pribilihiyo kan pagkasaserdote ini nakapagganap nin sarong makusugong tindog para sa pantawong mga karapatan asin pa halimbawa an hayag na pagkontra sa ku klux klan sa panahon kaidtong peryodo nin mga organisasyon kan ini minatalubo pa sana pagkatapos an enot na pankinabang giyera an itogon sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsya nin benguet filipinas an designadong zip code kaini iyo sosog sa sensus kan igwa ining katawong nag eerok digdi sa kaharongan igwa ining sukol na kilometro kwadrado an itogon napapagdolonan sa norte solnopan kan banwaan nin la trinidad asin kan tublay sa norte subangan kan banwaan nin bokod sa sur solnopan kan probinsya nin nueva vizcaya sa habagatan kan probinsya nin pangasinan asin sa solnopan kan banwaan nin tuba asin kan baguio an itogon na an kadaklan an nagbabanwaan mga ibaloi nagsasarig sa paghanapbuhay sa pagdudulang pagmina asin sa agrikultura an itogon nababanga sa na barangay an bu'ni ing ringworm sarong klaseng impeksyon fungal sa kublit nin mga tawo asin mga ataman na hayop arog kan mga baka obeha o orig an fungi mga orgamismo na nabubuhay sa pagkakan nin mga materyal sa tinanom o sa hayop an nakawsa kan inaapod na parasitic infection dermatophytes nagoop'op sa keratin sarong materyal nakukua sa pinakaluwas na soknong kan kublit buhok asin mga koko an mga fungi na ini mas buhay sa lugar na mayo'mo' asin maimbong an kundisyon na ini dati nang lakop poon pa kan mga taon na kadto binubulong sa paglahid kan merkuryo an mga mabuhok na lugar sinasabing dipisil bulongon kaya ini inaagi sa x ray asin sinusundan nin paglahid kan mga medikasyon na panlaban sa mga parasitikong organismo kan enot an huna ini impeksyon huli sa sarong olod pero an totoo bako man ini mga impeksyon fungal sa kublit asin parati an hitsura kaini naporma nin bilog na pitak na an palibot na gilid nasmumulang golod golod pero bako man pirme arog kaini sa totoo an dakul na bilog na porma sa kublit na paghuna bu'ni bako man siring kun maingat inieksamen kan doktor kaya kaipohan nanggad an malikay na pag'eeksamen pisikal kan apektadong kublit an pagsi'rip sa mikroskopyo kan kinaros na kublit asin pagkukultura kan sampol ngane mapatama an diagnosis asin tamang bulong an maitao sa ingles an termino medikal kaining bu'ni tinea asin may idinudugang na sana sa poro depende kun saen na lugar an atake kan bu'ni arog kan sa banga kan payo an apod tinea capitis sa hawak an apod tinea corporis asin sa bitis tinea pedis sabi ngane kaiyan mas nanbubuhay ini sa lugar na maiimbong saka medyo mayo'mo' kaya parati yaon ini napoon sa mga li ang kan mga moro' kan bitis o kamot sa lokonlokonan sa tohod o siko asin sa ka'ka' man an iba nakukua ini sa daga alagad dipisil ma isihan kun saen nanggad naghale an bu'ni na naolakit sa tawo an fungi nananalubo na husto sa mga basa basa asin maimbong na lugar arog kan mga locker room mga parigosan na publiko asin sa mga tipig kan mga kublit nin tawo o hayop ngane malikayan an maolaktan nin bu'ni ini an dapat sundon na mga lakdang may mga panlahid na ngonyan na sayod na panlaban sa bu'ni arog kan miconazole o terbinafine na linalahid magkaduwang beses sa aldaw saro man na lokal na tinanom na mabantig na gayo na panlahid asin pampahale' sa bu'ni iyo an kasitas an paglahid sige sana sagkod na mawara ini pero kun minsan may nawalat na mairom na inomayan kun labilabi an bu'ni an medikasyon inaagi sa pagtomar nin tableta an kasitas cassia alata linn senna alata sarong klaseng tinanom na maray na panlahid asin pambulong sa mga helang sa kublit arog kan bu'ni panaw asin arikdik ini inaataman man komo sarong tinanom na ornamental an senna alata tubong tal sa lugar na inaapod na neotropiko poon mehiko west indies abot paraguay asin makukua sa manlaenlaen na habitat sa tropikal na mga lugar ini natalubo abot sa altitud na metro pye mapanakop daa ining species sa austronesia pooon indya abot amerika an mga tinanom na ini mas ginagamit na ornamental asin komo medisinal sa sur subangan na asya amihanan australya asin sa kapatagan aprika an tinanom nalangkaw na metro pye na may dahon na sentimetro pul an laba an mga dahon natikop sa madiklom asin an burak kaini garo giyaw na kandila an bunga naghihitsurang matilabang bilog bilogon naabot sentimetro an laba asin an pisog kaini nawawarak paagi sa tubig o dara kan mga hayop an mga pisogan taranos mairom na kayumanggihon o itom mga sentimetro an laba asin milimetro an lakbang an pisogan may laog nin mga abot ralapnad triangulong pisog its active ingredients include the yellow chrysophanic acid marhay man ining pamurga huli sa anthraquinone na igwa ini an apod pa man na iba kan senna alata igdi sa filipinas akapulko sa sri lanka midbid ini sa pangaran na ath thora na ginagamit sangkap sa tradisyonal na bulong sinhala an kasitas garo mansana doot sa mga pasto alagad delikado ining makakan ta hilo ini sa mga hayop orog na sa kanding an ubak ginagamit panghilo sa sira asin ta kun makakan an tinanom kan tawo pwedeng ikagadan si muhammad ali namundag bilang cassius marcellus clay jr kan enero sa louisville kentucky estados unidos sarong dating amerikanong boksyador asin beses nagin kampeon nin world heavyweight nagadan si ali kan hunyo konsiderado bilang pinakamahusay na boksyador sa kasaysayan siya nagkamit nin medalyang bulawan sa kategoriyang light heavyweight division duman sa olimpikong karawat sa tig init sa roma italya sa saiyang pagigin propesyonal na boksyador namidbid siya bilang pinakainot na nagkamit kan world heavyweight na titulo na sunod sunod naipinangaran sa saiya an pinakainot na mall sa filipinas komo pagtaong onra saiya kan guminana siya laban ki joe fraizer sa inapod na thrilla in manila an madame tussauds hong kong saro lang sa mga magkapirang museong taro wax museum na trinogdas ni marie tussaud kan pransya ini namomogtak sa peak tower sa hong kong island sa hong kong ini an pinaka enot asin saro sa duwa sanang permanenteng museo ni madame tussaud sa asya an saro pa yaon sa shanghai tsina na nagbukas kan taon an hong kong na museo igwang pighaharong na haros na mga pigurin nin mga personalidad na an mga pigurin na asyano makatolo kan total na an kaini mga taga hong kong an mga tarong pigurin nakakaag sa mga pinagpisan pisan na kategorya siring sa hong kong glamour mga icon sa musika mga historikal asin mga heroe kan banwaan an mga kampyon asin mga bantogan sa kinaban si ramon b felipe sr pebrero enero sarong bikolanong abogado asin pulitiko siya nagin diputado sa primer distrito kan camarines sur sa duwang termino asin dangan nagin gobernador kan nasabing probinsya sa duwa man na termino asin siya nagin floor leader kan partido democrata sa senado kan filipinas bago kaini siya nagkapot kan kargong translator asin proofreader sa clerk of court korte suprema an mga magurang niya iyo sinda antero felipe asin carmen justiniani an enot niyang napangagom iyo si rosalia hidalgo kan milaor kan nabalo siya naagom niyang ikaduwa iyo an saro man na balo si gloria garcia balo ki roy bongat sarong empleyado sa gsis si gloria garcia na aki ninda gerardo garcia asin feliciana hadji iyo an ina kan presenteng alkalde kan siyudad nin naga na si john bongat aki ni roy bongat ki gloria garcia si felipe sr aki si nagin alkalde kan syudad kan naga si ramon felipe jr nagtapos siyang elementarya sa sta cruz elementary school segundarya sa manila totoo an duwang taon kaini kinua niya igdi sa naga sa camarines sur high school asin an abogasya sa unibersidad kan pilipinas kan panahon niya sa eskwela konsiderado siyang marayrahay na orador asin parasurat mala ta nagin siyang editor sa philippinhe law journal kan college of law asin nagawadan kan carson silver medal excellence in oratory sa sarong oratorical contest sa college of law up nagin man siyang reporter kan cablenews american si felix a fuentebella sarong bikolanong pulitiko na nagtukaw bilang representante kan ika distrito kan camarines sur sa kamara baha kan filipinas sa laog nin taon daing patod poon sungdô asin nin taon daing patod komo gobernador kan nasabing probinsya masabi na siya saro na sa pinakahalawig nagserbi asin nagkapot nin kargo opisyal sa probinsyang ini an napangagom niya iyo si rita palma kan goa camarines sur saiyang ama si mariano fuentebella na nagin man gobernador asin saiyang mga matuang tugang si jose asin manuel pareho man nagserbi komo gobernador aki niya si arnulfo fuentebella na nagserbi man bilang kongresista sa ika distrito kan camarines sur sa batasan pambansa kan filipinas asin halawig man nagtukaw komo representante kan ika distrito kan probinsya sa kongreso kan filipinas kamara baha an bicolandia sarong magasin sa bikol asin ingles na enot na nagluwas kan desyembre ini pagsasadiri asin pinapalagda ni tomas h kilates an magasin nagluluwas ultimong sabado kan bulan may opisina sa r republic super market building avenida rizal manila may sukol ining pul x pul mahibog makintab asin mahalnas an papel na ginagamit naabot sobra sa pahina an lambang paluwas an pabakal sa kalye sentimos an sarong kopya ginagaom na nag'abot an publikasyon na ini mga bareta mga artikulo pulitikal mga historiko kultural saka literaryong tokda' an parati napapalaman sa magasin siring man tinata'wan doon an mga pan turismong artikulo sa pagganyat sa mga parabasa na mabisto an gayon kan ronang bikol an mga kagtawo kan magasin na iyo an nagtataong pwersa sa pagpalagda iyo sindang minasunod inocencia k mancita editor jose a luzenttales namamahalang editor divinia f guina society movie editor josefina u castillo adverstising director magdalena a ables ciculation manager leon coquia art director an mga taga ambag na mga editor representado iba ibang probinsya kan ronâ iyo sinda luis dato ciudad nin naga eugenio h kilates ciudad nin naga flora de los santos manila mariano goyena del prado albay antonio salazar albay apolonio buban albay anastacio canciller manila manuel salazar camarines sur valerio zuniga sorsogon an mga hepe kan mga buro sa mga iba ibang lugar jose t arive namamayo ciudad nin naga rosalio imperial sr ciudad nin naga jose p sumil camarines norte antonio de la paz masbate asin si nicandro aguila catanduanes an krisis nin pagsangli sa kahiroan nin mga banal sa huring aldaw nangyari pagkatapos kan biolenteng pagkagadan ki joseph smith jr kan hunyo sa laog nin anom na bulan pagkatapos nin pagkagadan ni smith nagkapirang mga katawohan nagkumpetensiyahan sa pagsangli kan saiyang puwesto an mga pangenot na mga kandidato iyo sinda sidney rigdom brigham young asin james strang an mayoriya kan mga banal sa huring aldaw nagpiling magsunod sa pamamayo ni brigham young pero nagkapirang saradit na mga simbahan an nagsurulpot gikan sa krisis nin pagsangli ining signipikanteng pangyayari sa historiya kan mga banal sa huring aldaw na kahiroan nagresulta sa nagkapirang mga permanenteng pagkakabarangaan an bàgong simbahan ni kristo pinag organisa ni joseph smith jr asin nin sadit na grupo nin mga tawo kan abril sa katahawan kan panahon na idto asin sa saiyang kagadanan kan an administratibo asin eklesiyastikal na organisasyon kan bàgong simbahan naggikan sa egalitaryanong grupo nin mga paratubod hanggan sa institusyong pinagbasehan kan hirarkiya nin mga pagsaserdoteng mga opisina ining pagbabàgo sa paglipas nin panahon pinagdarang pareho kan pagtalubo kan populasyon nin simbahan asin an bunga nin pagbabago sa posisyon ni joseph smith jr bilang lider kan simbahan bago pa man sa pormal na establisamiyento kan simbahan si joseph smith iyo an nagkakapot kan titulong propeta tagakita asin tagapagpahayag prophet seer and revelator sarong titulo na kabilugang pinagsuportahan kan iba pang nagpundar na miyembro kan simbahan kaya lang habang an simbahan pinag oorganisa kesa baya sa legal na inkorporado kaini an propriyedad kaini kaipuhan na tiwalang pagkakaputan nin sarong katiwala si smith iyo an nagin katiwala sa tiwala trustee in trust kan simbahan sa pagpoon an pinakahalangkaw na pamamayong posisyon sa simbahan iyo an elder asin an mga elder kan simbahan paminsan pinag aapod na mga apostoles an poon na titulo ni joseph smith jr sa simbahan iyo an enot na elder habang an saiyang amigo asin kaibahan si oliver cowdery iyo an pinagtaw anan kan titulo panduwang elder kan marso si joseph smith jr nagmukna nin sarong korum nin tolong presidente na binantog na enot na panguluhan si smith iyo an nagin presidente kan enot na panguluhan sarong titulo na nagin asosyado sa opisina kan presidente nin simbahan si sidney rigdon asin jesse gause iyo an mga nagin mga tagapagpayo ni joseph smith jr sa enot na panguluhan kan disyembre si smith nagmukna kan opisina nin patriarka kan simbahan asin pinag ordina an saiyang ama joseph sr na iyo an magpano sa lugar an an pagpapamahalang patriarka siring sa an opisina iyo na an nangyaring pinag apod paminsan iyo na an nagpapangenot sa mga miting kan simbahan asin pinagsustine sa kumperensiya kan simbahan enot sa gabos na ibang mga opisyales kan simbahan kan pebrero si smith nagmukna nin sarong halangkaw na konseho sa kirtland ohio an kahawakan na ini pinagkonsiste nin doseng mga tawo na pinamamayuhan sa paagi kan enot na panguluhan an halangkaw na konseho sa kirtland iyo an nagkapot sa puwesto bilang pinakapamayong hudisyal asin lehislatibong kahawakan nin local na simbahan asin pinagkakaputan an mga bagay siring baga sa eks komunikasyon na mga pagdadangog asin pag apruba kan gabos na mga gastos kan simbahan nagkapirang mga bulan an naglipas kan hulyo an halangkaw na konseho kan sion pinag organisa sa far west jackson county missouri ining halangkaw na konseho nin sion pinagbantog man bilang tagapagpamayong halangkaw na konseho nin huli ini pinagngaranan na magpapangenot sa konseho na pinag establisa sa kirtland siring man sa gabos na paabutong pang halangkaw na mga konseho na yaon sa manlaen laen na istake lds dt an mga kasong pinagdangog sa nagtitindog na halangkaw na mga konseho sa luwas na mga istaka regular na pinag aapila sa halangkaw na konseho nin sion ini bilang pinaka ultimong korte na nagtitindog sana na panduwa sa enot na panguluhan an tagapagpamahalang halangkaw na konseho man nagtatao nin klaradong awtoridad para sa mga ordinasyon sa nagtitindog na halangkaw na mga konseho sa mga istaka nin sion kan pebrero haros sarong taon pagkatapos na maorganisa ang halangkaw na konseho sa kirtland an korum nin doseng apostoles o espesyal na mga testigo sa pangaran ni kristo sa bilog na kinaban pinagpormada bilang sarong nagbibiyaheng tagapagpamahalang halangkaw na konseho lds dt rlds historiya kan simbahan p ining konseho konsistido nin doseng mga tawo pinagpangapudan asin pinag ordinahan sa paagi kan tolong testigo kan libro ni mormon sa opisina kan apostol asin pinagngaran na magpangataman kan misyonaryong trabaho nin simbahanna boot sabihon na an saindang tagapagpamahalang puwesto yaon sa luwas kan mga istake nin sion si thomas b marsh pinagpalaen bilang iyo an saindang presidente sa kagawian habang pareho ining grupo asin an halangkaw na konseho nin sion na mga tagapagpamahalang halangkaw na mga konseho an saindang hurisdiksyon pinagbaranga na an saro bilang nagtitindog na mga ministro sa mga istaka nin sion asin an saro bilang nagbibiyahe sa luwas kan mga istaka sa pagpoon an korum nin dose iyo an tagapagsunod sa halangkaw na konseho nin sion halimbawa kan kunsoarin nagkaigwa nin bakante sa korum an nagtitindog na tagapagpamahalang halangkaw na konseho sa far west iyo ang nagpano sa mga bakante kunsoarin na an halangkaw na konseho nin sion pinagtunaw pagkatapos na an simbahan pinagpahale gikan sa missouri an pamayong opisina kan simbahan pinagbalyo sa nauvoo illinois duman si joseph smith nagporma nin bag ong tagapagpamahalang halangkaw na konseho na pinapangenotan ni william marks na iyo an nagpamahala sa halangkaw na mga konseho kan nasa luwas na mga istaka na yaon sa direksyon kan enot na panguluhan sa panahon kan saiyang pagkagadan si smith nagkakapot kan mga posisyon propeta tagakita tagapagpahayag asin tagapagsalin presidente nin simbahan presidente kan enot na panguluhan asin katiwala nin tiwala kan simbahan dae lang klarado kun an gabos na ining mga opisina dapat na pagkakaputan kan siisay na tagapagsangli asin ini bako man klarado kun siisay nanggad an dapat na tagapagsangli kasunod kan panggagadan ki joseph smith jr ini bako man tulos na klarado sa mga banal sa huring aldaw kun siisay an tagapagpamayo nin simbahan mga kontemporaryong mga testamento kan mga lider kan simbahan nagtataong huna na kun kuta an tugang na lalake ni joseph smith jr na si hyrum nakaligtas siya kuta na an tagapagsangli si hyrum pinag ordinahan na katabang na presidente nin simbahan asin tagapagpamahalang patriarka nin simbahan asin an tagapagsangli ki oliver cowdery na pinag ekskomunikado hilngon sa times and seasons hunyo cf doktrina asin mga tipan si hyrum kaya lang naggadan sa carthage illinois na kaiba ni joseph smith mapanungod ki hyrum si brigham young nagsabi sa pagsunod kan prinsipyo nin linyadang pagsangli ang nguhod na tugang na lalake ni joseph smith na si samuel iyo an masunod na potensiyal na kandidato sa linya kan panahon sa katahawan nin hunyo si joseph smith nagtala ni pahayag na kun siya asin si hyrum pagkukuahon paharayo si samuel h smith iyo an magigin tagapagsangli niya smith an intimate chronicle p william clayton diary typescript jul original in first presidencys archives kaya lang si samuel nagadan tulos kan hulyo pirang aldaw sana pagkatapos na si joseph asin hyrum nagadan an huri sa mga nawawalat na tugang na lalake ni joseph si william nagpoon sa pag ako sa karapatan na magsangli sa saiyang tugang na lalake bilang tagapagpamahalang patriarka sana kan maghaloy pagkatapos na magburulag sa nagkapirang mga banal sa huring aldaw na mga paksyon siya naghimo kan saiyang sadireng kaakoan sa panguluhan kan simbahan na may kadikit na resulta si william naghuna na an saiyang tugang na lalakeng si samuel pinaghilo sa kasugoan ni brigham young kaya lang si young nagpahimutik sa anuman na personal kabalihan sa pagpagiromdom na siya dae pa nakakaaram sa pagkagadan ni joseph smith mga tolo o apat na semana an nakaagi na halawig na pagkatapos na si samuel naggadan mayong pisikal na ebidensiya nagluwas tanganing prubaran na si samuel sarong biktima nin maraot na kaggibohan si joseph smith jr man garo baga nagtao nin indikasyon na saro kan saiyang mga akeng lalake an magsangli saiya nagkakapirang mga lider kan simbahan nagpahayag na kan agosto asin abril si joseph smith nagpamati na an saiyang pinakamatuagn akeng lalake si joseph smith iii iyo an magigin saiyang tagapagsangli hilngon sa roger launius joseph smith iii pragmatic prophet kan panahon na si joseph naggadan si joseph smith iii onse anyos an edad siring man kan abril joseph smith pinagbalangibog na nagpropesiya kan saiyang dae namumundag na ake magigin sarong akeng lalake na pagngangaranan na david asin mangyayaring magigin presidente asin hade nin israel hilngon sa valery tippetts avery from mission to madness the last son of the mormon prophet kan s si mark hofmann nagdaya nin sarong kopya ni patriarkal na bendisyon na ipinagtao ki joseph smith iii nagpapangaran sa hoben na si joseph iii bilang iyo an tagapagsangli ni joseph smith jr maski na ngani na dokumentong ini sarong kadayaan ini pinagbase sa mga kontemporaryong mga talaan kan arog kaining bendisyon kun dae kuta na si oliver cowdery asin david whitmer nagin ekskomunikado sinda puwede man kuta nang may kredibilidad na mag ako na magigin tagapagsangli ni joseph si oliver cowdery dati an panduwang elder kan simbahan sunod ki joseph smith asin sagkod sa panahon na siya nagin ekskomunikado nagkakapot nin mga susi kan dispensasyon kaiba ni joseph bilang kadagdagan siya kaiba ni joseph smith sa haros gabos na mga importanteng pangyayari sa amay na simbahan arog ki hyrum sa kahuri hurihi joseph smith an nag ordina ki cowdery bilang katabang na presidente nin simbahan asin nagtao saiya nin awtoridad sa pagtabang sa pagpapamahala sa bilog na simbahan asin magpapamahala kun mayo an presidente manuscript history of the church book a p church archives kaya lang si cowdery pinag ekskomunikado kan abril cannon and cook far west record pp si david whitmer pinag ordinahan na presidente kan halangkaw na konseho nin sion jackson county missouri asin si joseph nagbendisyon saiya kan hulyo na magigin sarong lider o sarong propeta kan simbahan na ini na an ordinasyon yaon sa sarong kondisyon na kun siya j smith jr dae nabuhay sa diyos sa sadire niya cannon and cook far west record p sa pagporma kan halangkaw na konseho sa jackson county si joseph nagsambit kun siya dapat na pagkuahon paharayo na saiyang naggibo an dakulang trabaho na an kagurangnan an nagtao sa atubangan niya asin na yan saiyang pinagmawot sa kagurangnan asin na saiya ngonyan pinaggigibo an saiyang katungkulan sa pag organisa kan halangkaw na konseho na sa paagi kaining konseho an kagustuhan nin kagurangnan mapuwedeng maipagpabantog cannon and cook far west record pp kaya lang si whitmer pinag ekskomunikado kan abril id pp an pagkagadan ni joseph smith nagwalat nin sarong numero nin mga importanteng mga lider kan simbahan mga konseho asin mga korum kadakul sainda nagkaigwa nin nagsaralimbayan asin o mga nagbabag ong mga gibohon na mayong paggigiya an mga kaakoan kan lambang saro kaining mga korum naghayag nin nagkapirang punto pagkatapos sa kagadanan ni joseph smith an pinakahalang halangkaw na ehekutibong konseho kan simbahan iyo an enot na panguluhan first presidency an kagadanan pareho ni joseph asin hyrum smith nagwalat ki sidney rigdon bilang iyo an nawawalat na miyembro kan enot na panguluhan sa amay kan abril si joseph smith asin oliver cowdery nagpatong nin mga kamot ki bro sidney rigdon asin nagkumpirma saiya kan mga bendisyon nin kadunungan asin kaaraman na magpapamahala kan simbahan kun mayo si brother joseph joseph smith diary abril church archives jessee papers of joseph smith vol pp kan tagsibol nin si joseph smith nagpopoon nang magdalagan bilang sarong pantolong partido kandidatura sa pagigin elehidong presidente kan estados unidos si sidney rigdon iyo an pinagnominar bilang bise presidente ni joseph smith asin naglipat sa pennsylvania tanganing ipag establisa an ligal na estaran duman an konstitusyon kan estados unidos nagdidikta na an mga elektorados kaipuhan na magboto para sa mga kandidato para presidente asin bise presidente gikan sa separadong mga estados kan maresibe na bareta manungod sa pagkagadan ni joseph smith si rigdon nag ako na nakapagresibe nin sarong kapahayagan na pinagpangapudan siya na magsangli ki joseph smith bilang tagapagbantay kan simbahan asin siya hidaling nagbalik sa nauvoo tanganing gibohon ining saiyang kaakoan pagkatapos sa enot na panguluhan an tagapagpamahalang halangkaw na konseho sa nauvoo iyo na an pinakapamayong lehislatura asin hudisyal na konseho nin simbahan asin igwa nin awtoridad na kapantay kaiyan na yaon sa enot na panguluhan lds dt an presidente nin istaka sa nauvoo na si william marks iyo an presidente kan halangkaw na konseho kan panahon na iyan an balo ni joseph smith na si emma nakiolay ki marks na iyo an magsangli ki joseph bilang presidente asin katiwala sa tiwala kan simbahan pero si marks nagsuporta sa mga kaakoan ni rigdon an korum nin dose na orihinal na pinag ordinahan na magin nagbibiyaheng mga ministro asin pinagdelegaran nin kapamayuhan sa panluwasang mga lugar kan mundo na kun saen mayo pang mga istaka lokal na mga kongregasyon na pinag establisa sa paagi nin kapahayagan an dose bilang sarong kahawakan igwa nin awtoridad na kapantay kan sa enot na panguluhan sa tagapagpamahalang halangkaw na konseho asin kan korum nin sitenta lds dt kaya lang an doseng apostoles mayo nin karapatan na magpaduman sa sion o sa arinman na mga istaka kaini na kun saen igwa nin sarong regular na halangkaw na konsehong pinag establisa tanganing pamahalaan an anuman na mga bagay mapapanungod kaini minutes of a grand high council may in patriarchal blessing book p church archives sa bandang huring mga taon kaya lang si smith nagtao sa dose nin sarong dakulang gibohon sa pagpapamahala kan simbahan ipinagtutuka sainda na iyo an magpapadalagan kan mga temporal na bisnis kan simbahan asin pinag ako sa kadaklan sainda sa konseho nin singkuwenta council of fifty an saiyang pinakaharaning kahawakan nin mga politikal na mga tagapagpayo asin an pinaglahidan na korum anointed quorum an saiyang pinakaharaning kahawakan nin mga teolohikong tagapagpayo si brigham young sa partikular iyo an saro sa mga nagin pinakaharanihong katiwala asin iyo kun may okasyon an nagpapamahala sa kapanahunan nin s kun mayo si joseph smith an iba pang posibilidad para sa kasanglian iyo an konseho nin singkuwenta council of fifty sarong grupo na pinagkakatiwalaang mga tawo an iba sainda bakong mga mormon na nangangampanya para ki joseph smith kan saiyang na pagdalagan para presidente kan estados unidos asin naghangad na makapag establisa nin sarong teokratikong gobyerno si rigdon nagbalyo sa pennsylvania na tanganing ligal na makapagdalagan bilang bise presidente sa sarong miting kan konseho nin singkuwenta kan tagsibol nin si smith nagsabi sainda na kaibahan niya ako minatiklop pagdara asin responsibilidad sa pagpapamahala kan simbahan na ini gikan sa sakuyang mga abaga pasiring sa saimo proklama ni joseph smith ngonyan pakusuga an saimong mga abaga asin magtindog sa irarom kaini na siring sa tunay na lalake nin huli ta an kagurangnan minatugot sakuya na magpapahingalo sa dikit na panahon undated certificate of the twelve brigham young papers uyon ki benjamin f johnson sarong miyembro kan singkuwenta pero bakong sa dose nakagiromdom na si joseph nagtindog asin nagtaram sa presensiya kan korum nin dose asin iba pang nakapalibot sa saiya autobiography of benjamin f johnson p uyon ki wilford woodruff si joseph nagsabi na an kagurangnan ngonyan nag ako kan saiyang pinagpatrabaho asin mga sakripisyo asin dae na naghagad saiya na magpadagos sa pagdara kan mga responsibilidad asin kagabatan asin sa paghawas kaining kahadean asin nagbaling sa iba na nakapalibot saiya kaayon an dose siya nagsabi asin sa pangaran nin kagurangnang jesukristo ako ngonyan magpapamagtak kaini sa saindo na sakuyang mga katugangan sa konseho kan asin ako magpapagpag kan sakuyang bado sa linaw gikan sa gabos na responsibilidad magpoon ngonyan na panahon asin sa maabot sa panahon nin pagkagadan ni joseph smith sinda rigdon young asin an kadakol pang iba na mga lider kan simbahan yaraon sa luwas kan estado na may mga misyon ebangheliko para sa simbahan rigdon nagbalik sa nauvoo enot agosto asin kan sunod na aldaw nagbalangibog sa sarong publikong miting na siya nakapagresibe nin sarong kapahayagan na nagngangaran saiya bilang tagapagbantay kan simbahan si president william marks nag apod para sa sarong kumperensiya kan agosto tanganing magdesisyon sa isyu kan si brigham young nakadangog mapanungod sa pagkagadan ni joseph smith habang nagsisirbe sa sarong misyon sa boston an saiyang enot na reaksyon iyo an paghapot sa saiyang sadire kumbaya pinagdara ni joseph an mga susi nin kahadean kaiba niya gikan sa kinaban pero siya tuloy nakapagmate nin asegurasyon na an mga susi nin kahadean nagwalat sa simbahan mhby kan agosto si brigham young asin an iba pang mga dose nagbaralik sa nauvoo sa sunod na aldaw nakipaghilingan sinda ki sidney rigdon na inotro an saiyang pag ako na magin tagapagbantay kan simbahan brigham young nagsimbag si joseph nagpatong sa satuyang mga payo kan gabos na mga susi asin kapangyarihan na minapanungod sa pagiging apostol na siya mismo sa sadire niya an nagkakapot bago pa man siya pinagkua paharayo smith history of the church kaya habang an historikong enot na panguluhan iyo an dating namamayo sa simbahan si young naghaya nin sarong ad hoc na panguluhan kan simbahan sa laog kan korum nin dose si young naghingoha nin maigot na ipagpahayag sa mga katawohan na siya sana ang nagkakapot nin mga karapatan na magpamayo kan simbahan siya nagpadagos sa pagpahayag sa mga dalan habang nakasakay sa paboritong kabayo ni joseph smith na pinagngaranan na joe duncan sa kumperensiya kan agosto si sidney rigdon an nagtaram enot sa asembliya naghahagad sa mga banal na kumpirmaron an saiyang pagigin tagabantay tanganing saiyang suportaran an saiyang pag ako si rigdon pinagsabi an saiyang halawig na paki ibahan ki joseph smith asin sa katotohanan na siya sana an natatadang miyembro kan enot na panguluhan si rigdon nagsabi man na si joseph smith iyo an nagpadara saiya sa pennsylvania tanganing likayan an bilog na panguluhan na magkagaradan sa padagos na komplikto an hiro pasiring sa pennsylvania man nangyari tanganing si rigdon magigin kapareha bilang bise presidente ni joseph smith na nagkandidato bilang presidente nin huli ta an bise presidente dae makakandidato kun gikan sa parehong estado pagkatapos na si rigdon nakapagtaram na sa laog nin nubenta minutos si young nag apod nin hingalo sa laog nin duwa asin kabangang oras kan an kumperensiya nagbalik si young nagtaram pinagdoon an ideya na mayong tawo an puwedeng makapagribay ki joseph smith kaya lang siya nagsabi na an korum nin doseng apostoles igwa kan gabos na mga susi kan pagkasaserdote na si joseph an may kapot siya nagsimbag sa pinaghaya ni rigdon na pagngaranan na tagapagbantay sa pagsabi na si rigdon asin smith nagkaigwa nin dae pagka intindihan kaining mga huring taon embes baga nin sarong tagapagbantay si young naghaya na an korum kan doseng iyo an pagngaranan na magpamayo kan simbahan kadakol sa mga parasunod ni young sa huri nakagiromdom na habang si young nagtataram siya nahiling o nagboses na siring ki joseph smith na kun saen saindang pinanungod sa kapangyarihan nin diyos an mga rekord na ngonyan napag araman nag establisa nin na sinurat na mga patotoo kan mga katawohan na nagsabi nin sarong transpormasyon o espirituwal na manipestasyon an nangyari si rigdon nagsayuma sa sarong kahagadan na simbagon si young pinaghagad niya ki phelps tanganing iyo ang magtaram para saiya kaya lang si phelps nagtaram na pabor sa pinaghaya ni young ang naka asembliyang mga miyembro kan simbahan tulos nagboroto kun iyo baya o dae na akseptaron an dose bilang iyo ang bag ong mga lideres kan simbahan an mayoriya nagboto pabor sa dose idtong nagkontra na magboto laban ki young gabos sa bandang huring na ekskomunikado gikan sa simbahan nin nauvoo kaiba an suporta kan mayoriya kan mga parasunod si brigham young nag asumir nin kapamayuhan kan simbahan siya nakipaghilingan sa dose asin mga miyembro kan pinaglahidan na korum kan agosto sinda bishop newel k whitney asin george miller pinagngaranan tanganing asikasuhon an mga bagay kan nagadan na katiwala sa tiwala na si joseph smith asin mag andam sa paglaog sa katungkulan bilang mga katiwala kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw smith history of the church samantala si sidney rigdon dae nagbaya sa saiyang mga kaakoan asin nagpoon na mag organisa nin mga suportadores sa nauvoo an doseng apostoles nakadiskubre na si rigdon nagpapasaluib kan saindang awtoridad kan septiyembre si rigdon nag ako na siya igwa nin kapangyarihan asin awtoridad labaw sa doseng apostoles asin dae minauyon sa saiyang sadire na maki ibahan sa saindang kalakawan smith history of the church an dose tulos na dae pinaki ibahan si rigdon sa kamugtakan na naghihimo nin sarong kabarangaan sa laog kan simbahan sa paagi nin pag ordina nin propeta mga pade asin hade kontraryo sa sinabi paagi nin diyos george a smith diary sept church archives siya pinag ekskomunikado in absentia sa paagi kan konseho komun kan simbahan kan septiyembre times and seasons sept oct si rigdon nagsasabi na an mga suportadores ni young pinagpakatakot an saiyang buhay nagdulad gikan sa nauvoo asin nag establisa nin sarong separado sekta kan simbahan sa pittsburgh pennsylvania na iyo an nag ekskomunikado ki young asin an haros kan dose sa heneral na kumperensiya kan oktubre an korum kan dose nagpangenot bilang iyo an pinakahalangkaw na awtoridad sa pinaka enot na pagkakataon si brigham young iyo an pinagsustine bilang an presidente kan korum nin dose asin enot na panguluhan kan simbahan an mga banal dae nagsustine ki william marks bilang presidente kan istaka nin nauvoo pinagsustine si john smith na karibay niya times and seasons nov sa kumperensiyang ini si brigham young man nagtaram sa isyu nin kapahayagan mas lalo na kun an kapahayagan nag untok na sa pagkagadan ni joseph smith o kun dae siisay baya ang magreresibe asin magpublisa kan mga ini siya nagsabi kan saiyang sadire na daeng pagkaaram mapanungod sa tema na nagtapos an lambang miyembro igwa nin karapatan na magreresibe nin mga kapahayagan para sa saindang mga sadire pareho an lalake asin babaye pagkatapos siya nagpaliwanag kun kamo dae nakaaram kun kiisay na karapatan ini na magtao nin mga kapahayagan ako magsasabi saindo ini iyo ako times and seasons vol v pp habang ining mga pangyari nangyayari sa nauvoo saro pang tagapagsangli ni joseph smith an nagpoon sa pag ehersisyo kan saiyang kaakoan sa mga yaon sa luwas na mga simbahan sa michigan indiana illinois asin wisconsin maski na ngani na siya bago pa sanang kombertido pinagbunyagan kan pebrero si james j strang tuminindog na sarong makusog determinado asin sa poon tuninong na mauswagon na hamon sa mga kaakoan ninda young asin rigdon si strang sarong elder nin simbahan pinagkargohan na mag establisa nin sarong istaka sa wisconsin kun dapat na an mga banal sa huring aldaw mapuwersa na mag abandona kan saindang pamayong opisina sa nauvoo illinois siya nagkakapot nin sarong surat bantog bilang an surat nin kapagngaranan letter of appointment an surat na ini pinaghunang sinurat ni joseph smith sa bulan kan saiyang pagkagadan pinagngaranan si strang na iyo an magigin tagapagsangli ni joseph smith bilang presidente kan simbahan si strang man nag ako na sa panahon kan pagkagadan ni joseph smith siya pinagbisita nin mga anghel na nag ordina saiya bilang iyo an tagapagsangli ki smith an kapag akoan ni strang naghikayat sa kadakol na mga banal sa huring aldaw na nagkadaragka sa amay na mga doktrina kan simbahan na iyo an padagos na kapahayagan sa paagi kan nguso nin sarong buhay na propeta kan agosto na kumperensiya si young pinaghurot na mayong solong tawo na makapagsangli ki propetang joseph smith si young tulos pagkatapos pinaggamit an times and seasons na pahayagan sa pagbalangibog sa simbahan kamo mayo nang sarong propeta kundi kamo igwa nin mga apostoles si strang bilang kabaliktaran nagbalangibog na igwa nanggad sarong barong propetang mormon na masangli ki joseph smith si strang nag ako na nakipag olay sa mga anghel asin na siya nakanagbo asin pinagsalin kuta na an sarong suanoy na mga talaan na pinag ukit sa laminang metal na siring baya ki joseph smith kaidto an ibang prominenteng mga banal sa huring aldaw naniwala sa surat nin kapagngaranan asin pinag ako si strang na iyo an ikaduwang propeta tagakita tagapagpahayag asin translador kan simbahan saro sa mga parasunod iyo si william smith an huring natatadang tugang na lalake ni joseph smith siya naghagad na pag ordinahan na magin pangenot na patriarka kan mayo asin sunod na pinag ako na an saiyang ordinasyon nangangahulugan na siya an dapat na presidente kan simbahah nin huli sa posisyon ni hyrum smith na parehong pangenot na patriarka presiding patriarch asin kaantabay na presidente associate president an iba man minadugang kina martin harris na testigo sa libro ni mormon an dating presidente kan istaka nin nauvoo na si william marks panduwang obispo kan simbahan asin katiwala sa tiwala nin simbahan na si george miller an apostol na si john e page an dating apostol na si william e mlellin asin john c bennett ekskomunikado ni joseph smith an pahayagan ni strang na imprinta nin sarong testamento na su boot pinagpirmahan ni william smith ina ni joseph smith na si lucy mack smith asin tolong mga tugang na babaye ni joseph na minapatunay na an pamilya kan smith naniniwala sa kapagngaranan ni j j strang kaya lang si lucy mack smith nagtaram sa atubangan nin mga banal kan oktubre heneral na kumperensiya asin nagsabi na siya naglalaom na an gabos niyang mga kaarakian mag aantabay sa mga banal pasiring sa sulnupan asin kun sinda magduman siya maiba si brigham young sunod na nagsabi kami minapaabot nin nagtatabang na kamo ki inang smith siya igwa nin pinakamatibay na karwahe sa siyudad asin habang siya nabubuhay magsasakay sa laog kaini kunsoarin asin kun saen niya gusto millennial star vol vii p kumbaya siya nagbalyo kan saiyang suporta gikan ki brigham young pasiring ki strang sa taon na nagsunod sa kumperensiya kan oktubre iyo an sarong bagay nin debate ano baya an tunay iyo na siya dae nakaabot sa utah naki estar baya sana sa saiyang manugang na babaye si emma sa nauvoo sagkod kan saiyang pagkagadan kan tag init nin si strang nag establisa kan saiyang separadong organisasyon nin simbahan sa voree wisconsin asin nangapudan sa mga banal sa huring aldaw na magkatiripon duman siya asin an saiyang hirarkiya pinag ekskomunikado kan korum nin doseng apostoles sa nauvoo asin bise bersa si strang pinagbadil kan mga parakontra kan saiyang simbahan kan hunyo asin nagadan hidali pagkatapos an haros kan saiyang mga parasunod nakiayon ki joseph smith iii asin sa reorganisadong simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw ngonyan pinag aapod na komunidad ni kristo bago an pagkagadan ni joseph smith an enot na panguluhan naghimo nin haros gabos na mayor na mga desisyon asin nagpangenot sa simbahan ni kristo pareho sa natural asin espirutuwal na mga bagay kan hunyo si sidney rigdon pinag ordinahan ni joseph smith bilang sarong propeta tagakita asin tagapagpahayag na iyo an saro sa mga kaparehong eklesiyastikong mga titulo na kapot ni smith an simbahan ni jesukristo minamantine na bilang enot na tagapayo ni smith rigdon dapat na iyo kuta na an natural na lider kan simbahan pagkatapos kan pagkagadan ni smith sa arog kaining pagka intende an simbahan ni jesukristo aktibong kuminontra sa opinyon na an korum nin dose iyo an nagkaigwa nin karapatan na magpamayo kan simbahan an posisyon kan an simbahan ni jesukristo iyo na si rigdon iyo an dapat kuta nang pinagtugutan na magin kun ano an saiyang pinag ako sarong tagapagbantay sa simbahan sagkod na tamang pamamaagi makapagdesisyon sa masunod na presidente kan simbahan an simbahan ni jesukristo minamantine na an mga pamamaagi na nagdesisyon na si brigham young iyo an magpangenot sa simbahan bilang sarong biolasyon kan dapat na mga pamamaagi kan simbahan kan disyembre kunsoarin si young nag organisa nin sarong bag ong enot na panguluhan an korum nin dose nagkaigwa sanang pito kan dose kaining mga miyembro na presente tanganing representaron an sarong konseho na madesisyon sa panguluhan si william smith john e page asin lyman wight dati nang dae nag uruyon sa mga pamamaagi asin bakong presente si john taylor asin parley p prat yaon sa salt lake valley asin mayong pagkaaram sa mga pamamaagi iyo ini an nakapagtada sa pitong presente sarong mayoriya nin saro na an boot sabihon si young kaipuhan na magboto para sa saiyang sadire na tanganing makapaggana nin sarong mayoriya bote kan korum na pabor sa saiyang pamamayo si young nagpili nin duwa kan iba pang mga apostoles sinda heber c kimball asin willard richards bilang an saiyang mga tagapagpayo sa enot na panguluhan ini nakapagtada sana nin apat na mga miyembro kan korum nin dose na presente sa pagboto pabor sa pagmukna nin bag ong enot na panguluhan sinda orson hyde wilford woodruff george a smith asin si orson pratt an simbahan ni jesukristo pinaghuna na ining aksyon iyo an sarong biolasyon kan batas nin simbahan na pinagkompromiso an awtoridad ni sidney rigdon na mayong mayoriyang boto kan korum an lds simbahan aktibong nagkontra sa arog kaining paghiling kan mga pamamaagi pagkatapos kan saiyang ekskomunikasyon sa paagi kan komon na konseho nin simbahan common council of the church asin yaon sa irarom nin seryosong persekusyon si rigdon nagbalik sa pennsylvania an aktuwal na awtoridad kan komon na konseho nin simbahan na paggibohon ining aksyon iyo an sarong kontrobersiyal na topiko sa katahawan nin kadakol na mga organisasyon sa laog nin kahiroan nin banal sa huring aldaw si rigdon pinagpaduman sa pennsylvania na tanganing magkandidato para bise presidente kaiba si joseph smith si rigdon nagpara ikot sa mga sirangang mga sara kan simbahan sa huring parte kan asin sa amay nin pinagtiripon an mga lideres sa saiyang kausa siya pinagbalihan kan dating mga miyembro kan enot na panguluhan na sinda john c bennett asin william law asin man kan dating apostol na si william e mlellin kan abril kinseng taon pagkatapos kan orihinal na organisasyon kan simbahan si rigdon nagpangenot sa sarong heneral na kumperensiya kan mga rigdonitang mga banal sa huring aldaw sa pittsburgh na mina establisa nin sarong bag ong hirarkiya siya mismo sa saiyang sadire pinagsustine bilang presidente kan simbahan an bag ong korum nin doseng apostoles konsistido ninda william e mlellin george w robinson benjamin winchester james blakeslee josiah ells hugh herringshaw david l lathrop jeremiah hatch jr e r swackhammer william small samuel bennett si carvel rigdon nagin iyo an pangenot na patriarka asin sarong nagtitindog na halangkaw na konseho korum nin sitenta pangenot na bishopric asin iba pang mga presidente kan mga korum an pinag establisa bilang kadagdagan si rigdon nag apod nin sitenta asin may tolong mga tawo asin akeng mga lalake nin sarong grandeng konseho seguro sarong adaptasyon kan konseho nin singkuwenta asin man sa kumperensiya an bag ong organisasyon kan simbahan pormal na pinagbalik an pangaran kaini sa orihinal na pangaran an simbahan ni kristo pagkatapos na ining grupo na dis organisa si william bickerton nagre organisa kan simbahan ngonyan bilang an simbahan ni jesukristo an mayoriya kan mga banal sa huring aldaw sa lugar nin nauvoo akseptado an pamamayo kan korum nin doseng apostoles baya tulos o sa laog kan minasunod na mga dekada kan ining grupo napuwersang magharale sa saindang mga estaran asin sa bago pa sanang pinagtugdok na mormon na templo sa nauvoo nin huli sa nagkukusog na komplikto asin mga persekusyon an templo sa huri dagos na pinagdestroso an mga banal nagpoon na nagpasiriring sa sulnupan maski ngani luhay sa enot nin huli kan malupiton na taglipot an mga nagsurunudan na mga wagon nag untok sa winter quarters nebraska bago ini nagpadagos na magpasiring sa great basin na iyo na sa ngonyan an utah kan si brigham young asin an iba pang mga apostoles nagporma nin sarong bag ong enot na panguluhan si young na pinagsustine na bilang presidente kan korum nin doseng apostoles kaya an nagin presidente kan iyo na ngonyan na pinagbabantog na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw an pinakadakulang sekta kan mormonismo sa paktor na singkuwenta may na mga miyembro sa bilog na kinaban poon kan disyembre an saiyang duwang mga tagapagpayo iyo sinda heber c kimball asin willard richards an huri na iyo an presente kansoarin na si joseph smith pinaggadan an paagi nin pagsangli ni young iyo na an nagin panalmingan na mayong pinalaen sa laog kan sekta nin utah sa kagadanan nin lambang presidente an enot na panguluhan pinagtunaw asin an presidente kan korum nin doseng apostoles nagin iyo an bagong presidente an mga banal sa huring aldaw sa utan minasustine nin bag ong propeta asin kan saiyang mga tagapagpayo sa laog nin sarong solemning asembliya sa panahon kan masunod na heneral na kumperensiya an simbahan ni sidney rigdon natunaw sa laog nin kadikit na mga taon pagkatapos na ini organisaron pero ini pinagre organisa bilang an simbahan ni jesukristo kan na iyo an nagpapadagos sagkod sa aldaw na ini saindang pinaghiling na an pag ako ni young sa kapangyariha iyo an sarong biolasyon kan batas nin simbahan na nagkompromiso sa awtoridad ni sidney rigdon na mayong sarong mayoriyang bote kan korum si james j strang na pamamayo nagbaseng gayo sa saiyang pansadireng kaakoan na magin sarong propeta na pinagpangapudan nin diyos kansoarin na siya mortal na nalugadan nin mga paragadan kan siya nagsayuma na magngaran nin sarong tagapagsangli pinagpabayaan an bagay sa mga kamot nin diyos kan mayong propeta an nagtunga an kadakulon kan saiyang simbahan natunaw maski na ngani na kakadikit na mga loyal na mga kongregasyon yaon pa man sa ngonyan kadakol sa mga banal sa huring aldaw na yaraon sa midwest kabali si strang naniniwala na saro o iba kan mga akeng lalake ni joseph smith iyo an magpapamayo kan simbahan an simbahan nagpublisa nin sarong kapahayagan kan na nagsasabi ako nagsasabi sa sakuyang surugoon na si joseph saimo asin sa saimong banhi an mga lahi kan kinaban pagbebendisyunan asin ini iyo an mahiwas na interpretado bilang endorso kan konsepto nin linyaladong kasanglian dokumentaryong ebidensiya mina indikar na si smith pinagpalaen an saiyang akeng lalake bilang iyo an saiyang tagapagsangli sa kadakol na mga pribadong mga miting asin publikong mga pagtitiripon kabali an liberty asin nauvoo sa katunayan si brigham young nag asegurar sa kadaklan kan mga parasunod sa huring parte kan na an hoben na si joseph iyo nanggad na masangli sa lugar kan saiyang ama si young puwedeng pinagrekonoser an patrilinyaladong karapatan nin pagsangli para sa mga akeng lalake ni joseph smith na sa laog kan mga taon kasunod sa pangadan ki smith siya hayag sa kabilugan nin boot nakipag olian sa mga akeng lalake na si joseph smith iii asin david hyrum smith tanganing makiayon sa hirarkiya kan simbahan sa utah parehong smith kaya lang bilog na minakontra sa bilang nin mga pinaggigibo espesyalmente an pag agom nin dakol plural marriage asin nagsayuma na makiayon sa simbahan kan utah sa pangyayari kadakol na mga banal sa huring aldaw sa midwest an nakipag ayonan sa likod kan pamamayo ninda jason w briggs zenas h gurley william marks asin iba pa kan huring parte nin sinda nagproponer nin sarong mas solidong estruktura kan simbahan kun minsan pinag aapod sa kontemporaryong gikanan bilang an bagong organisasyon asin arog sa iba an mga grupo kan mga banal sa huring aldaw naghagad ki joseph smith iii na iyo an magigin nindang presidente si smith iii nagsayuma na magpamayo sa arinman na simbahan laen lang kun namate niyang inspiradong gibohon ini kan siya nagpahayag na siya nakapagresibe kan inspirasyon asin nagin propeta presidente kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw kan abril si smith iii nagtaram kan kumperensiya sa amboy illinois ako magtataram sa saindo mga katugangan siring ako naglaom na kamo iyo man asin sa pagtubod ako nagtiwala saindo bilang sarong katawohan na an diyos nagpromisa kan saiyang mga pagbebendisyon ako nagpadigde bako para sa sadire ko kundi sa paagi kan impluwensiya kan espiritu nin huli ta sa ibang panahon na nakaagi ako nakapagresibe nin mga manipestasyon na nagtutukdo sa position na ako magpopoon sa pag ako ako nagmamawot na magsabi na ako nagpadigde bako na pagdiktahan nin siisay na mga tawo or kairiban nin mga tawo ako nagpadigde sa pagsunod sa sarong kapangyarihan na bakong sakuya asin pagdidiktahan sa paagi nin kapangyarihan kan nagpadara sako an balo ni joseph smith na si emma siring man sa duwang mga tugang na lalake ni joseph iii nakipagbali sa organisasyon na ini sarong dekada an nakaagi an grupo nagdagdag nin taramon na reorganisado sa opisyal na kapangaranan nin simbahan tanganing ipagpalaen ini kesa mas dakulaon na grupo sa utah maggikan sa sarong panahon sa pagpoon kan ika beynteng siglo an mga lideres kan kapareho na ining grupo asin kan grupo sa utah iyo an mga pangenot na mga pinsan ni joseph smith an simbahan ngonyan pinag aapod bilang komunidad ni kristo igwa pa nin nagkapirang iba pang mga banal sa huring aldaw na mga sanga sa bloomington crow creek half moon prairie asin eagle creek illinois asin vermillion indiana an lambang saro nagkawaralat na mayong mga liders pagkatapos kan krisin nin pagsangli kan an mga grupong ini nagkasararo sa irarom kan pamamayo ni granville hedrick ining grupo iyo an nakapagmana sa pangaran simbahan ni kristo asin nagin bantugan na iyo an hedrickites ngonyan ining saditon na simbahan igwa nin pagsasadire nin sarong dakulaon na porsiyon kan templong kinamugtakan sa independence missouri asin an saindang mga miyembro komon na pinagpabantog na templong lote nin mga mormons si manuel t fuentebella okt peb sarong bikolanong doktor asin pulitiko na nagsirbe komo diputado sa ika asin ika lehislatura kan filipinas representado an ika distrito kan camarines sur an mga magurang niya iyo sinda mariano fuentebella asin perpetua tria na parehong namundag sa sangay camarines sur matuang tugang niya si jose fuentebella na saro man na nagin gobernador kan camarines sur asin senador kan filipinas matingog na orador siya saro man na poeta sa bikol asin sa espanyol abilidad na nagamit niyang gayo sa saiyang pagkakampanya sa panahon nin eleksyon bisto man siya sa pagimbento nin mga lokal na preparasyon sa pagbulong saro man siyang kompositor mala ta dakul siyang tinokdang musika para sa danzas comparsas asin foxtrot segun ki realubit si manuel fuentbella mahigos na taga tokda' nin mga rawitdawit direkta asin simple an mga tataramon na ginagamit ogos siya ki manuel roxas kan ini tagataram sa lehislatura asin dakul siyang ipigtolod na mga bill na nagin mga importanteng mga leyes asin saro kaini iyo idtong ley na nagtugot nang makaboto an mga kababaehan woman suffrage saiya ipinangaran an sarong ospital sa barangay consocep ocampo camarines sur na kan hunyo nagin nang saro sa national district hospital huli sa pwersa kan r a nu an balikogkog sa halonan an tinokdang rawitdawit ni lorenzo rosales siling layas na pinaluwas niya man sa kolum niyang piltik na malanit sa sanghiran nin bikol balikogkog sa halonan dolot ki p eustaquio revatoris nota si tiquio sarong padi si padre eutiquio revatoris na kan mga taon kura paroko kan oas albay si iroy saka an don casimiro na nasasambit niya igdi iyo si don casimiro perfecto kinaagan nin titulong balikogkog sa halonan an saiyang rawitdawit sa itaas ta mayo siyang itinakod na kangaranan totoo maliwanag na pigtatalayop niya igdi si p revatoris bilang sarong pangisi sana man an bicolandia na binanggit ni rosales igdi iyo idtong peryodikong semanal na pinapalagda' asin pagsasadiri ni juan san agustin posible nagluwas sa periodong abot bikol asin kastila an ginamit na lenggwahe si luis general jr sarong bikolanong parasurat peryodista propesor sa kolehiyo sa leyes asin historya soldado kan ikaduwang gerang pankinaban asín eminenteng abogado sa rona' nin bicol namundág siya sa ciudad nin naga kan agosto gatos an sinurat sa mga manlaen laen na peryodiko autor kan libro readings on bicol culture asin serenade to a stoic other poems parasurog legal nin mga katanosan pantao na kaso sa bikol nagadan kan oktobre sa naga siyá nagin kolumnista sa balalong asín igwáng kolum na yesterday in today asín kaapíl kan kabikolan cultural association nagin man siyang komentarista sa radyo magurang niya si luis de la fuente general asin hilaria nicolas de castro tugang ni angelo de castro agom niya si maria molina na tubong ciudad nin iriga igwa siyang duwang aki sinda luis mario asin luis ruben na parehong mga abogado an talinga pagsayod tali a iyo an organo na nakakarisa kan anoman na tanog an talinga kan mga hayop na napipisan sa vertebrate nagkakaagidan sa biolohiya poon sa sira sagkod sa tao na totoo may pagkakaiba sa estruktura depende sa order asin species ini bako sana na pandakop nin tanog kundi may mayor na papel sa sentido nin paghihinimbang asin sa tayo' kan hawak an talinga kabtang kan sistema awditoryo an katagang talinga pwede tama man na pigtotomoy an enterong organo o idto sanang nahihiling na parteng labaw sa kadaklan kan mga hayop an nahihiling na talinga iyo idtong tisyu na oldot na sa ingles inaapod man na pinna an oldot na ini pwedeng iyo sana an nahihiling pero ini saro lamang sa magkapirang paagi sa pagdadangog alagad mayo ini nin trabaho pag'abot sa pagtitimbang kan hawak an mga vertebrates igwang padis na talinga sa magkaibong na gilid kan payo an siring na bugtak nagtatabang sa paradangog sa pagrisa kun saen naghahale an tanog si juan queroben miranda marso hunyo iyo an pinakainot na representante kan inot na distrito kan camarines sur sa inot na kongreso kan filipinas bàgo puminutok an ikaduwang gerang pankinaban si miranda dati nang sarhento sargeant sa philippine army sa syudad nin legazpi an saiyang napangagom iyo si conchita estrada asin sinda nagkaigwa sana nin sarong aki si juan johnny arthur miranda siya an namayo asin sarô sa mga kagtugdas kan tangcong vaca guerilla unit tvgu sarong gerilyang grupong naglaban sa mga mananakop na hapon kan sagkod kan nagputok an ikaduwang gerang pankinaban sa pamamayo niya an tvgu dakul an mga kampanyang ginibo sa paglaban asin pagraot kan mga hiro kan mga hapon sa probinsya mala ta duwang beses nabawi an banwaan nin naga sa kontrol kan mga mananakop na hapon alagad nakaribaraw nin husto an diringkilan kan mga myembro igdi urog na an iriwal ninda na miranda asin ni francisco boayes kun saen si miranda pigsahotan si boayes na gustong agawon kaini an saiyang magayon asin mestisang agom taon kan nanombrahan ni manuel roxas si miranda bilang representante kan inot na distrito kan camarines sur asin saro sa importanteng naginibo niya sa kongreso iyo an pagsangat nin bill na gibohon nang siyudad an naga kaya kan desyembre sa ri'gon kan akta republika nu an naga nagin siyudad indepediente sa probinsya nin camarines sur bilang pagromdom sa saiya ipinangaran ki miranda an abenida sa hampang kan city hall kan syudad nin naga asin an plaza sa canaman camarines sur na ngunyan iyo an canaman people's center sarong tinampo man an ipinangaran saiya sa barangay san nicolas canaman sa lugar kun sain namuknâ an tvgu asin saiyang minundagan an sumaro bikolnon sa pagpilang saiya komo sarong lider kan mga gerilya ginawadan siya kan gawad hiyangta kan abril durante kan lektura eksibit inapod bikolandia at war kan parehong aldaw si francisco d boayes na bantog sa bansag na turko sarong teniente asin gerilya na iyo an katuwang ni rep wenceslao vinzons sa pagtogdas kan pinaka enot na grupong gerilya naglaban sa mananakop na hapon kan nagputok an ikaduwang gerang pankinaban an gerilyang grupong ini natogdas desyembre sa laniton basud camarines norte an dinarang pangaran opisyalmente iyo an vinzons abian's guerilla usaffe camarines norte station kan madakop asin magadan kan mga hapon si rep vinzons nagbilog naman nin sarong grupo na katiriponan kadaklan kan dating mga kaapil sa enot na grupo asin ini pinamayohan ni francisco turko boayes na inapod man na w g vinzons travelling guerrilla of the philippines an grupong ini naapod man na travelling vinzons guerillas si boayes nanombrahan na alkalde kan daet camarines norte pakatapos na gayo kan ikaduwang gerang pankinaban siya may dugong siryano si leon sa aureus sarong lider nin mga gerilya kan ika gerang pangkinaban laban sa mga hapon sarong peryodista sarong alkalde siya an pinakainot na alkaldeng nagtukaw desyembre desyembre kan an syudad nin naga nagin nang sarong independienteng syudad sa kusog kan akta republika nu kan panahon nin gera siya an nagin executive officer kan si nabilog na armadong resistensya na inapod na tangcong vaca guerilla unit an grupo ninda katuwang an ibang grupong gerilya naagaw sa kontrol kan mga mananakop na hapon an munisipyo kan naga nin pirang aldaw an saiyang ama iyo si vicente aureus na nagin alkalde kan libmanan camarines sur an ina niya sa pagkadaraga an darang apelyido salem an napangagom niya iyo si angeles javier na namundag sa samar an mga aki niya iyo sinda leonor na naagom si david briscoe sarong amerikano si angeles si vince asin si leon jr kan matapos an gera asin matoninong na siya pignombrahan ni pres elpidio quirino bilang alkalde kan naga kan ini sa kusog kan ley republika na inaprobaran kan des ginibo nang sarong syudad na independiente sa probinsya nagtukaw siya abot desyembre sa eleksyon kan nob siya guminana komo kandidato para alkalde asin nagtukaw siya sa pwesto poon enero sundo' agosto alagad huli sa sarong rason pinagsalidahan na siya ni anastacio m prila paglaog kan septyembre siya an kagtogdas kan peryodikong semanal na bicol mail kan taon kaamayan pa kaini siya kabakas si elias corporal sa pagpublikar nin sarong peryodiko an the bicol pioneer herald kun saen siya an nagin saro sa editor saiya ipinangaran an sarong lansangan sa siyudad nin naga an kalyeng nagbabaktas sa kalye magsaysay kun saen sa poro namomogtak an naga city science high school ini sa pagtaong onra saiya bilang pinakaenot na alkalde asin bilang saro sa kagtogdas asin opisyal kan grupong gerilya na iyo an tancong vaca guerilla unit sa kanto kan kalye leon aureus asin kalye magsaysay yaon namogtak an dati niyang pinag'erokan na harong an the olivera brothers o an magturugang na olivera sarong grupo nin mga parakantang magturugang sinda anas namundag asin nagdarakula sa syudad nin naga filipinas an grupong ini nabilog kan taon asin an magturugang iyo sinda jose cesar asin allan olivera may beses an matua nindang tugang na si danilo nabali sa grupo asin komo quartet an kapot niya piano o gitara an mga magurang ninda iyo sinda laurente olivera na namundag sa tabuco syudad kan naga asin si elisa arteta na namundag sa tinago syudad nin legazpi sampulo sindang magturugang na makangalas ta maliban sa duwa nemesia asin corazon anas nagin mga propesyonal na mga parakanta an sampulong ini iyo sinda nemesia danilo jose winifredo zenaida cesar corazon nelson allan asin joel na nasambit sa pasurunod na edad bilang naggururang dara an pambihirang talento sa pagkanta sinda nakaabot'abot na kun saen saen sa pagpamalas asin paglinga sa rinibong mga paradangog paagi kan saindang nakakawiling mga awit na sabi ninda sobra sa sanggatos na kanta an yaon sa saindang repertoire sa tataramon nin ingles na mga kanta magian na nadadara ninda an mga kanta kan lettermen an ki tom jones engelbert platters louie amstrong the beatles asin mga iba ibang awit banwa o folk songs arog kan dinadara na john denver asin james taylor asin iba pa sinda sayod man na tataong mag'awit kan mga maririkas nag'oro'olaptik na togtog kan mga kantang espanyol arog kan rancho grande besa me mucho quien sera el buro su carbon solamente eres tu asin la ultimo noche sinda man mahusay magtimplang kanta kan mga bantogan na awit tagalog klasikal o moderno bilang bangot sa banggi kun an saindang pinagkakantahan na lugar dakul bikolano o mga bikolano dai ninda nalilingawan ikanta an mga mapongaw na awit bikolnon o idto man mga makangising mga kanta na dai nanggad nalihis na biyo naghaharakatak an mga paradangog ta nasasabotan tolos an mga patuya' o pasubang kahulogan kan kinakanta sa linyada nin mga kantang bikol na harani sa puso nindang iti'yaw iyo an boses ni lolo sarong banggi historia de un amor na nagigin istorya kan duwang pagkamoot asin to all the girls i loved before na may makapupusngak na bersyon sa bikol sa saindang trio gabos sinda mga vocalist na nagriribay'ribay sana sa pagkanta ngane dai manganaan an halanohan pero si jose kapot an rhythm guitar si allan man an lead guitar asin si cesar upright bass si jose na makangalas bisto man sa pangaran na george may talento sa pagkantang huna mo naglilimogmog an boses nagkakaga'ka' malagong asin hararom na garo ginogoyod bilang trio na parakanta naabot na ninda an penang malaysia nagkanta sinda duman sa casuarina hotel apat na bulan an seoul south korea nagkanta sa hyatt hotel asin sinda pabalik balik sana sa manila sa pagkanta sa mga resto bar arog kan molave cafe club niwa buenelia plaza cafe dati regular sindang nagtotogtog sa naga sa lolo's bar kun domingo dawa totoo sige man an kanta ninda sa mga kasalan mga espesyal na tiripon asin sa mga okasyon kan mas amay pang mga taon an magturugang na jose zenaida asin winifredo nagbilog nin sarong banda na inapod nindang supreme conclusions may lima pa sindang kaapil igdi na bako nindang mga tugang alagad anas sinda mga bikolano ini naghaloy na gayo asin nagkasiriblagan sana kan taon bilang dakulang grupo halawig na pabalik balik sa hapon sa pagtogtog pero sinda nakabase sa olongapo an pag'ataki sa pearl harbor o operasyon hawaii operasyon z na iyo an pag'apod kan kwartel heneral kan imperyong hapon sarong sorpresang paglusob na kinondukta kan hokbong pandagat nin hapon desyembre na iyo an nagtolod sa estados unidos na makadamay sa ikaduwang gerang pankinaban tuyo i kan hapon na mawa'ran kakayahan an amerika orog na an saiyang flota pacifico na magpapel sa pinagbabana'bana na gera kan hapon na gigibohon laban sa britanya nederlandya asin sa estados unidos igdi sa sur subangan kan asya an paglusob pinagduwang pagsasakyada kan mga panggerang mga eroplano kan hapon na nag'abot sa bilang na hale sa anom na aircraft carriers an pag'ataki nagresulta sa paglubog kan apat na boque de guerra mga bapor kan hokbong pandagat kan estados unidos asin pagkarapak kan apat pa an mga hapon nalunod o naraot man an tolo pang cruiser tolong destroyer sarong minelayer napaboag eroplano panggera asin sa mga personahe an nagadan an nagkarulugadan an estasyon nin enerhiya an shipyard an seksyon nin mantensyon an sarayan nin mga torpedo asin gasolina asin siring man an mga doongan kan mga submarino kaiba an mga edispyo naghaharong kan mga kwartel dai man natamaan sa lado kan mga hapon minimal an danyos sanang eroplano apat na saradit na submarino asin tauhan an nagkagaradan o nalugadan an pag'ataking ini sarong mayor na sagupaan sa ikadwang gerang pankinaban nangyari ini bago an pormal na deklarasuyon nin pakikigera si pag'ataki asin an bigla asin palipat na gayo na pakagibo kaini iyo an duwang paktor na naghira kan opinyon publiko sa amerika na dati mayong pakilabot ngonyan resulta kaini naglobo an suporta para sa direktang pagpaki'aram sa gera nadugangan pa ini nin makuring hogophogop asin pagtapsok kan amerika sa gera sa europa kan an alemanya na mayo man nin tratado sa hapon pulospugos man nagdeklara nin gera an presidenteng si franklin d roosevelt tolostolos pigbantolin na an aldaw na desyembre aldaw na matatala' bilang aldaw nin kalapastangan si isoroku yamamoto yamamoto isoroku abril abril iyo an poon na komandanteng pandagat na namamayo kan nagputok an ikaduwang gerang pankinaban namundag siya sa nagaoka prefectura kan niigata an ama niya iyo si sadayoshi takano sadayoshi takano an ngaran na isoroku boot sabihon sa antigong hapon ta siya namundag ngane kan an ama niya nag'eedad nang siya nagklase sa akademya pandagat kan etajima hiroshima kan asin nagtapos kan kan durante kan gera ruso hapon siya nakadamay ta direkta siyang yaon sa sagupaan kan tsushima laban sa flota baltika kan ruso igdi sa sagupaan na ini naputolan siyang duwang moro bago kaini siya natoka sa iba ibang bapor sa dagat pasipiko siya an almirante asin arkitekto sa paglusob sa pearl harbor kan des siya nagadan kan abril kan an saiyang nasasakayan na eroplano sarong transport an t nasabat asin napa'asak asakan nin paputok sa masinggan ni primer teniente rex t barber asin an eroplano diretsong nagbulasok na nagsusulo si yamamoto may tama sa abaga asin sarong bala naglaog sa salang asin luminagbas sa mata kuta an tuyo niya iyo an pagbisita kan mga kamugtakan sa habagatan pasipiko apesar kan mga patanid saiya kan mga sakop niyang tauhan na dai na magruta duman ta delikado asin maabangan kan mga amerikano totoong masusukit an ruta niya sa paglayog ta nabagat asin nabuyagyag an mga mensahe kan hapon dapit kan saiyang pagpasiring sa pasipiko naglagpak an saiyang nasakayan na eroplano sa islang solomon an pangyaring ini dakulang ikinaluya nin boot kan hapon asin dai na ngani ngona ipinaisi sa publiko an saiyang pagkagadan an ginutaan na santol luto kan kinodkod na laman kan bunga nin santol sa guta' kan niyog andamon an mga minasunod na sangkap an pagluto enot pugaan magkaduwa o tolong beses an kinodkod na santol ngane mahale an parong tigsom gumibo nin guta' pero sa kawali an enot na ikaag ngona iyo idtong panduwang guta' ikaag na an mga rekado arog kan sibulyas bawang dikit na lâya asin paminta ikaag naman an balaw na hinugasan sa tubig pero dai pagpugaon pabulosan sana nin tubig sa saraan ikaag naman an karneng pigpiridaso parteng samsam an pilion ta may dikit na taba saka may laman halaton na magbuladbukad namitan kun may tamang askad kun ika tagacamarines mas maray an balaw calabanga ta bakong sobrang askad an balaw daet maaskadon asin dai angay sa lutong ini pigtataga'ukag ngane sarama an pagkaluto saka dai magtotong sa irarom pag'ati kan guta' ikaag naman an giniris na sili ini kun gustong medyo maharang an luto dangan ikaag na an lipotok na guta' iyo ini su enot na pinuga' sa paguguta' kan niyog ukag'ukagon halaton na maghitsura nang naglalana'lana ta kun siring na seguradong luto na an santol sa ingles inaapod man na wild mangosteen sandorica sandoricum koetjape syn s indicum asin s nervosum sandoricum ternatum blanco iyo an apod sa tinanom asin sa prutas kaini saro ining tinanom na tropikal na nakukua asin lakop sa sur subangan na asya an santol tinutubod na tubong tal sa dating indotsina asin sa peninsular malaysia asin napalakop na sana indya borneo indonesya sa molukas maritius asin sa filipinas an tinanom na ini pigkukultibar asin pig'aataman sa mga rona' na ini asin an mga prutas kaini sa tamang panahon dagya' nanggad sa mga saodan igwang duwang klase o kasta an bungang santol na kan enot huna duwang magkasuway na species an giyaw asin an pula pareho may kublit na mahimpis nakakakan ini asin matagok an kunab kaini mahamis o maalsom asin sa laog may pisog na kayumanggihon an tinanom na ini pwede naabot sa pye na langkaw may mga godol godolon na dahon asin may burak na kolor rosa o berdeng giyaw na naabot sarong sentimetro an laba an bunga kaini sinasakat kun gugunoon o sinisikwit nin halabang panikwit pwede kakanon na dai na lutoon ta hinog naman pwede man na lutoon siring sa ginutaan na santol gibohon dulse o atsarahon an pisog mismo dai kinakakan pwede makabalikogkog kun humuros sa halanuhan o kun mahamil makalabot nin bituka an kahoy kaining santol magayon na materyal sa konstruksyon huli ta dakul asin bakong maipo asin maray itrabaho ta bakong sobrang tagas saka magayon an supat an tinanom mismo nataong limpoy an ubak asin dahon kaini ginagamit man na pandapog an ibang parte kan santol maray daa na pampakupos gatok an kemikal na nahihiris sa kahoy may anti kanser na bantig asin an mga hiniris sa pisog maray na panggadan sa mga insekto an kahoy na ini yaon parati sa mga umidong lugar na tropikal asin natalubo sa alontagang pantay sa dagat sagkod sa langkaw na naabot pye lampas sa lebel kan dagat mas matubang siya sa mga hararom asin organikong daga asin duman sa marahay na pagka'oro oltan nin oran sa laog kan taon totoo natagal man niya asin daing gayo apektado kun halawig an panahon nin tig init an lagwat nin pagtanom kaini dapat pye nangangaipo ini nin pataba' magkaduwang beses sa taon ngane maray an pagtalubo an tanom na pinatambo' sa pisog nabunga sa laog nin o taon na edad pero kun marcotted nabunga tolos sa laog sana nin o na taon an santol na tinanom mabinunga an santol na yaon na sa panahon nin pagbunga pwede magunoan nin sagkod na prutas taon taon sa porto riko asin florida an tigburungahan kaini bulan na agosto asin septyembre sa filipinas poon hulyo sungdo' oktobre asin sa malaya hulyo hunyo an guyabano annona muricata syn a sericea dunal sa correia m p a macrocarpa werckl a bonplandiana h b k a cearensis barb rodr a coriacea guanabanus muricatus l sarong klaseng tinanom na tubong tal sa mehiko sentral amerika sa caribbean asin sa amihanan kan sur amerika ngonyan nagtutubo na sa dakul na parte kan sur subangan na asya an guyabano angay sa mga lugar na halangkaw an pagka'alumahad asin sa mga mainit na imbyerno winter anoman na temperatura hababa sa c makawsa nin pagkaraot kan mga dahon asin mga sanga sanga asin sa temperaturang hababa pa sa c pwedeng ikagadan na kaini an namit daa kaini maibaing sa pinagsalak na namit kan pinya asin strawberry na nagrarani sa namit man kan mga aranghita na may malomhok na mapulotpulot na panamit asin pagkagat siring sa tipong asin batag an iba man nasabi sa kagat nakaagid sa atis asin biriba pero mas matagok asin nagtubig tubig an prutas na ini medyo mapawot kakanon ta an balodbod niya pano nin mga darakulang pisog an mga matagok na laman niya na nagdadamilot napalibotan nin mga ma'awat na membrano mas marhay pa logod na ini pugaan kan tagok niya na inomon kisa direktang ra'ngoton an guyabano ginigibohan naman nin arak sinasabing an guyabano mabantig na panlaban sa mga kanser na helang na beses mas maratom daa sa chemotherapy makusog na paragadan sa mga impeksyon huli sa mikrobyo o fungus pinapatibay an immune system laban sa mga mararang impeksyon na pwedeng ikagadan an lukban ingles chinese grapefruit pomelo citrus maxima o citrus grandis sarong klaseng prutas asin iyo man an apod kan tinanom kaini an prutas na ini sarong sitrus na tubong tal sa sur subangan na asya ini parati mapsaw na berde o giyaw kun hinog na na may maputing minsan rosarosa o mapula laman asin may mahibog na kiri ini na an pinakadakulang sitrus na prutas sentimetro sa pagkabilog niya iba pang arapodan kaini sa ingles pummelo pommelo jabong lusbo fruit pompelmous asin shaddock sa pakistan asin sa apganistan apod kaini chakotara ini malungsi na berde o giyaw kun pahinog na na may mahamis asin puting laman na nagsusuruway na garo panudok asin igwang patos nin mahibog na malomhok na ubak albedo ini an pinakadakulang bunga nin tinanom na sitrus an bistohan kan sitrus na ini yaon sa hitsura kan dahon maririparo an sadit na paro pakpak sa pag'oltan kan takogong asin mayor na dahon an namit kan lukban mahamis na maoro anta' an maputing patos kaini sa palibot kan laman dai nakakakan an ubak kaini minsan ginigibong marmalade dinudulse sa brasil an mahibog na ubak nagagamit sa mahamis na konserba pero an balodbod niya inaapon na an masagom na patos sa laman ginagamit man daa na pangsaromsom sa mga kakanon na masarsa ngane paagi kaini masopsop an sarsa o katabaan sa giso an prutas na ini nakalaog sa hapon dara kan sarong kantones na kapitan durante kan an'ei era igwa ining duwang variety sarong mahamis na may puting laman asin an saro maalsom na may rosa rosang laman asin ining huri mas ginagamit na dekorasyon sa altar imbes na kakanon an bunga an bungang lukban daa saro sa sangkap kan inapod na forbidden fruit sarong arak na antigo na na nagpoon pa kan kaamayi nin ikang siglo na may salak man tangguli asin brandy ini mas sinasalak sa inapod na dorchester cocktail an bogo sugbuanon lungsod sa bogo tag bayan ng bogo sarong banwaan sa parteng amihanan kan probinsya nin cebu filipinas susog sa senso kan igwang kartawo na nageerok igdi an bogo nababanga sa barangay sa plebesito para sa pagigin syudad kan bogo na ginibo kan hunyo kan mga botante nag'oyon na magin syudad ini ipinag bantolin ni dating representanteng si clavel asas matinez na kun siring ratipikado na an bagay na pagkasyudad kan banwaan alagad kan nobyembre an syudad kan bogo ibinalik sa dating pagka banwaan sana kairiba an pang syudad sa cebu asin an iba pa sa bilog na filipinas huli ta an mga ini dai nakaabot sa mga maninigong kairipuhanon ngani pwede sindang gibohon syudad si godehardo belen calleja namundag sarong kagubay na bikolanong parasurat tagapagpalagdâ asin tagapakarhay kan literaryong babasahon na burak sagkod kagrugaring kan paimprentahan na balay ibalon siya namundag sa bacacay albay asin nag iirok sa kanada ginawadan nin onra kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon an saiyang publikasyon na burak kan asin nin masirang na bitoon kan kabikolan kan siya pinangaki ninda ambrosio calleja asin severina belen asin nagkaigwa nin doseng tugang na duwa kaini iyo sinda dyonisio asin elvira garcia igwa man siyang duwang aki na an saro iyo si maria angelica siya sarong microbiologist parasurat nin mga literaryo asin sayantikong mga artikulo sa mga internasyunal na magasin arog kan american men and women of science na pinupublikar sa estados unidos nin amerika an babasahon na burak sarong magasin na pinapakarhay asin ipinapalagdâ ni godehardo calleja pirang ulit na ining nagluluwas sarong rambong na burak ginawadan an babasahon kan inot na premio bibiano sabino sa premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon an kabulig bikol sarong kasararoan panliteratura nin mga parasurat sa mga tataramon na bikol kamàwotan kan organisasyon na anduyogan asin pabantogon an arte asin kulturang bikolnon pinapamayohan ini ngunyan ni marissa redburn sarong kasararoan na inapod kabulig bikol writers association an minuknâ ni maria lilia realubit kan kaiba an mga kapwa paratukdong parasurat sa unibersidad kan pilipinas sa syudad nin naga minuknâ an organisasyon nin mga parasurat kaapíl sinda francisco peñones jr gabriel bordado asin honesto pesimo jr kun sain si rudy alano an nagin pinakainot na pamayó kan grupo bago kaini hinihim ninda estelito jacob dennis gonzaga niño manaog asin rizaldy manrique an sarong grupo na aapodon na barukikik sa suhestyon ni peñones na buhayon na sana an kabulig namuknâ an bagong organisasyon sa siring na ngaran nagin kabali man digdi sinda carlos arejola marissa reorizo redburn judith balares salamat kristian cordero vic nierva jason chancoco aida cirujales bernardo miguel aguay jr irvin sto tomas jerome hipolito jusan misolas asin kevin de quiroz kan nakitakód an grupo sa ang ladlad sarong organisasyon nin mga baklâ sa filipinas an iba pang nagin pamayo kaini iyo sinda jacob asin nierva abril kan tugdason an parasurat bikolnon ni aguay redburn asin iba pang pag iriba sa kabulig bikol nag reorganisar an grupo kan asin naiparehistro bilang kabulig bikol inc sa securities and exchange commission bilang non stock corporation an mga myembro kaini iyo sinda estelito jacob francisco peñones jr honesto pesimo jr marissa reorizo redburn rizaldy manrique asin paz verdades santos an girok sarong programa na sarong banggi nin mga rawitdawit na erotika kan kabulig bikol an programa sa sarong pamanggi igwa nin katuyohan na makalikom nin pondo para sa kawsa kan reorganisadong organisasyon ginibo ini kan oktobre sa señor avelinos sa abenidang bagumbayan syudad nin naga nasundan pa an siring na okasyon nin nagkapirang beses kan ibinungsod kan organisasyon an kabulig writers prize sarong premyo sa pagsurat nin rawitdawit na erotika kun sain ginana ini ni emmanuel barrameda kan virac catanduanes sa ikaduwang edisyon kan patiribayan sa pagsurat nin usipon pan aki ginana ni jaime jesus borlagdan kan syudad nin tabaco an inot na premyo kan napili an saiyang nobeletang sa ika tolong aldaw ni anthony diaz sa first book grant na pinadrinohan kaini huli kan lj graphics literacy exponent inc gikan an tataramon na kabulig sa pinagsugpon na katagang ka asin bulig sa waray buli o saróng bulig na batag na an boot sabíhon iyo pigpaparàsan o pigtuturuwangan na darahón sa paági nin pagpàsan sa abága an tataramon na iní pigpapatungdan man an sarong bulig na batag o ano pa man na bungang namuràngot yaon man ini sa tataramon na kapampangan asin sa cebuano na nangangahulugan na taong katuwang o katabang sa sarong gibohon siring man kasabwat o kakomplot an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw pinahalipot bilang lds na simbahan kun minsan pinag aapod na mormons na simbahan iyo an pinakadakulang relihiyosong denominasyon na pinaggigikanan kan kahiroan nin mga banal sa huring aldaw na pinagpundar ni joseph smith jr circa sa presente an simbahan igwa na nin sobra sa na mga misyonero sa bilog na kinaban asin kamiyembrohan na sobra sa milyon ini pinagranggohan kan konseho nasyonal nin mga simbahan bilang ikaapat sa pinakadakula na kristiyanong denominasyon sa estados unidos an mga parasunod kaini pirmehang pinag aapod bilang mga banal sa huring aldaw lds o mormons sinda minakonsidera kan saindang mga sadire na parte kan kristiyanidad an teolohiyo kan lds na simbahan minabale kan mga doktrina nin kristiyano nin restoryanismo restorationism via joseph smith jr milenyalismo millenialism kontinuwasinismo continuationism penal na karibayan penal substitution o porma nin apostolikong kasanglian apostolic succession pagsikwal sa orihinal na kasalan original sin pagbubunyag sa paagi nin paglubog baptism by immersion asin an eukaristiya pinag aapod bilang sakramento an teolohiko kan lds minasikwal kan lipas na apostolikong mga kredo post apostolic creed sinda naniniwala sa sarong plano nin kaligtasan plan of salvation na minabale sa mga grado nin kamurawayan degrees of glory sarong kalaenan kan teosis theosis na pinag apod na eksultasyon exaltation na minabale sa posibilidad nin mga mortal na tawo na makapagmana sa kamugtakan nin diyos sa pagkatapos nin buhay asin mga ordinansa na an iba sainda pinaggigibo sana sa laog kan mga templo kan lds an simbahan igwa nin bukas na kanon na minabale kan apat na mga teksto nin mga kasuratan an bibliya pareho an luma asin bagong tipan an libro ni mormon book of mormon an doktrina asin mga tipan doctrine and covenants asin an perlas nin dakulang kahalagahan pearl of great price iba pa sa bibliya an mayoriya kan lds na kanon minabilog sa kapahayagan na diktado ni joseph smith asin kabali an komentaryo asin eksegesis manungod sa bibliya mga teksto na pinagladawan bilang nawawarang parte kan bibliya asin mga libro na pinagsasabing sinurat kan mga propeta asin pinagpasa sa kada henerasyon an lds na simbahan pinag organisa sa sarong hirarkikal na estruktura na primerang pinagpamahalaan sa paagi nin mga kalalakehan kaiba an mga kababaehan na may mga ginagampa na magpangenot sa ibang mga kababaehan asin kaarakian an mga mormons naniniwala na si jesus an namamayo kan simbahan sa paagi nin kapahayagan asin nagpili nin sarong solong tawo na pinag aapod na an propeta o presidente kan simbahan bilang iyo an tagapagtaram ni jesus sa kinaban an presidente sarong parte kan enot na panguluhan nin tolong tawo na iyo an nagpapamayo sa sarong korum nin doseng apostoles asin iba pang darakulang mga kahawakan pinag aapod na korum kan heneral na mga awtoridad na iyo mismo sa sadire ninda an nagpapamayo sa hababang kadena nin pagpapamahala sa lokal na mga pankongregasyon na mga lideres sa lokal na antas ining mga miyembro kan pagkasaserdote pinagpipili gikan sa mga liyeta laity asin bulanos na nagtatrabaho sa boluntaryong paagi na mayong kabayaran an mga miyembro kabali na an mga klerigo pinaghahagadan na magdonar nin sarong bilog na ikapu kan saindang kita sa simbahan an simbahan igwa nin sarong makusog na pankulturang impluwensiya sa mga miyembro kaini asin naninindugan sa nagkapirang numero nin pampubliko asin pangobyernong mga isyu ini iyo an aktibong nagtutukdo nin ebanghelyong simbahan asin minapadara nin tutok panahon na mga misyonaryo sa haros bilog na mundo na iyo an tunay na responsable para sa mabilison na pagtalubo kaini an historiya kan lds na simbahan tipikong pinagbaranga sa tolong halawig na peryodo nin mga panahon an amay na historiya sa panahon na buhay pa si joseph smith jr na iyo an komon sa gabos na kahiroan nin mga banal sa huring aldaw na mga simbahan sarong kapanahunan nin mga pioneer pioneer era na yaon sa irarom kan pagpapamahala ni brigham young asin kan saiyang ika siglo na mga kasangli asin sarong modernong kapanahunan na nagpoon sa paglik ad kan ika siglo siring na an praktis kan poligamiya dae na ipinagpadagos an amay na historiya kan lds na simbahan pinaghiras sa iba man na mga denominasyon nin kahiroan nin mga banal sa huring aldaw na an gabos minapaorog ki joseph smith jr bilang pundador kan saindang relihiyosong tradisyon si smith enot na nakagana nin sadit na mga parasunod kan huring parte nin mantang siya nagdidikta pa kan libro ni mormon na saiyang pinagsabi na sarong salin nin mga tataramon na mananagboan sa sarong iribahan na laminang bulawan na pinaglubong harani sa saiyang estaran sa sulnupang parte nin new york kan sarong katutubo na amerikanong propeta si smith nagsabi na siya igwa nin kakontak na sarong anghel na si moroni na iyo an nagtukdo saiya kan lokasyon nin mga lamina asin an nag andam saiya para sa sarong pagganap bilang sarong relihiyosong lider kan abril sa sulnupang parte kan new york si smith nag organisa kan enot na panrelihiyosong ligal na simbahang entidad an simbahan ni kristo sa irarom kan batas nin estado katahawan nin tolo asin siyam na mga persona ang pinaghahagad bilang pundador kan simbahan si joseph kabali asin nagpili nin lima pang ibang mga tawo an saiyang tugang na lalake na si hyrum asin samuel h oliver cowdery david whitmer asin peter whitmer jr na sa saiyang duwahang kuwarto sa fayette new york na estaran an pangyayaring ini nangyari na igwa nin haros na mga katawohan an presente an mabilison na nakapagguno nin mga parasunod na pinaghihiling si smith bilang sarong propeta kan sa ika s an mga misyonaryo kan simbahan nakapagkombirtido nin rinibo na mga bagong miyembro asin nag establisa nin mga panluwas na sangay sa kirtland ohio asin missouri na kun saen si smith nag intensiyon na magtugdok nin sarong siyudad nin sion zion city kan si smith naghale sa kirtland pasiring sa missouri matapos na pinag akusaran nin salang paagi nin pagbabangko kan panahon nin pinansiyal na kasiribotan kan sa missouri an simbahan nagsapo nin makoniot na persekusyon asin sa sarong giyera laban sa bakong mga mormons na paraerok nagpoon na magsiklab na nagtulak sa opisyal na kasugoan nin pagpuho kan simbahan sa missouri pagkatapos sa missouri an simbahan nagtugdok kan siyudad nin nauvoo illinois na kun saen si smith nagsirbe bilang mayor asin lider kan mga milisya bilang lider kan simbahan si smith nagpahayag man kan konsepto nin dakol na pag agom plural marriage asin nagtukdo nin sarong porma nin teokratikong milenyalismo millennialism na saiyang pinag apod na teodemokrasya bilang sarong resulta kan publikong dae pag uyon mapanungod kaining duwang isyu si joseph smith jr asin an saiyang tugang na lalake na si hyrum smith panduwa sa linya kan panguluhan pinaggaradan kan hunyo sa paagi nin anggot na mga mandarambong pagkatapos kan pagkagadan ni smith sarong krisis nin pagsangli succession crisis an nangyari asin an mayoriya kan mga parasunod ni smith an nagpili ki brigham young bilang iyo an saindang lider si young nagin dukot na kaantabay ni smith asin iyo an pinakasenyor na apostol kan korum nin doseng apostoles an ibang grupo kan mga banal sa huring aldaw nagsunod sa ibang mga lideres asin nagporma nin iba kan iba pang mga denominasyon kan kahiroan nin banal sa huring aldaw kan pagkatapos kan masakiton na eksperiyensiya sa missouri na nagpoon sa paagi kan sugo nin eksterminasyon pinagsugo laban sa mga mormons asin sa padagos na persekusyon sa illinois si young an nagpamayo kan saiyang mga parasunod an mga pioneer kan mormons gikan sa nauvoo asin kan estados unidos na iyo an pinakadakulang puwersado na pagpapaharale sa historiya kan amerika na iyo sa bandang huri an nabantog kan bilang an teritoryo nin utah sa paghahanap kan relihiyosong kalayaan an grupo nagsanga paluwas asin kolonisado an sarong dakulaon na rehiyon na ngonyan bantog bilang an koridor nin mormon pinag inkorporado ni young an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw bilang sarong ligal na entidad asin inisyal na pinagpamahalaan pareho an simbahan asin an estado bilang iyo an teokratikong lider saiya man na pinagpublisa an dating nang sikretong praktis nin pag agom nin dakol plural marriage sarong porma nin poligamiya kan ika an tensiyon nagkusog giraray sa tahaw kan mga mormons asin iba pang mga amerikano kadakli bilang sarong resulta kan mga katukdoan nin simbahan sa poligamiya asin teokrasiya an utah mormon na giyera nagsiklab magpoon hanggan na nagresulta sa relatibong bilog na katuninongan na paglaog sa utah kan armada nin estados unidos na pagkatapos si young nag uyon na magbaba gikan sa kapangyarihan asin pagsanglian nin sarong bakong mormon na teritoryal na gobernador si alfred cumming daeng pagkukulang an lds na simbahan nangangaputan pa man nin signipikanteng kapangyarihan sa teritoryo nin utah bilang parte nin sarong aninong pangogobyerno sa pagkagadan ni young kan siya sinundan nin iba pang mas makusugong na lds na mga presidente na nakipagbingkilan sa mga kaggibohan kan kongreso nin estados unidos tanganing ipagbawal an dakol na pag aagom nin mga mormons an komplikto sa tahaw kan mga mormons asin kan gobyerno nin estados unidos naglangkaw hanggan sa punto na kan an kongreso pinagdis enkorporado an lds na simbahan asin pinagsubasta an gabos kaining mga pagsasadire dae naghaloy pagkatapos kaini an presidente kan simbahan na si wilford woodruff naghayag nin sarong manipesto na opisyal na pinagsususpinde an pagpraktis kaini maski na ngani na an manipestong ini dae minatunaw kan eksistidong dakol na pag aragoman asin dae bilog na nakapagpapundo sa pagpraktis nin poligamiya an relasyon sa estados unidos markadong nagrahay pagkatapos kan na tangani baya an utah pinagpabale na bilang sarong estado kan estados unidos an relasyon mas lalong nagin marahayon pagkatapos kan kunsoarin na an presidente kan simbahan na si joseph f smith pinagsikwal an poligamiya sa atubangan nin kongreso kan estados unidos asin naghayag nin sarong ikaduwang manipesto na nangangapudan para sa gabos na pag agom nin kadakol sa laog nin simbahan na mag untok sa kabilugang pangyayari an simbahan nag adaptar nin sarong palisiya na pag ekskomunikado kan mga miyembro na mananagboan na naggigibo pa kan poligamiya asin ngonyan naghingoha na aktibong mag distansiya ini gikan sa pundamentalista na mga grupo na nagpapraktis pa nin poligamiya sa panahon nin ika siglo an simbahan grabeng gayo an pagtalubo asin nagin internasyonal na organisasyon habang nagdidistansiya ini gikan sa poligamiya an simbahan nagpoon na mag enganyar enot sa pinakaugat kan kulturang amerikano asin sunod sa internasyonal na mga kultura lalo na idtong yaon sa latin amerika sa paagi nin pagpapadara kan rinibong mga misyonaryo sa bilog na globo kan taon an simbahan naghayag na may ining mga misyonaryo asin an pankinabang miyembro kaini minaabot sa kan an miyembro nag abot na sa an simbahan nagin sarong makusog asin pampublikong kampiyon kan monogamiya asin an nuklear na pamilya asin kun minsan minakawat na sarong prominenteng pagganap sa mga pampolitikang mga bagay kabali na an pagkontra sa mx peacekeeper missile na base sa utah asin nevada nagkokontra sa equal rights amendment nagkokontra sa pagigin ligal nin pagsusugal nagsusuporta sa pagbawal sa same sex marriage asin nagkokontra na isabatas an eutanasiya kaya lang laen pa sa mga ibang isyu na pinagkonsidera kaini na manunungod sa moralidad an simbahan maigot na pinagmantiner an posisyon na neutralidad politikal political neutrality sarong bilang nin opisyal na mga pagbabago an nangyari sa organisasyon sa modernong kapanahunan an saro sa signipikanteng pagbabago iyo an ordinasyon kan maitom na mga tawo sa pagkasaserdote kan na iyo an nagpabaliktad kan palisiya na orihinal na pinagpasunod ni brigham young igwa man nin peryodikong mga pagbabago sa estruktura asin organisasyon kan simbahan tangani sanang maipag uyon sa pagtatalubo kan organisasyon asin an danay na kadagdagang internasyonal na presensiya halimbawa magpoon pa kan amay na an simbahan pinagpasunod na an sarong programa sa pagkasaserdoteng korelasyon tanganing sentralisado an mga operasyon kan simbahan asin darahon sinda sa irarom kan sarong hirarkiya nin pagkasaserdoteng kapamayuhan sa panahon nin dakulang katiosan an simbahan man nagpoon na sa operasyon nin sarong sistema nin pansimbahang pangangalaga asin ini naggigibo nin nagkapirang pantawong katabangan humanitarian assistance sa kooperasyon kan iba pang panrelihiyosong mga organisasyon an teolohiyo kan lds na simbahan konsistido nin sarong kasalakan sa biblikong mga doktrina na may pinaniwalaan na mga kapahayagan asin ibang komentaryo kan mga lds na mga lideres partikular na gayo si joseph smith jr an pinaka awtoritabling mga pinaggigikanan nin teolohiyo iyo an kanon nin pagtubod kan apat na relihiyosong mga teksto pinag aapod na iyo an estandarteng mga gibo ining apat na mga teksto minabale sa bibliya an libro ni mormon an doktrina asin mga tipan asin an perlas nin dakulang kahalagahan sa pag iriba kaining mga libro an simbahan nangangaputan sa kapantay na pag ingat siring na an ibang estandarteng mga gibo an libro ni mormon pinagsasabi kan simbahan na iyo an saro pang tipan ni jesukristo na si joseph smith iyo an nagsalin gikan sa nakalubong na mga laminang bulawan an simbahan pinagkarakteristiko an libro ni mormon bilang an mas pinakatama sa arinman na libro kan kinaban asin an panulok gapo kan saindang relihiyon an bibliya parte man nin kanon kan simbahan iyo an pinaniniwalaan na iyo an tataramon nin diyos mantang ini pinagsalin sa tama haros pirme an simbahan ginagamit an awtorisadong king james na bersyon kaya lang paminsan mga parte kan sarong bersyon nin bibliya sa paagi ni joseph smith jr an pinagkonsiderang pinaka awtoritatibo an ibang ekserpto kan bibliya na pinagsalin ni joseph smith pinagbale sa perlas nin dakulang kahalagahan na minabale man kan pinaniniwalaan na mga pinagsalin ni smith asin mga historical na mga bagay an ibang historical na mga bagay asin pinaniniwalaan na mga kapahayagan mananagboan sa doktrina asin mga tipan an iba pang pinaggigikanan kan mga doktrina minabale sa seremonya para sa lds na pamanang regalo siring man sa mga pinagsasabi kan mga lds na lideres an simbahan nagtutukdo na an enot na panguluhan an propeta asin an saiyang mga tagapagpayo asin an korum kan doseng apostoles na mga propeta asin na an saindang mga paghuhulit pirmeng minagikan sa diyos sa paagi kan banal na espiritu ang mga miyembro kan simbahan minauyon sainda sa regular na paagi bilang mga propeta tagakita asin mga tagapagpahayag ini publikong pinaggigibo sa kabangaan nin taon sa pankinaban na brodkast kan heneral na kumperensiya nin simbahan sa kadagdagan sa paniniwala sa bagong tipan an pagka diyos deity ni jesukristo asin an pagbabayad sala asin pagkabuhay liwat ni jesukristo kadakol na mga katukdoan kan lds an pinagkahirasan nin kadakol na ibang mga simbahan nin kristiyanidad halimbawa an teolohiya kan lds minabale sa paniniwala sa birhen na kamundagan ni kristo milenyalismo paniniwala sa sanribong taon na paghahade kan pankinaban na katuninongan an masunod sa ikaduwang pag abot ni kristo pagsikwal sa orihinal na kasalan pero may paniniwala sa pagbubunyag sa paagi ni paglubog para sa kapatawaran nin lambang sadireng mga kasalan pangadyeon sa ama sa pangaran nin ake apostolikong pagsangli via sarong bisyon kan mga apostoles ki joseph smith kontinwasyonismo asin restoryanismo an paniniwala sa sarong dakulang apostasya na sinundan sa paagi nin sarong restorasyon kan pagkasaserdote sa paagi ni joseph smith an lds na simbahan nagtutukdo na ini iyo an sarong restorasyon kan pina enot na siglong kristiyanidad asin an iyo sanang totoo asin awtorisadong kristiyanong simbahan daeng pagkukulang an lds na simbahan naiiba sa kadakol pang ibang mga simbahan na yaon sa laog nin kristiyanidad asin an ibang mga kristiyano dae naniniwala na an lds na simbahan kaparte kan kristiyanidad sa opisyal na pananaw an mga mayor na kristiyanong denominasyon hinihiling an lds na simbahan bilang nagtitindog na iba sa kredal na kristiyanidad sarong punto na an lds na simbahan mismo habong makipagbingkilan gikan sa perspektibon nin mga kristiyano na nangangaputan sa mga kredo an pinakasignipikanteng parte nin kalaenan iyo an pagsikwal kan lds na simbahan sa ekyuminikal na mga kredo siring baga sa nicene creed na minakahulugan sa predominanteng pananaw kan kristiyanong diyos bilang sarong trinidad kan tolong separadong mga persona na may sarong substansiya an teolohiya kan lds na simbahan minamangno nin sarong pamayuhang diyos na komponido kan diyos ama saiyang akeng si jesukristo asin an espiritu santo bilang tolong separadong persona na magkahiras sa pinagkasararong katuyuhan o kagustuhan kaya lang they pinaghihiling bilang tolong distinktibong mga nilalang na minahimo sa solong pamayuhang diyos ini nakapagtukdo sa iba pang doktrinal na kumparasyon sa aryanismo asin semi aryanismo an iba pang signipikanteng diperensiya may relasyon sa pansimbahang pagtanggap kan kadagdagan na eskritura scripture doktrina doctrine asin mga pinagpapraktis na minalampas sa ano man na mananagboan sa pinakahuring mga bersyon kan bibliya nin katoliko o protestante nagkapirang mga doktrina asin mga pinagpapraktis kan lds na simbahan na minapalaen kaini sa ibang mga simbahan nin kristiyanidad halimbawa an kosmologiya nin mormon mormon cosmology an plano nin kaligtasan plan of salvation na minabali kan pre mortal na buhay tolong mga langit three heavens asin an doktrina nin eksultasyon iyo an distinktibo sa pag iriba nin mga kristiyanong sekta sa partikular an lds na simbahan nagtutukdo na an lambang espiritu nin tawo sarong literal na ake nin diyos maski ngani an intelihensiya intelligence kaini eternal na kapantay nin diyos labaw pa diyan an simbahan nagtutukdo na mga tawo magigin mga diyos asin mga diyosa sa pagkatapos nin buhay na kun saen sinda mapuwedeng magkaigwa kan sadire nindang espiritung kaarakian tanganing makamtan ining estado nin pagkadiyos o pagkadiyosa pinag aapod na eksultasyon an simbahan nagtutukdo na an saro kaipuhan na magkaigwa nin pagtubod ki jesus magpartisipar sa sekuwensiya nin mga seremonya pinag apod na mga ordinansa asin padagos na magin matapat sa mga obligasyon na saindang pinaghimo bilang parte kaining mga ordinansa an mga ordinansa danay na kaipuhanan para sa eksultasyon kabali an pagbubunyag kumpirmasyon an pamanang regalo selestiyal na pag agom asin o baya pagseselyo asin sa ibang kaso an ikaduwang kalahidan an huri kaining mga seremonyas pinaggigibo sa laog kan mga templo idtong mga miyembro na nakipagbahagi na sa seremonya nin endowment pinagtataw anan nin pan irarom na bado pinag aapod na bado sa templo na saindang pagsusul oton bilang kaggikanan nin proteksiyon asin bilang sarong pampagiromdom kan saindang mga obligasyon na nakapalaman sa pamanang regalo endowment an lds na pagseselyo minapahiling nin sararoang pananaw kan lds na mapanunungod sa mga pamilya uyon sa teolohiya kan lds na simbahan an mga lalake asin mga babaye mapuwedeng ipagselyo sa lambang saro sainda na tanganing an saindang bugkos nin pag inagoman magpapadagos sagkod sa pagkatapos nin buhay an mga kaarakian mapuwede man na ipagselyo sa saindang biolohikal o nag ampon na mga magurang tanganing makaporma nin sarong permanenteng magurang ake na mga bugkos an pinakasignipikanteng ordinansa kan lds mapuwedeng paggibohon sa paagi nin pagproksi para asin katindogan ninda na nagkagaradan hilngon sa pagbubunyag sa mga gadan na an lds na simbahan nagtutukdo na an gabos magkakaigwa nin oportunidad tanganing madangog asin tanggapon o isikwal an teolohiya kan lds asin an benepisyo kaining mga sakramento sa buhay na ini or sa masunod an matapat na lds nag oobserba nin sarong koda nin kalusugan na pinag aapod na tataramon nin kadunungan na kun saen sinda minarayo gikan sa pagkonsumo nin mga alkoholikong mga inomon kape tsaa asin tabako an sainda koda sa moral minabali sa batas nin kalinigan puri na minabawal nin sekswal na pakipagrelasyon luwas sa heterosekswal na pag aagom an sarong matapat na lds nagdodonasyon nin ikapu sa gabos niyang kita sinda man nagtatao nin boluntaryong pagseserbisyo sa saindang lokal na simbahan labaw pa diyan gabos na binatilyong kalalakehan na yaon sa taon an edad na igwa nin magayon na kalusugan asin kadakol na mga nagretirong mag agom an pinagpapakusog na magboluntaryo nin hanggan duwang taon bilang sarong misyonaryo tanganing mangangadal asin o baya magpapaabot nin makatawong serbisyo an mayong mga agom na kababaehan na taon asin lampas pa mapuwedeng magsirbe bilang mga misyonarya laog nin bulan pero ini bakong pinagkonsidera na sainda katungkulan na gibohon ta yaon ini sa mga lalake na pinag ordinahan na mga elders an lds nagtutukdo na an diyos nagtataram sa simbahan ngonyan sa paagi kan buhay na mga propeta na iyo an nagpapahayag kan saiyang kagustuhan siring na siya naggibo kaini kan suanoy pa sinda man nagtutukdo na pareho an lds asin bakong lds na mga indibidwal mapuwedeng magresibe nin personal na paggiya gikan sa banal na espiritu tanganing tabangan sinda kan saindang pamumuhay an lds na simbahan nakipaghirasan nin sarong komon na kamanahan kaiba an sarong bilang nin ibang saradit na mga paratubod na kolektibong pinag aapod na kahiroan nin mga banal sa huring aldaw ining mga pagtubod igwa nin kaparehasan sa lds na simbahan kan saindang paniniwala ki joseph smith jr bilang sarong propeta asin pundador kan saindang relihiyon sinda man nagtanggap sa libro ni mormon asin minsan sa dikit na bagay sa ibang bersiyon kan doktrina asin mga tipan an iba kaining mga pagtubod siring baga sa komunidad ni kristo pirme nanggad na pinagsisikwal an doktrina nin dakol na pag agom ni joseph smith siring man an kadakol na iba pa niyang distinktibong mga doktrina an ibang sangay kan banal sa huring aldaw na kahiroan puwedeng ipagkonsidera na mga saha kan lds na simbahan baya sarong resulta kan mga dae pagkaka irintindihan manungod sa dakol na pag aagom sa lds na simbahan an praktis kan dakol na pag agom pinag abandona kan paglik ad nin ika siglo pero ini ipinagpadagos sa pag iriba nin mga pundamentalistang grupo na naniniwala sa praktis na sarong kinakaipuhanan para sa eksultasyon an pinakahalangkaw na antas nin kaligtasan na minatugot sainda na magin mga diyos asin mga diyosa sa pagkatapos nin buhay an lds na simbahan bilang pagkakaiba naniniwala na saro sanang selestiyal na pag aagom manigo na para sa eksultasyon ang mga pundamentalista man naniniwala sa bilang kan iba pang mga doktrinang pinagtukdo asin pinagpraktis ni brigham young kan ika siglo na an lds na simbahan puwedeng pinag abandona na pinaglimanan o ibinugtak sa kahalatan sa tingkog nin maraot na publisidad kan ika siglo mapanungod sa dati kaining pagpraktis kan dakol na pag agom an lds na simbahan naghingoha na maedistansiya ini gikan sa poligamiya asin sa mga grupo kan pundamentalistang mormon an simbahan haloy nang pinag ekskomunikado an siisay na mga miyembro na madakol na nagpapraktis pa nin poligamiya an simbahan nagtutukdo na iyo ini an kapadagusan kan simbahan ni kristo pinag establisa kan ni joseph smith jr ining orihinal na simbahan nagdanas nin nagkapirang pagsalida nin pangaran sa panahon kan s na pinag aapod na an simbahan ni jesukristo an simbahan nin diyos asin kasunod kan an pangaran opisyal na pinagsalidan na magin an simbahan nin mga banal sa huring aldaw kan abril an pangaran giraray opisyal na pinagsalidahan sa paagi nin pinagtobodan na kapahayagan na magin an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw kaya lang nagkaigwa pa nin nagkapirang alternatibo sa mga espeling kan pangaran kaini na pinaggagamit kan buhay pa si smith kabali na an haypinadong huring aldaw pagkatapos na magadan si smith si brigham young asin an pinakadakulang hawak nin mga parasunod ni smith pinag inkorporado an lds na simbahan kan sa paagi nin lehislasyon kan estado nin deseret sa irarom kan pangaran na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw na minabali kan haypinadong huring aldaw asin sadit na a d kan an lds na simbahan ligal na pinagtunaw sa estados unidos sa paagi kan nin huli sa mga praktis kan simbahan ngonyan abandonado na nin poligamiya pagkatapos kaiyan an simbahan nagpadagos nin operasyon bilang bakong inkorporado na relihiyosong asosasyon sa irarom kan pangaran na an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw na dagos nagin pormal na pangaran kaini pinagtanggap na inpormal na mga pangaran minabali kan lds na simbahan an mga banal sa huring aldaw asin an mormons an terminong mormon na simbahan iyo an komon na ginagamit pero an simbahan nagpoon sa pagpapapondo nin paggamit kaini sa huring parte kan ika siglo maski na ngani na mayo man isyu sa terminong mormon kaini an simbahan naghagad na an opisyal na pangaran an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw iyo an gamiton kunsoaring posible o kun kinakaipohan pahalip oton na an simbahan o an simbahan ni jesukristo an simbahan nag organisa nin nagkapirang libre buwis na mga korporasyon tanganing magtabang sa pagbalyo kan kuwarta asin kapital an mga ini kabali an korporasyon kan kapamayuhang obispo kan simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw na pinag organisa kan sa irarom nin batas kan estado nin utah tanganing bakalon kaputan asin ipagpabakal an kan an simbahan pinag inkorporado an korporasyon kan presidente kan an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw sa utah tanganing magtanggap asin magmaneho nin kuwarta asin donasyon kan simbahan kan pinag inkorporado an simbahan tanganing magkakapot kan gabos na mga nin simbahan asin iba pang intellectual property an simbahan man nagkakapot nin nagkapirang bakong libre buwis na mga korporasyon hilngon an finances of the church of jesus christ of latter day saints an mga kongregasyon kan simbahan heneral na heograpikong pinag organisa bakong arog sa ibang pinakaugat na kristiyanong denominasyon para sa pandominggong mga serbisyo an simbahan pinagrupo sa darakulang to na katawohan mga kongregasyon na bantog sa apod na wards or saradit na mga kongregasyon na bantog sa apod na branches maski na ngani kun minsan an pagharongon building pinag aapod bilang sarong kapilya an kuwarto na pinaggagamit bilang sarong kapilya para sa panrelihiyosong serbisyo aktuwalmente saro sanang bahagi kan estandarteng harong sa pagmiting na kun saen an simbahan minamantine an sarong birtuwal na kapilya na paglilibot kan sarong tipikal na halimbawa asin man an online meetinghouse locator na puwedeng magamit sa paghanap kan mga lokasyon asin oras nin mga miting kan mga kongregasyon sa bilog na mundo an panrehiyon na organisasyon kan simbahan na darakula kesa solong mga kongregasyon minabali kan mga istaka mga misyon mga distrito mga erya asin mga rehiyon an mga report kan pankinaban na kamiyembrohan sobra sa milyones na minaabot sa milyones an nag eerok sa luwas kan estados unidos uyon kaining mga estatistiko ini iyo an pan apat na pinakadakulang relihiyosong hawak sa estados unidos an report sa kamiyembrohan kan simbahan minabali sa gabos na pinagbunyagan na mga miyembro asin kan saindang mga kaarakian maski na ngani na an simbahan dae man nagpapaluwas nin pigura kan atendans sa publiko an mga parasiyasat mina estimayt na an aktuwal na atendans sa kada semana sa lds pagsambang serbisyo sa bilog na mundo minaabot sa na milyones an mga miyembro na nag eerok sa estados unidos asin canada minabilog kan nin kamiyembrohan sa latin amerika asin mga miyembro sa katadaang parte nin mundo sarong survey sa paagi kan city college of new york kan pinag ekstrapolado na igwa nin pansadireng bistado na lds na gurang sa estados unidos kan kan populasyon kan estados unidos minahimo kan lds na simbahan sa ika pinakadakulang relihiyosong hawak sa saindang survey sa telephone kan sobra sa na households an pew forum on religion public life survey pinagkondusir sa paagi kan princeton survey research associates international psrai nakanagbo nin kan gurang na populasyon na pansadireng nagpabisto kan saindang sadire bilang mormons an lds na simbahan pinag organisa sa sarong hirarkikal na estruktura pangenot na pinagpapamahalaan nin mga kalalakehan mantang an mga kababaehan naggaganap na magpapangenot kan ibang mga kababaehan asin mga kaarakian an mga mormons naniniwala na si jesus iyo an pamayo kan simbahan sa paagi nin kapahayagan asin nagpili nin sarong lalake na pinag aapod na an propeta o presidente kan simbahan bilang tagapagtaram ni jesus sa ibabaw nin kinaban an presenteng iyo si thomas s monson siya asin duwang mga tagapagpayo na pirme nang ordinadong mga apostoles iyo an minaporman kan enot na panguluhan an tagapagpangenot na hawak kan simbahan doseng ibang mga apostoles iyo an minaporman kan korum nin doseng apostoles kunsoarin na an president magadan an saiyang tagapagsangli iyong gayo an pinakasenyor na miyembro kan korum nin doseng apostoles na iyo an minabilog sa bag ong enot na panguluhan an mga lalakeng ini asin an iba pang lalakeng mga miyembro kan bilog na pamamahala kan simbahan kabali an enot na duwang mga korum nin sitenta asin an pangenot na bishopric iyo an pinag aapod na mga heneral na awtoridad sinda mina ehersisyo pareho kan eklesiyastikal asin administratibong kapamayuhan sa bilog na simbahan asin nagtatao nin direksyon sa mga gibohon kan mga panrehiyong mga lideres pababa hanggan sa lokal na antas an mga heneral na awtoridad asin mga presidente kan misyon nagtatrabahong bilog asin tipikal na nagreresibe nin alawans gikan sa pundo kan simbahan o mga investment sa lokal na antas an kapamayuhan kan simbahan minagikan sa mga liyetang miyembro asin nagtatrabahong part time bilang boluntaryo na mayong alawans siring sa gabos na mga miyembro sinda pinapadulot nin ikapu na kan saindang kita pasiring sa simbahan an minapalaen lang sa trabahong iyan iyo an mga lds na mga misyonaryo na nagtatrabaho sa lokal na antas asin binabayadan nin panggastos gikan sa pundo na nareresibing mga kontribusyon gikan sa saindang mga pinaggikanan na mga kongregasyon kaya lang an mga prospektibong mga misyonaryo pinagpakausog na magtao nin kantidad kan saindang mga misyon pasiring sa pundong ini para sa sadire nindang paggamit kun possible an mga miyembro nagboboluntaryo para sa heneral na pangangalagang trabaho para sa pasilidad kan mga lokal na simbahan an mga kalalakehan na yaon sa kapamayuhang kamugtakan iyo an general na pinagkokonsidera na parte kan pagkasaserdote asin pinag ordinahan sa pagkasaserdote sa amay na edad na an ordinasyon ginigibo sa paagi nin sarong seremonya na minabali kan pagpapatong nin saindang mga kamot sa payo kan sarong pinag oordinahan an mga babaye na nakapagpartisipar sa seremonya kan pamanang regalo kung minsan pinagsasabing pinagbiyayaan nin pagkasaserdoteng kapangyarihan pero sinda dae nanggad pinag oordinahan sa sarong opisina nin pagkasaserdote asin dae pinagkokonsidera na magin kaparte kan pagkasaserdote maski na ngani na igwa man kan ika siglong mga instansiya na an lds na mga babaye minapartisipar sa administratibong mga pagbebendisyon pero sa paagi nin pagtubod ki kristo asin bako sa paagi nin pagkasaserdoteng awtoridad sinda mayong kapamayuhang kamugtakan kundi sa mga kaarakian asin iba pang mga kababaehan an pagkasaserdote pinagbanga sa aaronikong pagkasaserdote para sa mga hoben na mga kalalakehan na asin pataas asin an melchizedek na pagkasaserdote para sa mga kalalakehan na asin pataas magpoon pa kan an kamiyembrohan sa pagkasaserdote pinagbukas sa gabos na mga rasa race sa irarom kan kapamayuhan kan pagkasaserdoteng hirarkiya iyo an limang kaantabayanan na mga organisasyon na nagpapano sa kadakol na mga gibohon sa simbahan kahinggianang sosyedad na sarong organisasyon nin mga kababaehan an organisasyon kan mga hoben na kalalakehan asin organisasyon kan mga hoben na kababaehan para sa mga tinedyer na may edad hanggan primarya na sarong organisasyon para sa mga kaarakian hanggan sa edad na asin pandomingong eskuwelahan na nagtatao nin kadakol na mga pandomingong klase para sa mga tinedyer asin mga gurang an simbahan nagpapadalagan nin nagkapirang mga programa asin mga organisasyon sa parte kan pagpapangadal edukasyon asin pantabang kan simbahan church welfare kadakol kaining mga kaantabayan asin mga programa pinagpapaaram sa paagi kan pagkasaserdoteng korelasyon na programa na pinagdesinyo tanganing magtao nin sarong sistematikong kapaagihan sa pagmantiner kan pankinabanon na konsistensiya consistency ortodoksiya orthodoxy asin kontrol kan mga pansimbahang mga ordinansa mga doktrina doctrines mga organisasyon organizations mga miting meetings materyales materials asin iba pang mga programa asin mga aktibidades an lds na simbahan nagpapadalagan nin sarong dakulaon na programang misyonaryo an ibang mga miyembro kan simbahan iyo an pinagpapakusog na magsirbe bilang mga misyonaryo magpili kun full time part time o bilang serbisyo na mga misyonaryo para sa saro na mga ginatos na mga misyon na yaon sa bilog na mundo an gabos na mga misyonaryo nagsisirbe sa boluntaryong paagi asin an saindang mga pangastos pinagbabayadan sa paagi kan mga tipon kan mga misyonaryo man sana kan saindang mga pamilya asin kan saindang lokal na mga kongregasyon an mga misyonaryo minabale sa solong hoben na kalalakehan na an edad hanggan na magsisirbe sa misyon nin duwang taon solong hoben na kababaehan na lampas sa edad na na magsisirbe sa misyon nin bulan asin gurang na mag agom na heneralmenteng retiredo na magsisirbe sa termino na maabot sa tolo hanggan na bulan an solong hoben na kalalakehan pinapakusog asin pinaglalaoman na magsisirbe nin sarong misyon an mga kababaehan asin mag agom pinagpakusog man pero dae pinaglalaoman na magsisirbe nin misyon an mga misyonaryo heneralmente mayong pagkaaram kun saen parte nin mundo sinda magsisirbe kan saindang misyon asin kun kinakaipuhan an simbahan an magtutukdo sainda nin bagong lengguwahe an mga misyonaryo minapugol kan halangkawon na mga estandarte kan saindang personal kamanigoan worthiness na pinagdeterminar sa paagi kan masusing interbiyu kan eklesiyastikal na lider mapanungod sa kun gurano karahay na an misyonaryo nagsunod sa pansimbahang estandarte siring baga sa mga tataramon nin kadunungan na dae nagkokonsumo nin alkohol alcohol tabako tobacco kape coffee o tsaa tea asin an an batas nin kalinigan puri paglikay gikan sa pre o extra marital sex an simbahan nagpapadalagan nin sarong sistema nin pansimbahang edukasyon na minabale kan brigham young university brigham young university idaho an dating ricks college brigham young university hawaii asin an lds business college an simbahan man nagpapadalagan kan mga institutes of religion asin kan lds students association harani sa mga kampus nin kadakol na mga kolehiyo asin unibersidad para sa hayskul edad na mga kahobenan an simbahan nagpapadalagan nin apat na taon na seminary program na kun saen an mga estudyante nagkaklase bilang kadagdagan kan saindang sekular na mga pag adal an simbahan man nag esponsor nin sarong hababang interes na educational loan program na bantog bilang perpetual education fund na iyo an nagtatao nin pan edukasyon na oportunidad sa mga estudyante gikan sa mga nag aasenso pa sanang mga nasyon an pansimbahang sistema nin pagtarabangan church welfare system nagpasimuno sa panahon kan dakulang katiosan great depression nagtatao nin tabang sa mga pobre ini pinagpupunduhan sa paagi kan mga pan ayunong dulot bulan bulan na donasyon na laen pa sa normal na ikapu na iyo an minarepresentar sa kantidad nin duwang pagkakan na pinagtatao sa kada bulanan na mga domingo nin pag ayuno fast sundays an kuwarta gikan sa programa iyo an pinaggagamit tanganing padalagon an mga kamalig nin obispo bishops storehouses na iyo an nagpapakete asin nagtitipon nin pagkakan at hababang kantidad an distribusyon nin mga pundo asin pagkakan pinagpapamahalaan sa paagi kan lokal na mga obispo mga pastor nin kongregasyon an simbahan man nagpapanao nin kuwarta sa paagi kan lds philanthropies na dibisyon para sa mga biktima nin kalamidad asin mga pobreng mga nasyon an iba pang mga programa asin mga departamento minabale sa the lds family services na nagtatao nin asistensiya sa pag ampon marital and family counseling psychotherapy asin addiction counseling an lds church history department na iyo an nagkokolekta kan mga historiya nin simbahan asin mga rekord asin an family history department na iyo an minapamahala kan dakulaon na church family history na mga gibo an simbahan man saro sa mga mayor na proponente kan mga programa sa skawting para sa mga akeng lalake asin nagtatabang nin kadakol na mga miyembro sa boys scouts of america kesa arinman na ibang mga simbahan an simbahan dae nagpahayag nin kabilugang pansimbahan na pinansiyal na papeles magpoon pa kan pero kan an time magazine pinag apod ini na saro sa mga mayamanon na mga simbahan sa kinaban per kapita an para sa kita bakong para sa kita asin pan edukasyong subsidyaryong mga entidades pinag aawdit kan sarong independenteng kumpanya nin accounting siring kan deloitte touche sa kadagdagan an simbahan nag empleyo nin sarong independenteng departamento nin awdit na nagtatao kaining sertipikasyon sa lambang pan taonang heneral na kumperensiya na an mga kontribusyon kan simbahan na pinagkolekta asin pinagkagastusan uyon sa palisiya kan simbahan an simbahan nagreresibe kan haros gabos na mga pundo gikan sa ikapu diyes porsiyento kan lambang kita nin miyembro asin pan ayunong dulot kuwarta na ipinagtatao sa simbahan sa pagtabang sa mga indibidwal na nangangaipo uyon sa simbahan an kuwarta kan ikapu asin pan ayunong dulot na kinolekta pinagpaorog para sa eklesiyastikong mga katuyuhan asin dae pinaggagamit para sa pampakitaan na mga negosyo haros mga diyes porsiyento kan pundo kaini man minagikan sa kita nin pagnenegosyo asin real estate holdings an simbahan ginagamit kaini an pundo sa ikapu sa pagtutugdok asin pagmamantiner kan mga pagharongon buildings asin iba pang mga pasilidades sa pag imprenta nin mga eskritura para sa trabahong misyonaryo sa pagtatao nin tabang sosyal asin kahinggianan asin sa pagsuporta sa misyonaryo pan edukasyon asin iba pang pinag eesponsoran na mga programa kan simbahan an simbahan man namumuhunan sa pagkakakitaan na negosyo asin real estate ventures arog baga kan bonneville international deseret book company asin mga rantso nin kabakahan sa utah florida asin canada kaya lang ining mga rantso pinagbanga kan church welfare work bishops storehouse asin welfare square na kun saen an mga pundo na pinaggagamit gikan sa ikapu asin bako para sa pagkikita para sa pagkakakitaan na mga operasyon kan mga rantso parsyal na pansadireng sustinido pero dae ginagamit an kuwarta nin ikapu nin huli sa mga pagkakaiba sa pamumuhay na pinagpaorog sa paagi kan pansimbahang doktrina asin historiya sarong distinktibong kultura an nagtatalubo sa mga miyembro kan simbahan ini primerang konsentrado sa intermountain west pero mantang an kamiyembrohan kan simbahan nagkakalat sa palibot nin mundo kadakol kaining mas distinktibong mga pinagpapraktis an nagsurunod arog baga sa pagsusunod sa tataramon nin kadunungan sarong pinagpahayag na batas nin kabaskugan o koda dc kaagid sa leviticus tsapter sa bibliya na nagpapangalad sa pagkokonsumo nin tabako alkohol kape asin tsaa asin iba pang nakaka adik na mga substansiya bilang sarong resulta kan tataramon nin kadunungan an kultura sa mga lugar kan mundo na igwa nin sarong halangkaw na konsentrasyon kan lds na iyong gayo an ipinagpapahiling mga miting asin panluwas na mga programa pinaggigibo na regular asin nagigin parte kan kultura nin mga banal sa huring aldaw apat na beses sa sarong taon an gurang na mga kababaehan mga miyembro kan sosyedad nin kahinggianan kan simbahan nag aatendir nin sarong home family and personal enrichment meeting an miting puwedeng konsistido nin sarong panserbisyong proyekto o pag atendir nin sarong pansosyal na aktibidad o nin kadakul na mga klase na pinaggigibo kadagdagan na enrichment na mga aktibidades pinaggigibo para sa mga kababaehan na may kaagid na mga pangangaipo asin interes sa kadagdagan kaining mga regular na pinag eskedyul na mga miting kadagdagan na mga miting pirmeng ginigibo sa harong mitingan mga opisyal nin kaantabayanan puwedeng kondosir nin kapamayuhang mga miting o maggibo nin mga sesyon kan pag ensayo asin mga klase an komunidad kan ward or branch puwedeng mag eskedyul nin pansosyal na mga aktibidades sa harong mitingan kabali an pagsarayawan pamamanggi mga holiday party asin panmusikal na mga presentasyon an pansimbahan na mga organisasyon kan mga hoben na kalalakehan asin hoben na kababaehan dating bantog na mutual improvement organization o simpleng pinag aapod na mutual naghihirilingan sa harong mitingan saro sa kada semana na kun saen ang mga hobenes minapartisipar sa mga aktibidades asin naggigibo kan katungkulan sa diyos skawting o progreso personal iba pang popular na mga aktibidades iyo an basketball mga kumperensiya kan family history mga kumperensiya para sa mga hobenes asin mga soltero daraga baraylihan asin kadakolon na mga personal na kauswagan personal improvement na mga klase an mga miyembro kan simbahan puwede man na magpareserba kan pagharongon building na mayong bayad para sa mga kasal mga resepsyon asin funerals an kultura nakapagmukna nin substansiyal na panbisnis na mga oportunidad para sa independenteng lds media an pinakadakula kaining mga komunidad iyo an lds cinema lds fiction lds websites and lds graphical arts arog baga kan photography asin paintings an simbahan nagsasadire kan sarong kadena nin mga tindahan nin mga libro na pinag aapod na deseret book na iyo an nagtatao nin sarong tsanel channel na sa paagi kaini an mga publikasyon ipinagpapabakal ining kultura nag eerok man sa luwas kan dagmang na populasyon nin mga mormons asin kadakol na mga kaparehong lds na mga tindahan nin mga libro eksistido harani sa mga templo an ibang mga titulo na nagin popular sa luwas kan komunidad nin lds iyo an the work and the glory na mga nobela asin mga sine na the other side of heaven sarong numero nin mga kaggibohan na nagin matrayumpo sana sa laog kan komunidad nin lds ining mga kaggibohan heneral na minapaliwanag sa lds na kultura o igwa nin historikal na interes o historikal na kathang isip an byu television an estasyon kan telebisyon na esponsorado kan simbahan nagpapaimbolog man sa nagkapirang mga networks an simbahan napasairarom pareho sa publikong pag oomaw asin kritisismo kan mga nasa luwas magpoon pa kaidtong amay na mga taon sa new york asin pennsylvania sa huring parte kan an kritisismo nakasentro sa palibot nin kaakoan ni joseph smith jr na nakapagdiskubre nin sarong set na laminang ginto na kun saen naggikan an libro ni mormon na pinagtubudan na translado kan an pinakadakulang kritisismo para ki smith sa pagganap kaini sa sarong nagpalyang pagbabangko sa kirtland ohio asin an political asin kapangyarihan military kan lds na simbahan sa missouri na iyo na pinagpoonan kan na giyera kan mormon kan an kritisismo sa simbahan nakasentro sa teodemokratikong aspirasyon kan simbahan sa nauvoo illinois asin man an sikretong pagpraktis nin dakol na pag agom an kritisismo nagluwas sa nauvoo espositor asin nagtulak nin sarong surunod na mga pangyayari na nagpoon sa paggadan ki joseph smith jr kan habang an simbahan nagpoon sa bukas na pagpapraktis kan dakol na pag agom sa irarom ni brigham young sa panahon kan ikaduwang kabangaan nin ika siglo an simbahan nagin target kan kritisismo sa bilog na nasyon nin huli sa praktis na iyan asin siring man sa teokratikong aspirasyon kan simbahan sa teritoryo kan utah pagkatapos kan giyera sibil sa estado unidos an simbahan man nasa irarom kan kritisismo sa bilog na nasyon pagkatapos kan masaker sa mountain meadows na nangyari sa southern utah sa ibang parte an simbahan man nagin okasyonal na tema kan dyornalistikong pag omaw sa kapanahunang ini pagkatapos na makapag erok nin sarong tag init kaiba an mga lds sa amay kan an historiyanong si john codman naghayag na an lds sa utah nakapaggibo nin sarong marahayon na kaggibohan sa pagpapahale sa saindang mga komunidad nin pagsusugal pag iirinoman asin prostitusyon kesa iba pang parte kan nasyon sa gabos kong paglalayag asin pagbibiyahe sa bilog na mundo ako dae pa kaidto nakapag agi nin tolong bulan sa sarong komunidad na mas mahihigos matanos honesto sa pakikibagay sa pag iriba ninda asin sa iba pa matuninong bakong mahinakiton loyal sa gobyerno mapagpasensiya birtuso asin relihiyoso kesa kaining mga mormons pagkatapos kan manipesto asin na mga manipesto asin kan an presidente nin simbahan na si joseph f smith nagtestimonya sa atubangan kan e u senado an pinakamakoniot na nasyonal na kritisismo kan simbahan nanggad nagluya kaya lang sa kabilugan kan ika asin ika mga siglo mga akademikong kritiko an naghapot sa pagkalehitimo ni smith bilang sarong propeta asin an hitorisidad kan libro ni mormon asin iba pang mga gibo siring kan libro ni abraham sa modernong panahon an kritisismo nakatoon sa mga kaakoan kan historikal na rebisiyonismo homopobiya rasismo seksistidong mga palisiya asin an kritisismo sa kakulangan nin pagpahayag manunungod sa pinansiya mga notableng ika siglo na kritiko minabale ki jerald asin sandra tanner asin fawn brodie kan dae pa nahahaloy na mga taon an internet nakapagtao nin bagong forum para sa mga kritiko asin an dae pa nahahaloy na pagsuporta kan simbahan sa proposisyon no nin california na nakapagsindi nin mainiton na debate asin nagprotestang mga organisasyon nin mga bakla asin iba pa an bicol mail sarong semanal na peryodiko sa rehiyon bikol na tinogdas ni leon aureus kan taon sa syudad nin naga an pinaka enot na isyu kaini nagluwas kan abril an nangataman kaini bilang pinakaenot na editor iyo si alfonso ocampo nasundan ni francis t nacianceno jr asin sunod man saiya na editor iyo si leonor aureus alagad an presenteng tagapagpalagda' kan peryodiko si nilo p aureus nagsasabi na an talagang pinaka enot na editor iyo si francis nacianceno jr an mga napalaman kaini sa mga enot na isyu manongod sa people and events schools hot line asin points of observation igwa man pitak sa bikol na pino'nan inapod na tingog nin kabikolan na saro sa nagin editor kan pitak iyo si luis dato an bicol mail nakamit an napapalaen na onra kan ini binisto kan philippine press institute bilang best edited provincial paper sa bilog na filipinas an mga enot na mga parasurat asin kolumnista kan semanal iyo sinda cirilo diaz jr ignacio meliton nick prieto na nagin bantogan sa nakaka aling na gayong kolum niyang miscellaneous francis nacianceno kan saiyang time in si luis dato kan saiyang kolum na as we see it kan magadan an kagsadiring si leon aureus napasa an pagpapalakaw kaini ki angeles j aureus dangan naman ki vince j aureus mga aki mansana ni leon kaidto an opisina kan bicol mail yaon sa ika duwang eskalon kan sarong lumang edipisyo sa kanto kan p burgos asin gen luna na sa presente natotogdokan na nin sarong pusog na sementadong edipisyo pagrorogaring kan baker's plaza ngonyan namomogtak na an bicol mail sa concepcion grande kasaro an imprentahan na goldprint sa bagong edipisyo na rogaring na kaini asin kataid kan dating otel na royal an masambit na bago kaining paglipat an bicol mail nagrerenta sana sa sarong edipisyo na pagsasadiri kan benmar marketing na yaon man sa parehong barangay an semanal na ini saro na sa pinakahalawig na nagdanay sa lantad nin imprentadong peryodiko sa rona kan bikol asin napondo lang ini kan magdeklara si pres ferdinand marcos kan ley militar nag na taon nawara sa sirkulasyon an peryodiko kan taon binuhay liwat ni vince aureus alagad dai nakaantos nin sarong taon nawara naman ini sa lantad nin publikasyonn kan hunyo an presenteng tagapagpalagda' kaini na si nilo p aureus sobrino kan kagmukna' ibinangon liwat an peryodiko an pinaka enot na editor niya iyo si danilo gerona nasundan ni liberato aureus asin sunod iyo si jose b perez na hanggan ngonyan iyo pa man an editor saro sa nagin editor kaini iyo si stephen sergio na sabi ni aureus sa edad na anyos iyo na an pinakahubin na nagkapot kan siring na katongdan sa bicol mail asin kan huri nagin technical assistant sa office of the president alagad dakul pang nag'aaragi sa pintoan kan bicol mail asin nagin igdi magsalang editor kolumnista o tagasurat nin bareta masambit diyan iyo si angel parazo na kinonkon sa preso ta habo magtuga' kun siisay an hinalean kan sarong kontrobersyal na bareta si francis t nacianceno jr na nagin general manager kan federation of electric cooperatives of the philippines si alfonso ocampo na nagin direktor rehyonal kan office of media affairs si alfredo tria na nagin editor kan balalong asin kagtogdas asin kaglagda' kan handiong si alfredo calara editor kan bandillo asin nagin legal officer kan naga waterworkds district ramon tolaram na nagin publisher editor kan naga times si rafael sierra na nagin opisyal na may halangkaw na katongdan sa civil service commission agustin b de jesus an gadan nang pro sa immigration bureau si leon palmiano jr an gadan nang editor publisher kan action news asin saro sa daing takot makalatob bilang komentarista si pat bagamasbad na may eskwelahan para sa mga tourist guide an bicol mail sa sukol na pul x pul naggagamit nin newsprint na papel asin pinapaimprenta sa sadiri niyang imprentahan kaya napapabakal sa baratohon na presyong limang pesos an kopya dawa ngane makusogon pa an pag'laog kan mga advertisement na iyo an orog na rason kinakapabakal sa mas hababang presyo manta an ibang semanal nagprepresyong o pesos an kopya an sirkulasyon na nag'abot nang na kopya lambang luwas sa semana sa kwentada tolo an nakakabasa kan sarong kopya ginagaom na labi an tuyong nakakakapot asin nakakabasa kaini ini lakop sa enterong rona kan bikol maliban sa duwang islang probinsya nin catanduanes asin masbate igwa man ini nin piling suskripsyon sa luwas kan filipinas ini pinapalagda' asin pinapaluwas kada huwebes nin semana parati an bilang kan pahina dai nababa sa abot asin bakong arog kan enot pirming talikodan an pagsurat bareta sa duwang lenggwahe sa ingles asin bikol si nilo p aureus an presenteng kagsadiri asin tagapagpalagda' kan peryodiko si jose b perez an pamayong editor si liberato aureus an hadoyan na editor si atty henry briguera an hadoyan sa ley si daniel p aureus an editor kan pitak sa bikol asin si pedrito servano an advertising manager nakabakasyon alagad ipinagtuga' ni aureus na an parating nagsusurat kan editoryal iyo si jose fernando obias na sinasaro'salidahan ni atty henry briguera alagad bihira an semanal may inaataman man na e koreo bmail yahoo com kun saen an mga parabasa kabali an yaon sa ibang parte nin kinaban pwede magpadara nin mga pa ontol na reparo orog pa igwa ini nin websayt kun saen regular isinasa'ngat an lambang isyu na naluwas asin kun saen mababasa ninsi isayman paagi nin internet www bicolmail com huli kan websayt niya mas duminakol an parabasa asin ta ipinagreport kan websayt na poon okt sungdo' agosto nag'abot an nagbukas sa sayt sa pagbasa asin pag'osisa sa dekadang ini na an nagkakapot na iyo si nilo aureus sabi niya nagsapo naman ini nin mga kaso legal saro kaini kasong contempt kun saen nakarsel an saiyang pamayong editor na si jose b perez nin pitong aldaw an duwa pang kaso kasong libel na pareho man napawa'ran saysay mabangot asin makawiwiling basahon an bicol mail huli sa saiyang manlaen'laen na pana'naw na dulot kan dakul na mga kolum siring kan ki dr joaquin perez tituladong blue white na alisto sa tuyaw an ki ex judge eufronio maristela sa pangaran na good morning judge na maliksi sa pagrisa kan mga nangyayari sa pulitika an ki dr francis dabu kan saiyang health conscious pagamiaw sa salud asin an ki kristian cordero na santigwar na ladop kun magtaong pagmasid masabi pa an kolum niya lisong nakasurat sa tataramon na bikol yaon man diyan an kolum ni jose perez an selda numero na apisyon magtokar kan sa turismo asin kultura siring man an ki divina valenciano acker an history corner na an toon iyo an historya asin kulturang bikolnon siya an kagmukna' kan naga heritage society sarong kasararoan na kagmato kan kultura asin pamanang bikolnon an sarong naiiba sa presenteng bicol mail iyo an pagtaong doon sa negosyo ta nagbukas ini nin regular na pitak para igdi daing lihis ibinabareta an mga pangyayarng magibsaw dapit sa pagnenegosyo asin sa mga marayrahay na mga oportunidasd dapit kaini sarong kolum igdi na an turuhok sa lantad nin negosyo iyo an ki joey co an as i see it may kolum si john bongat dating konsehal igdi sa naga an may derecho ka dyan manongod sa aplikasyon kan ley alagad nagpondo na poon kan nagtukaw siyang alkalde kan naga saro pang tampok na kolum iyo an ki aida cirujales sarong maestra asin naapod na tigsik queen kan bicol an saiyang kolum pinangaranan tigsik makangirit kun makatalayop an bagong kolum iyo an bikol breeze sinusurat ni abogado henry v briguera an nobela sarong porma nin literatura ini sarong osipon na halawig pero dapit sa mga istoryang bako man totoo asin sinurat sa pag'aling sana man sa mga parabasa sa porma nin prosa naiiba ini sa histograpiya ta an huri sarong pagngata' iladawan an tunay na mga nakaaging pangyayari sa gibogibo kan mga tawo sa sarong lugar sakop nin sarong panahon an nobela napunto sa realidad na pwede personal politikal o sosyal dapit sa sarong lugar o panahon na mas may orog na kalinawan asin detalye asin tinata'wan doon an mga siplingan dingkilan pagkamoot mga kamatean asin mga relasyon na minsan dai naman sinasambit sa sarong historya this is not a very reliable source an miss universe saróng patiribáyan sa pagayonan na nagpoón kan iris mittenaere france file miss universe pia wurtzbach cropped jpg miss universe pia wurtzbach philippines file paulina vega colombia moda white jpg miss universe paulina vega colombia file maría gabriela isler cropped jpg miss universe gabriela isler venezuela file olivia culpo jpg miss universe olivia culpo usa file leila lopes shankbone jpg miss universe leila lopes angola file ximena navarrete miss universe jpg miss universe ximena navarrete mexico file stefania jpg miss universe stefanía fernández venezuela file miss universe dayana mendoza en nicaragua jpg miss universe dayana mendoza venezuela file miss universe jpg miss universe riyo mori japan file zuleykarivera jpg miss universe zuleyka rivera puerto rico file natalieglebova tiara jpg miss universe natalie glebova canada file jennifer hawkins jpg miss universe jennifer hawkins australia file amelia vega jpg miss universe amelia vega dominican republic file justinecentenariopan jpg miss universe justine pasek panama file denise quinones head jpg miss universe denise quiñones puerto rico file lara dutta jpg miss universe lara dutta india file mpule kwelagobe jpg miss universe mpule kwelagobe botswana file wendy fitzwilliam jpgmiss universe wendy fitzwilliam trinidad and tobago file brook lee jpg miss universe brook lee usa file sushmita sen jpg miss universe sushmita sen india file dayanara torres jpg miss universe dayanara torres puerto rico file lupita jones jpg miss universe lupita jones mxico file angela visser jpg miss universe angela visser netherlands file cecilia bolocco jpg miss universe cecilia bolocco chile file yvonne ryding jpg miss universe yvonne ryding sweden file shawn weatherly iin png miss universe shawn weatherly usa file janelle commissiong acf png miss universe janelle commissiong trinidad and tobago file jpg miss universe rina mor israel file sylvia hitchcock indy cropped jpg miss universe sylvia hitchcock usa file carol morris cropped jpg miss universe carol morris usa file hillevi rombin jpg miss universe hillevi rombin sweden christiane martel cropped jpg miss universe christiane martel france file armi kuusela jpg miss universe armi kuusela finland si stefania fernández krupij namundag septyembre iyo an pigkoronahan na miss universe na piggibo sa bahamas kan agosto ini an enot na pagkakataon na gikan sa parehong nacion an nanggana sa duwang surunod na taon sa taon na historya kan pagarayonan pigkoronahan siya kan kahimanwang si miss universe na si dayana mendoza si fernandez nanggana kan titulong miss venezuela sa caracas kan septyembre si fernandez may dugong ukranio galisyano asin polako sarong babaeng lampyagaw sa tindog na ' siya may apisyon sa kawat na tennis asin sa paglangoy an saiyang mga magurang na sinda nadia krupij holojad asin carlos fernández pigdukot kan sa barinas benesuela nin limang aldaw si liberato levy aureus nmndg hunyo septyembre sarong bikolanong kolumnista humorista asin kagsurat kan librong an sabi ni levy ginawadan siya kan kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon kan pagbistong masirang na bitoon kan kabikolan siya namundag sa bgy matoogtoog mercedes camarines norte siya an ika tolong aki kan mag agom na ponciano s aureus kan libmanan camarines sur asin iluminada soria kan basud camarines norte nagdakula siya sa pag ataman ni leon aureus asin nakanood magsurat sa madiklom na apat na gilid kan bicol mail printing press na kaidto yaon sa kanto kan kalye p burgos asin gen luna siyudad nin naga nag eskwela sa university of nueva caceres asin ateneo de naga dai nakatapos nin kurso ta nag agom tolos an napangagom niya iyo si milagros orbillo na inapod niyang sarong inspirasyon bakong obligasyon asin an pagsasaro ninda nagbunga nin siyam na mga gwapo asin magayon na mga aki sinda eleanor lourdes angelo ephraim levy jr noel olivia rosalinda rosa donna asin ruby nagtrabaho siya sa department of labor and employment dole nagkahilig na magsurat nin rawitdawit na pinapadara sa mga istasyon nin radyo sagkod na siya nabantog na parasurat nagin man siyang kolumnista asta konsultant editoryal kan bicol mail an bantog na kolum niya sa peryodiko semanal na ini iyo an ilampog ilabay na kan huri binago niya an pangaran sa an sabi ni levy pirang dekada ini regular na nagluluwas sa peryodikong ini nagin man siyang direktor sa junta directiva sa camarines sur ii electric cooperative inc casureco ii representado an south district kan taon nagin siyang presidente kan kooperatiba kan casureco asin nagtukaw siya sa siring na kargo nin sampolong taon abot si jose joebar villafuerte barrameda jr namundag hunyo saróng bikolanong historyador peryodista asín kagsurat kan librong a glimpse of the new jerusalem underneath a new moon catalincasan the fall of spanish camarines in ciudad de nueva caceres on september an saíyang mga magrang iyó sindá jose b barrameda asín josefa p villafuerte napangagóm niyá si luzviminda r martinez asín an saindang pagsasarô nagbnga nin limáng aki byronjose caitlin anjelica and noe solomon dylanjose eljayjose flynnjose asin mga makuapo na sinda noejose anjelica denize asin shane jose nag adal si barrameda nin elementarya sa naga parochial school kun saen nagtápos valedictorian an sekundarya sa ateneo de naga sa unibersidad kan santo tomas natápos niyá an batsilyer en artes major sa journalism kadugangan pa sa adal niya iyo si pagkua niya asin pagtapos kan kurso sa applied sociology asin anthropology audit nagpa estados unidos siyá asin sa california sa sarong unibersidad nag'entra siya sa kursong manongod sa film making bycadelf bros goldprint naga city philippines pages isbn si jose joe fernando obias namundag enero sarong bikolanong edukador historyador peryodista asin an tagapalagdâ saka kagrogaring kan peryodikong the paper siya an enot na pamayo kan kasararoan na sumaro bikolnon siya man an parati kagsurat kan mga editoryal kan peryodikong bicol mail asin siya an pamayong editor kan bicol herald sa premio tomas arejola sa literaturang bikolnon siya an napiling masirang na bitoon kan literaturang bikolnon lifetime achievement award si obias namundag sa magarao camarines sur nagkuang elementarya sa nasabing banwaan nagpadagos kan saiyang sekundarya sa ateneo de naga asin dagos luminaog sa san jose seminary sa quezon city sa tuyong magpadi naghubo siya sa pag adal sa holy rosary minor seminary dangan sa holy rosary major seminary kun saen nakamit niya an batsilyer sa pilosopiya kan taon sa boot pang madugangan an dunong siya nagkua sa unibersidad nin nueva caceres kan kurso sa civil engineering na natapos niya man kan sa tuyong mapalakbang an inadalan sa pagpadalagan nin mga eskwelahan siya nagkua kan kursong school administration asin supervision sa school of graduate studies sa parehong unibersidad asin dai pa kontento buminalik sa holy rosary major seminary kun saen nagkua kan kurso sa pastoral administration siya nagtokdo nin matematiks algebra trigonometry ingles historya espanyol sa haiskul asin nagin man administrador sa manlaen laen na katongdan prefect of discipline hs assistant principal principal asin hs academic coordinator ini saiyang nakumplihan sa iba ibang eskwelahan arog kan capalonga high school holy rosary major seminary unibersidad kan nueva caceres pena de francia college asin sa presente sa naga city montessori school siya nagin parasurat bareta sa balalong associate editor kan bikol daily editor kan bicol star saligsig leader vanguard bikol inquirer vox bikol bikol standard asin ngonyan sa bikol herald siya aktibo pa sa pagsurat nin mga editoryal sa bicol mail siya an publisher editor kan sanghiran y kan the paper newsmagazine na nag'ani nin pagpilang sa orog karahayrahay na pakasurat bilang outstandiong editorial outstanding investigative article asin outstanding news writer kan mga taon asin hale an pagtaong pasib sa st peter baptist catholic mass media awards an sumaro bikolnon inc o sumaro bikol sarong grupo nin mga parasurat parasurog asin paratulod kan lokal na kultura sa probinsya nin camarines sur itinugdas ini kan desyembre sa madrigal foundation bldg ateneo de naga na unibersidad asin naipaguhit sa securities and exchange commission kan marso sa syudad nin legazpi albay pinagtipon ni ramon olaño jr an mga bikolista bago matapos an tanganing mabilog an sarong kasararoan na matulod kan mga paghiro dapit sa kulturang bikolnon kabilang sa inot nagsimbag sa pangapodan asin iyo an nagmurukna kan organisasyon iyo an historyador asin parasurat jose fernando obias asin si d c nathan sergio pormal na naipaguhit an kaayonan sa security and exchange commission sec kaiba sa fabiana arejola estelito jacob jose barrameda jr fr wilmer joseph tria danilo gerona kristian cordero gian paolo priela manny zagada asin clodualdo ceron bilang mga incorporator kaini an inot na napiling pamayo kan organisasyon iyo si jose fernando obias nagreorganisar an grupo huli sa pagbublay kan nagkapirang myembro kan organisasyon sa manlainlain na rason sa nagaland hotel napili an mga bagong direktor kan grupo kabali si ramon olaño jr bilang tagapamayo bernardo miguel aguay jr jerome hipolito sheila basbas gil l gregorio d c nathan sergio frank peñones jr jose jason chancoco irvin sto tomas jan kevin de quiroz asin jusan misolas bilang mga direktor an minasunód iyó an paghingóa kan kaburunyogán alagad an organisasyon na ini naglakbang na an mga hinihimong kasibotan asin bako sana sa kultura o pagsukit kan historya sa lantad nin pagtaong asikaso sa mga kaakian an kasararoan regular na naglilibot sa mga barangay bako sana sa siyudad kan naga kundi sa mga baro banwaan sa pagtao kan inaapod na barangay feeding inapod nang barangay family hour sa mga kaakian asin nagpapakawat ngane makataong paglinga asin kaogmahan asin igdi may mga premyong itinatao siring man nagpapadrino inin nin mga seminar lektura sa historya sa kanoodan kan publiko parte naman kan saiyang adbokasya an pagtolod kan mga isyu dapit sa kultura arog kan pagsurog asin pag'ataman sa mga heritage sites pagbantay sa mga heritage buildings asin pagsaray sa mga anoman na artifaks na kultural an sumaro bikolnon inc naggawad na nin mga pag'onra o pagpilang sa mga personalidad na kanigoan an naambag para sa kulturang bikolnon asin siring man duman sa may pambihirang na'idulot na karahayan sa komunidad asin ipinahiling an saindang liderato asin serbisyo paagi kan dinadarang opisyo o katongdan sa publiko o pribado man na sektor sa sarong pagtiripon kan sumaro bikolnon kan nobyembre minukna an duwang gawad nin pag'onra an gawad hiyangta' para sa liderato asin serbisyo sa komunidad asin an gawad dawani para sa kaambagan sa lantad nin arte asin kultura naipublikar an duwang luwas kan babasahon na an tambobong nin literaturang bikolnon sa suporta kan organisasyon kan marso asin hulyo bulan nin agosto kan nagpadrino man an organisasyon kan padurunongan sarong patiribayan pangkultura sa kaakian sa elementarya sa canaman camarines sur kan septyembre an sumaro bikolnon nagdulot nin onra ki inang penafrancia sa okasyon kan saiyang tresentenaryo na inapod na sarong bangging musika para ki ina tolong oras na piyestang musika bikolnon na ginibo sa plasa quezon na tinampokan kan camaligan singing choir asin mga indibidwal na parakanta pigsabayan nin kawat sa organ ni caloy salcedo hunyo pinadrinohan kan organisasyon an sarong pamanggi para sa sarong kawsa kun sain nagtaong lektura si danilo gerona dapit sa galleon trade digdi man nanumpa an mga bagong opisyal kan grupo para sa taon sagkod kabilang sa mga bagong myembro kaini iyo sinda ernie verdadero jerry adrados jun chica carlos salcedo asin iba pa digdi man sa okasyon na ini nagtaong gawad postuma ki mariano perfecto sa pagmidbid saiya komo ama kan literaturang bikolnon asin kan literaturang hiligaynon sa aldaw na seminar des dapit sa protection and conservation of the national cultural heritage an sumaro bikolnon nakipagtabangan sa apat na organisasyon an national commission for culture and the arts an lokal na gobyerno kan syudad nin naga centro naga business club asin an united architect of the philippines uap camarines chapter ngane an nasabing seminar madara sa maray na eksito kan oktobre an sumaro bikolnon nag'ama sa sarong piyesta nin mga kantang bikolnon bikol song festival na ginibo sa champagne garden sa siyudad nin naga kun saen mga bantogan na parakanta asin mga kompositor an nagbali asin nagtaong kaogmahan asin kaalingan nanggad sa mga paradalan na nakapano na gayo sa lugar na ginibohan kan kasiribotan sa okasyon na ini an sumaro naggawad nin pagmidbid plaka nin pagpadios mabalos ki padre james j o'brien s j asin ki jerry adrados saro sa nagkanta iyo si mark avila na kinanta an mga komposisyon ni ferdinand dimadura asin an huri saro sa nagdayo sa pagdalan igdi an grupo ni kompositor carlos salcedo jr na binibilog ninda remigio felizmeno tess felizmenio asin jorge olivera enot na nagpadangog kan saindang mga tradisyonal na awit sinundan ni mark avila asin an huring grupo grupo ni diosdado dodong valencia iyo an nagdara kan banggi huli sa mga magagayon asin orihinal na mga kanta kaini an valencia singers binibilog ni valencia ni dean delmo v correo eldie celocelo asin sarong daragitay sa pagboses nin rawitdawit hale sa obra ni jerry adrados tituladong pasaway iyo si edwin bong de la torre na mahusay magpahayag pano nin pamate gibo kan dating beterano sa teatro asin nagin myembro sa peta naghihinapos an nobyembre an sumaro nag ama' kan aktibidad na pigngaranana banggi nin rawitdawit rawaydaway asin awit sa tuyong pagrokyaw kan ika ng anibersaryong pagkamundag ni tomas arejola kadungan sa okasyon sarong gawad postuma an itinao ki arejola sa pagmidbid kan saiyang serbisyo sa komunidad bilang representante kan ambos camarines na sarong pasib na inapod kan kasararoan na gawad hiyangta sa kama'wotan magtaong pagaling aling asin dagos pagpadangog asin pagparomdom sa publiko kan gayon kan mga kantang bikolnon an kasararoan nagpasale nin sarong konsyerto kan desyembre inapod na hiyangta christmas dinner concert ini ginibo sa champagne garden igdi sa naga sa okasyon na ini tolong pasib an iginawad sa tolong persona ki victor masoud bichara gawad dawani sarong gawad postuma ki jose rey sr gawad dawani sarong gawad postuma asin ki kongresista salvio fortuno gawad hiyangta kan abril an organisasyon nag'ama nin sarong lektura eksibit manongod sa agi agi kan ikaduwang gerang pankinaban igdi sa kabikolan tituladong kabikolan at war na ginibo sa holy rosary minor seminary igdi sa syudad nin naga kun saen sinda dr danilo gerona dr karl ian uy cheng chua asin si leo paulo i imperial an mga nagtararam sa sinabing okasyon an kasararoan pinagpilang asin tinawan onra an tolong mga beterano sa gera sinda maj teofilo b padua maj juan q miranda asin si commo jaime c jimenez an huri ginawadan kan gawad hiyangta huli pa bilang pinakaenot na nagtogdas nin kolehiyo sa edukasyon maritimo igdi sa ronang bikol sa ika anibersaryo nin pagkagadan ni mariano perfecto pinagmarhay kan grupo na magselebrar paagi nin karantahan asin rawitdawit bilang pagromdom na si perfecto iyo an kag ama' kan literaturang bikol asin kan hiligaynon pa ngane na ginibo sa fishcove garden sa bgy abella syudad nin naga asin nasundan pa ini nin sarong lektura dapit sa obra asin buhay ni perfecto sa ateneo de naga university kan nobyembre parehong taon asin kun saen an taga lektura iyo si edwin bong de la torre kan desyembre sa fishcove gardens syudad nin naga sarong kaogmahan an pigkasiribotan sa pagrokyaw kan kapaskohan asin man sa pagtaong onra sa duwang persona na may dakulang ambag sa arte asin kultura si gerry duran latumbo sa pagpahiling kahusayan sa musika asin ki rufo ocampo tuy sr bilang tagahatod bareta nin pirang dekada paagi nin radyo kan hunyo an sumaro bikolnon katuwang man an nueva caceres heritage movement inc asin iba pang mga organisasyon pig tulod sa maray na resulta an selebrasyon kan inapod na aldaw nin pag aramigo kan espanyol asin filipino o inapod na philippine spanish friendship day binuksan an selebrasyon kan pagkaaga sa pag'inagurar kan heritage ark namogtak sa solar ni don mariano abella sa kalye blumentritt syudad nin naga pagkahapon itinampok an eksibit nin mga pintura kan kintab group sa lobby kan avenue plaza na tinapos an selebrasyon sa sarong lektura asin baraylehan nin mga bayleng espanyol sa sasabing hotel an lektura ni dr danilo madrid gerona dapit sa mga negosyong dinara kan mga espanyol asin an timbreng danay kaini sa ekonomiya kan kabikolan si carlos carlo apuan arejola namundag mayo nagadan hulyo sarong kagubay na bikolanong parasurat asin premyado kan gawad pagromdom ki carlos palanca para sa literatura sa saiyang ang mundo ay iisa at marami sa kategoryang screenplay sa filipino kan agosto pigbungsod an libro niyang sayod kong tataramon tuwiran kong sasabihin nagmukna siya nin mga proyekto na nagtutulod sa padagos na pagrambong kan literatura tataramon asin kulturang bikol premyado si arejola sa gawad pagromdom ki carlos palanca para sa literatura gawad komisyon sa wikang filipino asin sa homelife poetry prize nagin finalista an saiyang librong sayod kong tataramon tuwiran kong sasabihin sa th madrigal gonzalez best first book award kan an nasabing katiriponan nin mga pasaling pan entablado asin pan pelikula nakasurat sa tataramong bikol asin tagalog filipino asin pigpublikar kan nasyunal na komisyon kan kultura asin arte ncca kan an nasambit na libro iyo an kainot inoting katiriponan nin mga pasaling pan entablado na napublikar sa rehiyon bikol siya man an kagsurat kan wala akong bitbit na sawiang puso tuwing naglalakbay libro nin mga tula sa tagalog filipino ateneo de naga university press kan librong pan aki na si miriam asin an saiyang samhod panlampaso pantrapo asin panhakbot nin ati an librong pan aki nakasurat sa bikol ingles asin tagalog filipino pigpublikar kan goldprint publishing house kan asin parte kan trilohiya nin mga librong pan aki na boom boom boom an mga aki kan camarinezoom nagin editor man siya kan yudi man mga osipon para ki nunuy asin ki nini ncca antolohiya nin mga osipon na pan aki na nanggarana sa premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon ptalb na saiyang pigtugdas kan an saiyang rawitdawit na komprada katedral napublikar sa librong sagurong na kontemporanyong rawitdawit sa manlain lain na tataramon bikol dlsu an saiyang mga panurat nagluwas na sa mga antolohiya kan unibersidad kan pilipinas society of st paul sentrong pankultura kan pilipinas ccp mindanao state university iligan institute of technology university of san agustin asin sa mga antolohiyang bikol siring kan burak asin an tambobong nin literaturang bikolnon nagluwas man an mga ini sa mga bantog na babasahon arog kan philippine panorama philippine free press asin sa mga teksbuk na pan sekondarya asin pan kolehiyo napili an mga tula ni arejola na ibali sa aklat likhaan ng maikling kuwento at tula an antolohiya na naglilista kan mga pinakamabansay na panurat sa pilipinas asin pigpupublikar kan likhaan creative writing center kan unibersidad kan pilipinas nakabali an mga panurat ni arejola sa aklat likhaan kan taong asin nagin writing fellow siya sa up national writers workshop kan asin iligan national writers workshop kan si arejola iyo an kagmukna kan premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon asin kan juliana arejola fajardo workshop sa pagsurat bikol mga inisyatiba na pigmidbid kan mayoral recognition award kan siyudad nin naga asin kan unyon ng manunulat sa pilipinas umpil kan si arejola nagin representante kan sur nin luzon sa nasyunal na komite sa mga arteng panliteraturang arte ncla asin iyo an tagapamayo kan arejola foundation for social responsibility na nagpapadalagan kan juliana arejola fajardo workshop sa pagsurat bikol premio tomas arejola para sa literaturang bikolnon sagkod cry of resistance outreach program duwang termino siyang naeligir na representante sa ncla poon sagkod asin naeligir man na ikaduwang sekretaryo sa nasabing komitiba sa panahon na ini pigtugdas ni arejola an pintakasi kan literaturang bikolnon an taonan na pagtiripon kan mga parasurat kan rona lambang pebrero bilang pagselebrar kan philippine arts month sa saiyang termino man sa ncla napublikar an enot na mga libro kan bikolanong parasurat arog ka merlita lorena tariman jose jason chancoco honesto m pesimo jr aida cirujales asin lourdes nava nieva ph d nakipagtabangan man siya na manlainlain na grupo sa pagpadalagan kan bikolinismo outstanding bicolano artist search gipaw rapu rapu arts camp sa rapu rapu albay pagtukdo pagsurat bikolnon teachers writers conference bukambibig literary performance series asin pirang pang mga importanteng inisyatiba dahilan kun tano inaapod si arejola na poster boy of bikol literature sa mga nasyunal na pagtiripon na pan literatura nagin tagapagtaram si arejola sa philippine pen congress taboan the philippine writers festival asin sa mga akademikong pagtiripon sa manlaen laen na lugar kan pilipinas kaiba an mga pagtiripon kan college editors guild of the philippines deped dilg kasanggayahan heritage lecture asin iba pa siring man nagin tagapagtaram siya sa indictment of child labor by the arts sarong forum na pinadrinohan kan center for civil and human rights kan sa university of notre dame sa indiana sa estados unidos siya man an nagmukna kan pili banwaan ko padangat ko cultural heritage society pbkpkchs asin iyo an presenteng tagapamayo kaini pira sa mga inisyatiba kaini iyo an dai magin dai sa sadiring banwaaan pili pride tour an george curry lecture series asin an pili cultural mapping project tinawan an pbkpkchs nin pili mayoral recognition award kan siya nagin kaapil kan kabulig bikol writer's association asin sumaro bikolnon philippine center of the international pen unyon ng mga manunulat sa pilipinas asin child labor education task force cletf si arejola bigla an pagkagadan atake sa puso kan agang petsa nin hulyo sa pili camarines sur an relihiyosong denominasyon sarong kagrupo sa laog nin sarong relihiyon na pinapadalagan sa irarom nin sarong komon na pangaran tradisyon asin kabistohan an termino minaladawan nin kadakol na mga kristiyanong denominasyon halimbawa pansirangang ortodoksiya anglikanismo asin kadakol klase nin protestantismo or restorasyonismo an termino man naglaladawan kan apat na sanga nin hudaismo ortodoksiya conserbatibo reporma asin rekonstraksiyonista asin naglaladawan nin duwang pinakapunong sanga nin islam sunni asin shia sa hinduismo an mayor na diyos o pilosopikong paniniwala minabisto nin sarong denominasyon na tipikal man na may distinktong kultural asin relihiyosong mga kaugalian an mayor na mga denominasyon minabale sa shaibismo shaktismo vaishnabismo smartismo asin halumatha an mga denominasyon minsan minaporma sa luhay luhay sa paglipas nin panahon sa kadakol na mga rason nin huli sa historikal na mga aksidente kan heograpiya kultura asin impluwensiya sa tahaw kan iba ibang mga grupo an mga miyembro nin sarong relihiyon luhay luhay na nagpopoon na nagkakaigwa nin pagkakaiba kan saindang mga pananaw sa paglipas nin panahon an mga miyembro nin sarong relihiyon puwedeng makanagbo na sinda nag aasenso na may signipikanteng pakakaiba nin mga pananaw sa teolohiya pilosopiya relihiyosong pluralismo etika asin relihiyosong mga kaugalian asin mga ritwal kasunod kaiyan an manlaen laen na mga denominasyon puwedeng mangyaring minaporma sa ibang kaso an mga denominasyon minaporma sa mabilisong paagi resulta gikan sa sarong pagbanga o kabarangaan nin sarong eksistidong denominasyon o kun an mga katawohan minahiras nin sarong eksperiyensiya sa espirituwal na kamuklatan o espirituwal na kapagmatahan asin nagpili na magporma nin sarong bagong denominasyon base kaiyang bagong eksperiyensiya o pagkasabot an halimbawa sa laog nin kristiyanidad iyo an mennonita asin an simbahan nin mga katugangan na mga denominasyon an parehong denominasyon nagkapareho sa saindang mga paniniwala alagad sinda uniko nin huli ta an saindang mga tradisyon pinag impluwensiyahan nin magkaibang mga pundador menno simons asin alexander mack sa pasurunod an saindang pagkakabanga yaon sa administratibo asin igwa nin kadakolon na komunikasyon asin interaksyon sa tahaw ninda magpoon sa pagkatugdas kaini an mennonitang denominasyon nagkabaranga sa bilang nin saraditon na mga mennonitang denominasyon nin huli sa heograpiya sosyal asin teolohikal na mga pagkakaiba sarong pang halimbawa iyo an lutheran na simbahan kan si martin luther nagprotesta sa mga kaugalian nin katoliko siya asin an saiyang mga parasunod pinagpersiger kan romano katolikong simbahan bilang mga heretiko iyo ini an nagtulak sa pormasyon kan alternatibong mga komunidad nin kaugalian na nagin bantog bilang lutheran o protestante sa paglipas nin panahon an kadakol na mga simbahan na minakonsidera kan saindang mga sadire na mga lutheran nagpapabisto sa lambang saro asin sa paagi nin kadakolon mga kahulugan kan lutheran na mga kaugalian limang solas pagkasaserdote kan gabos na mga paratubod an mga konglomerasyon kan mga simbahan nagporma nin konkretong mga denominasyon na nakabase sa sarong komon na eskuwelahan nin kaisipan na may relasyon kaining mga kaugalian maski ngonyan igwa nin mga mayor na ideyolohikal na mga pagkakaiba sa tahaw kan manlaen laen na mga denominasyon kan lutheran maski na ngani na nagkaigwa na nin signipikanteng kalabawan sa kan saindang mga paniniwala an kahiroan nin mga banal sa huring aldaw iyo an sarong grupo nin restorasyonista na relihiyosong mga denominasyon asin mga paratubod na kisera nagsusurunod sa mga katukdoan asin kapahayagan ni joseph smith jr nagpublikar kan libro ni mormon kan an kahiroan nin mga banal sa huring aldaw iyo an saro sa sarong bilang nin separadong mga kahiroan kolektibong pinagbantog bilang restorasyonismo pinagtubudan na minalikwas kan protestanteng denominasyonalismo asin sa pagpabalik nin sarong porma nin kristiyanidad na kaisipan na magin mas minapaorog sa bagong tipan an orihinal na simbahan na pinagpundar ni joseph smith jr inisyal na binantog bilang an simbahan ni kristo kasunod an simbahan nin mga banal sa huring aldaw tanganing iyo an kalaenan kaini gikan sa iba pang mga kristiyanong simbahan asin kan bilang an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw pagkatapos kan pagkagadan ni joseph smith kan an organisasyon nabangan sa nagkapirang mga grupo an pinakadakula kaini iyo an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw lds na simbahan na nagpaduman sa teritoryo nin utah asin nagin bantog sa ika siglo nin huli sa kaugalian kaini na dakol na pag aagom an lds na simbahan pinag untok ining kaugalian kan an ibang mga denominasyon na minapabisto kan saindang mga sadire bilang mga pundamentalistang mormon an nagpadagos sa kaugalian an iba pang mga grupo na naggigikan sa kahiroan nin mga banal sa huring aldaw nagsurunod nin malaen laen na mga dalan sa missouri illinois michigan asin pennsylvania kadaklan kaining mga grupo nagsikwal na sa dakol na pag aagom asin an iba pang mga huring katukdoan ni joseph smith an pinakdakula kan mga ini an komunidad nin kristo orihinal na bistado bilang an reorganisadong simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw pinagporma sa missouri kan kan nagkapirang mga grupo na nagkasararong magkatiripon sa akeng lalake ni joseph smith jr si joseph smith iii an haros na mga denominasyon na eksistido ngonyan na nagsusurunod sa mga katukdoan ni joseph smith jr igwa nin nagkapirang historikal na relasyon kaining kahiroan an puwersang nagtutulak sa likod asin pundador kan amay na banal sa huring aldaw na kahiroan iyo si joseph smith jr asin sa dikit na kabtang sa panahon nin kahiroan kan enot na duwang taon si oliver cowdery sa kabilugan kan saiyang buhay si joseph smith naghiras asin sa huri nagsurat sa nabibilang na mga okasyon kan sarong eksperiyensiya na saiyang naagihan kan siya barobata pa na nakagpahiling sa diyos ama asin jesukristo bilang duwang separadong indibidwal na nagsabi saiya na an tunay na simbahan nawara na asin ipagbabalik sa paagi niya asin siya pagtataw anan nin awtoridad tanganing organisaron asin pamayuhan an tunay na simbahan ni kristo si smith asin cowdery man nagpaliwanag na an mga anghel na sinda john the baptist peter james asin john nagbisita sainda kan asin nagtao sainda nin awtoridad na establisaron giraray an simbahan ni kristo an enot na simbahan nin banal sa huring aldaw pinagporma kan abril consistido nin sarong komunidad nin mga paratubod sa may sulnupang parte kan new york sa mga banwaan nin fayette manchester asin colesville sinda nag aapod kan saindang mga sadire na simbahan ni kristo kan abril an simbahan na ini pormal na pinag organisa na magin sarong ligal na institusyon na igwang pangaran na simbahan ni kristo kan an simbahan pinag aapod bilang an simbahan nin mga banal sa huring aldaw sa amay na mga publikasyon kan simbahan asin kan si joseph smith nagbalangibog na siya nakapagresibe nin sarong kapahayagan gikan sa diyos na opisyal na pinagbag o an pangaran na magin an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw kan si william law asin nagkapira pang iba na mga banal sa huring aldaw sa pansimbahang kapamayuhan na mga posisyon publikong pinagbuyagyag san sekretong kaugalian ni joseph smith na poligamiya sa kontrobersiyal na nauvoo expositor asin nagporma kan saindang sadireng simbahan an konseho kan siyudad nin nauvoo kasunod na pinagdestroso an expositor sarong kaugalian na dati nang pinaggagamit laban sa mga banal sa huring aldaw daeng pagkukulang asin maski na ngani sa pagkagadan ni joseph smith sa huri nagdulot na bayadan an nadestrosong propriyedad an mga kritiko ni joseph smith asin kan simbahan pinagkonsidera an kadestrosohan na kagabatan nin kamot an iba ngani nagpangapodan sa mga mormons na pagpaharaleon o pagdestrosohon kasunod kan pagkagadan ni joseph smith sa paagi nin sarong mandurumog sa carthage illinois an ibang prominenteng mga miyembro kan simbahan nag ako na magin lehitimong tagapagsangli na nagresulta sa sarong krisis nin pagsangli na an mayoriya nin mga miyembro kan simbahan nagsurunod ki brigham young na kapamayuhan an iba nagsurunod ki sidney rigdon an krisis nagresulta sa nagkakapirang permanenteng sitsismo asin man sa pormasyon kan okasyonal na tipyas na mga grupo an iba sainda dae eksistido ining kadakol na mga grupo okasyonal na pinag aapod sa irarom nin duwang heographikal na mga pamayuhan mga banal sa prairie sinda na nagpawalat sa midwest united states asin mga banal sa maggapong kabukidan sinda na nagsurunod ki brigham young na iyo na sa huri an nagin estado kan utah ngonyan igwa nin kadakolon na sitsismong mga organisasyon na minapabisto kan saindang mga sadire bilang sarong parte kan kahiroan nin mga banal sa huring aldaw maski na sa haros gabos na mga kaso sinda dae minabisto sa ibang mga kasangahan bilang balido asin minabisto kan sainda tradisyon bilang iyo an tama asin awtorisadong bersyon kan simbahan pinagtugdas ni joseph smith an kadaklan na mayoriya kan mga banal sa huring aldaw kaayon sa pinakadakulang denominasyon an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw na nakapagtala na nin milyones na mga miyembro sa bilog na mundo an ikaduwang pinakadakulang denominasyon iyo an komunidad ni kristo na nagtala nin sobra sa na mga miyembro an ikatolong pinakadakula iyo an an simbahan ni jesukristo na may kadikiton na maabot na na mga parasunod sa an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw an sarong ward iyo an durudakula sa duwang mga tipo nin lokal na mga kongregasyon an saditon iyo an branch an ward pinagpangenotan nin sarong bishop an katampad nin sarong pastor sa ibang mga relihiyon siring sa gabos na pansimbahang kapamayuhan an bishop an pinagkonsiderang ordinaryon klerigo asin sa arog kaini dae pinagbabayadan duwang mga tagapagpayo an masirbe kaiba kan bishop sa pagtabang nin pagpapamahalang katungkulan kan ward asin man magpapangenot kun mayo an bishop an sarong branch pinapangenotan nin sarong presidente nin branch na puwedeng igwa o mayong nin duwang tagapagpayo depende sa kadakulaan kan branch an termining ward orihinal na pinag apod sa mga politikal na subdibisyon kan mga munisipalidad sa mid western united states na kun saen an mga miyembro kan lds na simbahan nag eerok asin iyo ini an partikular na politikal na organisasyon sa nauvoo illinois kan s an mga bishop pinagpangaranan kan mga katungkulan asin responsibilidad sa sarong espesipikong ward na mga boundari kaining mga siyudad asin sa paglipas nin panahon an indibidwal na mga kongregasyon pinagkahulugan kaining mga boundari pagkatapos kan eksodo nin mga mormons pasiring sa utah an kaparehong terminolohiya iyo an pinagpreserba sa pag eestablisa kan mga komunidad sa kabilugan kan sulnupang parte kan estados unidos nin amerika baya sa gibo an nagbobotong mga distrito kan nagkapirang mga komunidad nin utah sige pa an sunod sa historikal na mga boundari kan saindang orihinal na mga lds na mga kongregasyon nin huli sa relihiyosong koneksyon kaining termino tradisyunal na mga mormon pioneer na mga komunidad heneralmente dae na naggagamit kan terminong ward sa pagtaong kahulugan sa nagbobotong mga distrito para sa politikal na mga katuyuhan an sarong ward tipikal na konsistido nin may hanggan na aktibong miyembro kan simbahan na yaon sa laog nin erya na yaon sa irarom nin rasonableng panahon nin pagbibiyahe pasiring sa harong mitingan rasonable minapalaen sa tahaw nin mga nasyon asin rehiyon an sarong istaka puwedeng pag organisaron kun igwa nin kisera tolong branche na kadakula nin sarong ward sa kataid na erya pagkatapos na an sarong istaka nag organisa na an siring sa ward kadakulang mga branches pinag oorganisa na na magin mga wards kun dae nagkaigwa nin awad na mga kongregasyon sa sarong erya na makapagporma nin sarong istaka sarong distrito analohiyang minapanungod sa sarong saditon na istaka iyo an pinagpoporma tanganing magtagahiling sa mga lokal na kongregasyon sa mga erya na kun saen igwa nin kadakulaon na mga numro kan mga aktibong miyembro nin simbahan arog sa utah an erya nin sarong ward puwede arog kasadit kan sarong ikaapt o ikalimang parte nin sarong milya kuwadrado kunsoarin na an sarong ward nagin sarong dakulaon an bilang an ward heograpikal na pagbabangaon sa pankagabsan kun an parehong geographikong kabangaan yaon sa rasonableng panahon sa harong nin mitingan kaya sinda magmimiting sa kapareho man sanang pagharongon pero sa magkaibang oras haros an pagharongon nin ward pinagdesinyo tanganing akomodaron an sagkod sa tolo o apat na mga ward an mga indibidwal makakanagbo kun anong ward sinda nag eerok sa paagi nin pakipag olay sa sarong lokal na lider o sa paagi nin paggagamit nin harong mitingan na lokador na gamit kan simbahan sa webpage ining kagamitan na ini magdedeterminar kun igwa nin mga ward sa mga nagsosolo solong miyembro hilnga sa ibaba o espesyal na lenguwaheng ward na nagsisirbe sa erya an mga ward para sa nagsosolo solong miyembro pinagmuntak sa mga erya na igwa nin dakulaon na populasyon nin mga nagsosolo solong mga miyembro single adults igwa nin duwang klase an single adult ward young single adult ysa ward pinagmuntar para sa solong mga miyembro na may edad hanggan asin single adult ward para man sa nagsosolong mga miyembro na labaw sa edad na iningmga ward nagtatao sa hoben na lds singles kan oportunidad na magsirbe sa mga opisina kan simbahan an mga miyembro pinagtutukdoan nin kaparehong mga prinsipyo nin ebanghelyo siring sa sarong regular o pamilyang ward habang nagreresibe nin atensyon partikular sa saindang espirituwal na mga pangangaipo an mga singles ward naiiba sa bagay na sinda minalabaw sa nagkakapirang iba pang mga regular na mga ward sa heographikong kamugtakan na minalabaw pa sa boundary kan istaka an single adult na mga miyembro mapuwedeng magpili na mag atendir sa singles ward or sa saindang regular na home ward laen pa an simbahan makusog na pinagtutugutan an regular na pag atendir kan asin dae minatugot na ipaglipat an kamiyembrohang rekord sa regular na ward na iba pa sa saro na kun saen an estaran nin sarong miyembro pinag asignar magpoon kaidto iyo ini an sarong doktrinal na mga kinakaipuhanan na an bishop nin sarong ward dapat may agom ini an lalakeng tipikan na pinagpangapudan gikan sa ibang ward kan istaka kan singles ward an mga lalake na minapano sa ibang posisyon sa bishopric duwang tagapagpayo ehekutibong secretaryo asin saro o dakol na kleriko nin ward mapuwede man na pagpangapudan gikan sa ibang ward kan estaka o mapuwedeng pangapudan gikan sa mga miyembro kan singles ward a pinakaprimarang katuyuhan kan sarong singles ward iyo na makapagtao sa mga miyembro kaini nin pagkakataon na magkahirilingan sa iba man na mga single kan kaibong na seks asin sa pangyayari magka inagoman an mga singles sa sarong erya puwedeng makanagbo nin iba man na singles na may kaparehong interes asin mga paniniwala ginigibo kaining sayon na makanagbo nin sarong agomon kadakol sa mga leksiyon asin mga prinsipyo na pinagtutukdo an mapanunungod sa pakikipagrelasyon pag aandam para sa paabuton asin mga responsibilidad na magkakaigwa nin sarong pamilya sa sadire ninda an mga grupo nin home evening iyo an mga grupo para sa young single adults asin single adults sa an simbahan ni jesukristo nin mga banal sa huring aldaw na iyo ang nakokondukta nin mga aktibidades na kaparehong pinapraktis sa family home evening maski na ngani na magkaigwa na nin grupo kan home evening na kun saen may mga lds ward sinda mas prominente sa mga lds singles wards ang mga grupo minsan pinapamayuhan nin sarong hoben na lalake asin sarong hoben na babaye pinag aapod sa gaha na nanay asin tatay kan home evening group ysa wards igwa nin duwang klase wards para kolehiyo unibersidad asin iba pa an pankolehiyo pan unibersidad na mga wards iyo an para sa mga young single adults na nag aatendir nin kolehiyo unibersidad na kun saen sinda ipinagpamugtak an ibang ysa wards iyo man an para sa mga young single adults sa sarong erya nin istaka o multi istakang young single adults sa sarong erya na pinagsisirbihan nin sarong ysa ward na nag aatendir nin kolehiyo unibersidad pinagtatabangan na mag atendir sa ysa ward kesa baya sa ward para sa pankolehiyo pan unibersidad pero igwa sindang pagpipilian na mag atendir sa arinman o baya sa saindang home ward an mga hoben na lalake pinagtatabangan na magsirbe nin sarong misyon or magin anyos an edad bago makibale sa ysa ward singles asin ysa wards igwa nin distingktibong mga kultura gabos sa sainda man sadire sadire an sarong ysa ward pinagladawan sa sine na may titulong the singles ward sa mga kolehiyo asin mga unibersidad na igwang dakulaon na lds na populasyon an mga wards pinag oorganisa sa pagsirbe sa mga pangangaipong espirituwal kan mga estudyante na nag aatendir sa eskuwelahan na ini maski sa luwas kan utah sa mga darakulang mga kolehiyo o unibersidad igwa nin awad na lds na mga estudyante na makapagporma nin student wards sa laog asin sa palibot nin utah igwa haros nin awad na mga student wards na pinagporma na tanganing saro o kadakol na mga istaka konsistido sana nin student wards an puwedeng ipagporma kunsoarin na saro or kadakol na mga wards an pagpormahon para sa mga estudyante kan sarong kolehiyo or unibersidad separadong ward an minsan pinagporma para sa mga solo asin may agom na mga estudyante sa arog kaining unibersidad wards asin istake an ward bishops asin an mga miyembro of the istaka nin panguluhan pirmeng pinagpanoan sa paagi nin mga lalake na pinagpangapudan gikan sa kataid na mga istaka haros kapareho kan mga singles wards an espesyal na foreign language wards pinagmumuntar sa erya na igwa nin halangkaw na populasyon kan mga immigrante o ibang mga miyembro na an katutubong lengguwahe iba sa lokal na lengguwahe arog kan kataid sa u s military bases igwa pa ngani nin foreign language wards para sa maluluya an pandangog na mga miyembro an mga serbisyo pinaggigibo sa kabilugan sa target na foreign language an siring kaining ward puwedeng pag apudon na spanish ward o chinese ward halimbawa an mga designasyon minapanungod sana sa lengguwaheng pinagtataram asin bako sa rasa o etnisidad kan mga miyembro na nag arabot e g mayong mexican wards sarong kongregasyon na yaon sa laog kan distrito o na ini saditon sana para magin sarong ward an puwedeng pag organisaron bilang sarong branch kan simbahan an mga branch puwedeng pag organisaron sa laog nin istaka pero an mga ward dae puwedeng pag organisaron sa laog nin distrito an mga branch in sarong distrito kabali sa laog kan hurisdiksyon kan presidente kan misyon mga branches puwede man na pagpormahon para sa mga single adults young single adults ysa foreign language o jail prison half way house inmates na kun saen igwa nin pangangaipo para sa arog kaining espesyal na interes pero igwa sanang dikit na mga indibidwal tanganing makapogma nin sarong ward siring sa ward an branch president sarong single adult ysa o prison branch na pagpapangapudan gikan sa istaka o distrito na kun saen an branch pinag organisa nin huli sa natura kan prison branches gabos na mga posisyon nin awtoridad pangangapudan sa luwas kan branch an ibang branches pinagmuntar sa mga nursing homes na may mga miting na pinaggigibo on site para sa mga kataowhan na dae makakapagbiyahe pasiring sa sarong harong mitingan sa mga branches na ini an mga liders pinagpapangapudan gikan sa mga lokal na mga istaka an pinaka ugat na mga organisasyon pinag aapod na mga auxiliaries in sarong ward na direktang pinaghihiling kan bishop iyo an relief society an lds womens organization an young men asin young women na mga organisasyon an primary an organisasyon nin mga kaarakian asin an sunday school sa mga branches ining mga organisasyon iyo an pinagpapano kun igwa nin awad na numero nin mga miyembro na magpano kaining mga posisyon idtong mga kalalakehan na pinag ordinahan sa pagkasaserdote pinag oorganisa na sarong korum sa paagi nin pagkasaserdoteng opisina an mga opisina kan hababaon o aaronikong pagkasaserdote tipikal na lalake hanggan anyos an edad pinag oorganisa asin pinaghihiling kan bishop kan ward o branch president sa sarong branch paminsan nagkakaigwa nin separadong mga korum para sa mga diyakuno hanggan anyos an edad paratukdo hanggan anyos an edad asin pade anyos an edad pataas an mga opisina kan halangkaw o pagkasaserdoteng melchizedek elders asin halangkaw na mga pade na yaon sa indibidwal na mga wards o branches pinagpapayuhan kan bishop pero pinaghihiling kan stake president sa laog nin mga distrito an mga opisina kan pagkasaserdoteng melchizek sa laog kan indibidwal na mga branches pinagpapayuhan kan branch president pero pinaghihiling kan district president sa irarom kan direksyon kan presidente kan mission sa laog nin sarong branch an mga korum nin pagkasaserdote puwedeng pagpormahon o gabos na mga maykapot nin pagkasaserdote maghihirilingan na magkasararo siring na pinagtutugot kan bilang kaini an pagkasaserdote iyo an sentral sa asin nagtatao nin direksyon sa simbahan asin kan mga auxiliaries kaini gabos na mga auxiliaries pinagkokonsiderang kaantabay sa pagkasaserdote an bishopric an president kan korum nin mga elders an lider kan halangkaw na mga mga kapadean maghihirilingan bilang sarong pagkasaserdoteng ehekutibong komite 
